მოურავი გიორგი სააკის ძე, პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მხედართმთავარი და სამხედრო სტრატეგი; მისი მთავარი დამსახურება სამშობლოს წინაშე იყო ის, რომ ქართლ- კახეთის მოსახლეობა იხსნა [სრულად »»]
საეკლესიო მოღვაწე, იშხნის ეპისკოპოსი და მეორედ მაშენებელი, წმ. გრიგოლ ხანძთელის დეიდაშვილი და თანამოღვაწე; მასთან ერთად ცხოვრობდა ჯერ ოპიზის, შემდეგ – ხანძთა მონასტერში; წმ. გრიგოლთან [სრულად »»]
მეუდაბნოე მამა, განდეგილი, ლავრებისა და მონასტრების დამაარსებელი; უფლის ანგელოზის რჩევით, დამკვიდრდა სილოანის ხევთან მდებარე გამოქვაბულში, სადაც დიდი ლავრა დააარსა და შექმნა პირველი [სრულად »»]
სამცხეში ტაძრისის დედათა მონასტრის წინამძღვარი, მოხსენიებულია გიორგი მცირის „წმ. გიორგი მთაწმიდელის ცხოვრებაში“. გიორგის უფროსი და თეკლა 7 წლის ასაკში მიუყვანიათ სწორედ ამ მონასტერში [სრულად »»]
მონასტერი პალესტინაში, იერუსალიმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით; დააარსა ცნობილმა საეკლესიო მოღვაწე საბა განწმედილმა. აქ ქართველი ბერები ადრევე დასახლდნენ. ლავრაში დამზადებულ ხელნაწერთაგან [სრულად »»]
(„ელადა“) ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში; უჭირავს ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთი ნაწილი და მიმდებარე კუნძულები [სრულად »»]
ახლად აღკვეცილი მონაზვნის სამოსელი; ზოგჯერ მის სინონიმად გვხდება პალეკარტი. ძველად საბეჭურს იცვამდნენ ჟამისწირვის დროს, ხოლო ფილონს – ცისკარსა და მწუხრზე. „წმ. გიორგი [სრულად »»]
საბინაშვილი მიხეილ (მიხაილ) // ბერი გობრონი, ხატმწერი, ქართული ეკლესიის ისტორიკოსი და მოამაგე; სწავლობდა თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში, შემდეგ კი – პეტერბურგის სასულიერო [სრულად »»]
1. ადგილი მდ. მტკვრის მარცხენა ნაპირზე; იოანე საბანისძის თანახმად, აქ გაიტანეს წმ. აბოს გვამი: „და ვითარცა გამოიღეს წმიდაჲ იგი გუამი წმიდისა მის გარეშე ქალაქსა და აღიღეს ადგილსა, რომელსა [სრულად »»]
საკურთხევლის სამხრეთი ნაწილი, რომელშიც შედიან სამხრეთის კარებიდან და დიაკვნის გამგებლობის ქვეშაა, სადიაკვნოში ინახება საეკლესიო ჭურჭელი და სამღვდელო შესამოსელი. =ქართული [სრულად »»]
იხ. აგრეთვე: პავლე მოციქული. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- თბ. : [საქ. მეცნ., აკად. სტამბა], [სრულად »»]
სათახვე, ტბა სამხრეთ საქართველოში, ახალციხის ქვაბულში. დღეს იგი ყარაგელის სახელითაა ცნობილი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
დედოფალი „ალვანიითგან“; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
სვიმეონის მთა ანტიოქიაში; მასთან დაკავშირებით ბევრ სასწაულს ყვებიან, ამიტომ „საკვირველი“ უწოდეს – განმარტავს გრიგოლ ფერაძე წიგნში „იერიქონის ვარდები“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X [სრულად »»]
ტროპიკული ხის გამონაჟონი სურნელოვანი ფისი, რომელსაც ეკლესიაში მღვდელმსახურების დროს საცეცხლურით უკმევენ ხატებსა და მლოცველებს. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
ქრისტიანული ტაძრის ამაღლებული აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელიც შუა ტაძრისაგან გამოყოფილია მაღალი კანკელით და დანიშნულია ღვთისმსახურების ჩასატარებლად. შუა საკურთხეველში დგას [სრულად »»]
სომხეთის მეფე თრდატის ასული და მეფე მირიანის ძის, რევის, მეუღლე, წმ. ნინოს თანამედროვე; ქართლის მოქცევის შემდეგ, წმ. ნინოს შთაგონებითა და წმ. მეფე მირიანის ბრძანებით, უჯარმაში პატიოსანი [სრულად »»]
(„სულელი“) ადამიანი, ძირითადად მონაზონი, რომელიც ღვთისა და მოყვასთა სიყვარულისთვის შეუდგა ქრისტიანული ღვთისმოსაობის უჩვეულო ღვაწლის – ქრისტესთვის სალოსობას. სალოსები საკუთარი [სრულად »»]
ქალაქი ერაყში. მდებარეობს მდინარე ტიგროსის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი