მხარე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, ჭოროხის შუა დინების აუზში; ასურულ წყაროებში იგი „დაიაენის“, ხოლო ურარტულში „დიაუხის“ სახელით იხსენიება. ბერძნული წყაროები აქაურ მოსახლეობას „ტაოხებად“ [სრულად »»]
1. შესაწირვი ძღვენი, „კრავი უბიწო“ (სულხან-საბა ორბელიანი); ქრისტიანულ ეკლესიაში „ტარიგმა“ღვთისადმი შესაწირავი უსისხლო მსხვერპლის მნიშვნელობა შეიძინა. იესო ქრისტე მოიხსენიება ტარიგად: [სრულად »»]
ტაშისკარი, დაბა ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, დღევანდელი სოფ. ტაშისკრის ტერიტორიაზე. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [სრულად »»]
ტომი; მოხსენიებულია „წმ. შიოსა და ევაგრეს ცხოვრებაში“. ტექსტის მიხედვით, ბერძენთა მეფე იუსტინიანოსი იბრძოდა ოსეთის მხარეს, ავაზგების საზღვართან, განდგომილი ტასკუნების წინააღმდეგ. [სრულად »»]
მხარე შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის განაპირა ოლქი; მოიცავდა მდ. დებედის მარცხენა შენაკადის, ტაშირისწყლის, ხეობას. შემოსაზღვრული იყო ლოქის, ლელვარის, ყარაღაჯისა და [სრულად »»]
საგანგებო შენობა ღვთისმსახურებისათვის, საერთო სამლოცველო – ეკლესია. ტაძარი არის „სახლი საუფლო“ (სულხან-საბა ორბელიანი), რომელშიც დგას საყდარი (ტახტი) სამგვამოვანი ღვთისა. ტაძარს აქვს, [სრულად »»]
დედათა მონასტერი სამცხეში; სახელწოდება ტაძრების სიმრავლის გამო მიუღია. ტაძრისის მონასტრის ისტორია ორ სულიერ წინამძღვარს: წმ. გრიგოლ ხანძთელსა და წმ. გიორგი მთაწმიდელს უკავშირდება. [სრულად »»]
საეპისკოპოსო ტაძარი ისტორიულ შავშეთში; მისი პირველი ეპისკოპოსი იყო „წმინდა გობრონის წამების“ ავტორი სტეფაბე მტბევარი. X ს. აქ მოღვაწეობდა ცნობილი ჰიმნოგრაფი იოანე მტბევარი. კათედრალს [სრულად »»]
(„ნიმუში“, „ფორმულა“, „დაფუძნება“) წესი, კანონი, წეს-განგება. ღვთისმსახურების გარკვეული და სავალდებულო წესის შემცველი ლიტურგიკული წიგნი, რომელიც განსაზღვრავს წლის ყოველი დღის ღვთისმსახურების [სრულად »»]
წმინდა მოწამე; ღვთისმსახური ცოლ-ქმრის, ვარდანისა და თაგინეს, ვაჟი. აღესრულა ბიძის, თევდოსის, ბრძანებით. მდევრებმა მოკლეს სოფ. დივრში. დივრის მთავარმა წაასვენა წმ. ტირიჭანის ნაწილები და [სრულად »»]
მართალი ტობი, ბიბლიური პერსონაჟი; ებრაელი ნეფთალიმის ტომიდან. გამოირჩეოდა ღვთისმოშიშობით. დევნიდნენ ასირიელი ხელისუფალნი. ტობიას წიგნი არაკანონიკურ წიგნებს მიეკუთვნება, მაგრამ სასარგებლოდ [სრულად »»]
განცხრომა, დღესასწაულობა, მსხვერპლშეწირვა („ტოზიკობა“ შეესაბამება ბაქარისეულ „ნაზორევს“); მაზდეანთა (ცეცხლთაყვანისმცემელთა) ახალი წელი, ნავროზობა. აღწერილია „წმ. ევსტათი მცხეთელის [სრულად »»]
ლეგენდარული ქალაქი, აღწერილი ტროის ომის ციკლში, ჰომეროსის „ილიადაში“; ნახსენებია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
მართლმადიდებელ ეკლესიაში მოკლე ლოცვითი საგალობელი, რომელშიც გახსნილია დღესასწაულის არსი ან იდიდება ესა თუ ის წმინდანი. „ტროპარი“ შეესატყვისება ქართულ ღვთისმსახურებაში გამოყენებულ [სრულად »»]
იხ. აგრეთვე: თბილისი =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- თბ. : [საქ. მეცნ., აკად. სტამბა], 2023.- [სრულად »»]
ტვიროსი // ტვირე, ქამის შთამომავლობის მიერ აგებული ფინიკიური ქალაქი; აქ მზადდებოდა იერუსალიმის ტაძრის საშენებელი მასალა და იგზავნებოდა იერუსალიმში. აქვე, 1800 წ. ქრისტეს შობამდე, [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი