მხარე სამხრეთ საქართველოში, ზემო ქართლში, მესხეთში; მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების სამცხის, ჯავახეთისა და თორის ტერიტორიებს. წყაროებში „ზაბახას“ სახელწოდებით პირველად ძვ. წ. 785 [სრულად »»]
ჯალალ ად-დინ მანგუბერთი, ხვარაზმთა იმპერიის ბოლო მმართველი; 1226 წ., როდესაც ჯალალედინმა აიღო თბილისი, საკუთარი რწმენა 100 000-მა ქართველმა დაიცვა. მათ თავი გასწირეს და არ გაიარეს ხიდზე [სრულად »»]
ხალიფა, ძე აბრაჰამისი, მუტევაკკილი ბაბილონელთა მეფე, რომელმაც აწამა კოსტანტი კახი 853 წ. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
იოანეს ძმა; მოხსენიებულია „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“: „ჯიბრილისა ძმაჲ, სანატრელი იოვანე“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. [სრულად »»]
შუა საუკუნეების ქართული მონასტერი ისტორიულ კლარჯეთში; იხსენიება კლარჯეთის „ათორმეტ უდაბნოთა“ შორის. მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, ართვინის პროვინციაში, ართვინის რაიონში [სრულად »»]
წმ. შუშანიკის მაზლი, არშუშა პიტიახშისა და ანუშვრამ არწრუნის ვაჟი, ვარსქენის ძმა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, [სრულად »»]
ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, ტაოელი ერისთავთერისთავი, დავით III კურაპალატის ერთ-ერთი მხედართმთავარი; 979 წ. უშუალოდ წინამძღოლობდა იმ 12 ათას ქართველ მხედარს, რომლებიც თორნიკე ერისთავის [სრულად »»]
ადგილი საიქიოში, სადაც ცეცხლში იტანჯებიან ცოდვილთა სულები; ძველი ბერძენი მწერლები ამ სიტყვით აღნიშნავდნენ სულთა სამყაროს (სამეფოს), მკვდართა სამყოფელს, რომელსაც განაგებდა პლუტონი; ახალი [სრულად »»]
ძე წმ. არჩილ მეფისა; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, [სრულად »»]
ქრისტიანობის უმთავრესი სიმბოლო, რომელიც გამოხატავს ქრისტეს ვნებისა და მისი სიკვდილზე გამარჯვების იდეას; ძველად ქრისტიანებს „ჯვარის თაყვანისმცემლებად“ მოიხსენიებდნენ ჯვარის ერთ-ერთი [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი