ავჩეჩოთ, ავშალოთ, გავჩხრიკოთ, კარგად გავსინჯოთ: აბა ეს ორივე ამონაწერი აზრი... ავჩენჩხოთ, გავანიავოთ, მოვცხრილოთ და გავარკვიოთ, რა დარჩება ძირს (IV, 268). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ [სრულად »»]
სიმძიმის ასაწევ-გადასაბრუნებელი რკინის ან ხის კეტი: იგი, როგორც პატარა, მაგრამ მძლავრი აზარმაცი, თუ გონივრად იქნება გამართული, ძირეულად შესცვლის ხალხის მდგომარეობას (I, 244). [სრულად »»]
აინუნში; აინონში არ მოსდიოდა - თვალში არ მოსდიოდა, არაფრად აგდებდა: ბევრს სოფლიდან ახლად ჩამოყვანილს ბავშვსა აინონშიაც არ მოსდიოდა თავისი სოფელი და ნათესაობა (IX, 70). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
აიჩემებს, დაიჟინებს, აისირებს: მაგრამ თუ რომელიმე პირი აიჟინებს, რომ ორი და ორი მახოხის შეჭამანდიაო, ამის გამტყუნების მოვალებიდგან კი ღმერთმა გიხსნათ (II, 130). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
იგივეა რაც ადლი: მაგრამ თუ რუსული ალაბით ვზომეთ ქართული ენა, ნამდვილს ბაბილონის ენათა არევას მოვახდენთ (II, 98); ურია ჩერქეზმა დაიჭიარა, თავის ჯოხი მისცა ფართალი ამითი მამიზომეო, ჩემი ალაბი [სრულად »»]
(allegri მხიარულნი) ძველად სახალხო გართობა-სეირნობა : სალიტერატურო და სამუსიკო საღამოს არა გასართობი არ შეედრება, არც ალეგრი, არც წარმოდგენა და არც კონცერტი (II, 186). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
იგივეა, რაც ალეგრი: რამდენიმე დღის შემდეგ ალეგრიამ მოგცათ ორას თუმნამდე შემოსავალი (IX, 247). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ლექსიკონში [მ. ასათიანი, ნ. [სრულად »»]
(косвенные падежи) ირიბი, დახრილი: რუსულს ენაზე... ბევრი ფრაზაა,... რომელშიაც არ ურევიან არც ნათესაურნი დაბოლოებანი, არც ალმაცერა ბრუნვანი და არც თანდებულიანი (VIII, 375); ◊ [სრულად »»]
ამპარტავნული, მედიდური, ქედმაღლური: ამისთანა ავლადიდების პატრონი ისეთი ამაყური და გაკადნიერებული, ავტორიტეტული კილოთი გაიძახის, თითქოს მას წინ უძღოდეს ოცი წლის უნაყოფიერესი ღვაწლი ქართულის [სრულად »»]
აღმოსავლეთ საქართველოს მკვიდრი, ამერელი: ახლა კი ამერნი არამც თუ დაეწივნენ იმერთა, წინაც გაუსწრეს (II, 164). იმერთ, რომ იკისრონ სასტიპენდიო თანხის შედგენა და ამერთ სამწიგნობრო, კარგი [სრულად »»]
გადატ. აჭარბებს, ზომიერებას არღვევს : ამგვარი ერთგულება, ქვეყნის სასიკეთოდ, ყოველთვის ამლაშებს, სასაცილოდ ხდება და წადილის მოუწევარი რჩება (I, 234). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ [სრულად »»]