ვაჟთა პროგიმნაზია : „კიდევ უფრო წინ წასულან ქართველები სავაჟო პროგიმნაზიებში სამსავე წელსა“ (III, 157). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ლექსიკონში [მ. ასათიანი, ნ. [სრულად »»]
ზოგადსაგანმანათლებლო ცოდნა : „ყველგან აქსიომად არის აღიარებული, რომ ბავშმა ჯერ პირველდაწყებითი საზოგადო სწავლა უნდა შეიძინოს და ... მერე შეუდგეს რაიმე სპეციალურ საქმესა“ (II, 435) [სრულად »»]
რევოლუციამდელი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა მოზრდილთათვის (მუშების, გლეხების, ხელოსნების, მოსამსახურეებისათვის), რომელშიც მეცადინეობა კვირაობით ტარდებოდა. ასეთი სკოლები იხსნებოდა მოწინავე [სრულად »»]
სასკოლო სახელმძღვანელო : "ჩვენი "კონის" წინასიტყვაობაში ვამბობდით, რომ ვიდრე მეორე საკლასო წიგნი არა გვაქვს, მის ადგილას "კონა" შეიძლება იხმარეოდესთქო" (II, [სრულად »»]
სანიმუშო გაკვეთილი : "ხშირად უნდა იაროს ყველა საზოგადოების სკოლებში, ... აძლიოს ყველა სკოლაში სამაგალითო გაკვეთილები (III, 453); "მე პირადად ვალად ვიდებ შევადგინო ვრცელი პროგრამა [სრულად »»]
მაღალი ტიპის დაწყებითი სკოლა, განათლების მეორე საფეხური (სამრევლო სასწავლებლის შემდეგ) რევოლუციამდელ რუსეთში. არსდებოდა საგუბერნიო და სამაზრო ქალაქებში „ყოველგვარი წოდების“ მოსწავლეთა [სრულად »»]
ხელსაყრელი : შაბათი ყველა სხვა დღეზე უფრო სამარქოა (IX, 245). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ლექსიკონში [მ. ასათიანი, ნ. საბაშვილი].-თბ., : განათლება, 1994 [სრულად »»]
პედაგოგიური სასწავლო დაწესებულება, რომელიც საშუალო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების მასწავლებლებს ამზადებს. რუსეთში პირველი პედაგოგიური ინსტიტუტი გაიხსნა 1817 წ. პეტერბურგის მთავარ პედაგოგიურ [სრულად »»]
პედაგოგიური სასწავლო დაწესებულება, რომელიც ამზადებდა დაწყებითი სკოლების მასწავლებლებს. პირველი სამასწავლებლო სემინარია დაარსდა 1779 წ. მოსკოვის უნივერსიტეტთან : „გორის სამასწავლებლო [სრულად »»]
სპეციალური სასწავლებელი, რომელიც ახალგაზრდებს სასოფლო-სამეურნეო ცოდნას აძლევდა : „სამეურნეო სასწავლებელი ... წარმოადგენს დაბალს, სპეციალურს სასწავლებელსა“ (II, 298); „დაბალის სამეურნეო [სრულად »»]