მშობლიური ანბანი : „ბავშვი იძულებულია ერთსა და იმავე დროს ებრძოლოს ორის სამშობლო ანბანის შესწავლას“ (VIII, 402). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის თხზულებათა ლექსიკონში [მ. [სრულად »»]
მშობლიური ენა, დედაენა : „დავიწყოთ თუნდაც სამშობლო ენიდგან" (I, 239); „შეიძლება ... ზედამხედველი დაიქირაონ იმ განზრახვით, რომ სამშობლო ენის ხმარება ლაპარაკშიაც შეუძლებელი გახადონ“ [სრულად »»]
მშობლიურ ენაზე წერა-კითხვა : „კარგად უნდა ასწავლოს სამშობლო წერა-კითხვა და საგნები ელემენტარული კურსისა“ (I, 241); „სკოლის დამაარსებელ ხალხს ხელმოკლეობის გამო არ ძალუძს ... თავისი [სრულად »»]
საოლქო სასწავლო საბჭო : „ეს გადაწყვეტილება ჯერ-ჯერობით პროექტად უნდა ჩაითვალოს, ვიდრე მას არ განსჯის ... საოლქო სამოსწავლო საბჭო“ (IV,19). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის [სრულად »»]
სამასწავლებლო ინსტიტუტი, პედაგოგიური სასწავლო დაწესებულება, რომელიც პირველ ხანებში ამზადებდა მასწავლებლებს სამაზრო და სამრევლო სასწავლებლებისათვის, შემდეგ-საქალაქო სასწავლებლების და [სრულად »»]
სამასწავლებლო სემინარია, პედაგოგიური სასწავლო დაწესებულება, რომელიც ამხადებდა მასწავლებლებს დაწყებითი სკოლებისათვის : „თუ ამ ჩვენს აზრს განახორციელებენ ... საოსტატო სემინარიები, ... თვით [სრულად »»]
პედაგოგიური ასპარეზი : „თუ გამოიძიებთ ქართველი მასწავლებლების ავ-კარგიანობას საპედაგოგიო ასპარეზზე, დარწმუნდებით, რომ საქმეს ჩინებულად ემსახურებიან“ (III, 167). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
პედაგოგიური კლასი, დამატებითი კლასი რევოლუციამდელი რუსეთის ქალთა საშუალო სასწავლებლებში დაწყებითი სკოლის მასწავლებელთა მოსამზადებლად : „საპედაგოგიო მეცხრე კლასი დაუთავებია წლეულს 55 ქალსა“ [სრულად »»]
პედაგოგიური წერილი : „ჩვენს საპედაგოგიო წერილებში აგრეთვე ვეხებით, თუ რა მდგომარეობაში იყო ხალხის განათლება ძველს საქართველოში“ (IV, 331). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის [სრულად »»]
პედაგოგიური მოედანი, ასპარეზი : „საპედაგოგო მოედანი ჯერედ დასაკუთრებული აქვთ ანბანთა, რომელნიც ესრედ წოდებულს წერა-კითხვის მეთოდზე არიან შემდგარნი“ (IV, 296). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
პედაგოგიური საკითხი : „მან შემთხვევა მოგვცა განგვეზიარებინა, მასწავლებელთა და საზოგადოებისათვის ჩვენი მოსაზრებანი ზოგიერთ საპედაგოგო საკითხების შესახებ“ (V, 737). =შალამბერიძე, [სრულად »»]
თადარიგი, გამჭრიახი, მოხერხება : ვურჩევდით, რომ ცოცხალი სიტყვით ემოქმედნა, ... ადგილობრივი სარისტა გამოეწვია (I, 499); ყველა ეს ერთავად და თვითეულად ითხოვს ადგილობრივს თაოსნობას, [სრულად »»]
კულტის მსახურთა მოსამზადებელი სასწავლო დაწესებულება : „გორში ამჟამად არის ხუთი სასწავლებელი ... ოთხკლასიანი სასულიერო სასწავლებელი“ (VI, 609). =შალამბერიძე, გიორგი.იაკობ გოგებაშვილის [სრულად »»]