გურიასა და სამეგრელოში მწყემსების სახელდახელო ქოხი: "აგუარა" დღესაც დამოწმებულია აფხაზეთში და აღნიშნავს მესაქონლეო დანიშნულების ბანაკს. აგუარები, შესაბამისი ფორმებით, სტრუქტურით [სრულად »»]
ხალხური სიმღერა, მაღალი ყურძნის კრეფის დროს სრულდება. =ქართული კულტურის ეთნოლინგვისტური ენციკლოპედია : (ძირითადი მახასიათებლები) / [შემდგ. : ნ . ანთელავა, მ. ბუკია, ი. კვაშილავა, მ. [სრულად »»]
მევენახეობა-მეღვინეობის წარმართული ღვთაება. მისდამი მიძღვნილი რიტუალები სრულდება ახალ წელსა და შემოდგომაზე, სახელდობრ, გურია-სამეგრელოსა და ლეჩხუმში. =ქართული კულტურის [სრულად »»]
1. ხალხური რელიგიური რიტუალი; სრულდება ახალი წლის საღამოს ან მეორე დილას მარანში. 2.ნაკურთხი წყლის მიცვალებულის საკურთხზე დასხურების წესი. ლიტ.,ბ. ბარდაველიძე, აგუნა-ანგურა, ძეგლის [სრულად »»]
აჭარაში, იმერეთსა და გურიაში შემოტანილი ყურძნის ჯიში.იგივეა, რაც იზაბელა. არის თეთრი და შავი ფერის ყურძენი. ძირითადად გვხვდება მაღლარზე ან ხეზე ველურად გასული. თედო სახოკია მას ასე აღწერდა: [სრულად »»]
დიდტაროიანი და ფართომარცვლიანი სიმინდის ჯიში. =ქართული კულტურის ეთნოლინგვისტური ენციკლოპედია : (ძირითადი მახასიათებლები) / [შემდგ. : ნ . ანთელავა, მ. ბუკია, ი. კვაშილავა, მ. ჩუხუა]; [სრულად »»]
საოქრომჭედლო ხელსაწყო,მავთულის გასაწვრილებელი ბრტყელი ლითონის ნაჭერი, რომელიც დახვრეტილია სხვადასხვა ზომაზე. ნახვრეტები მიყოლებით თანდათან იზრდება. ყველაზე დიდი ზომის ნახვრეტში ატარებენ [სრულად »»]
სპილენძის დიდი ზომის ღრმა კოვზი, ჩამჩა, უქუსლო და მრგვალპირიანი. მასიური, ლულოვანი ტარი მირჩილულია ჭურჭლის ტანზე ორად გაყოფილი ფოთლისებური ბოლოთი და თითო-თითო სამჭვალით. არის მოკალული და [სრულად »»]
ნივთი, რომელსაც სამკურნალო ძალა ან მფარველის თვისებები მიეწერებოდა. ეთნოგრაფიულ ყოფაში ავგაროზებად იმ ნივთების გამოყენება ჩანს, სადაც ლოცვები ან ჯადოსნური სიტყვები იყო ჩაწერილი ან [სრულად »»]
ნაყოფს რომ არ გამოისხმას, ასეთი ვაზისათვის სახელად ავფეხი უწოდებიათ. უნაყოფო ვაზისათვის, ავფეხის გარდა, უსარგებლო, უგვარო, გადარჯულებული, გაკრიკინავებული სინონიმები გვხვდება ქართლში. [სრულად »»]
ადამიანი დემონი, კუდიანი ადამიანი (კაციც და ქალიც), მაქცია, თანამოძმეთათვის ზიანის მიმყენებელი,რომელიც წყენას არავისაგან შეირჩენს, ხან ბუდ, ხანაც მგლად გარდასახული თავის მსხვერპლს აცხრება [სრულად »»]
ულაგმო აღვირი, რომელიც შეკერილია ტყავისაგან. ავშარა ცხენსა და ვირს ყბებსა და ცხვირზე უკეთდება და მოიხმარება არა მხედრისათვის სამართად, არამედ ცხოველების გადასაყვანად. მაგ., საბალახოდ, [სრულად »»]
(ხევს.) ხთიშვილთა ეპითეტი ჯვართ ენაზე ("აემ ჭიქა-ბარძიმითა, სანთელ-სუფრითა შენ გადიდას, გაგიმარჯოს, გიორგი, აზადო ხახმატის ჯვრისაო").როგორც ჩანს, ტერმინი [სრულად »»]
თოფის დამარხვის წესი, გავრცელებული ქართველ მონადირეებში; სრულდებოდა მონადირის მიერ მთელი მისი სამონადირეო პრაქტიკის განმავლობაში გარკვეული რაოდენობის (ზოგან ასი, ზოგან ათასი) ნადირის [სრულად »»]
დიდი სიმძიმის ასაწევი იარაღი. შედგება ოთხი ნაწილისაგან: საყრდენი ქვა, ჰორიზონტალურად დადებული გრძელი და მსხვილი ხე, რომლის წამახულ წვერზე ვერტიკალურად დგება აზარმაცის ბოძი, ხოლო ამ ბოძის [სრულად »»]
ტარიანი, ფართოპირიანი, დიდი კოვზისებრი ღვინის სასმისი, რომლის ვერცხლითა და ოქროთი მოჭედილი საუკეთესო ნიმუშები ყველაზე მეტად გავრცელებული იყო თბილისში. ლიტ.:ქართული მატერიალური კულტურის [სრულად »»]
მამაკაცის ჩექმები. ძირიანი, მარალყელიანი ფეხსაცმელი, რომლის ყელსა და ქვედა ნაწილს ცალ-ცალკე კერავდნენ და ერთმანეთს მიაკერებდნენ. ქუსლში და წვერთან მაგარ ტყავს დააკერებდნენ და კალაპოტზე [სრულად »»]
აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელებში, ასევე ადიღებში, ინგუშებში, ოსებში (იხ."ათინაგი")გავრცელებულ დღეობათა ციკლის საერთო სახელწოდება, რომელიც მე-4 საუკუნის სებასტიის ეპისკოპოსის [სრულად »»]
1.ჯილღის მსგავსი სახვნელი, მისი სახესხვაობა. ჯილღის სახვნელის ნაწილი - აივანა მხოლოდ ბუდის სიდიდით და ტარის სიგრძით განსხვავდებოდა. აივანას ყურები უფრო გადაშლილი და მაღალი, წინა ცხვირი კი - [სრულად »»]
(ქართ., მეგრ., სვან.,რაჭ., ლეჩხ.) ჩვილ ბავშვთა საწოლი. აკვნამდე ჩვილი იზრდებოდა ხოჭიჭში.რწევის პრინციპის მიხედვით აკვნის სამი სახე გამოიყოფა: უსაგოგავო, მომრგვალებულფეხებიანი და საგოგავიანი. [სრულად »»]