სამოციანელები

XIX ს. 60-იანი წლების ქართული ლიტ.- საზოგ. დაჯგუფება. ს.-ის უმრავლესობას უმაღლესი განათლება რუსეთსა და ევრ. სასწ. ჰქონდათ მიღებული ისინი საფუძვლიანად იცნობდნენ რუსული დემზოკრ. აზროვნების, ევროპის ქვეყნების ეროვნ.-განმათავ, მოძრაობას, რამაც ხელი შეუწყო ს-ის საზ.-პოლიტ. შეხედულებათა და ლიტ.-ესთეტ. პლატფორმის ჩამოყალიბებას. პირველ ხანებში ისინი თანამშრომლობდნენ უურნალ „ცისკარში“ ი, ჭავჭავაძის მეთაურობით „საქართველოს მოამბეში“ (4. ნაკაშიძე, აკ. და გ. წერეთლები, ჰ. უმიკაშვილი და სხვ.). ს. ემსახურებოდნენ რეალისტური ლიტ.-ის დამკვიდრებას, იბრძოდნენ ხელოვნებისა და მწერლობის დემოკრატიზაციისათვის. მათ მოღვაწეობასთან არის დაკავშირებული ქართ. სალიტ. ენის ჩამოყალიბებაზე ზრუნვა, რაც ემყარებოდა დებულება” – „ხალხია ენის კანონების დამდები“ (ილ. ქავჭ-). ს.-მა დაამკვიდრეს ქართ. ლიტ-ში კრიტიკული რეალიზმი, ხელი შეუწყვეს ბევრი კულტ. საგანმანათ. დაწესებულებისა და ორგანიზაციის შექმნას.