ქართული კულტურის კერა ძველ კლარჯეთში. მონასტერი დაარსდა VIII-IX ს.ს. გრიგოლ ხანძთელის მოღვაწეობის დროს. აქ შემორჩენილი მონუმენტური ნაგებობის ნაშთი სავარაუდოს ხდის, რომ ბერთაში სასწავლებელი არსებობდა. იგი მნიშვნელოვანი მწიგნობრული კერა იყო. ცნობილია ბერთის ორი ოთხთავი. ერთი (X ს) დაცულია აშშ-ში, ქ. ნიუტონში, მეორე (XII ს.). რომელიც ბეშქენ ოპიზარს ოქროჭედურ ყდაში ჩაუსვამს (თბილისი ხელნაწერთა ინსტიტუტი). ოსმალებმა კლარჯეთის დაპყრობის შემდეგ ბერთის მონასტერი მეჩეთად გადააკეთეს.
წყარო: სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი მიქელაძე]. - ბათუმი : ალიონი, 2002. - 524გვ. ; 20სმ.см.. - ISBN 99928-43-54-3