ქარაგმა

„ასონაკლების ნიშანი“ (საბა) (ძვ.) ხელნაწერებში, წარწერებში შემოკლებული სიტყვის თავზე დასმული ნიშანი, იყენებდნენ საწერი მასალის ეკონომიისა და სამუშაოს შემსუბუქების მიზნით ხშირად ხმარებული სიტყვის წერისას. ტერმინი „ქარაგმა“ ქართულ წერილობით ძეგლებში პირველად X ს. ჰიმნოგრაფის მიქაელ მოდრეკილის „იადგარშია“ ნახმარი ქ.- ის გრაფიკული გამოსახულებაა სწორი და ჰორზონტალური ხაზი თავსა და ბოლოში დასმული წერტილებით (V-X ს.ს.). ისტორიულ დოკუმენტებში ქარაგმებად გამოყენებულია სწორი ან გახრილი ხაზები: ეპიგრაფიკულ ძეგლებში სწორი ხაზი რომელიც ქვაზე ამოსაკვეთად ყველაზე მოსახერხებელია. თუ შემოკლებული სიტყვა გრძელია, ან მომდევნო სტრიქონზე გადადის სიტყვას ორი ქარაგმა ეწერება. (გადატ.) ამოსაცნობი სიტყვა საიდუმლოება.