სომეხი სარდალი, სომხეთის ერთ-ერთი წარჩინებული გვარის წარმომადგენელი ტარონიდან, წმ. შუშანიკის მამა; მამიკონიანები მემკვიდრეობით სპასპეტები (მხედართმთავრები) იყვნენ. სომეხი ისტორიკოსის, ფავსტოს ბუზანდის, ცნობით, მამიკონიანები ჭენთა (ჩინეთის სამეფო გვარი) შთამომავლები არიან. სხვა მოსაზრებით, „ჭენ“ აქ „ჭანს“ (ერთ-ერთი ქართველური ტომი) უნდა ნიშნავდეს. 432 წ. მამიკონიანი სომხეთის სპარაპეტი (ჯარის მეთაური) გახდა, გაიწვიეს ირანში და მიაღებინეს სახელმწიფო რელიგია – ზოროასტრიზმი. მაგრამ, სომხეთში დაბრუნების შემდეგ, 450 – 451 წწ., სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას ირანის წინააღმდეგ. მან რამდენჯერმე დაამარცხა ირანელები და აჯანყებულთა მთავრობის მეთაური გახდა. დაიღუპა 451 წ. ავარაირის ბრძოლაში. მამიკონიანი, როგორც ისტორიული პირი, იხსენიება იაკობ ხუცესის // ცურტაველის „წმ. შუშანიკის წამებაში“.