 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ჰ |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 ჰა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰა!
ჰა!(მოხ.) მოწოდების შორისდებული (ა. ყაზბ., I, II, შ. ძიძ. ). ◊ (ქიზიყ.) შორისდებული : ჰ ა, ინდო! გაწყრომა ინდაურთა; ჰ ა , ტპერი! შეძახილი კამეჩის გასარეკად (ს. მენთეშ.).
|
|
2 ჰაამო! ჰამო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაამო! ჰამო!
ჰაამო! ჰამო!(ქართლ., ქიზიყ.) შეძახილი ხარის, კამეჩის გასაგდებად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ., ს. მენთეშ.).
|
|
3 ჰაბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაბა
ჰაბა(თუშ., ინგილ.) აბა (პ. ხუბ.; მ. ჯან.).
|
|
4 ჰაბაგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაბაგა
ჰაბაგა(ფშ.) იხ. აგრეთვე: ჰეგიბა
|
|
5 ჰაბეჩავ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაბეჩავ!
ჰაბეჩავ!(ფშ.) ქების შეძახილი : აფერუმ! (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
6 ჰაგა, ჰაგაგა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაგა, ჰაგაგა!
ჰაგა, ჰაგაგა!(ქიზიყ.) შეძახილი ძაღლის გასაგდებად (ს. მენთეშ.).
|
|
7 ჰაგდან-ი, აგდან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაგდან-ი, აგდან-ი
ჰაგდან-ი, აგდან-ი(ქიზიყ.) თაღარი ან ორმო, რაშიაც ცხვრის ტყავს ყრიან კირში ბალნის გასაცვენად (ს. მენთეშ.).
|
|
8 ჰაგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაგე
ჰაგე(თუშ.) აგერ (თ. უთურგ.).
|
|
9 ჰაგრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაგრ
ჰაგრ(თუშ.) კარგი, აგრე (თ. უთურგ.).
|
|
10 ჰაგუბა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაგუბა-ჲ
ჰაგუბა-ჲ(ინგილ.)(თურქ..-აზერბ. heĝbe||häkbä•) აბგა (ა. შან., 357).
|
|
11 ჰადაჸ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰადაჸ
ჰადაჸ(თუშ.) ჰოდა (დიალექტ., 588).
|
|
12 ჰადულ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰადულ
ჰადულ(ინგილ.) ადვილი (მ. ჯან.).
|
|
13 ჰავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰავან-ი
ჰავან-ი(ზ. აჭარ.)(havan) თამბაქოს საჭრელი დანა-დაზგა, ავანი, ხავანი (შ. ნიჟარ.).
|
|
14 ჰაზირ, აზირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაზირ, აზირ
ჰაზირ, აზირ(ქართლ., ინგილ.)(ჰაზირ) ბარემ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დიალექტ., 626).
|
|
15 ჰაი, ჰა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაი, ჰა!
ჰაი, ჰა!(მოხ.) დადასტურების შორისდებული ( ა. ყაზბ., I, II, შ. ძიძ. ).
|
|
16 ჰაი, ჰაი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაი, ჰაი!
ჰაი, ჰაი!(მოხ.) იხ. აგრეთვე: ჰაი, ჰა!
|
|
17 ჰაიო, ჰაიო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაიო, ჰაიო!
ჰაიო, ჰაიო!(გურ.) მტაცებელ ფრონველს შეუძახებენ ასე (ა. ღლ.).
|
|
18 ჰაირან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაირან-ი
ჰაირან-ი(რაჭ.) რძისაგან შემზადებული საჭამადი (შ. ძიძ., 219).
|
|
19 ჰაიჰარა კაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაიჰარა კაც-ი
ჰაიჰარა კაც-ი(ქიზიყ.) ასწრაფებული, საქმეში წინდაუხედავი კაცი (ს. მენთეშ.).,
|
|
20 ჰაიჰარად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაიჰარად
ჰაიჰარად(ქიზიყ.) ზზ., სწრაფად, საჩქაროდ, სახელდახელოდ (კირიონი; ს. მენთეშ.).
|
|
21 ჰაკაკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაკაკ
ჰაკაკ(ინგილ.) აკაკი, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ძელქვა
|
|
22 ჰალა, ჰალა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰალა, ჰალა!
ჰალა, ჰალა!(ქართლ.) ყვავის დაძახება (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
23 ჰალავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰალავ
ჰალავ(ინგილ.) ალი (მ. ჯან.).
|
|
24 ჰამზა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰამზა
ჰამზა(კახ.) ფამფარა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
25 ჰანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰანე
ჰანე(თუშ.) აჰა; წოვ. ჰ ა ნ ე აბა, აჰა (თ. უთურგ.).
|
|
26 ჰარია! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰარია!
ჰარია!(ქიზიყ.) არიქა! აბა, ჩქარა! (ს. მენთეშ.). =\\
|
|
27 ჰარიქა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰარიქა!
ჰარიქა!(ქიზიყ.) არიქა! აბა! (ს. მენთეშ.).
|
|
28 ჰარუნანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰარუნანო
ჰარუნანო(ფშ.) სიმღერაში მისათქმელი სიტყვა, მისამღერი ( ვაჟა, I, 1946, ა. შან. ).
|
|
29 ჰასრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰასრ
ჰასრ(თუშ.) ასე (პ. ხუბ.).
|
|
30 ჰასუთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰასუთა
ჰასუთა(მესხ.) საჭმელია, სიმინდის ფქვილის ფაფა ერბოთი და თაფლით (ი. მაისურ.).
|
|
31 ჰაფსა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაფსა!
ჰაფსა!(ქიზიყ.) იხ. აგრეთვე: ჰაცხა
|
|
32 ჰაქშა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაქშა!
ჰაქშა!(ქიზიყ.) შეძახილი ქათმის გასაგდებად (ს. მენთეშ.). =\\
|
|
33 ჰაქში! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაქში!
ჰაქში!(გურ.) იხ. აგრეთვე: ჰაქშა
|
|
34 ჰაღილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაღილ-ი
ჰაღილ-ი(ზ. აჭარ.)(ağil, ქალტა, საქონლის სადგომი) ფარეხი, იალაღობის პერიოდში პირუტყვის დასამწყვდევი ადგილი (შ. ნიჟარ.).
|
|
35 ჰაჩი! აჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაჩი! აჩი!
ჰაჩი! აჩი!(ქართლ., ქიზიყ.) შეძახილი ვირის გასაგდებად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; ს. მენთეშ.).
|
|
36 ჰაჩია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაჩია
ჰაჩია(ქიზიყ.) ვირი ბავშვის ენაზე (ს. მენთეშ.).
|
|
37 ჰაჩიჩა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაჩიჩა-ჲ
ჰაჩიჩა-ჲ(ინგილ.) აჩეჩი (მ. ჯან.).
|
|
38 ჰაჩუ! აჩუ! ჰ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაჩუ! აჩუ! ჰ!
ჰაჩუ! აჩუ! ჰ!(ქიზიყ., ქართლ., იმერ., გურ.) ცხენის შერისხვა, შეძახილი გასადენად, რომ წავიდეს (ს. მენთეშ.).
|
|
39 ჰაცხა, აცხა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაცხა, აცხა!
ჰაცხა, აცხა!(ქიზიყ.) კატის გაწყრომა გასაგდებად (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ცაცხა
|
|
40 ჰაწიაწო, აწიაწო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰაწიაწო, აწიაწო
ჰაწიაწო, აწიაწო(ქიზიყ.) ჴაჩაობის, ბურთაობისა თუ სხვა თამაშობის დროს ერთი ხელი თამაში რომ დასრულდება, მომგებნი დამარცხებულებს ყურზე ხელს წაავლებენ ან ზურგზე შეასხდებიან და ბინიდან სათამაშო კოჭურამდე ჰ ა წ ი
|
|
41 ჰე, ჰეი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰე, ჰეი!
ჰე, ჰეი!(მოხ.) მოწოდების შორისდებული ( ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ. ).
|
|
42 ჰეგიბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰეგიბა
ჰეგიბა(ზ. აჭარ.) ხურჯინი, აბგა (შ. ნიჟარ.). იხ. აგრეთვე: ჰაგუბაჲ
|
|
43 ჰედე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰედე!
ჰედე!(თუშ.) ძროხის გასარეკი ძახილი (პ. ხუბ.).
|
|
44 ჰელელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰელელა
ჰელელა(მესხ.) ქარაფშუტა, ტუტუცი (ი. მაისურ.).
|
|
45 ჰემთონ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰემთონ
ჰემთონ(ინგილ.) ამდენი (ა. შან., 357).
|
|
46 ჰენგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰენგა
ჰენგა(ინგილ.)(jeнkə) ცხენოსანი ქალი მაყარი (მ. ჯან.).
|
|
47 ჰენდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰენდ
ჰენდ(ინგილ.) მიწის ნაკვეთია (ა. შან., 357).
|
|
48 ჰერახ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰერახ
ჰერახ(ინგილ.) ნეტავ, ნუთუ, მართლა თუ, განა მართლა (დიალექტ., 627).
|
|
49 ჰერისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰერისა
ჰერისა(მესხ.) კორკოტის ფაფა (ი. მაისურ.).
|
|
50 ჰირათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰირათ
ჰირათ(ინგილ.) აბრეშუმის თავსაფარი სხვადასხვა ზომისა (დიალექტ., 627).
|
|
51 ჰიშ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰიშ!
ჰიშ!(ინგილ.) ხარის გაგდების შეძახილი (მ. ჯან.).
|
|
52 ჰოდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოდე
ჰოდე(ქართლ.) ჰოოდე, ჰო, დიახ, კი (შ. ძიძ., ნ,. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
53 ჰოვ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოვ
ჰოვ(ინგილ.) დიაღ, კი, ჰო (მ. ჯან.).
|
|
54 ჰოთურ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოთურ
ჰოთურ(თუშ.) ალბათ (თ. უთურგ.).
|
|
55 ჰოიშ-ი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოიშ-ი!
ჰოიშ-ი!(მესხ.) შეძახილი ხარის გასაგდებად (ი. მაისურ.). =ანდაზააა : \\
|
|
56 ჰოობა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოობა-ჲ
ჰოობა-ჲ(თუშ.) თანხმობა (თ. უთურგ.).
|
|
57 ჰოოდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოოდე
ჰოოდე(ქართლ.) იხ. აგრეთვე: ჰოდე
|
|
58 ჰოტროველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოტროველა
ჰოტროველა(ქიზიყ.) ხეპრე, რეგვენი, გაუგებარი ადამიანი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ოტროელა
|
|
59 ჰოტფუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოტფუ!
ჰოტფუ!(ქართლ.) შეძახილი კამეჩის, ხარის გასაგდებად, გასადენად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
60 ჰოქმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოქმ-ი
ჰოქმ-ი(მესხ.)(სპ.-არაბ. (ჰოქმ, ჰუქმ), ძალა, ღონე, ძლიერება.) უნარი, შნო, მოხერხება; ჰ ო ქ მ ი ა ნ-ი უნარიანი (ი. მაისურ.). =\\
|
|
61 ჰოჩ-ი-ჰოჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰოჩ-ი-ჰოჩი!
ჰოჩ-ი-ჰოჩი!(ქართლ.) მომწყერავე ბავშვების შეძახილი, რათა მწყერი წამოაფრინონ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
62 ჰუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰუ!
ჰუ!(გურ.) შორისდებული მწუხარებისა უჰ! (ა. ღლ.).
|
|
63 ჰუჩი-ჰუჩი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰუჩი-ჰუჩი!
ჰუჩი-ჰუჩი!(ქართლ.) ცხვრების დაძახება (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
64 ჰუჸუ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ჰუჸუ!
ჰუჸუ!(თუშ.) უი! ოჰო! (პ. ხუბ.).