ამილახორი ბერი
ძმისწული ბეჟან ამილახორისა, იხ. ამილახორი გივი ძმა ანდუყაფარ ამილახორისა, იხ. ამილახორიგივი−1636-1695 წწ. გორის მოურავი (1656–1692 წწ. გსიემ 4640−147/185, 1450−45/132, Hd: 2127, 2134). ზემო ქართლის სარდალი (1656−1692 წწ. Qd−8925, 1461−3/133, 1448−5032, 1449−285,Hd: 2127, 2134). ჰყავს მამა იოთამ ამილახორი, იხ., ბიძა ბეჟან ამილახორი, იხ., ძმები: პაატა (1646−1692 წწ. Hd−14911, 1449, 1874, 285, Hd: 2111, 2119, 2303, 2029, Sd−566, Hd: 2148, 2145, 2134, 2149), დემეტრე ([1654], 1656-1669 წწ. 1449: 1874, 285, Hd−2111, 2119, 2303, 2029, 2150); ნიკოლოზ ამილახორი (შემდგომში ქართლის კათალიკოსი), იხ., ანდუყაფარ ამილახორი, იხ. (1656 წ. Hd−2127), ბარძიმ (1656−1669, [1675] წწ. 1449−285, Hd: 2111, 2119, 2303, 2029, 2148);შვილები: ანდუყაფარ (1689-1692 [1697] წწ. 1448−527; Hd: 2134, 10068, 2149, 1914): დემეტრე (1689−1692 წწ. 1448−527, Hd: 2134, 10068, 2149, 1914); ძმისწულები: იოთამ, ავთანდილ ([1654, 1656−1692 წწ. 1449: 1874, 285, Hd−2111, 2029, Sd−566, Hd−2148, 1448−526, Hd: 10068, 2149 ); რევაზ ([1664]–1692 წწ. Sd−566, Hd: 2148, 2145, 2134, 2149), ბეჟან ([1676]–1692 წწ. Hd: 2145, 2134, 2149). მას უწყალობა როსტომ მეფემ სადროშოს სარდლობა და გორის მოურაობა, სახელოები, რომლებიც მანამდე ანდუყაფარ ამილახორისათვის ჰქონდა ნაბოძები, მაგრამ ანდუყაფარი გარდაცვლილა მანამ, სანამ როსტომ მეფე მის სახელზე გაცემულ საბუთს ბეჭედს დაუსვამდა. ამიტომ ეს სახელოები ანდუყაფარის ძმას, გივის გადასცა (1656 წ. Hd−2127), როსტომ მეფემ გაუჩინა მას სასარდლო სარგო (1656 წ. 1449 –95 ); გიორგი მეფემ ჩამოართვა თავის ორგულ იოთამ ამილახორს ზემო ქართლის სარდლობა და გორის მოურაობა და გივის უწყალობა (1692 წ. Hd−2134). გაუჩინა სარგო ხოსიას, იოთამს და ოთარს–ყოველწლიურად თავისი ჯოგიდან თითო კვიცი (1667 წ. Hd−2303); ამოუკვეთა სამოურაო და ულაყი ტერ-კარაპეტას შვილს,ტერ-დავითას,ტერ-აკოფას შვილს, ტერ-მელქისეთას, ტერ-ზაქარიას, ტერ-არაქელას, ტერ-მარქარას, ტერ-არაქელას, ტერ-მესროფას, ტერ-მანველას და ტერ-მინასას (1679წ. მატ. №252-8); გაათარხნა ოთია კუპატაძე და დაუტოვა მხოლოდ ზვრის ბარვა და ხოდაბუნის მკა 1689წ. VII. 18. (1448−527); დაამტკიცა მარიამ დედოფლის მიერ [გორის] მთავარანგელოზის ეკლესიისათვის მიცემული სააღაპე შეწირულება. მას დაუდგენია გორის მამასახლისთან, რომ ამ შეწირული ყმა-მამულიდან ერთი საკომლო ხოსინაშვილის ყოფილა, ვინაიდან საკას ეყიდა და მასვე დარჩენია ([1664 წ.] გსიემ 4640−147/185); მიჰყიდა ქალაქის მოურავს, მანუჩარს „თათრისაგან დახსნილი“ ყმები: ნერსუა, აკოფა, ჰასრათა და დათინა მათი მამულითა და ცოლ-შვილით ( 1646 წ. Hd−14911), მანუჩარ თუმანიშვილს–თამთის წყაროსთან, ლაგამის ხევს აქეთ, 45 დღის მიწა (1656 წ. Hd−2111); იყიდა ზურაბ ზედგინიძისაგან ძევერას ასადური მამულით, ბერუა თავისი და ბიძის მამულებით, „მიქელის კერძი“ ახალშენი ბაგა ორი ხოდაბუნით, იმერლის მამული, ქრისტესია მამულით, საბარამიშვილოში ზურაბის კუთვნილი სახნავი (1659 წ.Hd−2119) მისი ბეჭედი უზის საბუთებს: 1448–527; Hd−2111; მას მისცეს პირობა: არჩილ მეფემ კეთილმოყვრობისა და მფარველობის შესახებ ([1664-1675 წწ.] Hd−2148), ბაინდურ ერისთვისშვილმა კეთილმოყვრობისა და ყმა-მამულზე უდაობის შესახებ, შეჰპირდა აგრეთვე, რომ იასონ [ერისთავის] მიერ მიტაცებულ მამულს დაუბრუნებდა (1692 წ. ახლო.Hd−2149), გიორგი მეფემ (რომელსაც ემხრობოდა ნაზარალი-ხანთან ბრძოლის დროს),თუ გიორგი გაიმარჯვებდა,მაშინ საამილახვროში, გივის ოჯახის გარდა, სხვა ამილახვრიშვილებს წილი არ ექნებოდათ, შეჰპირდა აგრეთვე, რომ იოთამ ამილახორიშვილს საამილახოროში აღარ შეუშვებდა (1692 წ. XII 1. 1448−526), ყანჩელებმა და შაშაშვილებმა ტყვის გაუყიდველობის შესახებ (XVII ს. II ნახ. Hd−2150); მან მისცა პირობა: თავის ძმასთან, ნიკოლოზ რუსთველთან ერთად–ლევან ავალიშვილს, კეთილმოყვრობის შესახებ ([1676–1678 წწ.] 1461–3/86), გიორგი მეფესთან ერთად კახეთის თავადებს–უვნებლობის შესახებ (1678-1688 წწ.] Hd−2159), თავის ძმისწულს, რევაზს, კეთილმოყვრობის შესახებ და შეჰპირდა წელიწადში 12 თუმან ჯამაგირს ([1676−1688 წწ.] Hd−2145), პაპუნა ორბელიშვილს–კეთილმოყვრობის შესახებ ([1646-1692 წწ.] Sd−566), ქაიხოსრო რატიშვილს–ერთგულების შესახებ ([1695−1697 წწ.] Hd−1914); ედავებოდა: კათალიკოსსა და ელიზბარ ქსნის ერისთავს კვენავზე და სამლაშეზე სახნავი მიწების გამო. დავის გარჩევის შემდეგ მიწები მას დარჩა (1659 წ. Hd–2113), ზურაბ გამრეკლიძეს მის სამკვიდრო ადგილზე. მიენძორზე. მოფიცრების: სოიბათიასაულ პაპია შანშიაშვილის, ყაფიჩ ხოსია ნარიმანიძის და სომხითის სხვა აზნაურიშვილების ჩვენებით, მიწა გამრეკლიძეებს დარჩათ, რაც შაჰნავაზმა დაამტკიცა (1666 წ. III. 14506/90); კათალიკოს იოვანე დიასამიძეს ზერტულისა და სობისის რუებზე. დავის გარჩევის შედეგად სათემო რუ ხუთ ნაწილად გაიყო. სამი წილი გივი ამილახორს და სობისელებს ერგოთ,ორი წილი–კათალიკოსს და ზერტელებს. ქვემო რუს ნახევარი კათალიკოსსა და ზერტელებს ერგოთ, მეორე ნახევარი–მას და სობისელებს. საბუთს უზის მისი ბეჭედი (1692 წ. V. 3. Ad–1251), წაართვა ბაინდურ თუმანიშვილის ყმებს როსტომა და ავთანდილ წატურიშვილებს–მამიჯანა მეფისაშვილისაგან ნაყიდი საწისქვილე. საქმის გარჩევის შემდეგ საწისქვილე გივის ჩამოერთვა (1669 წ. II. 2. Hd–2029); გაარჩია: შიომღვიმის წინამძღვრის, მელქისედეკ ყანჩიელისა და ნაცვალაშვილის სამამულე დავა (1654 წ. ახლო. 1449–1874), სუმბატაშვილებისა და გოგინაშვილების სამამულე დავა (1664 წ. Hd–13141), სასისხლო დავა ნიკოლოზ ფავნელიშვილსა და ბაადურ მაჩაბელს შორის (1666 წ. ახლოს Qd–8925), შაჰნავაზთან ერთად ყაფლან ბარათაშვილსა და პაპუნა ვირშელიშვილს შორის დავა (1670 წ. Sd–534), სამამულე დავა ციცისშვილებსა და ბამან მაღრაძეს შორის (1678 წ. 1450–14/62); გოგინა ელიზბარაშვილსა და ხოჯაბეგასშვილს შორის დავა სასახლის ადგილზე. გორის მამასახლისისა და სხვა გორელების ჩვენების საფუძველზე, სადაო ადგილი მიაკუთვნა გოგინას (1681 წ. 1450–45/132), ნაზარალი-ხანთან ერთად–სამამულე დავა გიორგი მოურავისშვილსა და რევაზ მაღალაძეს შორის (1691 წ. 1448–3268); მოწმე: პაპუნა თუხარლის მიერ ბეჟან ჩხეიძისათვის მიცემული მამულის გაცვლილობის წიგნისა ([1658-1675 წწ.] 1450–35/100), იობის მიერ აშოთან [მუხრანის ბატონისათვის] მიცემული გლეხების ნასყიდობის წიგნისა(1686 წ. 1461–3/133); სხვადასხვა: მისი ნებართვით, ჟამისაგან ამოწყვეტილმა ლომისკაცმა თავისი პარტახტი მამული მიჰყიდა მამუკა ლაბაძეს (1662 წ. V. 7. 1450−29/160), მონაწილეობა მიიღო გიორგი მეფისა და ქართლის დარბაისელთა თათბირში დოროთეოს პატრიარქისათვის იერუსალიმის ქართული მონასტრების დასახსნელად სესხის მიცემის თაობაზე ([1678–1685 წწ.] 1448–1283) ემდურებოდა თავის ძმისწულებს, იოთამსა და ავთანდილს. მეფე ნაზარალი-ხანმა, მთავარეპისკოპოსმა ქრისტეფორემ, არაგვის ერისთავმა გიორგიმ, მუხრანბატონმა აშოთანმა, ქსნის ერისთავმა დავითმა, ასლან ორბელიშვილმა, ქაიხოსრო ციციშვილმა, ბარძიმ მდივანბეგმა, თამაზ სარდალმა, პაპუა სახლთუხუცესმა, ლუარსაბ ყულარაღასმა იგი ძმისწულებთან შეარიგეს და დაადგინეს ამილახორთა სახლის რიგი. სახლის უფროსად დატოვეს ისევ გივი. საერთო მამულიდან სოფელი მახრაღაჯი, რომელიც ანა-ხანუმს ეჭირა, ამილახორს მიაკუთვნეს იმ პირობით, რომ,სანამ ანა-ხანუმი ცოცხალი იქნებოდა, ამილახორს ამ მამულიდან უნდა მიეღო მხოლოდ „საჭამაო და საქორწილო”. სახლიკაცებს ერთობლივ უნდა გადაეწყვიტათ გოჩიაშვილის მამულის საქმე: გასაცემი გაეცათ და დანარჩენი სახასოდ დაეჭირათ. ყორჩიბაშ [პაატასათვის საუფლისწულოდ უნდა მიეცათ არქაუნი, რევაზისათვის–შაისულანი და ბეჟანისათვის, თუ კი იგი იქორწინებდა, ერთი „უმცროსი სოფელი“. ეს განწესება ითვალისწინებდა კიდევ სხვა პირობებსაც, რომლებიც აწესრიგებდნენ ამილახორის სახლის წევრების ურთიერთდამოკიდებულებას (1692 წ. III. 15. Hd–10068), ნაზარალი-ხანის ერთგული აზნაურების, დათუნა, ზაალ და ზურაბ ჩიკვატიძეებისათვის დაუთხრია თვალები (1695 წ. XII. 5. 1450–37/65). მისი ბეჭედი უზის შემდეგ საბუთებს: 1448: 527, 5032, Sd–572 ა, Hd–2111, Ad–1251); იხსენიება: შიომღვიმის მონასტრის წინამძღვრის,მელქისედეკ ყანჩაელის მიერ გივი ამილახორისათვის გაჩენილ მოსახსენებელში: ამილახორის მარანში მელქისედეკს ქვევრი მოსწონებია, რომელიც მას თავისი სულის სალოცავად და მოსახსენებლად სადეკანოზოს მარანში ჩაუდგამს. მელქისედეკმა დაადგინა, რომ შიოობა დღეს, ყველიერის ხუთშაბათს, ქვევრი აეხადათ და გივი ამილახორი ლოცვისას მოეხსენებინათ (1658 წ. 1449–1536 ბ); პაპუნა ფავნელისშვილის მიერ ბაადურ მაჩაბლისათვის მიცემული შერიგების წიგნში აღნიშნულია, რომ მათი დავის გარიგებაში მონაწილეობა მიუღია გივი ამილახორს (1666 წ. Qd–8710); იესე ერისთავის მიერ შაჰნავაზისათვის მიცემულ პირობის წიგნში აღნიშნულია, რომ შაჰნავაზს მისი და იესე ერისთავის ყმების სამართალი გაუჩენია (1658–1675 წწ.] Hd–2208).