 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა -ე |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 ე, ეთ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ქართლ. , რაჭ., ლეჩხ., იმერ., აჭარ. ჩვენებითი ნაცვალსახელი ეს, ეგ; ზმნიზედა ეგერ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ., დიალექტ., 684; 676; პ. ჯაჯან., IX, 251; დიალექტ., 657).
2. კუთხ. აჭარ. რიცხვითი სახელი ირიბ ბრუნვებში, ერთ: ე ღ ა მ ე ს ერთ ღამეს; ე თ ხ ე ს, ერთ ხეს; ე თ დ ღ ე ს ერთ დღეს (დიალექტ., 657).
3. კუთხ. ფშ. შორისდ. ეჰ! აგერ (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
2 ეა, ჰეეე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. თხების დაძახება (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
3 ების! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. შეძახილი ცხვრის გასადენად (ი. ქავთ.).
|
|
4 ეგემცევ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. იქნებისაო, ეგებისაო, ეგებ როგორმეო (დიალექტ., 580).
|
|
5 ეგთაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ეგეთი, მაგნაირი (თ. უთურგ.).
|
|
6 ეგინჩარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
თურქ. Yengiçeri თან. yeniçeri
თავაშვებული (გ. შარაშ.).
|
|
7 ეგირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. იხ. აგრეთვე: ინგირი
|
|
8 ეგრენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ეგრე, აი, ეგრე, ასე, ამგვარად (დიალექტ., 561).
|
|
9 ეე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. შორისდ. ეი! ჰეი! (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
10 ეესრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. აი ესრე, აი ასე (დიალექტ., 552).
|
|
11 ეექ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. აქ (ა. შან., 348).
|
|
12 ევქაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. თუშ. დევქაჯი, ეშმაკი (ი. ბუქურ., 32). ევჰუ
2. კუთხ. ხევსურ. შორისდებული ვისიმე შერცხვენის გამოსახატავად (ა. შან.).
|
|
13 ეზალ-ი, ეზალა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. თოფის ფისტონი (ი. ჭყონ.; ს. ჟღ.).
|
|
14 ეზან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. არაბ.-თურქ. ezan მოწოდება, გამოცხადება, მორწმუნეთა გაფრთხილება ლოცვისათვის (შ. ნიჟარ.).
|
|
15 ეზე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ეზო (მ. ჯან.).
|
|
16 ეზირ-ვეზირი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ნაზირ-ვეზირები (დიალექტ., 605).
|
|
17 ეთ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ე
|
|
18 ეთე, ეტე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
გაკვირვების, სახტად დარჩენის გამომხატველი შორისდებულია (ი. მაისურ.).
„ქა! ე თ ე! ეგეც აქა ყოფილა!“
|
|
19 ეთეკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ღვლერძა
|
|
20 ეთქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. სახლის ირგვლივ სახურავის გადმორჩენილი ნაწილი (პ. ჯაჯან.).
|
|
21 ეიბე!.. ეიპე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. შორისდ. გაკვირვებისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
22 ეიპე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ეიბე!..
|
|
23 ეკალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. იმერ. , რაჭ., ლეჩხ. ეკალ-ღიჭი, მცენარეა (ა. მაყ.).
2. კუთხ. აჭარ. ზღარბი (პ. ჯაჯან.).
|
|
24 ეკალძმარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , ფშ. კოწახური, ხეა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №130, 1900; ი. ჭყონ., ა. მაყ.).
|
|
25 ეკალხუნწა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ხურტკმელი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
26 ეკენობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. , იმერ. ხალხური დღესასწაული 1-12 ენკენისთვეს, ბაზრობა (მ. ჩიქ.); ენკენობა (ი. ქავთ.).
|
|
27 ეკიდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. ეპყრობოდა (დიალექტ., 684). „რავა ე კ ი დ ა დედინაცვალი.“
|
|
28 ელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იელი, მცენარეა (გ. შარაშ.).
|
|
29 ელამჭუტა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. თვალებმრუდე, ელამი ადამიანის მეტსახელი (ი. მაისურ.).
|
|
30 ელანძე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ერთ ლანდზე (ე. ნინ., I, II, თ. კიკვ.); უცებ, მეყსეულად (ი. ჭყონ.).
|
|
31 ელდ-ელდად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ზზ. ჩქარ-ჩქარად (ა. შან.).
|
|
32 ელეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. თურქ. elek მაღალსაყელოიანი, უსახელოებო, ღილებით შესაკვრელი, წელსზევითა სამოსი (ე. ნინ., I. თ. კიკვ.).
|
|
33 ელემცერად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ალმაცერად, მრუდად (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
34 ელენჭიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ერენჭიკა
|
|
35 ელესა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. მხიარული სიმღერაა, რომელსაც მღერიან მძიმე ტვირთის ხელით გადატანის ან აწევის დროს და რიტმულ სიმღერას მწყობრად აყოლებენ ნაბიჯს (გ. შარაშ.; ს. ჟღ.); სიმძიმის გათრევითი სამუშაოების გუნდური სიმღერა (შ. ნიჟარ.).
|
|
36 ელესია-მელესია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ელესია-მელესია
კუთხ. გურ.
მისამღერი სიტყვებია სიმღერაში (ა. ღლ.).
„ელესია-მელესია, გოგოები დამესია.“
|
|
37 ელეღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. იხ. აგრეთვე: ელეგი
|
|
38 ელეშუტე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. სულელი, ლენგერეჲ, ლენდერეჲ (ვ. ბერ.).
|
|
39 ელვანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ.
1. შამაია, თევზია; 2. ციცინათელა (შ. ნიჟარ.).
|
|
40 ელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , რაჭ., ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ელაი
|
|
41 ელიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , ლეჩხ. რელიგიური დღესასაწაული, იმართებოდა 20 ივლისს ძვ. სტ. (გ. შარაშ.; მ. ჩიქ.).
|
|
42 ელისაგორა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მცენარეა ბალახეული (ა. ღლ.).
|
|
43 ელმაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ელამი; ე ლ მ ა ყ ა დ ალმაცერად, მრუდედ ამოყვანა შენობის კედლისა, დასობა სარისა; ეჭვის თვალით შეხედვა ადამიანისადმი (პ. ხუბ.).
|
|
44 ელუსალემ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მცენარეა ერთგვარი (კ. გვარ., 947).
|
|
45 ელფინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ე ლ დ ა და ე ლ ფ ი ნ ი შენ თავ! - ეტყვიან მას, ვინც რამე ამბავს მოიტანს და შეაკრთობს ადამიანს, შეიძლება ტყუილადაც (ს. მენთეშ.).
|
|
46 ელქუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. ჩირქიანი მუწუკი, სიმსივნე, ელქუნი (ბ. წერეთ.).
|
|
47 ელხო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. მიმართვა სიმღერაში „ე ლ ხ ო და ვალხალალო, ვალაბდალო“ (შ. ძიძ., 205).
|
|
48 ემ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. , ქართლ., ინგილ. ნაცვალსახელი, ამ (დიალექტ., 605, 616).
|
|
49 ემამა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ხარის დასაყვავებელი თქმა (პ. ხუბ.).
|
|
50 ემგე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ინგილ. ჩვენებითი ზმნიზედა აი, ეგერ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). „უნდა გადააგდო ე მ გ ე ეგ ჯოხი.“
|
|
51 ემდელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ეგოდენა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
52 ემდვენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ამდენი, ამოდენი (დიალექტ., 561).
|
|
53 ემე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. ეს, ის, ისა (შ. ნიჟარ.).
|
|
54 ემე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ლაპარაკისას რამეს დავიწყების შემთხვევაში მოსაგონებელი სიტყვა (პ. ხუბ.).
|
|
55 ემენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ესა და ეს, მავანი (დიალექტ., 651).
|
|
56 ემექთარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. emekdar, emektar მოამაგე, მზრუნველი, გულშემატკივარი, ღვაწლმოსილი, დამაშვრალი (შ. ნიჟარ.).
|
|
57 ემია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. , იმერხ.
თურქ.-არაბ.
მამით ბიძა (ნ. მარი, 55; შ. ნიჟარ.).
„ე მ ი ა ს გოგო ყაუდა ნათხოვარი.“
|
|
58 ემინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. გულუბრყვილო, არაეშმაკი ადამიანი (ს. მენთეშ.).
|
|
59 ემინ-ი ამინდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ქართლ. არაბ.-თურქ. emin
კუთხ. არაბ. -თურქ. emin კარგი ამინდი, დარი (გ. შატბერ., 53).
|
|
60 ემინ-ი დილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. წყნარი, მშვიდი და კარგი დილა (გ. შატბერ., 53). იხ. აგრეთვე: ემინი ამინდი
|
|
61 ემიტომ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ამიტომ (დიალექტ., 605).
|
|
62 ემკვლელება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ეზარება, არ უნდა (ს. მენთეშ.). "რო დაჲსაქმებ რამეჲ, ე მ კ ვ ლ ე ლ ე ბ ა, რაა, ჴელ არ გაიძრამს."
|
|
63 ემოდელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ამოდენა, ამდენი (დიალექტ., 605).
|
|
64 ემოტელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ემდელა
2. კუთხ. მოხ. ამოდენა (ა. ყაზ., IV, შ. ძიძ.).
|
|
65 ემჟურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. აზ. чур ამგვარად, ამნაირად (გ. იმნ.).
|
|
66 ემწო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ამოდენა (ა. შან., 348).
|
|
67 ენაბანლიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. მწარმოუბარი (მ. ჩიქ.).
|
|
68 ენაბორკილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ენაბლუ, ენაბრგვნილი, ბლაკუნა (გ. შარაშ.).
|
|
69 ენაგარეცხილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მომაბეზრებლად, ურცხვად მოლაპარაკე (გ. შარაშ.) შდრ.: ქეგლ.
|
|
70 ენაგაშაშხანებულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მრუდედ და უსიამოვნოდ, მწარედ მოლაპარაკე (გ. შარაშ.).
|
|
71 ენადაცულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. თავდაჭერილად, ზომიერად მოლაპარაკე (გ. შარაშ.).
|
|
72 ენაზე მობორკება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. რაიმეს გადავიწყება და ვერ მოგონება (გ. შარაშ.). „ე ნ ა ზ ე მ ე ბ ო რ კ ე ბ ა იმ ქალის სახელი და არ იქნა, არ გამახსენდა.“
|
|
73 ენათგაკრეფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
მომეტებული ბევრის ლაპარაკი (ი. ჭყონ.).
ანდაზაა „ბალღი რო ე ნ ა თ გ ა ი კ რ ი ფ ე ბ ა და მოზვერი - რქათ, იმათში ხეირი არ არისო.“
|
|
74 ენაკაჭალობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. , ფშ. ენის, ამბის მიტანა, ენატანიაობა (ა. მარტ., გ. იმნ.); ე ნ ა კ ა ჭ ა ლ ა ენატანია, ჭორიკანა (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).
|
|
75 ენაკვესია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ლაქლაქა, ყბედი (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).
|
|
76 ენალაქარდიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ.
1. მჭევრმეტყველი; 2. პირფერი, ფლიდი (ლ. კაიშ.).
|
|
77 ენამოქარგულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ენამჭევრი, ხერხიანი მოლაპარაკე (ი. ჭყონ.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
78 ენამრავალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ბევრი ლაპარაკის მოყვარული (გ. შარაშ.) შდრ.: ქეგლ.
|
|
79 ენამრავალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: ენამრავალი
|
|
80 ენაპიროსან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. კარგი მოლაპარაკე, ენაწყლიანი ადამიანი, ენამჭევრი (ი. მაისურ.).
|
|
81 ენას არ უგვალავს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. გადატ. ლაპარაკი, სიტყვა-პასუხი არ უჭირს, მჭევრმეტყველება ეხერხება (ი. ქავთ.).
|
|
82 ენატაკია, ენატლაკია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. არამკითხე მოამბე; ენატანია, ამბის მიმტანი (ს. მენთეშ.).
|
|
83 ენატლაკია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , ქიზიყ. პირშეუნახავი, ენატანია (მ. ჯან.; ს. მეთეშ.).
|
|
84 ენატლაკიე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ენატლაკია
|
|
85 ენატრაკალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. უაზრო, ჩქარი და ბევრის მოლაპარაკე (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ენამრავალი
|
|
86 ენაუნობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ენატანიობა, ენის მიტან-მოტანა (ო. ქაჯ.).
|
|
87 ენაცქვიტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ენაჭარტალა, ყბედი (ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.) შდრ.: ქეგლ.
|
|
88 ენაწავარდნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ენატრაკალა
|
|
89 ენაჭარტალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ენის მიმტან-მომტანი, ყბედი, მოლაყბე (ა. ღლ.).
|
|
90 ენახშება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. ელაპარაკება; მ ე ნ ა ხ შ ე ბ ა მელაპარაკება; ე ნ ა ხ შ ნ ე ს ელაპარაკნენ (დიალექტ., 684).
|
|
91 ენგრე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ეგრე (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
92 ენგურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. აგური (ა. ღლ.).
|
|
93 ენდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ., კახ., მთიულ., ქსნის ხეობ.
ემანდ, აი აგერ, ნაცვალსახელი აგერ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; ა. მარტ., გ. იმნ.; დიალექტ., 567; ვ. სომხიშვ.). „ვაჟის ყოლა ე ნ ი ა ზ ე ბ ა.“
კუთხ. „ვაჟის ყოლა ე ნ ი ა ზ ე ბ ა. “ „წაწალმა ს ა ნ ი ა ზ ო მ ა სულ ყველამ მაგრე იცისა."
|
|
94 ენკენია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ხატობაა შემოდგომაზე (ა. ჭინჭარ., 213).
|
|
95 ენკენურა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. მსხლის ჯიშია, შემოდის ენკენისთვეში (სექტემბერში) (შ. ნიჟარ.).
|
|
96 ენტელა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. იხ. აგრეთვე: ემდელა
|
|
97 ენუკბის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ეფარისევლება, ელაქუცება (ლ. კაიშ.).
|
|
98 ენძა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. წვრილი ბაწარი, რომელსაც კალატოზები ხმარობენ კედლის სწორად გასაყვანად, ლარი (ვ. ბერ.).
|
|
99 ენწო-ენწო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ხბოს მოხმობა მოფერებით (ა. ჭინჭარ., 232).
|
|
100 ენწუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ჴეჩუა
|
|
101 ენჭო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. ონჭო (ა. მაყ.; შ. ნიჟარ.).
|
|
102 ეონკლება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ეჩოთირება, ეუხერხულება; არ სურს, არ მოსწონს; ეწინააღმდეგება (ი. ქავთ.).
|
|
103 ეპორჭიკება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ებღაუჭება, ეტანება, სუსტი ძლიერს ეჭიდება, ეტოტინება (ი. ქავთ.).
კუთხ. იმერ.
ებღაუჭება, ეტანება, სუსტი ძლიერს ეჭიდება, ეტოტინება (ი. ქავთ.).
„რას ე პ ო რ ჭ ი კ ე ბ ი, ხომ უყურებ, ვერ ერევი.“
|
|
104 ეჟო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ. ეჟვანი (ე. ვირსალ.).
|
|
105 ერ, ერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
ებღაუჭება, ეტანება, სუსტი ძლიერს ეჭიდება, ეტოტინება (ი. ქავთ.).
„რას ე პ ო რ ჭ ი კ ე ბ ი, ხომ უყურებ, ვერ ერევი.“
|
|
106 ერამუკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. უშობელი ფურკამეჩი (მ, ჯან., ლ. ლეონ.).
|
|
107 ერაწაუ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. პაწაწინა (პ. ხუბ.).
|
|
108 ერაწუნაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. პატარა, ყურიანი ქვაბი (თ. უთურგ.).
|
|
109 ერბოვანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , მოხ. ბატკნისყურა, ნაცარქათამა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: თათაბაი
|
|
110 ერბოკარაქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ჩაწყობილა-ბაია, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
111 ერბოს ქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. წმინდა სალესი ქვა, ერბოთი ასველებენ და საჭერს პირს ისე უწყობენ (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: საჭე
|
|
112 ერბოქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
შალაშინთა პირის მოსაწყობი ქვა (ვ. ბერ.).
იხ. ა
გრეთვე: ერბოს ქვა
|
|
113 ერბოქილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ჩაწყობილა-ბაია (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ერბოკარაქა
|
|
114 ერბოყველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ცხელ ერბოსა და ფქვილში არეული ყველი (ლ. კაიშ.).
|
|
115 ერბოჭიმურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ერბოში ჩაყრილი დაფხვნილი ცხელი მჭადი (ლ. კაიშ.).
|
|
116 ერბოჴალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ერბოში ასვრემილი დახალული სიმინდის ფქვილი (ლ. კაიშ.).
|
|
117 ერდენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ერთი, ერთადერთი (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
118 ერდეფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. არაბ.-თურქ. defa, ჯერ, ერთჯერ ერთხელ, ერთჯერ (დიალექტ., 616).
|
|
119 ერდო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , თუშ., ჯავახ. ბანზე დატოვებული ღია ადგილი სინათლის, ჰაერის ჩასასვლელად და კვამლის, ორთქლის ამოსასვლელად; ბანი (დიალექტ., 637, 647); სახლის ერთი სართულიდან მეორეში ჩასაძვრომი (?) (თ. უთურგ.) შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ
|
|
120 ერენჯიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , ლეჩხ. ილინჯა, ირენჭკა, რენჭკა; ლენჭკა; ჩიტების მახეა ერთგვარი (ვ. ბერ., პ. ჯაჯან., IX, 251; მ. ჩიქ.).
|
|
121 ერეყან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ.
მგლის მადა, გაუმაძღრობა (მ. ალავ., 1).
„რა ე რ ე ყ ა ნ ი დაგემართა, ამდენი ხანი იყლაპები და ვერ გაძეხი!“
|
|
122 ერეწუნაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ერეწუნაჸ-ი კუთხ. თუშ. კუთხ. თუშ. იხ. აგრეთვე: ერაწუნაჸი
|
|
123 ერეჯიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. თოფია ერთგვარი, ხირიმი (ი. ქეშიკ.).
|
|
124 ერთაზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. , მოხ. ერთად, მთლიანად, ერთბაშად (ლ. კაიშ.; დიალექტ., 561).
|
|
125 ერთგნით - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ერთ მხარეს, ცალ მხარეს (ლ. კაიშ.).
|
|
126 ერთიცახე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ., იმერ.
ცოტა, პატარა (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.); ძალიან პატარა, ნამცეცის ოდენა (პ. ჯაჯან., 251).
„ციცავ, ე რ თ ი ც ა ხ ე მაცა.“
|
|
127 ერთკვად-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ერთმანეთი, ერთი მეორე (ი. ბუქურ., 132; თ. უთურგ.).
|
|
128 ერთობილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ერთად (ლ. კაიშ.).
|
|
129 ერთსალიკა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ერთ ადგილას (დიალექტ., 676).
|
|
130 ერთუც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ერთუც-ი კუთხ. ხევსურ., მოხ. კუთხ. ხევსურ. , მოხ. ერთმანეთი (დიალექტ., 561).
|
|
131 ერთქამეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ერთმანეთი (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.; ს. ჟღ., დიალექტ., 664).
|
|
132 ერთქვანეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ერთმანეთი (დიალექტ., 676). იხ. აგრეთვე: ერთქამეთი
|
|
133 ერთხალის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ერთხალის კუთხ. მოხ. კუთხ. მოხ. ერთხელ (დიალექტ., 561).
|
|
134 ერთხელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ერთად; ე რ თ ხ ე ლ ა წ ე ვ ი დ ო თ ბ ა ზ ა რ შ ი ერთად წავიდეთ ბაზარში (ი. ქავთ.).
|
|
135 ერიან-ი ოჯახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. დიდი, მრავალწევრიანი ოჯახი (ვ. ბერ.).
|
|
136 ერინჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. მეორედ გამოზამთრებული ხბო, ფური (შ. ნიჟარ.).
|
|
137 ერიფცქილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მცირე, თითისოდენა, მცირე (ერთი ფცქილი), პატარა (ა. ღლ.).
|
|
138 ერიშე-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ე რ თ ი შეი (ს. ჟღ.). „აღარა ვარ კაცი ე რ ი შ ე ი!“
„აღარა ვარ კაცი ე რ ი შ ე ი!“
|
|
139 ერიშტე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ., მესხ. სპ.-თურქ. erişte საჭმელია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.; ი. მაისურ.).
|
|
140 ერიცახე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ძალიან პატარა, მეტად მცირე (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: ერიფცქილაი
|
|
141 ერიცუცქუნა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ერიფცქილაი, ერცუცქუნა
|
|
142 ერკელია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. ამინდის ცვალებადობა (შ. ნიჟარ.).
|
|
143 ერმო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
ორმო (კ. დონდ., 370).
„ე რ მ ო შ ი ვინახავთ ქართოფილს.“
|
|
144 ეროყია/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. გაუმაძღარი ადამიანი (სვან. ეროყიაჲ, ჲერყან), მგლის მადა, გაუმაძღრობა (მ. ალავ., 2).
|
|
145 ერჟა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მხოლოდ, მარტო (გ. იმნ.). „ე რ ჟ ა წყლიზგან ეშინიან.“
კუთხ. „ე რ ჟ ა წყლიზგან ეშინიან. “
|
|
146 ერსალიკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ერთგან, ერთ ადგილას (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ერთსალიკა
|
|
147 ერსიანობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
მესხ. არაბ.-თურქ. Hirs. ბრაზი, რისხვა
კუთხ. არაბ. -თურქ. Hirs. ბრაზი, რისხვა გაბრაზება, ჯავრიანობა (შ. ძიძ., ქრესტ.).
|
|
148 ერულაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. რამდენიმე პირის მიერ ხელებგადაბმით ცეკვა, ფერხულის ჩაბმა (პ. ხუბ.).
|
|
149 ერულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. წისქვილის ზედა ქვა (პ. ხუბ.).
|
|
150 ერქამეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ერთმანეთი იხ. აგრეთვე: ერთქამეთი
|
|
151 ერქვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. კავის მოკაუჭებული ხელნა (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ერქვანი
|
|
152 ერქვან-ი, ერქვანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ; რაჭ., ლეჩხ. გუთნის სახელური, ხელმოსაკიდი, მაჭი (თ. უთურგ.; დიალექტ., 676, 684).
|
|
153 ერქვანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: ერქვანი
|
|
154 ერქონა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. იხ. აგრეთვე: ერქვანი
|
|
155 ერცუცქუნა/ე,-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ერცუცქუნა/ე,-ჲ კუთხ. იმერ., გურ. კუთხ. იმერ. , გურ. =ერთი+ცუცქუნი, ძალიან პატარა (ვ. ბერ.; ა. ღლ.).
|
|
156 ერცხვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ერთსხვა, ერთმანეთი (დიალექტ., 552).
|
|
157 ერძევანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. , მთიულ. რძიანა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: რძევანა
|
|
158 ეს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ნაცვალსახელი ეს, ესე (ა. შან.).
|
|
159 ესევ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ასე, ამნაირად (დიალექტ., 591).
|
|
160 ესემ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ესემ კუთხ. თუშ. კუთხ. თუშ. ნეტავ ეს (დიალექტ., 580).
|
|
161 ესკალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , ფშ., მოხ., მთიულ., თუშ. ასკილი (ა. მაყ.).
|
|
162 ესკალძმარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ესკალძმარა კუთხ. ხევსურ. კუთხ. ხევსურ. კოწახური (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ეკალძმარა
|
|
163 ესკილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. , ქსნის ხეობ. ასკილი (ი. ქეშიკ., ვ. სომხიშვ.). იხ. აგრეთვე: ესკალა
|
|
164 ესპაბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფერეიდნ. არაბ.-თურქ. asbãb 1. იარაღი; 2. ჭურჭელი, ავეჯი, მოწყობილობა (დიალექტ., 629).
|
|
165 ესრისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მცენარეა ერთგვარი (კ. გვარ., 947).
|
|
166 ეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
1. ვენახის ან ბაღის ნაწილი; 2. სარწყავად გაყვანილი კვალი; 3. მიჯნად გამოყენებული კვალი მამულში (კირიონი; შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); 4. სარწყავად დაყოფილი მიწის ერთი ნაკვეთი (პ. გაჩეჩ.).
|
|
167 ეტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. უწყინარი, მორჩილი ადამიანი (გ. შარაშ.). „ე ტ ლ ი ა კაცათ.“
კუთხ. „ე ტ ლ ი ა კაცათ. “
|
|
168 ეტოლოშინება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. თან დასდევს, არ შორდება, ეტორღიალება (შ. ნიჟარ.).
|
|
169 ეტორღიალება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მუდამ თან დასდევს, ეტმასნება (ე. ნინ., I, თ. კიკვ.).
|
|
170 ეტოშება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. გაუკვირდება, ეუცხოება, ეუცნაურება (ა. ღლ., შ. ნიჟარ.).
|
|
171 ეფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იაფი (ა. ღლ.).
|
|
172 ეფრემა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ფუნთუშა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
173 ეფრითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფერეიდნ. ავი სული (დიალექტ., 629).
|
|
174 ეფუცა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. შეცდა, შეცდომა დაუშვა; ფ უ ც ე ბ ა შეცდომის დაშვება, შეცდომა (ა. ღლ.).
|
|
175 ეფხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. იხ. აგრეთვე: ეფხვი
|
|
176 ეფხვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გუდამაყრ. ვეფხვი (დიალექტ., 572).
|
|
177 ექან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. მაყარი (კირიონი).
|
|
178 ექანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. აქ (დიალექტ., 684). იხ. აგრეთვე: აქანა
|
|
179 ექაქება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
ცეცხლს, ღუმელს ეფიცხება, ძალიან ახლოს ეტანება. ზედ ეგება (ი. ქავთ.).
„რას ე ქ ა ქ ე ბ ი მაგ ბუხარს, გამოდი გარეთ, ნახე, რა მზეა!“
|
|
180 ექვდენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ.
ამოდენი (შ. ძიძ., 205).
„ე ქ ვ დ ე ნ ი ტრედები მოვიდეს, რომა!..“
|
|
181 ექვსოც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ასოცი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
182 ექვსყურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მჟაველა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
183 ექთენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფერეიდნ. ამდენი, ეგოდენი (დიალექტ., 629).
|
|
184 ექჩერება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ,ხევსურ. ემეტება, არ ენანება, არ შურს, არ დაიშურებს, არ დაუკავებს (დიალექტ., 561). იხ. აგრეთვე: ქჩერობა
|
|
185 ეყიდულება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ევაჭრება (თ. სალარ.).
|
|
186 ეშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ზ. აჭარ. თურქ. eș ტოლი, კბილა, ამხანაგი, მეგობარი, კოლეგა (შ. ნიჟარ.).
2. კუთხ. იმერ. შეძახილი ხარების გასარეკად (ქეგლ).
|
|
187 ეშილიყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქვ. აჭარ. ტყის ჭორტანა (ა. მაყ.).
|
|
188 ეშმაკის კიბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ეშმაკის სარკე
|
|
189 ეშმაკის მათრახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ასკილი (ა. მაყ.).
|
|
190 ეშმაკის მაშხალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ლაქაშა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
191 ეშმაკის სარკე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ლანცეტა, მრავალძარღვა (ა. მაყ.).
|
|
192 ეშმაკის სანთელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ჯავახ. ლაქაში, მცენარეა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ეშმაკისმაშხალა
|
|
193 ეშმაკისფეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. მჭადა, მცენარეა (ა. მაყ.). ეშმაკისფეხა
2. კუთხ. კახ. ქაცვი (ა. მაყ.).
|
|
194 ეშმაკიყრუ იყოს! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ცუდის ასარიდებელი გამოთქმა. იტყვიან მაშინ, როდესაც არასასურველ, ცუდ შემთხვევაზე ლაპარაკობენ (სიკვდილიანობა, სნეულება და მისთ.), ვითომ ეშმაკმა არ ისმინოს და ცუდი ამბავი ჩვენზე არ გავრცელდესო (ი. მაისურ.).
|
|
195 ეშმაკუჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ოფოფი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №130, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
196 ეშმაკცხენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ბუზანკალი (ი. ქეშიკ.).
|
|
197 ეშმაჭიმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ყინტორა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
198 ეშმიშ-ი, შეშმიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. გონებადაკარგული შიშისაგან, შეშინებული, გიჟივით რომ არის, ლაპარაკში აზრი არ ეტყობა (ს. მენთეშ.).
|
|
199 ეჩუა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ეჩო, სადურგლო ხელსაწყო (ა. ღლ.).
|
|
200 ეცუცუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ეცუცუნა კუთხ. ლეჩხ. კუთხ. ლეჩხ. ერთი ბეწო, ძალზე მცირე (მ. ალავ., 1). იხ. აგრეთვე: ერცუცქუნა
|
|
201 ეწავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ახლავე (ი. ქეშიკ.). „თორო შენი ვარ და ე წ ა ვ, მითამ კერაზედ გიზივარ.“ კუთხ. „თორო შენი ვარ და ე წ ა ვ, მითამ კერაზედ გიზივარ.“
|
|
202 ეწერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. გვიმრა; ე წ რ ი ქ ო ხ-ი გვიმრის ქოხი (პ. ჯაჯან.).
|
|
203 ეწიწვება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. გულმოდგინედ ცდილობს რასმე, უნდა რომ ისწავლოს, გააკეთოს (ი. ქავთ.).
|
|
204 ეწრობილა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. საბავშვო თამაშობაა ეწრის (გვიმრის) ტოტებგაცლილი ღეროებით (შ. ნიჟარ.).
|
|
205 ეჭვნეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. საეჭვო, საეგებიო (ა. ღლ., გურ.).
|
|
206 ეჭოფ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. ეგებ (ვ. ბერ.).
|
|
207 ეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , ფშ., თუშ. გამოქვაბული, მღვიმე, გამოქვაბული კლდე, ავდრის დროს თავშესაფარი. წოვ. ჰ ე ხ გამოქვაბული (ა. შან., ვაჟა, I, ა. შან.; თ. უთურგ.).
|
|
208 ეხამუხება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. არ ეხერხება (ლ. კაიშ.). „სამუშაო არ ე ხ ა მ უ ხ ე ბ ა.“ კუთხ. „სამუშაო არ ე ხ ა მ უ ხ ე ბ ა.“
|
|
209 ეხიცინება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , იმერ. ეღიტინება; ხ ი ც ი ნ-ი ღიტინი; შ უ უ ხ ი ც ი ნ ა შეუღიტინა (ა. ღლ., გურ.).
|
|
210 ეხოშრება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
1. კბილი უჩანს ლაპარაკის დროს, ბაგეები ვერ უფარავს კბილებს; 2. ისეთი შეგრძნება აქვს, თითქოს ცხელი ქვიშა ჰქონდეს ჩაცვენილი თვალებში (ი. ქავთ.).
|
|
211 ეჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. შორისდ. გაკვირვებისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
212 ეჯაჯგურება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ებღაუჭება, ეჭიდება; ე ჯ ა ჯ გ უ რ ე ბ ა ცხოვრებას ებღაუჭება ცხოვრებას (ე. ნინ., I. თ. კიკვ.).
|
|
213 ეჯიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. თავი მაყარი (ვაჟა, IV, ა. შან.); მისი მოვალეობა ის არის, რომ მაყრებსაც და საერთო ქორწილსაც ყურადღება მიაქციოს (ი. ქეშიკ.). იხ. აგრეთვე: ეჯიფი
|
|
214 ეჯიფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ეჯიფ-ი კუთხ. თუშ. კუთხ. თუშ. მეფის მთავარი მაყარი ქორწილში, ზის მუდამ მეფესთან და ხელმძღვანელობს ვაჟის მაყრებს (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: ეჯიბი
|
|
215 ეჯიფე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ხელისმომკიდე (ო. ქაჯ.). იხ. აგრეთვე: ეჯიბი
|
|
216 ეჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მიმართვა ცოლ-ქმრისა: ცოლ-ქმარნი ერთმანეთს სახელით კი არ მიმართავენ, არამედ ეჲ-თ (მ. ჯან.).
|
|
217 ეჲზან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. სრულიად (მ. ჯან.).