ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - თ



"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის. ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.

წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.

1 თა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თა
კუთხ. იმერ., რაჭ., ლეჩხ., აჭარ., მესხ.
მთა (პ. ჯაჯ., IX, 252; დიალექტ., 651, 657, 676, 684; კ. დონდ., მესხ. 371).

2 თა(ვ)კვერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თა(ვ)კვერ-ი
კუთხ. ქართლ., კახ.
ვაზის ჯიშია წითელი. აქედან ღვინოს არ აყენებენ, ურევენ თეთრ ჯიშებში წითელი ღვინის დასაყენებლად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; დიალექტ., 637); მსხვილმარცვალა შავი ყურძენია (ი. ჭყონ.).

3 თაბალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაბალა
კუთხ. ქართლ., ქსნის ხეობ.
ნაგვის საზიდი ტყავგადაკრული ცხავი ან ხოკერი (თ. რაზიკ. „ივერია“,№131, 1900; ი. ჭყონ.); საცრის მსგავსი ტყავგადაკრული რკალი ქატოს ან ნაგვის ჩასაყრელად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); ტაშტი (ე. სომხიშვ.).

4 თაბაუთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაბაუთ-ი
კუთხ. ქიზიყ., მოხ.
ანგარიში, აზრი, ფიქრი (ს. მენთეშ., ო. ქაჯ., ი. ჭყონ.).

5 თაბახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაბახ-ი
კუთხ. ფშ.
არაბ.-თურქ. tabak
ხის ჭურჭელი (ი. ქეშიკ.).

6 თაბდია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაბდია
კუთხ. მესხ.
ჯერია! დაძახილი თამაშობის დაწყებისას; თამაშის დაწყების ნიშანია (ი. მაისურ.).

7 თაგვაყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვაყურა
კუთხ. აჭარ.
მსუქანა, მცენარეა (ა. მაყ.).

8 თაგვის კუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვის კუდა
კუთხ. ლეჩხ.
ფარსმანდუკი, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: მელისკუდა

9 თაგვისკბილა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვისკბილა-ი
კუთხ. გურ.
ძირმაგარას მსგავსი, პატარა, მტკივნეული მუწუკი (გ. შარაშ.).

10 თაგვისტომა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვისტომა
კუთხ. ხევსურ.
წითელი მოცვი, მცენარეა (ა. მაყ.).

11 თაგვისყურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვისყურა-ი
კუთხ. გურ.
ბალახია ერთგვარი (ა. ღლ.).

12 თაგვიყანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვიყანა
კუთხ. ქიზიყ.
ბალახია ერთგვარი (ს. მენთეშ.).

13 თაგვიცერცველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვიცერცველა
კუთხ. კახ.
სარეველა მცენარეა ერთგვარი, პურეულს ჰგავს, მაგრამ დაბალია (ა. მარტ., გ. იმნ.).

14 თაგვმარიობა, ჩიტმარიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგვმარიობა, ჩიტმარიობა
კუთხ. იმერ.
მარიობის შემდეგ იციან: ვინც ამ დღეებს იმარხულებს, მას თაგვისა და ჩიტისაგან არაფერი ევნებაო (ვ. ბერ.).

15 თაგუასანა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგუასანა-ჲ
კუთხ. მესხ.
ქვემძრომი, ჩუმჩუმა და ცბიერი კაცის მეტსახელია (ი. მაისურ.).

16 თაგუნაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაგუნაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშია ერთგვარი (ვ. ბერ.).

17 თადარუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თადარუქ-ი
კუთხ. ფერეიდნ.
თადარიგი, წინასწარ სამზადისი (დიალექტ., 629).

18 თავ-თავადაჸ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავ-თავადაჸ
კუთხ. თუშ.
ცალ-ცალკე (თ. უთურგ.).

19 თავ-ლაში - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავ-ლაში
კუთხ. ფშ.
თავი და ტუჩები (ვაჟა, I, ა. შან.).

20 თავა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავა
კუთხ. მესხ.
თუნუქის ოთხკუთხედი ფართო ტაფა ნამცხვრისათვის (ი. მაისურ.).

21 თავადაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავადაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ცალკე, მარტო, მარტოკა (თ. უთურგ., დიალექტ., 681).

22 თავათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავათ
კუთხ. აჭარ.
სხვებთან საუბარში ქმრის სახელწოდება ცოლისათვის (შ. ნიჟარ.).
„თავათ, ბაღნების ბაბაჲ ხომ არ დაგინახავს?"

23 თავალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავალა
კუთხ. მესხ.
აღმართი გზაში (”კომუნისტი“, №157, 1968).

24 თავან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავან-ი
კუთხ. გურ., იმერ., ქიზიყ., ზ. აჭარ., მესხ.
თურქ. tavan
არე ჭერსა და სახურავს შორის. ზამთარში იქ ინახავენ ხილეულსა და სხვ. (ს. ჟღ.); სხვენი (ვ. ბერ.,; ს. მენთეშ., შ. ნიჟარ.): სხვენი (ვ. ბერ.; ს. მენთეშ., შ. ნიჟარ.): სხვენი, „ოდის თავი“ (დიალექტ., 657); სახლის ჭერი (ი. მაისურ.).

25 თავანკარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავანკარ-ი
კუთხ. ქართლ.
თავი, არჩეული, საუკეთესო; წმინდა, შეურეველი, (შ. ძიძ.,ნ. კეცხ., პ. ხუბ.) შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. „თ ა ვ ა ნ კ ა რ ი ღვინო.“
კუთხ. მთიულ.
კარგი, საუკეთესო, ჭკვიანი (კაცი) (ლ. კაიშ.).

26 თავანკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავანკარა
კუთხ. ლეჩხ.
არაჩვეულებრივი, კარგი (მ. ალავ., 1)

27 თავანკარად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავანკარად
კუთხ. კახ.
უნაკლოდ, მთლიანად, წმინდად, შეურევლად, პირველხარისხოვნად (ა. მარტ., გ. იმნ.).

28 თავარა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავარა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
წისქვილის ბორბალი (მ. ჯან.).

29 თავარიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავარიელა
კუთხ. მოხ.
როდესაც ნადირს გაატყავებენ, თუ თავის ტყავიც გააყოლეს, იტყვიან „თ ა ვ ა რ ი ე ლ ა გაჰყვაო“ (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
იხ. აგრეთვე: თავრიელი, თავრიელა

30 თავასათობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავასათობა
კუთხ. ფერეიდნ.
არაბ.-სპ. tavassut
შუამავლობა, მოსარჩლეობა (დიალექტ., 629).

31 თავაქალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავაქალ-ი
კუთხ. მესხ.
გულუბრყვილო, მიამიტი ადამიანი (ი. მაისურ.).

32 თავბორუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავბორუა
კუთხ. რაჭ.
მსხვილთავიანი კაცი (მ. ალავ.).

33 თავბრუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავბრუტ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
თავბრუ (დიალექტ., 606).

34 თავბურთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავბურთა
კუთხ. ფშ.
იხ. აგრეთვე: კოწიწბურთა

35 თავგადანაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავგადანაყარ-ი
კუთხ. მთიულ., თიან.
თავგადასავალი (ლ. კაიშ., დიალექტ., 598).

36 თავგადასაგდებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავგადასაგდებ-ი
კუთხ. ზ. იმერ., რაჭ.
ქორწილის დროს ნეფე-პატარძლის მისალოცი, საჩუქარი (ბ. წერეთ.; დიალექტ., 684).

37 თავგაღმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავგაღმ
კუთხ. ხევსურ.
ქვევით, წყლის დინების მიმართულებით (დიალექტ., 552).
თავგზიან-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
ჭკვიანი, გონიერი, ყოჩაღი (დიალექტ., 591); ყოჩაღი, ყველაფრის მომხერხებელი( თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).

38 თავგიდელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავგიდელა-ი
კუთხ. გურ.
უშნოდ გრძელთავა (გ. შარაშ.).

39 თავგრაგნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავგრაგნილ-ი
კუთხ. ხევსურ.
ნაქარგის (ნაქსოვის) სახეა ერთგვარი (ს. მაკალ., ა. ჭინჭარ., 262).

40 თავდათავ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავდათავ
კუთხ. მთიულ.
თანატოლად, თანაბრად (ლ. კაიშ.).

41 თავდაყირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავდაყირა
კუთხ. კახ.
ჭორტანა (ა. მაყ.).

42 თავდგომელაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავდგომელაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშია: ერთი მოთამაშეთაგანი დაჩოქილია, მეორე თავს ადგას მცველად, დანარჩენები შორიახლო დგანან და ცდილობენ დაჩოქილს მიეპარონ და ჩაარტყან. მცველი დამცემთ იგერიებს და თუ რომელიმე მათგანი „დაშჭრა“, „დაჰკოდა“, მას დააჩოქებს და ამრიგად თამაში გრძელდება (ვ. ბერ.).

43 თავდგურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავდგურ-ი
კუთხ. აჭარ.
მეთვალყურე, მეთვალთვალე, ზედამხედველი (შ. ნიჟარ.).

44 თავდღიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავდღიან-ი
კუთხ. მოხ.
ყოჩაღი, მოხერხებული (ო. ქაჯ.).

45 თავეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავეთ-ი
კუთხ. მესხ., მოხ.
თავიანთი, „თ ა ვ ე თ ეზოში“ (დიალექტ., 651, 561) შდრ.: დ. ჩუბ.; ქეგლ.

46 თაველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაველ-ი
კუთხ. გურ., აჭარ., იმერ., ლეჩხ.
თავთავი ღომისა; თავთავი (კ. გვარ., 947; ს. ჟღ., ვ. ბერ., დიალექტ., 676, 657). შდრ.: საბა, ქეგლ.

47 თაველა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაველა
კუთხ. ოკრიბ.
ყვითელი ძურწა, მცენარეა (ა. მაყ.).

48 თავთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავთ-ი
კუთხ. მესხ.
თავზე დასაბურავი, თავსაბურავი (ი. მაისურ.). კუთხ. მოხ.
პირველად გამოსული არაყი (ო. ქაჯ.).

49 თავთავკვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავთავკვალ-ი
კუთხ. ქართლ.
ხნულის თავზე წყლის სადენლად გადაჭრილი კვალი (თ. რაზიკ., „ივერია“,№131, 1900; ი. ჭყონ.).

50 თავთიკონა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავთიკონა
კუთხ. კახ.
მკის შემდეგ მოგროვილი ნარჩენი თავთავების შეკვრა, კონა (ა. მარტ., გ. იმნ.).

51 თავთიშება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავთიშება
კუთხ. ქართლ.
კვერის დაკვრა; რ ა ს უ თ ა ვ თ ი შ ე ბ შ ე ნ რაღა კვერს უკრავ შენ (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
თავთუხ-ი
კუთხ. ქიზიყ., კახ., ლეჩხ.
ხორბლის ჯიშია, იკეთებს ფხიან ოთხკუთხა თავთავს, მსხვილმარცვალა, ყვითელი ფერისაა (ს. მენთეშ.; გ. მაჭავარ., 286; დიალექტ., 676).
იხ. აგრეთვე: თანთუხი

52 თავთხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავთხე
კუთხ. ქიზიყ.
დიდი ტაბიკი, ურმის თავშია ჩაყრილი ერთმანეთზე გადადებული ხელნების თავების შესაკვრელად და ურმის თავის უღლის დასაჭერად (ს. მენთეშ.).

53 თავიბიჯა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავიბიჯა
კუთხ. მთიულ.
დღეობაში დეკანოზისათვის მირთმეული საჭმელი (ლ. კაიშ.).

54 თავიენთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავიენთ-ი
კუთხ. მესხ.
იხ. აგრეთვე: თავეთი

55 თავითფერულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავითფერულ-ი
კუთხ. თუშ.
ერთგვარი ხმალია (ი. ბუქურ., 132).

56 თავინათქვამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავინათქვამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
სიტყვის კაცი, ნათქვამს რომ უთუოდ გაიყვანს, ნათქვამს რომ აღარ გადათქვამს; კერპი (ს. მენთეშ.).

57 თავის ძაგუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავის ძაგუნ-ი
კუთხ. გურ.
თავის ქანება თანხმობის ან ქადილის ნიშნად (გ. შარაშ.).

58 თავისანაბრება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავისანაბრება
კუთხ. კახ.
თავისთავის დაკმაყოფილება (ა. მარტ., გ. იმნ.).
თავისახლ-ი
კუთხ. გურ.
გათხოვილი ქალისათვის მშობლების კერა, სახლი (ს. ჟღ.).

59 თავისგადანაყარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავისგადანაყარ-ი
კუთხ. მთიულ.
თავგადასავალი (დიალექტ., 567).

60 თავისიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავისიან-ი
კუთხ. ფშ.
მოკეთე, ნათესავი (ი. ჭყონ.)
შდრ.: ქეგლ.

61 თავისმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავისმელ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
თამადა (ქ. ძოწ.).
თავისწვერაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ჯიუტი, თავისნება კაცი (თ. უთურგ.).

62 თავიფასობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავიფასობა
კუთხ. მთიულ., გუდამაყრ.
მეტად ძვირფასი, ყველაზე ძვირფასი (ე. ვირსალ.).

63 თავკავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკავა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: სხაპი

64 თავკავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკავ-ი
კუთხ. რაჭ., იმერ., ლეჩხ.
მარხილი, რომლითაც დიდ დაქანებაზე ზამთარში შეშას ეზიდებიან ხელით (ვ. ბერ.; მ. ჩიქ.).
თავკაპ-ი
კუთხ. მესხ.
საქონლის საბლის გასაყრელი რკალი („კომუნისტი“, №190, 1967).

65 თავკარგობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკარგობა
კუთხ. მოხ.
თავის გამოჩენა (ო. ქაჯ.).

66 თავკატუშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკატუშა
კუთხ. ზ. იმერ.
ბაყაყის შვილი (მ. ალავ., 3).

67 თავკაუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკაუნა
კუთხ. ფშ.
თავმოკაული (ვაჟა, IV, ა. შან.).

68 თავკაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკაც-ი
კუთხ. თიან.
ხევისბერი, სოფლის არჩეული, რომელიც ხატის შენაწირს თადარიგს აძლევდა, მლოცველთ ღმერთს შეავედრებდა, საერო საქმეებსაც განაგებდა (დიალექტ., 598). შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.

69 თავკვეთილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკვეთილა
კუთხ. ქიზიყ.
პლატო, ქუდური ვაკიანი გორა (ს. მენთეშ.).

70 თავკუდმატ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავკუდმატ-ი
კუთხ. ფშ.
ცუდი, უვარგისი მატყლი, მატყლის ნარჩენი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
თავლაღ-ი
კუთხ. თუშ.
ცხენის ეპითეტია, ყოჩაღი, ფიცხი ცხენი, რომლის შეკავება არც ისე ადვილია (თ. უთურგ.).
შდრ.: ქეგლ.

71 თავმიცემულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავმიცემულ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
უყურადღებო, თავმინებებული ადამიანი, საქმის დამგდები (ს. მენთეშ., დამ).

72 თავმოდგმულა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავმოდგმულა-ჲ
კუთხ. მესხ.
ძალიან გავსებული პირთამდე (ი. მაისურ.).

73 თავმონაწიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავმონაწიერ-ი
კუთხ. გურ.
ერთიმეორეზე მიყოლებული წვრილშვილი (გ. შარაშ.).
.

74 თავმტკივანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავმტკივანა
კუთხ. მთიულ.
ჩვეულებრივი ცერცველა, მცენარეა (ა. მაყ.).

75 თავნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნ-ი
კუთხ. მოხ.
ღორღი ან სხვა რამ, რაც თან მოაქვს ადიდებულ მდინარეს (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.).
კუთხ. ქართლ.
შესანახად მიბარებული ძროხა- თ ა ვ ნ ი - პატრონისაა, ნაშენი სანახევროა და წველა კიდევ შემნახველისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
კუთხ. მთიულ.
იმდენივე ბატკანი, რამდენი ცხვარიც წავიდა ზამთრის საძოვარზე (ლ.კაიშ.).

76 თავნამატიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნამატიან-ი
კუთხ. მესხ.
თავგზააბნეული, შტერი, დაბნეული (ი. მაისურ.).

77 თავნასკო ჩალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნასკო ჩალა
კუთხ. ქიზიყ.
ფოჩივით თავიანი ჩალა (ს. მენთეშ.).

78 თავნახარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნახარა
კუთხ. ხევსურ.
ნაქარგის (ნაქსოვის) სახეა ერთგვარი (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 262).

79 თავნიერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნიერა
კუთხ. ფშ.
თავი (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).

80 თავნიორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნიორა
კუთხ. გურ.
უცუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: სათოვლია

81 თავნიოს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავნიოს-ი
კუთხ. გურ.
მცენარეა ერთგვარი (კ. გვარ., 947).

82 თავრელაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავრელაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
კნ. თავი (თ. უთურგ.).

83 თავრეჟულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავრეჟულ-ი
კუთხ. მესხ., ქსნის ხეობ.
ხეჭეჭური მსხალია (ი. მაისურ.; ვ. სომხიშვ.).
იხ. აგრეთვე: თავრუჯული

84 თავრიელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავრიელ-ი
კუთხ. ქართლ., ზ. აჭარ.,ქიზიყ., ხევსურ., მოხ., ინგილ.
ძროხის, ხარის თუ კამეჩის თავის ტყავი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); საქალამნე თავის ტყავი (შ. ნ იჟარ.); თ ა ვ რ ი ა ლ საქონლის თავ-ქალის ტყავი (მ. ჯან.); თ ა ვ რ ი ა ლ ა-ჲ საქონლის თავის ტყავი (ო. ქაჯ.).

85 თავრიელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავრიელა
კუთხ. ხევსურ., მთიულ.
თავი (დიალექტ., 552); საქონლის გატყავებული თავის ტყავი (ლ. კაიშ.).

86 თავროკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავროკა-ი
კუთხ. გურ.
პატარა და მაგართავიანი (ა. ღლ.).

87 თავრუჯულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავრუჯულ-ი
კუთხ. გურ.
მსხლის ჯიშია ერთგვარი (ს. ჟღ.).
იხ. აგრეთვე: თავრეჟული

88 თავსაპარს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსაპარს-ი
კუთხ. ინგილ.
მკვდარზე შავების გასახდელი და თავ-წვერის საპარსი დღე (მ. ჯან.).

89 თავსაბან-ი მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსაბან-ი მიწა
კუთხ. გურ.
ასკანის (მახარაძის რ.) თიხა, ასკანიტი (გ. შარაშ.).

90 თავსაბეჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსაბეჭ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
ტკეჩი რითაც შემოურაგვავენ თავს გოდრებსა და კალათებს (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: ტკეჩი

91 თავსავა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსავა/ე,-ი
კუთხ. გურ.
ჩიტია ერთგვარი (ს. ჟღ.).
თავსაია
კუთხ. ქიზიყ.
თავდაუბურავი ქალი, უქუდო, მანდილმოუხვეველი, უმანდილო, მარტო ჩიხტი-კოპისა და ლეჩაქის ამარა (ს. მენთეშ.).

92 თავსაპირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსაპირ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ღვლეჭი ურმის, ან მარხილის ფრჩხილების თავსაკრავი (მ. ჩიქ.).

93 თავსართაულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსართაულა
კუთხ. მთიულ.
დიდი კუნძი, რომელიც კერაში შეკეთებული ნელ-ნელა იწვის (ლ. კაიშ.).

94 თავსახურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსახურა
კუთხ. ფშ.
სახურავიანი თაბახი ან ქვაბი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.)

95 თავსვილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსვილა
კუთხ. ხევსურ.
სათიბი ბალახია ერთგვარი (ა. ჭინჭარ., 225).

96 თავსკვნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსკვნილ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
კოროლის ერთი შეკვრა, მახის ამოთხრილი ღეროების თავის მოგრეხით გამოსკვნილი კონა (დიალექტ., 676); ზანდურისა და მახის ღეროები ნაგებობის სახურავად („კომუნისტი", №157, 1968).
იხ. აგრეთვე: კოროლი, მახა

97 თავსნიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსნიერ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ჭკვიანი, თავის ჭკუაზე მყოფი (ს. მენთეშ.).

98 თავსრაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსრაკ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
თავსაკრ-ი, ჩიხტზე გადაკრული ხავერდი ან აბრეშუმი, მოქარგული აბრეშუმის ძაფით ან ოქრომკედით (ბ. წერეთ.).

99 თავსრაკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსრაკა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თავსრაკი

100 თავსუილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავსუილა
კუთხ. მოხ.
ერთგვარი მაღალი ბალახია (დიალექტ., 561).

101 თავტალიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავტალიკ-ი
კუთხ. ფშ.
თავისუფალი, მარტოკა; შილიფად ჩაცმული, პერანგა (ა. ჭინჭარ., ფშ.).

102 თავტიკა ქათამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავტიკა ქათამ-ი
კუთხ. გურ.
თავსა და კისერზე ბუმბულგაცლილი ქათამი (გ. შარაშ.).

103 თავუღელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავუღელ-ი
კუთხ. ქართლ.
უღელი, რომელიც გუთანში სულ წინა უღელ ხარებს ადგას (დიალექტ., 637).

104 თავუძებარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავუძებარ-ი
კუთხ. ფშ.
თავგამოუჩენებელი, სახელმოუხვეჭელი (ი. ქეშიკ.).

105 თავუხლარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავუხლარა
კუთხ. გურ.
თავაშვებული, თავზე ხელაღებული (პ. ჯაჯან.); თავაგდებული; უნიათო, გაუგებარი (გოგოლეისუბანი, მ. და ქ. სიხარულიძეები).

106 თავქაჯშაყრილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქაჯშაყრილ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
გადარეულსავით რომ დარბის, იმაზე იტყვიან (ს. მენთეშ.).

107 თავქედურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქედურ-ი
კუთხ. იმერ.
თავხედი, ქედმაღალი, თავზეხელაღებული, უშიშარი (პ. ჯაჯან., X).

108 თავქეიფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქეიფა
კუთხ. ქიზიყ.
თავნება, ურეჟიმო ადამიანი, რაც მოეპრიანება, იმას ჩადის (ს. მენთეშ.).

109 თავქვაისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქვაისა
კუთხ. ფშ.
ქვემოური; ქვემოთ რომაა, ის წყალი (დიალექტ., 591).

110 თავქვართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქვართ-ი
კუთხ. ფშ.
დაღმართი (ი. ქეშიკ.).

111 თავქვიაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავქვიაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
დაღმართი (თ. უთურგ.).
თავქუჩეჩა
კუთხ. იმერ.
ვარკანაფა, მცენარეა (ა. მაყ.).

112 თავღორა ურემ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავღორა ურემ-ი
კუთხ. მესხ.
ძნის საზიდი ურემი (ი. მაისურ.).

113 თავყანთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავყანთა
კუთხ. ზ. იმერ.
უკან გადახრილი, გადაწონილი (ქ. ძოწ.).

114 თავყვავილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავყვავილა
კუთხ. ლეჩხ.
თავშავა, ბალახია ერთგვარი (ა. მაყ.).

115 თავყვითელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავყვითელა
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
ფარსმანდუკი (ა. მაყ.); ბალახია ერთგვარი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ტერფაბუერა, მელისკუდა

116 თავყინულა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავყინულა-ჲ
კუთხ. მესხ.
გულცივი, უდარდელი ადამიანი (ი. მაისურ.).

117 თავყუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავყუმ-ი
კუთხ. მესხ.
თ ა ვ ყ უ მ ი გ ა დ ა ა ს კ დ ა ხვითქი გადაასკდა, მეტისმეტად დაიღალა, ოფლში გაიწურა (ი. მაისურ.).

118 თავშავა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავშავა-ი
კუთხ. გურ., მთიულ.
ფრინველია (ა. ღლ.); სამკურნალო მცენარეა (ს. მაკალ., მთიულ.).

119 თავშანახულ-ი კაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავშანახულ-ი კაც-ი
კუთხ. ქიზიყ.
კაცი, მუშაობას რომ თავს არიდებს, შეგნებულად რომ არ მუშაობს (ს. მენთეშ.).

120 თავჩალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჩალა
კუთხ. იმერ., ოკრიბ.
უმარცვლო თავთავი (ვ. ბერ.); სიმინდის უტარო ღერო ან ღომის უმარცვლო ღერო (მ. ალავ.).

121 თავჩითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჩითა
კუთხ. ფშ.
თავშალი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).

122 თავჩიჩმაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჩიჩმაგ-ი
კუთხ. ფშ.
ქუდისებური თავსახურავი ქალისა (ი. ქეშიკ.).

123 თავცეცხლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავცეცხლა
კუთხ. აჭარ., იმერ.
ასისთავა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ნეგო
კუთხ. ლეჩხ.
კრაზანა (ქეგლ)
თავცეცხლკიდება
კუთხ. გურ.
მოუცლელობა, მეტისმეტად დატვირთულობა (გ შარაშ.).

124 თავწვერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავწვერა
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
თავნება, თავისნათქვამა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.; ს. მენთეშ.)
შდრ.: ქეგლ.

125 თავწნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავწნელ-ი
კუთხ. მთიულ.
მავთულის ან ხის წნელი, რომლითაც ურემი ან მარხილია შეკრულია (ს. მაკალ.; ლ. კაიშ.).

126 თავწყალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავწყალ-ი
კუთხ. ფშ.
თავგზა (ი. ქეშიკ.).

127 თავჭილაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჭილაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
მთის ჩიტია (პ. ხუბ.).

128 თავხე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხე
კუთხ. ზ. იმერ., ქიზიყ.
სახლის შუა დირე, რომელზეც დაყრდნობილია სახურავი (ბ. წერეთ) ქოხის, საბძლის, გომისა და მისთ. სათავე, რომელიც გადებულია შიგნით დასობილ ორ ბოძზე და რომელზედაც დაწყობილია კავი (ს. მენთეშ.).

129 თავხე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხე-ჲ
კუთხ. ინგილ.
ურმის მკლავებში უღლის დასამაგრებელი ჩხიანი გასაყრელი (მ. ჯან.).

130 თავხო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხო
კუთხ. იმერ.
დაავადებული სიმინდის ტარო (ვ. ბერ.).

131 თავხრილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხრილ-ი
კუთხ. ფშ.
კომბალი (ი. ჭყონ.).

132 თავხსნილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხსნილ-ი
კუთხ. მთიულ.
თავისუფალი (ლ. კაიშ.).

133 თავხუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხუა
კუთხ. იმერ.
სიმინდის ავადმყოფობა: ტაროს ნაცვლად შავ სოკოს იკეთებს, ხმარობენ წამლად (ი. ქავთ.).

134 თავხურვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავხურვა
კუთხ. გურ.
ქალის თავსამკაული, ჩიხტი-კოპი; თ ა ვ დ ა ხ უ რ უ ლ ი ქალ-ი, რომელსაც ჩიხტი-კოპი ახურავს (ა. ღლ.).

135 თავჯოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჯოხ-ი
კუთხ. მთიულ.
ღერძი, რომელიც მარხილს წინა აქვს გადებული (ლ. კაიშ.).

136 თავჴელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თავჴელ-ი
კუთხ. მოხ.
თანატოლი (შ. ძიძ., ქრესტ.).

137 თათ-ი, თათნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათ-ი, თათნ-ი
კუთხ. ხევსურ.
ხელით შინ ნაქსოვი ფეხსაცმელი (ს. მაკალ.; ა. ჭინჭარ., 261).
კუთხ. მთიულ.
წინდის ნაწილი წვერიდან ქუსლამდე (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ხევსურ.
კაცის ტალავარია (ა. ჭინჭარ., 264).

138 თათაბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათაბო
კუთხ. თუშ.
ნაცარქათამა, მცენარეა (ა. მაყ.).

139 თათალკომზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათალკომზ-ი
კუთხ. ქართლ.
ბალახია ერთგვარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

140 თათამა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათამა-ი
კუთხ. მოხ.
მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თათაბო

141 თათან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათან-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ცახცახი, კანკალი ნდომისაგან, აქედან ა თ ა თ ა ნ ე ბ ს (ს. მენთეშ.).

142 თათარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათარა
კუთხ. ქიზიყ., ქართლ.
ფელამუში, ხორბლის ფქვილით მოკიდებული ბადაგის ფაფა, რომელშიც ჩურჩულებს ავლებენ (ს. მენთეშ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. იმერ.
ღველფში დახეთქილი სიმინდი , ბატი-ბუტი (ქეგლ).
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ბუთარა

143 თათარახ-ი, მოთათარახება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათარახ-ი, მოთათარახება
კუთხ. გურ.
საქმის სწრაფად, მაგრამ უწესოდ და ცუდად გაკეთება (გ. შარაშ.).

144 თათაულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათაულ-ი
კუთხ. ყიზლ.- მოზდ.
თხრილი; ღელე (დიალექტ., 602).

145 თათებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათებ-ი
კუთხ. ქართლ.
ურმის წინა ნაწილი, რაშიაც უღელი უყრია (ი. ჭყონ.).
თათლიშ-ი
კუთხ. იმერ.
პირფერობა, ლაციცით შეყოლება (ი. ქავთ.).

146 თათმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათმან-ი
კუთხ. მთიულ.
მოქსოვილი ძირი, რომელიც დახეულ წინდას გამოეკერება (ლ.კაიშ.).

147 თათმანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათმანა
კუთხ. მთიულ.
შალის ქსოვის სახე (ლ. კაიშ.)

148 თათპაჭიჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათპაჭიჭა
კუთხ. ფშ., თიან.
მაღალყელიანი წინდები („კომუნისტი“, №157, 1968).

149 თათსაფუჴარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათსაფუჴარ-ი
კუთხ. ხევსურ.
შინმოქსოვილი წინდა-ხელთათმანი (ა. ჭინჭარ., 261).

150 თათურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათურ-ი
კუთხ. მოხ.
იხ. აგრეთვე: თათსაფუჴარი

151 თათურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათურა-ი
კუთხ. გურ.
ბატიბუტი (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: თათარა 2

152 თათუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათუხ-ი
კუთხ. მთიულ., ქართლ.
გემრიელი პური (ე. ბაბუნ., 271; ლ. კაიშ.).
იხ. აგრეთვე: თავთუხი

153 თათხუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თათხუნ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ქალის ან ბავშვის უფრთხილო სვლას ტალახიან გზაზე; თ ა თ ხ უ ნ ა ტალახში ამოთითხნილი მოწანწალე (მ. ალავ, 2).

154 თაია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაია
კუთხ. ქიზიყ.
თურქ. taya
ერთად დადგმული რამდენიმე (ათი და მეტი) ურემი ძნა (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ხევსურ.
ამოხვეული ბაწარი (ქეგლ).

155 თაინად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაინად
კუთხ. მთიულ.
ნამდვილად, ზუსტად (ლ. კაიშ.).

156 თაკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაკარა
კუთხ. გურ.
დიდი სიცხე, პაპანაქება სიცხე (ს. ჟღ.) გ ა თ ა კ ა რ ე ბ უ ლ-ი გაცხელებული, გაალებული (ა. ღლ.).
კუთხ. მესხ.
წყობა, წყობისად დალაგებული რამ (ი. მაისურ.). შდრ.: საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
თელი თ ა კ ა რ ა შეშა დასწვა.“
კუთხ. იმერ.
ერთმანეთზე დაწყობილ კეცებში ჩასმული მჭადები (ქეგლ).

157 თაკილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაკილ-ი
კუთხ. გურ., ქართლ., კახ.
უკადრისობა, შეუფერებლად ცნობა; ი თ ა კ ი ლ ა, იუკადრისა; ს ა თ ა კ ი ლ ო საუკადრისო, სამარცხვინო (ს. ჟღ.). შდრ.: საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

158 თალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალ-ი
კუთხ. მთიულ., გუდამაყრ., მოხ.
რკინის სალტე (ე. ვირსალ.; ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.); თალა-ჲ (ო. ქაჯ.).

159 თალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალა
კუთხ. მთიულ.
იხ. აგრეთვე: თალი

160 თალაბულის-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალაბულის-ი
კუთხ. გურ.
აბრეშუმის სარტყელი (კ. გვარ., 947; გ. შარაშ.).

161 თალათინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალათინ-ი
კუთხ. ფშ.
დამუშავებული, რბილი ტყავი, რომლისგანაც ფეხსაცმელს, ქალამნებს კერავდნენ (ი. ქეშიკ.).

162 თალამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხაჩაკლით ან ფიწლით ერთ ჯერზე ასაღები დატკეპნილი თივა ან ძეძვი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ხაჩაკალი

163 თალამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხაჩაკლით ან ფიწლით ერთ ჯერზე ასაღები დატკეპნილი თივა ან ძეძვი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ხაჩაკალი

164 თალანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალანგ-ი
კუთხ. მესხ.
კიტრის, საზამთროს, ნესვის და მისთანათა შტოები, კვლებზე გადაწვენილი (ი. მაისურ.).

165 თალარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალარ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
გამოღრმავებული ადგილი მდინარეში, ქვის ან ხის ძირების ქვეშ, შიგ თევზი იცის (ქ. ძოწ.).

166 თალაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალაშ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. telăș
გარჯა, შრომა, შფოთი, მოუსვენრობა (შ. ნიჟარ.) .

167 თალაშ-ი ქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალაშ-ი ქვა
კუთხ. ქიზიყ.
მომსხო გრძელი ქვა, კედლის კუთხეებსა და საშენ მხარეს იხმარება, რომ კედელი მაღლა აიყვანოს (ს. მენთეშ.).

168 თალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალია
კუთხ. ქიზიყ., მოხ., ლეჩხ.
ერთხანს, ერთ წამს (ს. მენთეშ.); წყება, ჯერი, ხელი; ე რ თ ი თ ა ლ ი ა ერთი ხელი, ერთი წყება, ერთი ჯერი, ერთი პირობა (დიალექტ., 561); ჯერი (მ. ჩიქ.); ნაჭერი, ნაგლეჯი (მ. ალავ., 1).

169 თალიშ-ი ხახვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალიშ-ი ხახვ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ.
უთავო, ფოჩიანი ხახვი, მწვანილად საჭმელი ხახვი (ს. მენთეშ.); ჭლაკვი (ა. მაყ.).

170 თალიშათ ყოფნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალიშათ ყოფნა
კუთხ. იმერ.
თავისუფლად, მოცლით, ლაღად ყოფნა (ი. ქავთ.).

171 თალხ-ი ფქვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალხ-ი ფქვილ-ი
კუთხ. კახ.
მოშავო ფერის ფქვილი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

172 თალხნად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თალხნად
კუთხ. ქართლ., ზ. იმერ.
თავისუფლად, ხალვათად (გ. შატბერ., 57; ქ. ძოწ.).

173 თამაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამაზ-ი
კუთხ. მესხ.
ერთგვარი ქლიავია (ი. მაისურ.).

174 თამალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამალ-ი
კუთხ. ჯავახ.
თურქ. temel
საძირკველი, ფუძე; შთამომავლობა (დიალექტ., 647).

175 თამამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამამ-ი
კუთხ. ქართლ.
არაბ. tamam
ტოტი, კარგად განვითარებული და გაზრდილი (დიალექტ., 637).
თამბულა
კუთხ. მესხ.
დიდი წვიმისაგან მოულოდნელად მოვარდნილი ღვარი, ერთბაშად ჩავარდება მდინარის წმინდა წყალში და თევზებს დააბრამავებს. ამაზე იტყვიან; თ ა მ ბ უ ლ ა ჩავარდა წყალშიო (ი. მაისურ.).

176 თამზარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამზარა
კუთხ. აჭარ.
ერთგვარი ძველებური ჯგუფური ცეკვაა (შ. ნიჟარ.).

177 თამთამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამთამ-ი
კუთხ. ფშ., ქიზიყ.
ნძრევა, რხევა (ვაჟა-ფშ., მც. ლექს.; ს. მენთეშ.).

178 თამრომსხალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თამრომსხალ-ი
კუთხ. კახ.
კალოს მსხალი, თიბათვის მსხალი, ივნისში მწიფდება (ა. მარტ., გ. იმნ.).

179 თანამტან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანამტან-ი
კუთხ. რაჭ.
თანამგზავრი (შ. ძიძ., 206).

180 თანარს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანარს-ი
კუთხ. გურ., იმერ.
სიმინდის უვარგისი ღეროები, ამოსული დედა ღეროს გვერდით (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: ბიჭა-ბიჭა

181 თანაქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანაქ-ი
კუთხ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თანაქა

182 თანაქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანაქა
კუთხ. გურ., იმერ.
თუნუქის ჭურჭელი, სანავთე (გ. შარაშ., დიალექტ., 670).

183 თანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანგ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
დურგლის ხელსაწყოა ერთგვარი (ს. მენთეშ.).

184 თანგირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანგირა
კუთხ. კახ., ქიზიყ., ფშ.
უყურო, მოზრდილი სპილენძის ქვაბი, არასანიადაგოდ სახმარი (ა. მარტ., გ. იმნ.); შუათანა ქვაბი შეჭამანდის გასაკეთებლად (ს. მენთეშ.; დიალექტ., 606); პატარა სპილენძის ქვაბი, პირგადაწეული, რომელიც ჩვეულებრივ ზედადგარზე დაიდგმის (ვაჟა, III, ა. შან.); ჩალხანა (საბა).

185 თანთელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანთელა-ი
კუთხ. გურ.
სარი, მთელი ნიგოზი (კაკალი), თხილი; გ ა მ ო თ ა ნ თ ლ ვ ა უკეთესი კაკლის ან თხილის გამორჩევა (გ. შარაშ.).
”აი თხილი კი გამოგითანთლავს და“...

186 თანითანაზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანითანაზე
კუთხ. მთიულ.
წყლის გაყოლებით (ლ. კაიშ.).

187 თანიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანიობა
კუთხ. ქიზიყ., ფშ.
გუება, ატანა, მოთმენა (ს. მენთეშ., ვაჟა. III, ა. შან.).

188 თანიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანიშ-ი
კუთხ. გურ.
თურქ. taniș, ნაცნობი
შეთამამებული (გ. შარაშ.).

189 თანმომყოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანმომყოლ-ი
კუთხ. იმერ.
დედინაცვლის შვილი (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექს.).

190 თანყ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თანყ
კუთხ. ინგილ.
ცულის ხმა; ა თ ა ნ ყ ე ბ ს ცულს სცემს, ახმაურებს (მ. ჯან.).

191 თაოდ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაოდ
კუთხ. ხევსურ., მოხ.
თავად, თვითონ (დიალექტ., 561).

192 თარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარა
კუთხ. ლეჩხ.
გამოქვაბული კლდეში (მ. ალავ., 1).
იხ. აგრეთვე: თარანი, დარანი

193 თარან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარან-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
შეღრმავებული ადგილი ქვის ქვეშ, მდინარეში, სადაც თევზი იბუდებს; სამალავი, დარანი (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: თარა

194 თარაფ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარაფ
კუთხ. ინგილ.

არაბ.-თურქ. taraf
მხარე, კედარო; კ ა ც ი თ ა რ ა ფ ი თ კაცის მხრით, კაცის მომყოლი, მისიანი (დიალექტ., 617).

195 თარგმელა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარგმელა-ი
კუთხ. გურ.
მთარგმნელი, მარჩიელი, ქაღალდის გამშლელი (ა. ღლ.).

196 თარეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარეხ-ი
კუთხ. ოკრიბ.
გასაშრობ აგურთა მწკრივი (მ. ალავ.).

197 თარვალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარვალ
კუთხ. ინგილ.
ფარდული ბოსტანში (ა. შან., 349).

198 თართ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თართ-ი
კუთხ. მთიულ.
1. სუსტი, უღონო; 2. დანჯღრეული, გაწყალებული (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ქიზიყ.
ზუთხი, თევზების მეფედ ითვლება, უცხოა, სქელი ტყავი აქვს და მსხვილი ძვალი (ს. მენთეშ.) შდრ.; ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. მოხ.
სუსტი, შეუძლო (ო. ქაჯ.).

199 თართალება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თართალება
კუთხ. იმერ.
ცხელების დროს მაღალი ტემპერატურის გამო თრთოლვა (ვ. ბერ.).

200 თართვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თართვა
კუთხ. იმერ.
ძალზე დაქანცვა სიცხისაგან; ნაოფლარზე გაცივება (ვ. ბერ.).

201 თართქალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თართქალ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
ახალი, ნორჩი ბოსტნეული, ხახვი, ნიორი... ან ბალახეული მცენარე (შ. ნიჟარ.).

202 თართქლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თართქლ-ი
კუთხ. რაჭ., იმერ.
ძალიან ცხელი პური ან მჭადი (ქეგლ).

203 თარიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარიშ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: ვირისკვერცხა

204 თარნაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარნაკ-ი
კუთხ. იმერ.
ქენქრეხი, ანჩხლი ქალი (ი. ჭყონ.).

205 თარქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარქ-ი
კუთხ. მესხ., ფშ.
თურქ. terki
უნაგირის უკანა მხარე (ი. მაისურ.). საქონლის სხეულის ნაწილი კუდიდან ნეკნებამდე,- წელი (ქეგლ).

206 თარღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარღ-ი
კუთხ. მთიულ.
თაღი (ლ. კაიშ.).

207 თარყაუშობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარყაუშობა
კუთხ. ფშ.
ძალიან კოჭლობა (ა. შან., ლ. ლეონ.).

208 თარხანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარხანა
კუთხ. ქართლ.
თეთრი ხორბალი (ს. მენთეშ.).

209 თარჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თარჯ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
ხეზე ამოჭრილი ნიშნად საზღვრისა (ი. ჭყონ.); საზღვარი ტყეში (მ. ალავ., 1). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

210 თას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თას-ი
კუთხ. თუშ., ხევსურ.
რქისაგან ან ხისაგან გაკეთებული ლუდის სასმელი ჭურჭელი (თ.უთურგ.); უპირატესად ვერცხლის სასმისი (ა. ჭინჭარ., 218). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. მთიულ.
ქორწილში სხვისთვის გადალოცილი თავისი ულუფა (ლ. კაიშ.).

211 თაუხლარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაუხლარ-ი
კუთხ. გურ.
თავუხლარი, თავაგდებული, უწვრთნელი, თავგასული (გ. შარაშ.).

212 თაფ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფ
კუთხ. ინგილ.
ტაფობი ადგილი (მ. ჯან.).

213 თაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფ-ი
კუთხ. ქართლ.
სათამაშო კოჭის ზურგი (კირიონი).

თაფად ჩაყრა, თაფად ცვივნა პურისა
კუთხ. ქიზიყ.
ცხარე თორნე პურს არ იკრავს, მაგრამ თუ მიიკრა, მალე შეაცხობს და ერთბაშად, ჯერ ისევ ცომი პური მოეხდება და ჩავარდება - ამაზე იტყვიან: „თ ა ფ ა დ ც ვ ი ვ ა პურიო“ (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: თაფვა

214 თაფვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფვა
კუთხ. ქიზიყ., კახ.
შემცხვარი პურის ერთბაშად აყრა და ჩაცვევნა თორნეში (დიალექტ., 606; ა. მარტ., გ. იმნ.).

215 თაფთაფანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფთაფანა
კუთხ. მესხ.
ალიაქოთი, ჩხუბი, აურზაური (ი. მაისურ.).

216 თაფლანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფლანა
კუთხ. ფშ., თუშ.
შალამანდილი, მცენარეა, ფუტკარა (ა. მაყ.); თხილის ფოთოლზე გაჩენილი ტკბილი ცვარი (ლ. კაიშ.).
თაფლაყოჩ-ი
კუთხ. მესხ.
სათამაშო სასროლია. ბატის ფრთაში ან ხის ამოღარულ მილში გათლილ ჯოხს გაატარებენ, თავში საზამთროს ნაფცქვენს, ან კარტოფილის ნატეხს წამოაცმევენ, მილში ჩასმულ ჯოხს ერთბაშად მიაწვებიან და ნაფცქვენს გაისვრიან, გავარდნა ხმას გამოსცემს (ი. მაისურ.).

217 თაფლაწუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფლაწუა
კუთხ. აჭარ.
მც., ფურჩუმელა, შალამანდილი (შ. ნიჟარ.).

218 თაფობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფობა
კუთხ. ქართლ.
პურის ჩავარდნა თორნეში (თ. სალარ.).

219 თაფტა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფტა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თავთა, აბრეშუმის ქსოვილი (მ. ჯან.).

220 თაფხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაფხა
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ.
ღვინის სასმისი (ე. ვირსალ.).

221 თაქ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაქ
კუთხ. ქიზიყ.
ოღონდ (ს. მენთეშ.).

222 თაქარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაქარა
კუთხ. იმერ.
მოჭირებული სიცხე, პაპანაქება, ცეცხლი (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თაკარა 1

223 თაქლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაქლა
კუთხ. ქიზიყ.
მომფერებელი, ფარისევლურად მოალერსე (ს. მენთეშ.).

224 თაქცეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაქცეულ-ი
კუთხ. კახ.
იხ. აგრეთვე: ფრთაქცეული

225 თაღარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაღარ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., ქსნის ხეობ., ინგილ.
თურქ. tagar
დიდი ქვევრი, რომელშიაც საწნახელიდან ჩადის ტკბილი (კირიონი; შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); თიხის დიდი ჭურჭელი, შუას ქვევით ქვევრივითაა, თითქოს მუცელზე გადაჭრილი ქვევრის ტანიაო. შიგ აყენებენ სხვადასხვა საღებავს, დაბღები ტყავს აწყობენ დასამუშავებლად (ს. მენთეშ.); მილი, საიდანაც ტკბილი გამოდის ნავიდან ყურძნის დაწურვის დროს (ვ. სომხიშვ.); კასრი (გ. იმნ.). შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. ზ. აჭარ., გურ.
ყანის საზღვარი (შ. ნიჟარ.); მ ო თ ა ღ რ ე მოსაზღვრე; გ ა თ ა ღ ა რ ე ბ ა საზღვრის გასწორება, გაშლა (ა. ღლ.).
თაღარა
კუთხ. გურ.
გაშლილი ველი (ა. ღლ., გურ.).

226 თაღლამა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაღლამა
კუთხ. კახ.
საფიცრე მასალა (ა.მარტ., გ. იმნ.).

227 თაღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაღრ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თაღარი

228 თაშ-ი! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაშ-ი!
კუთხ. ხევსურ.
ვირის გადენისას, გასარეკად ნახმარი სიტყვა (ა. ჭინჭარ., 246).

229 თაჩო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაჩო-ჲ
კუთხ. თუშ.
მრ. რ. თ ა ჩ ო ე ბ-ი თვალები ბავშვის ენაზე (პ. ხუბ.).

230 თახახა, თახთახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თახახა, თახთახა
კუთხ. ქიზიყ.
თხელი ლავაში (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: უხა
თახთაშინ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხარაზის ხელსაწყო: ჩექმის ყელის კალაპოტია (ს. მენთეშ.)

231 თახთახ-ი, თიხთიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თახთახ-ი, თიხთიხ-ი
კუთხ. გურ.
სქელი ფელამუშის ან ღომის დუღილის ხმა; ა თ ა ხ თ ა ხ დ ა, ა თ ი ხ თ ი ხ დ ა, ადუღდა; მ უ ა თ ი ხ თ ი ხ ა მოადუღა (ა. ღლ.).
კუთხ. ზ. იმერ.
ძუნძული (ბ. წერეთ.).

232 თახთახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თახთახა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაღალდივით თხელი და ხმელი რამე, ხმას რომ გამოსცემს ხელის ცემის დროს. ქაღალდი სწორედ თ ა ხ თ ა ხ ა ა (ს. მენთეშ.).

233 თახტ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თახტ
კუთხ. ინგილ.
კვალი (ა. შან., 349).

234 თახუმ-ი, თოხუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თახუმ-ი, თოხუმ-ი
კუთხ. ქიზიყ., ზ. აჭარ.
თურქ. takim
ხარაზებში მიღებული სათვალავი ერთეულია ერთი ჯგუფის ფეხსაცმლისათვის, რომელიც შეიცავს №№19-31, ე.ი. 11 წყვილს (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. takim
1. აჯათი, ინსტრუმენტია; 2. გვარი, ტომი, ჯიში, ჯილაგი, ჩამომავლობა, ოჯახი, ჯალაბობა (შ. ნიჟარ.).
იხ. აგრეთვე: თოხუმი
თაჯა-ი
კუთხ. მოხ.
იხ. აგრეთვე: დაჯორა

235 თაჴელ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაჴელ
კუთხ. მოხ.
სწორი, ტოლი, ერთი ხნისა (ო. ქაჯ.).

236 თაჴუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თაჴუნ-ი
კუთხ. თუშ.
თოფის გავარდნა (პ. ხუბ.).

237 თბე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თბე
კუთხ. ხევსურ.
1. ფრთა (ა. შან., ი. ჭყონ.; ლ. ლეონ.), ისრის ფრთა (ა. ჭინჭარ., 304).
კუთხ. ხევსურ.
თბეები, წისქვილის ბორბლის ფირფიტები, რომელთაც წყალი ხვდება და ბორბალს ატრიალებს (ა. ჭინჭარ., 208).

238 თბეებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თბეებ-ი
კუთხ. ჩ. თუშ.
საქსოვი ბორბლის ჯოხები, დიამეტრულად ჩაყრილი (კ. ჭრელ., 266).

239 თბილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თბილა
კუთხ. ინგილ.
ქუნთრუშა (მ. ჯან.).

240 თბუნება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თბუნება
კუთხ. იმერ.
გათბობა (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექს.).
შდრ.: ქეგლ.

241 თე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თე
კუთხ. ფერეიდნ.
თვე (დიალექტ., 629).

242 თებიერე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თებიერე
კუთხ. ლეჩხ.
დანაკვერცხლებული ცეცხლი (მ. ალავ., 1).

243 თებჟორიკაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თებჟორიკაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ავი სული, ეშმაკი (პ. ხუბ.).

244 თეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეგ-ი
კუთხ. თუშ., ქიზიყ., ქართლ., გურ.
1. დიდი მარწუხი (პ. ხუბ.); მჭედლის იარაღი: რკინის საჭრელი, მარწუხით იჭერენ და კვერს სცემენ (ს. მენთეშ.); რკინის საჭრელი იარაღი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); პატარა სატეხი, თენგი; თ ე გ ვ ა, გ ა მ ო თ ე გ ვ ა ჭუჭრუტანის ამოვსება თეგით (გ. შარაშ.); 2. ტყეში დაჭრილი ფიჩხის ძირი (ს. მენთეშ.). შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ნ. ჩუბ., ქეგლ.
კუთხ. ქართლ.
თურქ. teg
გათიბული ბალახის მსხვილი ძირები (კირიონი).

245 თეგერაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეგერაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
მსუქანი ადამიანი, საქონელი (პ. ხუბ.).

246 თეგრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეგრ-ი
კუთხ. ფშ.
გარეული ღორების საზამთრო ბინა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).

247 თედორობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თედორობა
კუთხ. ლეჩხ.
ცხენის ლოცვა, რელიგიური დღესასწაული, იმართებოდა თებერვალსა და მარტში (მ. ჩიქ.).

248 თევაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თევაზ-ი
კუთხ. რაჭ.
თევზი (შ. ძიძ., 206).

249 თეზენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეზენა
კუთხ. აჭარ.
სამუსიკო ინსტრუმენტია (შ. ნიჟარ.).

250 თეთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთიკ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. tetik
ცეცხლმსროლელი იარაღის სასხლეტი (შ. ნიჟარ.).

251 თეთრ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრ
კუთხ. ინგილ.
ფული (დიალექტ., 617).

252 თეთრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრ-ი
კუთხ. თუშ.
ყველი, ხაჭო (ი. ბუქურ., 132); სუფრაზე გაწყობილი ყველი, მარილი, ხაჭო (თ. უთურგ.).

253 თეთრ-ი ბუარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრ-ი ბუარა
კუთხ. მოხ., მთიულ.
ვირის ტერფა, მცენარეა (ა. მაყ.).

254 თეთრ-ი კინწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრ-ი კინწა
კუთხ. ლეჩხ.
ფუნთუშა, მცენარეა (ა. მაყ.).

255 თეთრ-ი ნერგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრ-ი ნერგ-ი
კუთხ. ქართლ.
ოფი, მცენარეა (ა. მაყ.).

256 თეთრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრა
კუთხ. მთიულ.
ქერა (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ფშ.
ბალახეული მცენარეა, რომელიც პატარა თეთრი ფერის ყვავილს იკეთებს (ი. ქეშიკ.).

257 თეთრან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრან-ი
კუთხ. ქართლ.
თევზია ერთგვარი (პ. გაჩეჩ.).

258 თეთრეულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრეულ-ი
კუთხ. ქართლ.
წველა (დიალექტ., 637).

259 თეთრიშა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრიშა-ი
კუთხ. გურ.
ვაზის ჯიშია ერთგვარი (კ. გვარ., 947; ა. ღლ.).

260 თეთრონა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეთრონა-ჲ
კუთხ. რაჭ.
თეთრი ღორი (დიალექტ., 684).

261 თეკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეკერა
კუთხ. რაჭ.
მთის ნეკერჩხალი (ა. მაყ.).

262 თელალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელალ-ი
კუთხ. იმერხ. არაბ.-თურქ. tellâl
გამომცხადებელი (დიალექტ., 654).

263 თელაურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელაურ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
თელაველი, თელავის მკვიდრი (დიალექტ., 606).

264 თელახარშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელახარშ-ი
კუთხ. მესხ., ჯავახ.
დიყი, მცენარეა(ა. მაყ.).

265 თელება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელება
კუთხ. ფშ.
დასაჯდომად დაღირება, ფრინველები როცა ლეშს უნდა დაასხდნენ, ე თ ე ლ ე ბ ი ა ნ (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
”მოკლეს მოკლია ხირჩლაი, ყორნები ე თ ე ლ ე ბ ო დ ა.“

266 თელუგა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელუგა-ჲ
კუთხ. ზ. აჭარ.
ღაზლით მოქსოვილი უყელო წინდა (შ. ნიჟარ.).

267 თელურთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელურთა
კუთხ. გურ.
სახარაზო კალაპოტია ერთგვარი (გ. შარაშ.).

268 თელხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელხ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
მდინარეს რომ ბური გადაეკვრის (ბ. წერეთ.).

269 თელხაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თელხაშ-ი
კუთხ. მესხ. თურქ. aş, საჭმელი
ცივად მოხარშული ხორცი (ი. მაისურ.).

270 თემბელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თემბელ-ი
კუთხ. გურ.

თურქ. tembel
მატყუარა, ცბიერი (გ. შარაშ.).
თემელ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.

თურქ. temel
ფუნდამენტი, საძირკველი, საფუძველი, ფუძე (შ. ნიჟარ.).

271 თენექა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თენექა
კუთხ. ზ. აჭარ.

თურქ. teneke
სანავთე, თუნუქის ჭურჭელი ნავთის ჩასასხმელად (შ. ნიჟარ.).
იხ. აგრეთვე: თანაქა

272 თენეჯერა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თენეჯერა/ე,-ი
კუთხ. იმერ., გურ.

თურქ. tencere
თუჯის ჭურჭელი, ქვაბი, ჩალხანა (ვ. ბერ.; ს. ჟღ.; დიალექტ., 664).

273 თეო, თეო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეო, თეო-ჲ
კუთხ. ფშ., თუშ., ქართლ.
ადგილი ცხვრის ბინის განაპირას (ვაჟა, I, 1946, ა. შან.); საყარაულო ადგილი ცხვრის ფარასთან (თ. უთურგ.); ცხვრის ბინის გარშემო ალაგი, სადაც ძაღლები დარაჯობენ (კირიონი).

274 თეჟარა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეჟარა-ჲ
კუთხ. ინგილ.
ჩონგურის დასაკვრელი ბლის ქერქი, ჩაღანა (მ. ჯან.).

275 თერგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერგ-ი
კუთხ. იმერ., მთიულ.
სატეხი (პ. ჯაჯან., IX, 252); რკინის სახვრეტი იარაღი (ლ. კაიშ.).
იხ. აგრეთვე: თეგი
კუთხ. თუშ., ფშ.
დასაწოლად გაკეთებული ამოთხრილი ადგილი (თ. უთურგ.); ცხოველის მუდმივსამყოფელი სადგომი, ბინა (ი. ქეშიკ.).

276 თერეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერეგ-ი
კუთხ. აჭარ.
1. თარო; 2. კოზიროკი (შ. ნიჟარ.).

277 თერო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერო
კუთხ. ფშ., ქსნის ხეობ.
მცენარეა ერთგვარი (ი. ქეშიკ., ვ. სომხიშვ.).

278 თერს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერს
კუთხ. ინგილ.
თურქ. ters
უკუღმა (დიალექტ., 617).

279 თერს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერს-ი
კუთხ. აჭარ.
თარსი (პ. ჯაჯან.).

280 თერფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერფ-ი
კუთხ. აჭარ.

არაბ.-თურქ. taraf
მხარე (კედელი) (პ. ჯაჯან.).

281 თერძვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თერძვა
კუთხ. მესხ.
მზრალად ხვნა, ხვნა საშემოდგომო თესვისთვის (ი. მაისურ.); ნასვენი მიწის პირველად მოხვნა ("კომუნისტი“, №190, 1967).

282 თესლაბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თესლაბალახ-ი
კუთხ. თუშ.
ქუთქუთა, მცენარეა (ა. მაყ.).

283 თესპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თესპე
კუთხ. ზ. აჭარ.

არაბ.-თურქ. tespih
ასხმულა, კრიალოსანი, ჩვეულებრივ შედგება 33 ან 99 მრგვალი მძივივით მარცვლებისაგან (შ. ნიჟარ.).

284 თესპეს მძივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თესპეს მძივ-ი
კუთხ. აჭარ.
ჩალამძივი, მცენარეა (ა. მაყ.).
თეფა, თეფა-ჲ
კუთხ. ქიზიყ., თუშ.
თურქ. tepe
ველის ბორცვი, ვაკეზე ამობურცული, გორიელა (ს. მენთეშ.); პატარა გორა, გორაკი (თ. უთურგ.).

285 თეფშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თეფშ-ი
კუთხ. კახ.
წისქვილის ნაწილი, ხვიმირის ქვეშ მიკრული პატარა ღარი მარცვლის სადენად, — კრიჭა (ა. მარტ., გ. იმნ.).

286 თექ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თექ-ი
კუთხ. გურ.

თურქ. tek
შესადარი, მსგავსი, შესაფერი (გ. შარაშ.).

287 თექალთო || თოქალთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თექალთო || თოქალთო
კუთხ. ხევსურ., ფშ.
თურქ. tekalti
ცხენის აღსაკმაზავი, ცხენის ზურგზე ჯერ საოფლეს აფენენ, შემდეგ თ ე ქ ა ლ თ ო ს||თ ო ქ ა ლ თ ო ს დაადებენ და ბოლოს უნაგირს ადგამენ (ა. ჭინჭარ., 244); უნაგირის ქვეშ საფენი ქვა (ი. ქეშიკ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ, თაქალთო.

288 თექალთუ-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თექალთუ-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თოქალთო, უნაგირის ქვეშ სადები (მ. ჯან.).
იხ. აგრეთვე: თექალთო

289 თექაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თექაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
ქეჩის პალტო (თ. უთურგ.).

290 თვალგრიჟოვან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალგრიჟოვან-ი
კუთხ. გურ.
თვალჭრელი (ს. ჟღ.).

291 თვალდაყლეპილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალდაყლეპილ-ი
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: თვალდაყლიპული

292 თვალდაყლიპულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალდაყლიპულ-ი
კუთხ. გურ.
თვალგადმოკარკლული, თვალებგამოწეული (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: ყლიპინი

293 თვალებდახუჭულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალებდახუჭულ-ი
კუთხ. ქართლ.
მიცვალებული (გ. შატბერ., 57).

294 თვალილერწამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალილერწამ
კუთხ. ქიზიყ.
მყის, მსწრაფლ (ს. მენთეშ.).

295 თვალის ასიორება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის ასიორება
კუთხ. გურ.
თვალის აჭრიალება, თვალის აბნევა მდინარის მოძრაობისა ან ჭრელი საგნის ცქერის გამო (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: ასიორება თვალისა

296 თვალის გადამკტავება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის გადამკტავება
კუთხ. გურ.
თვალების გადაკარგვა გულის წასვლის დროს (გ. შარაშ.).
”ისე გ ა დ ა ა მ კ ტ ა ვ ა თვალები, რომ თუ მობრუნდებოდა, არ მეგონა.“

297 თვალის გაკიდება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის გაკიდება
კუთხ. მთიულ.
თვალის მოკვრა, თვალით შემჩნევა (დიალექტ., 567).

298 თვალის მოტყუება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის მოტყუება
კუთხ. იმერ.
წაძინება, ცოტა ხნით დასვენება (ვ. ბერ.).

299 თვალის ფიჭვები - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის ფიჭვები
კუთხ. გურ.
წამწამები (გ. შარაშ.).

300 თვალის ჩავარდნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალის ჩავარდნა
კუთხ. გურ.
ქსოვის დროს წინდის ჩხირიდან კილოს ჩავარდნა (გ. შარაშ.).

301 თვალისიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალისიერ-ი
კუთხ. იმერ.
მხედველობის სისწრაფე, სწრაფად შეტყობის, გამოცნობის უნარი, მიხვედრილობა, ერთბაშად ალღოს აღება (ი. ქავთ.).

302 თვალისკიდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალისკიდ-ი
კუთხ. თუშ.
ბინდი, მწუხრი; შ ე თ ვ ა ლ ი ს კ ი დ ე ბ ა - ჲ შებინდება (თ. უთურგ.).

303 თვალმაისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალმაისა
კუთხ. ქართლ.
წითელთვალა, პატარა თევზია (ი. ჭყონ.).

304 თვალმახარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალმახარა
კუთხ. ქიზიყ.
თვალადი, შესახადავად მოსაწონი (ს. მენთეშ.; ქეგლ).

305 თვალმიმავალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალმიმავალ-ი
კუთხ. ფშ.
ლამაზი, კარგი გარეგნობისა (ა. ჭინჭარ., ფშ.).

306 თვალმხუჭერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალმხუჭერა
კუთხ. ფშ.
თვალდახუჭული (ი. ქეშიკ.).

307 თვალპჭყიალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალპჭყიალე
კუთხ. ლეჩხ.
თვალის დაბინდვა (მ. ჩიქ.).

308 თვალსადგამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალსადგამ-ი
კუთხ. კახ.
სასიამოვნო შესახედავი, ლამაზი, მიმზიდველი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

309 თვალსაფრისათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალსაფრისათ
კუთხ. კახ.
თვალთმაქცურად (ა. მარტ., გ. იმნ.).

310 თვალყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალყამ-ი
კუთხ. ქსნის ხეობ.
თვალის ცემა (ვ. სომხიშვ.).

311 თვალყვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალყვა
კუთხ. გურ.
გათვალვა, გაღალვა, არსებობს თვალყვის რამდენიმე ლოცვა (გ. შარაშ.).

312 თვალჩიჩხვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალჩიჩხვა
კუთხ. იმერ.
თვალჭრელა, კატისთვალა (პ. ჯაჯან., X).

313 თვალჩხაკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალჩხაკა-ი
კუთხ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თვალჩიჩხა

314 თვალჭყემია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვალჭყემია-ჲ
კუთხ. აჭარ.
კაცი, რომელიც თვალებს აბრიალებს. შდრ.: თვალდაყლიპული (შ. ნიჟარ.).

315 თვარანდარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვარანდარა
კუთხ. გურ., აჭარ.
თუ არა და არა (ა. ღლ., პ. ჯაჯან.).

316 თველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თველ-ი
კუთხ. აჭარ.
რთველი (დიალექტ., 658).

317 თვერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვერ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
ღირღილო (ვ. ბერ.; ა. ღლ., გურ. ).

„ცხვირიც ისთე გადმოკიდა, როგორც ინდოურის თ ვ ე რ ი.“
იხ. აგრეთვე: თიკი

318 თვეში ჩადგომა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვეში ჩადგომა
კუთხ. ქართლ.
ფეხმძიმობის მეცხრე თვეში ჩადგომა (გ. შატბერ., 57).

319 თვირთვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვირთვილ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ., თუშ., მთიულ.
თრთვილი, რთვილი (ვაჟა, I, ა. შან.; თ. თურგ.; ლ. კაიშ.).

320 თვისან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თვისან-ი
კუთხ. ლეჩხ.
წამხდარი, გაფუჭებული, ცუდი (ადამიანი); თ ვ ი ს ნ ე ბ-ი ცუდნი (მ. ალავ., 2).

321 თიადორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიადორა
კუთხ. ქიზიყ.
ყელის ჯირკვლების ავადმყოფობაა (ს. მენთეშ., დამ.) შდრ.: ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

322 თიათერია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიათერია
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ.
ჩვეულებრივი მატიტელა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ნაყრაი, ჭიმჭიკი

323 თიამულა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიამულა-ი
კუთხ. ლეჩხ., მთიულ.
ბალახია ერთგვარი, ყანის ნიორი (მ. ჩიქ., ა. მაყ.).

324 თიან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიან
კუთხ. ინგილ.
სპილენძის დიდი თაბახი (მ. ჯან.).

325 თიაქარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიაქარა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაფუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თქაფუნა, კაპუნა

326 თიბ-ი(!) - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიბ-ი(!)
კუთხ. რაჭ.
გვხვდება ხალხურ ლექსში (შ. ძიძ., 206).

327 თიბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიბა
კუთხ. გურ.
თივა (ს. ჟღ.).

328 თივალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თივალა-ი
კუთხ. მოხ.
მოფერ. თივა (დიალექტ., 562).

329 თით-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თით-ი
კუთხ. თუშ.
მრ. რ. თითებ-ი: 1. სიმების მოსართავი ჩხირები ფანდურზე; 2. საზომი ერთეული : ხუთთითგაშლაჸი, ხუთთითდადებაჸი... იზომება ასე ტყავი, საბელი (პ. ხუბ.).

„ფანდურმ ალყა გამიწყვიტა თ ი თ ი ს მოჭირებაშია“
წყარო: ჩათო
კუთხ. იმერ., მთიულ.
ძროხის ძუძუ (დიალექტ., 670), ძროხის ცურის კერტი; ზარფუშის მილი (ლ. კაიშ.).

330 თითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითა
კუთხ. ქართლ., მოხ., ქვ. იმერ., გურ.
თეთრი ვაზის ჯიშია (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); თხის ძუძუ, ვარდკანაფა, მცენარეა (ა. მაყ.).

331 თითა-თითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითა-თითა
კუთხ. გურ.
მარშანცია, მცენარეა (ა. მაყ.).

332 თითბეჭედა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითბეჭედა
კუთხ. თუშ.
ცისარტყელა (ს. მაკალ.).

333 თითდაკრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითდაკრულ-ი
კუთხ. მესხ.
გამომცხვარი პური შუაში გახვრეტილი („კომუნისტი“, №157, 1968).
თითის გორება-ი
კუთხ. გურ.
თითის დადება (გ. შარაშ.).

334 თითმავალა, თვითმავალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითმავალა, თვითმავალა
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
ჩვეულებრივი ჯიჯლაყა, მცენარეა (ა. მაყ.).

335 თითპურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითპურა
კუთხ. მესხ.
ფურნეში გამომცხვარი მრგვალი თხელი პური, შუაში გახვრეტილი თითის გასაყრელად ( „კომუნისტი“, №190, 1967).

336 თითქინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითქინ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
კანკალი, თრთოლა (მ. ალავ., 1).
იხ. აგრეთვე: ქონქოლი

337 თითქინა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითქინა-ი
კუთხ. გურ.
თეთრი, სუფთა, სპეტაკი (გ. შარაშ.).

338 თითხინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თითხინ-ი
კუთხ. მესხ.
ჟინიანი, ნერვიული ლაპარაკი; ჩიჩხინი, მიზეზიანობა (ი. მაისურ.).

339 თიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკ-ი
კუთხ. იმერ.
თვერი, ქათმის ბიბილო (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თვერი
კუთხ. გურ.
ხის ტოტი, წატეხილი, მოკლე და გაშვერილი, ან მის მსგავსად გაშვერილი ნაწილი საგნისა (გ. შარაშ.); სახელური (ს. ჟღ.).

340 თიკერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკერა
კუთხ. აჭარ.
წნელის ან ტკეჩის გრეხილი (შ. ნიჟარ.).

341 თიკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკვ-ი
კუთხ. ფშ., თუშ., ხევსურ.
ჩვარი, ძონძი, ჭინჭი (ვაჟა, IV, ა. შან.); ბამბის ან აბრეშუმის ქსოვილის ნაჭერი (დიალექტ., 591); ქსოვილი, რომელსაც ჩითებისათვის ხმარობენ (თ. უთურგ.) .
იხ. აგრეთვე: ჩითი, სამირგვლია
კუთხ. კახ.
წყლის თაგვი (ქეგლ).

342 თიკვაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკვაჸ-ი
კუთხ. თუშ.
იხ. აგრეთვე: თიკვი, 1

343 თიკთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკთიკ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თრთოლვა, ძიგძიგი (მ. ჩიქ.).

344 თიკნისყურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკნისყურა-ი
კუთხ. გურ.
თხელნაჭუჭიანი საგვიანო თხილია (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: საკმელი

345 თიკნიყურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკნიყურა
კუთხ. გურ., აჭარ., რაჭ., ლეჩხ., ფშ., მთიულ.
სასტვენა, კესანე, ცისანა; წითელი წალიკა, შავჩოხა, მცენარეა (გ. შარაშ., მ. ჩიქ., ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ოკლანუცხა, თაგვიყურა, ციკნიყურა

346 თიკნურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკნურ-ი
კუთხ. ფშ., თიან.
პატარა გუდა („კომუნისტი“, №157, 1968).
იხ. აგრეთვე: თიკრუნი

347 თიკრუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკრუნ-ი
კუთხ. ხევსურ.
1. პატარა გუდა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 190; ი. ჭყონ.); 2. ხბოს ტყავია გაკეთებული (ა. ჭინჭარ., 248); ჭურჭელი, რომელშიაც მარცვალს ჩაყრიან და წაიღებენ წისქვილში (ა. ჭინჭარ., 208).

348 თიკუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიკუნ-ი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., თუშ.
მეტსახელი, ფსევდონიმი (ა. შან., 158); შერქმეული სახელი (თ. უთურგ.); ზედმეტი სახელი (ს. მაკალ., ფშ.).

349 თილახარჩილა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თილახარჩილა
კუთხ. გურ., აჭარ.
იხ. აგრეთვე: თელახარში

350 თილიყამყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თილიყამყამ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., იმერ.
თურქ. kama
ხმალი, სატევარი (ა. ღლ., ქართლ., 287); ბასრი ხმალი; სატევარი (ვ. ბერ.).
იხ. აგრეთვე: თიღიყამყამი

351 თილიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თილიშ-ი
კუთხ. იმერ.
კოჭი (პ. ჯაჯან., IX, 252).

352 თილფან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თილფან-ი
კუთხ. აჭარ.

თურქ. tirpan
ცელი (პ. ჯაჯან.).

353 თინთიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თინთიკ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ძალზე თეთრი (მ. ალავ., 1).

354 თიობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიობა
კუთხ. მთიულ.
თივის მთიდან ჩამოზიდვის დრო ან თვით თივის ჩამოზიდვა (ლ. კაიშ.).

355 თიორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიორ-ი
კუთხ. რაჭ.
საჭმელია ერთგვარი (შ. ძიძ., 207).

356 თიორშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიორშ-ი
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ.
მთის შროშანი, მცენარეა (ა. მაყ.).

357 თიორშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიორშა
კუთხ. ლეჩხ.
სამკურნალო ბალახია (მ. ჩიქ.).

358 თიოშ-ი, თიოშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიოშ-ი, თიოშა
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., ზ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თიორში

359 თირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თირ-ი
კუთხ. ინგილ., ფერეიდნ.
სპარს. tir
მრ. რ. თირევ, ბრინჯის ნათეს კვლებს შუა დატოვებული ამობურცული მიწა. მისი დანიშნულებაა ერთი კვლიდან მეორეში არ გადაუშვას წყალი და არ არიოს კვლები (დიალექტ., 617); ისარი (ა. ჩიქ.).

360 თირება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თირება
კუთხ. იმერ.
თითით ჩვენება (ვ. ბერ.).
კუთხ. ფშ.
დაჩუმება, დაწყნარება; ვ ა თ ი რ ე ბ ვაწყნარებ, ატირებულ ბავშვს ვაჩუმებ (ვაჟა, 1, ა. შან.); ა თ ი რ ე ბ-ს ასუსუებს, აჩუმებს, აშოშმინებს (ვაჟა-ფშ., მც. ლექსიკ.).

361 თირთო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თირთო-ჲ
კუთხ. თუშ.
შემცივნება, სიცივე (პ. ხუბ.).

362 თირინა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თირინა
კუთხ. გურ.
თრითინა (გ. შარაშ.).

363 თიფთიფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიფთიფ-ი
კუთხ. გურ.
ფაფის დუღილი (ა. ღლ.).

364 თიფხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიფხ-ი
კუთხ. მესხ.
თურქ. tipki
ნამდვილი, ზუსტი, შესატყვისი (ი. მაისურ.).

365 თიქალთო-ჲ, თექალთო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიქალთო-ჲ, თექალთო-ჲ
კუთხ. თუშ.
უნაგირის ქვეშ სადებელი ნაბადი (თ. უთურგ.).
იხ. აგრეთვე: თექალთო, თოქალთო

366 თიქან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიქან
კუთხ. ინგილ.

თურქ.-აზერ. тикан
ეკალი(გ. იმნ.).

367 თიღიმყამყამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიღიმყამყამ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თილიმყამყამი

368 თიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიშ-ი
კუთხ. რაჭ.
მსხვილი სილა (ვ. ბერ.).

369 თიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიხ-ი
კუთხ. გურ.
მოდგმა, გვარი (გ. შარაშ.).

370 თიხთიხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიხთიხ-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თახთახი

371 თიჴა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თიჴა
კუთხ. მთიულ.
დიდი გამოქვაბული კლდეში (ლ. კაიშ.).

372 თლათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლათ
კუთხ. ლეჩხ., გურ.
მთლად, სულ ერთიანად (დიალექტ., 676, ა. ღლ., გურ.).

373 თლანქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლანქვა
კუთხ. იმერ.
უნებურად, უზრდელურად ჭამა, შთანთქმა (პ. ჯაჯან., IX, 252).

374 თლაყთლაყ-ი, თლახთლახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლაყთლაყ-ი, თლახთლახ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფაფის, თათარისა და მსგავსთა დუღილის ხმა (ს. მენთეშ.).

375 თლაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლაშ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფოსტლის შესაკერი ხელსაწყო (ს. მენთეშ.).

376 თლაშქარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლაშქარ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ხარაზის ხელსაწყო: წმინდა სალესია, დანის პირის ამწყობი (ს. მენთეშ.).

377 თლახთლახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლახთლახ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
იხ. აგრეთვე: თლაყთლაყი

378 თლახუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლახუნ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ტყაპა-ტყუპით, ფეხაურჩევლად სიარული (მ. ალავ., 2).
იხ. აგრეთვე: ჩლახუნი

379 თლაჯევიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლაჯევიჩ-ი
კუთხ. ქართლ.
საძირე ტყავის გადასაფხეკი დანა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

380 თლუქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თლუქა
კუთხ. რაჭ.
ურმის ნაწილია (შ. ძიძ., 207).

381 თმა-გრუზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თმა-გრუზ-ი
კუთხ. თუშ.
თმა-ხუჭუჭი (თ. უთურგ.).

382 თმაკუჭკუჭა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თმაკუჭკუჭა-ჲ
კუთხ. აჭარ.
თმახუჭუჭა (შ. ნიჟარ.).

383 თმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თმან-ი
კუთხ. თუშ.
ძუა-ფაფარი (პ. ხუბ.).
”თათარაყმ სულავიზემა ცხენს შეუნასკვა თ მ ა ნ ი ა."

384 თოგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოგალ-ი
კუთხ. კახ.
თიხის ჭურჭლის მოსაჭიქავი მასალა, მზადდება ტყავისა და წმინდა შუშის ფხვნილისგან (ა. მარტ., გ. იმნ.).

385 თოვლისდედა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოვლისდედა
კუთხ. რაჭ.
სათოვლია (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თოვლისმახარობელა

386 თოვლისმახარობელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოვლისმახარობელა
კუთხ. რაჭ.
სათოვლია, მცენარეა (ა. მაყ.).

387 თოთინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთინ-ი
კუთხ. იმერ.
გათოთინება ძლიერ კანკალი, თრთოლვა (ვ. ბერ.).
”ნახევარი კაცი აღარ არი: ყოველ დღე აციებს და ა თ ო თ ი ნ ე ბ ს."

388 თოთო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთო
კუთხ. რაჭ., გურ.
ჩვილი, ქორფა (დიალექტ., 684; ა. ღლ.).

389 თოთო ბავშვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთო ბავშვ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
ახალდაბადებული ბავშვი; ხბოზედაც იტყვიან - თ ო თ ო ა ო (ი. ჭყონ.).

390 თოთქროვება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთქროვება
კუთხ. ფშ.
შეხლა-შემოხლა, აურზაური (ი. ქეშიკ.).

391 თოთხარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთხარ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
საქმის გართულება; ორჭოფობასავით, ჭოჭმანი (ს. მენთეშ.).

392 თოთხიალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოთხიალ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
ტოტყიალი, შეუძლოდ სიარული (მ. ალავ., 1).

393 თოიჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოიჯ-ი
კუთხ. რაჭ.
ნამდვილი, ბეჯითი (ვ. ბერ.).

394 თოკვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოკვ-ი
კუთხ. იმერხ., რაჭ.
თოკი (ნ. მარი, 82); თოკი, საბელი (დიალექტ., 684).

395 თოლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ., ინგილ.
თვალი (ა. ყაზბ., I . შ. ძიძ; ს. მაკალ.; დიალექტ., 567; მ. ჯან.; დიალექტ., 617; ლ. კაიშ.).

396 თოლა-ტანად - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლა-ტანად
კუთხ. გუდამაყრ.
თვალ-ტანად (დიალექტ., 572).

397 თოლაბულთა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლაბულთა-ი
კუთხ. გურ.
თოვლის გუნდა, სათამაშოდ გაკეთებული; თ ო ლ ა ბ უ ლ თ ა ი ს თ ა მ ა შ ო ბ ა თოვლის გუნდაობა (გ.შარაშ.).

398 თოლაბულუსის სარტყელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლაბულუსის სარტყელ-ი
კუთხ. გურ.
სამყადი (სამფერი) სარტყელი (გ. შარაშ.).

399 თოლმარგალიტი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლმარგალიტი
კუთხ. გუდამაყრ.
თვალ-მარგალიტი (დიალექტ., 572).

400 თოლმაძღრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლმაძღრ-ი
კუთხ. მოხ.
თვალმაძღარი, ბლომად, უხვად (ო. ქაჯ.).

401 თოლმაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლმაჯ-ი
კუთხ. მოხ.
თვალმარჯვე (ო. ქაჯ.).

402 თოლხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოლხ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
თურქ. toklu
თოხლი, თოლხი ცხვარი (ი. ქავთ.); უწლო ცხვარი (მ. ჩიქ.).

403 თომ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თომ-ი
კუთხ. რაჭ., ქსნის ხეობ.
სათივე ბალახია (შ. ძიძ., 207); თივის ზვინის შესაკრავი, ბალახისაგან დაწნული თოკი (ვ. სომხიშვ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

404 თონთორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თონთორ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თონთლო, უშნო, სქელი, სავსე ქალი (მ. ალავ., 1).
”მწყაზარს არ გავდეს ერთბაშად თ ო ნ თ ო რ ი ა, ხო ხედავ, ტანში აღარ ეტევა?"

405 თონის ამონთება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თონის ამონთება
კუთხ. ქართლ.
ნახურები თონის ხელახლა ამონთება (გ. შატბერ., 58).

406 თოომათ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოომათ
კუთხ. იმერ.
თამამად (დიალექტ., 578).

407 თორ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორ
კუთხ. თუშ.
თორემ (ი. ბუქურ., 132).

408 თორ-ი, თორნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორ-ი, თორნ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. tor
1. წელზე შემოსარტყმელი ქსოვილი ქამარივით; 2. ბადე (შ. ნიჟარ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ, ქეგლ.
კუთხ. ხევსურ., ფშ.
ხარშოში ან ტკბისველში სველის გადაწურვის შემდეგ დარჩენილი დაფშვნილი კალტი ანუ ხაჭო (ა. ჭინჭარ., 271; ი. ქეშიკ.).
იხ. აგრეთვე: ტკბისველა
თორბა
კუთხ. ზ. აჭარ.
თურქ. torba
თოფრა, პარკი, პატარა ტომარა (შ. ნიჟარ; პ. ჯაჯან.) შდრ.: დ. ჩუბ.

409 თორე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორე-ჲ
კუთხ. ინგილ.
მთვარე (მ. ჯან.).

410 თორენ, თორენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორენ, თორენა
კუთხ. ქიზიყ.
თორემ (დიალექტ., 606).

411 თორთქოლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორთქოლო
კუთხ. გურ.
თოხლო, თოლხო კვერცხი (ვ. ბერ., ი. მაისურ.).
იხ. აგრეთვე: თორხოლო

412 თორმეტ-თორმეტ-თორმეტაო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორმეტ-თორმეტ-თორმეტაო
კუთხ. გურ.
გასართობია. მოთამაშე აიღებს დანას, დაიჭერს ხელში, როგორც კალამს და ქვემოთ მოტანილი სიტყვების წარმოთქმით დანის წვერით ფიცარს სცემს:"თორმეტ- თორმეტ- თორმეტაო,, თუ თორმეტი არ გამუა, დანა შენ და პირი მეო". შემდეგ დათვლიან კეკილებს თუ თორმეტი გამოვიდა, მოთამაშე მოგებულია (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: კეკილი

413 თორმეტოც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორმეტოც-ი
კუთხ. კახ.
ორას ორმოცი (ა. მარტ., გ. იმნ.).

414 თორო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორო
კუთხ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ.
თორემ (ვაჟა, I, 1946. ა. შან.; დიალექტ., 591; 567; 572).

415 თორპილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორპილ-ი
კუთხ. ხევსურ.
თვალ-პირი, პირისახე ცხოველისა (ა. ჭინჭარ., 239).

416 თორხოლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თორხოლო
კუთხ. მესხ.
თოხლო, ჩვილი, თოთო (ი. მაისურ.).
”თ ო რ ხ ო ლ ო დ მოხარშული კვერცხი უყვარდა."

417 თოფალ-თოფალ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფალ-თოფალ
კუთხ. აჭარ.
თურქ. topal, კოჭლი
კოჭლობით (პ. ჯაჯან.)

418 თოფვა-ჲ, დათოფვა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფვა-ჲ, დათოფვა-ჲ
კუთხ. თუშ., ხევსურ.
თოფის სროლა ვინმესთვის (თ. უთურგ., დიალექტ., 553; 581).

419 თოფიკაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფიკაობა
კუთხ. ფშ.
თამაშობაა ერთგვარი (ს. მაკალ.).

420 თოფისახოცელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფისახოცელა
კუთხ. მესხ.
შვიტა, მცენარეა (ა. მაყ.).

421 თოფიხალთა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფიხალთა
კუთხ. ოკრიბ.
მაჩვი (ს. ჭოლევი, თ. ოქროშიძე).

422 თოფუკაობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფუკაობა
კუთხ. რაჭ.
ბავშვთა თამაშობაა (დიალექტ., 684).

423 თოფჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფჩ-ი
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ.
თურქ. top, ზარბაზანი, topcu მეზარბაზნე, არტილერისტი
მეთოფე; თ ო ფ ჩ ე ე ბ -ი მეთოფეები (ე. ვირსალ.).

424 თოფჩა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოფჩა
კუთხ. იმერ.
კასრიდან წყლის ჩამოსასხმელი მილი (ქეგლ).

425 თოქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოქ-ი
კუთხ. მოხ.
მშიშარა (ო. ქაჯ.).

426 თოქმა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოქმა
კუთხ. ქიზიყ.
თურქ. dőkme
მკვრივი, გასუქებულსავით; თ ო ქ მ ა ბ ა ვ შ ვ-ი ფუნთუშა ბავშვი (ს. მენთეშ.).
კუთხ. ქართლ.
პატარა ტანის ცხოველი ან ადამიანი (გ. შატბერ., 59).

427 თოღორიკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოღორიკ-ი
კუთხ. ხევსურ.
თოხარიკი (ლ. ლეონ.).

428 თოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოშ-ი
კუთხ. მოხ., მთიულ., გუდამაყრ.
თხელი ყინული (ო. ქაჯ.); ყინული, რომელიც გაზაფხულზე მიაქვს მდინარეს (ე. ვირსალ.).
კუთხ. ხევსურ.
დეკის ფოთოლი (ქეგლ.).

429 თოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხ-ი
კუთხ. ქართლ.
წისქვილის ნაწილია: წისქვილის ღერძის თავზე დამაგრებული და ზევითა დოლაბში ჩადებული რკინა წისქვილის ასამუშავებლად და ზევითა ქვის ასაწევ-დასაწევად (დიალექტ., 637). შდრ.: საბა, დ, ჩუბ., ნ. ჩუბ., ქეგლ.

430 თოხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხა
კუთხ. მესხ.
თურქ. toka
აბზინდა, ლითონის ენიანი შესაკრავი ქამარზე, ფეხსაცმელზე („კომუნისტი“, №157, 1968).

431 თოხეჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხეჩო
კუთხ. გურ.
თოხის მსგავსი ეჩო, ხუროს იარაღია (გ. შარაშ.).

432 თოხისტარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხისტარა
კუთხ. იმერ.
ცხენისკუდა, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: ვირიკუდა, ტოღორა, ჯორის კუდე

433 თოხიტარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხიტარა
კუთხ. ლეჩხ.
ღელის ჩიტი, ბოლოქანქარა (მ. ჩიქ.).

434 თოხლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხლ-ი
კუთხ. ქიზიყ., მთიულ., გუდამაყრ., ფშ., თუშ.

თურქ. toklu
ბატკანი მთიდან ჩამოსვლის შემდეგ, შემოდგომიდან გაზაფხულამდის (ს. მენთეშ.); ექვსთვიანი ბატკანი (ე. ვირსალ.), ან ცხვარი ექვსი თვიდან ერთ წლამდე (დიალექტ., 567); გაზაფხულზე მოგებული ბატკანი (დიალექტ., 591); ბატკანი პირველი გაპარსვიდან წლამდე; შემდეგ შ ი შ ა ქ ს უწოდებენ, თუ დედალია და ჭედილს ან ჭედილაჸს - თუ მამალი (თ. უთურგ.). ბუწი, ტარიგი, უბიწო ცხვარი (საბა); წლის ცხვარი (ნ. ჩუბ., ნ. ჩუბ.); ცხვარი, ექვსი თვის ასაკიდან ერთ წლამდე, პირველი გაპარსვიდან მეორე გაპარსვამდე (ქეგლ).
თოხლია
კუთხ. ხევსურ.
ბატკანმოგებული ბატკანი (ა. ჭინჭარ., 237).

435 თოხმახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხმახ-ი
კუთხ. ინგილ., ქართლ.

თურქ. tokmak, ხის ჩაქუჩი
ხის ჩაქუჩი (მ. ჯან.); სიმინდის საცეხველი; დ ა თ ო ხ მ ა ხ ე ბ ა ჯობნა (გ. შატბერ., 59-60).
”რა ღვინო უნდა დაუდგეს მაგ მამაცხონებულსა, მკვახე ყურძენს თ ო ხ მ ა ხ ი თ ა ჩეჩქვავს."

436 თოხუმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხუმ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ., ლეჩხ. სპარს. tohum
1. ჯიში, ჩამომავლობა, ჯილაგი (შ. ძიძ., პ. ხუბ.,; ს. მენთეშ.); 2. ხარაზის ტერმინია, იგივე რაც თახუმი (ს. მენთეშ.); 3. ეშმაკი ადამიანი (მ. ალავ., 1). შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
”ეგა ჩვენი ცხვრის თ ო ხ უ მ ი ს ა არ არის."

437 თოხწერაქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თოხწერაქვა
კუთხ. იმერ.
წერაქვის მოყვანილობის სამეურნეო იარაღია: ერთი მხარე თოხნის, მეორეს კი შეუძლია მოანგრიოს მაგარი მიწა (ი. ქავთ.).
თოჯა
კუთხ. ფშ.
თოჯინა, დედოფალა (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).

438 თო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თო-ჲ
კუთხ. ინგილ.
თვე (დიალექტ., 617).

439 თრეკვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრეკვა
კუთხ. ქსნის ხეობ.
უშნო, უაზრო სიცილი (ვ. სოხიშვ.).

440 თრემლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრემლ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ.
მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თრიმლი

441 თრითვილა ცხენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრითვილა ცხენ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
წითელი ცხენი თეთრად დაწინწკლული (ს. მენთეშ.).

442 თრითინა მიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრითინა მიწა
კუთხ. ზ. იმერ.
უნაყოფო მიწა (ბ. წერეთ.).

443 თრიკინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრიკინ-ი
კუთხ. მთიულ.
თ რ ი კ ი ნ ე ბ-ს იცინის (ლ. კაიშ.).

444 თრიმლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრიმლ-ი
კუთხ. აჭარ., ქართლ.
1. თუთუბო, მცენარეა (ა. მაყ.); 2. ბუჩქი, რომლის ფოთლებსა და ნორჩ ტოტებს ტყავის გამოსაყვანად ხმარობენ, ხოლო მერქანს - საღებავად (დიალექტ., 637).

445 თრისა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრისა
კუთხ. გურ., ზ. აჭარ.
თევზია ერთგარი; შამაია (ა. ღლ., გურ.); თევზია შავი ზღვისა (შ. ნიჟარ.). შდრ.: საბა, დ, ჩუბ., ქეგლ.

446 თრიშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრიშა
კუთხ. იმერ.
ტყავის პატარა ნაჭერი წუღაზე, გუდასა და მისთანაზე დასაკერებლად (ვ. ბერ.).

447 თრუსო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრუსო
კუთხ. ქიზიყ.
ცელის პირის ასაწყობი ქვა (სალესი), ხორხოშელა, მოლურჯო; ხმარობენ მშრალად, დაუსველებლად (ს. მენთეშ.).

448 თრუშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თრუშო
კუთხ. ქიზიყ.
თრიმლის წვენი (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: თრიმლი

449 თუ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუ
კუთხ. მოხ.
1. თურმე; 2. ხომ (დიალექტ., 562).

450 თუარდემ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუარდემ
კუთხ. ინგილ.
თუ არა და, და თუ არა, თორემ (დიალექტ., 617).

451 თუთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
სადგისის ტანზე (წინ) შემოცმული ლითონის რგოლი, რომ ტარი არ გასქდეს (ს. მენთეშ.).

452 თუთაბალია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთაბალია
კუთხ. ინგილ
მალაღური, ბიჭოგოგია (მ. ჯან.).
თუთია-ჲ
კუთხ. ინგილ.
საყდარ-სალოცავების ძირიდან მოტანილი მიწა წამლად (მ. ჯან.). შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ქეგლ.

453 თუთლუპ-ი, ჩუჩლუპ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთლუპ-ი, ჩუჩლუპ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ძალიან მწიფე, სიმწიფისაგან გაჩვილებული ხილი, მაგ., ლეღვი, მსხალი და სხვ. (ს. მენთეშ.).

454 თუთულია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთულია
კუთხ. ლეჩხ.
თბილი ალერსით (მ. ალავ., 3).

455 თუთქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთქ-ი
კუთხ. ქართლ.
სველი, ახლად აზელილი ნაცარი (პ. გაჩეჩ.).

456 თუთხუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუთხუნ-ი
კუთხ. მესხ.
იხ. აგრეთვე: თითხინი
კუთხ. გურ.
თუხთუხი (გ. შარაშ.).

457 თუილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუილ-ი
კუთხ. ფშ.
ჭიების თუთუნი, ფუსფუსი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №166, 1900; ი. ჭყონ.); ერთმანეთში არეული მოძრაობა (ი. ქეშიკ.).

458 თულინგრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თულინგრ-ი
კუთხ. გურ.
მეკობარი, ავაზაკი (ა. ღლ.).
იხ. აგრეთვე: თული 1

459 თულუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თულუხ-ი
კუთხ. ფშ., ხევსურ. თურქ. tuluk გუდა, ტიკი
სპილენძის კოკა, დიდი თუნგი ყელწვრილი (ვაჟა, I, ა. შან.).

460 თუმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუმ
კუთხ. ჯავახ.
თუ (დიალექტ., 647).

461 თუმბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუმბ-ი
კუთხ. ზ. აჭარ.
ქვით ნაშენი ან მიწით შეზვინული დასაფეხურებული ბაქანი (შ. ნიჟარ.).

462 თუნ-ი, თუნ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნ-ი, თუნ
კუთხ. ქსნის ხეობ., ინგილ.

თურქ. tun
ქურა, რომელშიაც ჭურჭელი გამოიწვება ხოლმე (ვ. სომხიშვ.; მ. ჯან.) შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.

463 თუნალა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნალა-ი
კუთხ. მოხ.
რვილი, საქსოვი მოწყობილობის მბრუნავი ნაწილი, რომელზედაც იხვევა ნაქსოვი (დიალექტ., 562).

464 თუნგულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნგულა
კუთხ. ლეჩხ., იმერ.
სპილენძის პატარა თუნგი (მ ჩიქ.); პატარა დოქი (მ. ალავ., დ. კლდ.ლექსიკ.); მრგვალპირიანი პატარა წყლის ჭურჭელი თიხისა (ბ. წერეთ.).
”წყურვილისაგან მეტად შეწუხებულმა აიღო თ უ ნ გ უ ლ ა ხელში."

465 თუნგურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნგურა
კუთხ. ხევსურ.
პატარა თუნგი (ა. ჭინჭარ., 297).
იხ. აგრეთვე: თუნგულა

466 თუნგურაყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნგურაყ-ი
კუთხ. თუშ.
წყლის ჭურჭელი (თ. უთურგ.).
იხ. აგრეთვე: თუნგულა

467 თუნთლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთლ-ი
კუთხ. მთიულ.
ქათმის მიერ დადებული უნაჭუჭო კვერცხი (ლ. კაიშ.).

468 თუნთრუბა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთრუბა
კუთხ. გურ.
მეტად მსუქანი, ფუნთრუშა (ი. ჭყონ., ს. ჟღ.); ძალიან მსუქანი ხორცი, უმთავრესად ღორისა (ლ. ლეონ.).

469 თუნთუბო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთუბო
კუთხ. რაჭ.
თუთუბო, მცენარეა (ა. მაყ.).

470 თუნთულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთულა
კუთხ. იმერ.
ძალიან გასუქებული (პ. ჯაჯან., X).

471 თუნთუს-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთუს-ი
კუთხ. გურ.
სქელი სითხე, მაგ., ფელამუში (გ. შარაშ.).

472 თუნთქუშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუნთქუშა
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ეშელაყურა

473 თურაჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურაჯ-ი
კუთხ. ქიზიყ.

თურქ. duraç
დურაჯი, გარეული ფრინველია, ლამაზი (ს. მენთეშ.).

474 თურე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურე
კუთხ. ლეჩხ.
თურმე (დიალექტ., 676).
იხ. აგრეთვე: სთურე

475 თურთქელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურთქელ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ცხელი ნაცარი (ს. მენთეშ.).

476 თურთქლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურთქლ-ი
კუთხ. მესხ.
ორთქლი, ოხშივარი (ი. მაისურ.).

477 თურთქლებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურთქლებ-ი
კუთხ. იმერ., ლეჩხ.
ასაკის მიხედვით ერთიმეორეზე მომდევნო რამდენიმე პატარა ბავშვი (პ. ჯაჯან., IX, 253); წვრილი შვილები (მ. ალავ., 1).

478 თურმელ, თურმის, თურმინ, თურმ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურმელ, თურმის, თურმინ, თურმ-ი
კუთხ. მესხ., აჭარ.
თურმე (დიალექტ., 651, 658).

479 თურსა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურსა
კუთხ. თუშ.
უზანი, მცენარეა (ა. მაყ.).

480 თურქელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურქელა
კუთხ. ზ. აჭარ.
ჩვილი, რბილი, ნაზი (შ. ნიჟარ.).

481 თურშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურშ-ი
კუთხ. ზ. იმერ.
იხ. აგრეთვე: თუში

482 თურჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თურჯ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თუჯის ქვაბი; თურჯ-ი საღომეა (დიალექტ., 676).

483 თუქლამიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუქლამიშ-ი
კუთხ. ქიზიყ. აზ. тукламиш
ამოღებული საძირე ტყავის ჩამოფხეკა საფხეკითა (ს. მენთეშ.).

484 თუღ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუღ
კუთხ. ინგილ.
ლელი, მცენარეა (ა. მაყ.).

485 თუღანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუღანა
კუთხ. გუდამაყრ.
მოქსოვილი შალის სახვევი (ა. ბექ., 226).

486 თუღმეიწა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუღმეიწა
კუთხ. ლეჩხ.
შემოკლ. თუ ღმერთი გწამს (მ. ალავ., 2).

487 თუშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუშ-ი
კუთხ. თუშ., მთიულ., ფშ.
1. ქვაბის ჩამოსაკიდებელი მოხრილი ხე, რომლის ერთი ბოლო მიწაშია ჩასობილი ცეცხლისაგან ოდნავ მოშორებით, მეორე კი ცეცხლზეა გადმოშვერილი და ზედ ჩამოკიდებულია ქვაბი, იხმარება ველად ყოფნის დროს (თ. უთურგ.); 2. ქვის საზიდი მარხილი; 3. თივის საზიდი მარხილი; 3. თივის საზიდიანი კაპებიანი ხე (ლ. კაიშ.).
კუთხ. ლეჩხ.
მარდი, სწრაფი ადამიანი (მ. ალავ., 2).
”ვერ დავეწიეთ, მოკურცხლა თ უ შ ი ვ ი თ."
კუთხ. ზ. იმერ.
თურში, ქვევრის გადასატანი ძალიან დაბალი ურემი: უჭალებო, ბორბლების მაგიერად მსხვილი, მრგვალი მორები აქვს (ბ. წერეთ.).
იხ. აგრეთვე: თურში

488 თუშვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუშვა
კუთხ. იმერ.
მუხისა და სხვ. ტოტების დაჟღნობა ტკეჩის ასახდელად. მეტაფ. "რამ მ ო გ თ უ შ ა ასე, სადგამურათ რომ არ ვარგიხარ?"- იტყვიან კაცზე, რომელიც დაღლილია და არაფრის გაკეთება არ შეუძლია (ვ. ბერ.).

489 თუშურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუშურა
კუთხ. ხევსურ.
ღრმა, წვნიანი საჭმლის სახვრეპი კოვზი (ა. ჭინჭარ., 296).
იხ. აგრეთვე: ქიტურა

490 თუშფალანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუშფალანგ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ფლავის საწური სპილენძისა, ძირი დახვრეტილი აქვს (ს. მენთეშ.).. შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
იხ. აგრეთვე: ფუშფალანგი

491 თუხთუხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუხთუხ-ი
კუთხ. იმერ.
დუღილი ნაჩქარევად; მ ო თ უ ხ თ უ ხ ე ბ ა ლობიოს, ხარჩოსა და მისთ. ნაჩქარევად და ცუდად მოდუღება, გაკეთება (ვ. ბერ.).
”შენისთანა მზარეულის მ ო თ უ ხ თ უ ხ ე ბ უ ლ საჭმელს კაცს კი არა, ძაღლსაც არ აჭმევენ."

492 თუხტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუხტ-ი
კუთხ. მესხ.
თურქ. tuht
წონის ძველებური ერთეული, გირვანქის ერთი მერვედი (ი.მაისურ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ.
კუთხ. ჯავახ.
ტუხტი, მცენარეა (ა. მაყ.).

493 თუჯია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თუჯია
კუთხ. იმერ., ლეჩხ., გურ.
თუჯის პატარა ქვაბი (ვ. ბერ., მ. ჩიქ., ა. ღლ.).
იხ. აგრეთვე: თენჯერა

494 თფვე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თფვე!..
კუთხ. ქართლ.
ხარის, კამეჩის დაძახება, მოხმობა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).

495 თქაფ-თქუფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქაფ-თქუფ-ი
კუთხ. მთიულ.
უშნოდ, ხმით ჭამა, თქვლეფა (ლ. კაიშ.).

496 თქაფავაშლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქაფავაშლ-ი
კუთხ. ოკრიბ.
საშემოდგომო ვაშლი, მრგვალი, წყლიანი, წითელგვერდა (მ. ალავ.).

497 თქაფუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქაფუნა
კუთხ. ქიზიყ.
ქაფუნა, მცენარეა (ა. მაყ.).

498 თქერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქერა
კუთხ. იმერ.
დ ა თ ქ ე რ ა, დასვრა, დათითხნა (ვ. ბერ.).

499 თქერნება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქერნება
კუთხ. ფშ.
უცბად გადმოსკდომა, გადმოხეთქვა სითხისა (ი. ქეშიკ.).

500 თქვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქვა
კუთხ. გურ., იმერ.
სხვათა სიტყვის ნაწილაკი-თქო (ს. ჟღ., ქეგლ).

501 თქვარვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქვარვა
კუთხ. ქართლ.
მთქვარავი, რომელი მიწაც რწყვაში კარგად იჟღინთება წყლით (თ. რაზიკ., „ივერია“, №166, 1900; ი. ჭყონ.).

502 თქვირიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქვირიშინ-ი
კუთხ. გურ.

ბლომად დაქცევა რაიმე სითხისა (გ. შარაშ.)
იხ. აგრეთვე: თხრიშინი, დათქვირიშინება

503 თქვლაფა თეთრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქვლაფა თეთრა
კუთხ. ზ. იმერ.
ყურძნის ჯიშია ერთგვარი (ბ. წერეთ.).

504 თქვრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქვრა
კუთხ. ქიზიყ.
წყლის ღვრა(ს. მენთეშ.).

„ნუ ჲ თ ქ ვ რ ი თ მაქთენ წყალ, თქვე გასაწყვეტნო, მამტანიც არავინ არი."
იხ. აგრეთვე: თქვირიშინი

505 თქირიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქირიშ-ი
კუთხ. იმერ.
ჭენება, ხმაურით სირბილი; გადატ., უთავბოლო და უმიზნო სიარული (ი. ქავთ.).

506 თქიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქიშინ-ი
კუთხ. იმერ., გურ.
სხმა, ზღველა დიდი წვიმა (ვ. ბერ.); წყლის განუწყვეტლივ დენა (ქს. სიხარულიძე, გოგოლეის უბანი).
იხ. აგრეთვე: ზღველა, თხრიშინი, თქვირიშინი

507 თქლაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქლაფ-ი
კუთხ. გურ.
1. ადვილად გასათქვეფი რამ (კვერცხი, მწიფე ხილი); 2. რბილი (გ შარაშ.).
”რა თ ქ ლ ა ფ ი ძუძუ აქ ამ ძროხას!"

508 თქლაფა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქლაფა-ი
კუთხ. გურ.
თხილისა და კაკლის ჯიშია ერთგვარი (გ. შარაშ.).

509 თქმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქმელ-ი
კუთხ. გურ.
მთქმელი, სიმღერის ხმაა ერთგვარი (გ. შარაშ.).

510 თქონ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქონ
კუთხ. ინგილ.
თქვენ, თქვენი (დიალექტ., 618).

511 თქონთქორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქონთქორ-ი
კუთხ. მთიულ.
დიდი ხმაური (ლ. კაიშ.).

512 თქუშა სიმინდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თქუშა სიმინდ-ი
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ბუთარა

513 თხამლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხამლ-ი
კუთხ. გურ.
ჩირქი, თხრამლი (გ. შარაშ.).

514 თხანთხალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხანთხალა
კუთხ. თუშ.
ფომფლე (ს. მაკალ.).

515 თხას ნალები არ ამიყაროს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხას ნალები არ ამიყაროს
კუთხ. იმერ.
იგივეა, რაც ყურებზე ხახვი არ დამაჭრას (ი. ქავთ.).

516 თხაფთხაფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხაფთხაფ-ი
კუთხ. მთიულ.
წანწალი, ჩქარი სიარული (ლ. კაიშ.).

517 თხაფსელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხაფსელა
კუთხ. თუშ.
კვიდო, მცენარეა (ა. მაყ.).
იხ. აგრეთვე: თხიფსელა

518 თხელმწვანე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხელმწვანე
კუთხ. ქიზიყ.
ვაზის ჯიშია, თეთრი ყურძენი იცის, მწვანესა ჰგავს, ოღონდ უფრო თხელია (ს. მენთეშ).

519 თხელპირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხელპირ-ი
კუთხ. ქიზიყ.
ერთგვარი სარანდავია (ს. მენთეშ.).

520 თხემლე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხემლე
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხმელა

521 თხვლეპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხვლეპა
კუთხ. ლეჩხ.
თქვლეფა, ჩქარა ამოსვლეპა, ამოხვრეპა რაიმე წვნიანი დასალევისა (მ. ალავ., 2).

522 თხიაპა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიაპა-ი
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხიპა/ე,-ჲ

523 თხილბერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხილბერა
კუთხ. მთიულ.
თხილის შეშა (ლ. კაიშ.).

524 თხილობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხილობა
კუთხ. მთიულ.
თხილის მოკრეფის დრო ან პროცესი; თ ხ ი ლ ო ბ ი ს ღ ა მ ე შობის წინა დღე, როცა გოზინაყს აკეთებენ (ლ. კაიშ.).

525 თხინაწყლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხინაწყლა
კუთხ. რაჭ.
პირუშნო, ულამაზო ქალზე იტყვიან (ვ. ბერ.).

526 თხიპა/ე,-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიპა/ე,-ი
კუთხ. იმერ., გურ., ლეჩხ.
ქათმის წიწილის ავადმყოფობაა (ვ. ბერ., ა. ღლ.; მ. ალავ., 2).

527 თხიპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიპე
კუთხ. ლეჩხ.
შინდის ან თხილის ტოტი გრძელი წნელი, რომელსაც ურემს უკეთებენ ძნების ზიდვის დრპს (მ. ჩიქ.).

528 თხიროლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიროლ-ი
კუთხ. ლეჩხ.
თეთრითა და შავით, თეთრითა და ყავისფრით ან თეთრითა და ნაცრისფრით ჭრელი (გოჭი). გოჭს შავი, ყავისფერი ან ნაცრისფერი ზოლები სიგრძეზე აჩნია (მ. ალავ., 2).

529 თხიფსალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიფსალა
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხიფსელა

530 თხიფსელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხიფსელა
კუთხ. ქართლ., ლეჩხ., რაჭ., აჭარ., გურ., კახ.
კვიდო, ხეჭრელი, მცენარეა (ა. მაყ.). შდრ.: საბა. დ. ჩუბ., ნ. ჩუბ.
იხ. აგრეთვე: ხელთოფა

531 თხლაბრაწა/ე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლაბრაწა/ე
კუთხ. ლეჩხ.
დიდი ხნის ნახმარი, გაცრეცილი ქსოვილი - ტანსაცმელი (მ. ალავ., 2).

532 თხლამი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლამი
კუთხ. იმერ.
ბალღამი, ჩირქი (ვ. ბერ.).

533 თხლარწია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლარწია
კუთხ. გურ.
იხ. აგრეთვე: თხლაბრაწა/ე

534 თხლაფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლაფა
კუთხ. მთიულ.
საქონლის თხელი ნაკელი (ლ. კაიშ.).

535 თხლაშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლაშო
კუთხ. ქიზიყ.
თლაშო, არაყის სასმელი დიდი ჭიქა (ს. მენთეშ.).

536 თხლენაჭამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლენაჭამ-ი
კუთხ. გურ.
შერცხვენილი, სირცხვილჭმული (ს. ჟღ.).

537 თხლეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლეშა
კუთხ. იმერ.
თქეში (მ. ალავ., დ. კლდ. ლექსიკ.).

538 თხლეშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლეშო
კუთხ. ქიზიყ.
ბრიყვულად ნებიერი; გადატ. მეტსახელი კაცისა (ს. მენთეშ.).

539 თხლიარწა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლიარწა-ი
კუთხ. გურ.
ძლიერ თხელი (ა. ღლ.).

540 თხლის შაჭამანდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხლის შაჭამანდ-ი
კუთხ. ქართლ., ქიზიყ.
დამჟავებული თხლისგან გაკეთებული საზაფხულო შეჭამანდი. თხლეს წყალში გამოწურავენ, მოხარშავენ, ფქვილს მოუკიდებენ, მოადუღებენ, ნივრითა და მარილით შეაზავებენ, კისელივით გამოდის (ს. მენთეშ.).

541 თხმელა, თხემლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხმელა, თხემლა
კუთხ. გურ., იმერ., რაჭ., ლეჩხ.
მურყანი (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.; დიალექტ., 670; ა. მაყ.). შდრ.: საბა. დ. ჩუბ., ქეგლ.

542 თხოველი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხოველი
კუთხ. იმერ.
მთხოველი, მათხოვარი (ი. ქავთ.).

543 თხორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხორა
კუთხ. მთიულ.
მაგრად დაძახული სამწვერა ნართის გორგოლაჭი (ლ. კაიშ.).

544 თხორი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხორი
კუთხ. ხევსურ., ფშ., ჩ.თუშ., გუდამაყრ.
გორგალი დართული ძაფისა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი.ჭყონ.); ნართის გორგალი (ს. მაკალ.: ა. ჭინჭარ., 256); სიგრძეზე გაბმული საქსოვი ძაფი (კ. ჭრელ., 268, ჩ. თუშ.); ბაწარია საქსოვი (ა. ბექ., 225).

545 თხორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხორა
კუთხ. მთიულ.
მაგრად დაძახული სამწვერა ნართის გორგოლაჭი (ლ. კაიშ.).

546 თხრეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხრეშა
კუთხ. გურ.
თხლეშა, მაგრად დარტყმა; ს თ ხ რ ი შ ა დაარტყა, სთხლიშა (გ. შარაშ.).

547 თხრიშინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხრიშინ-ი
კუთხ. გურ., ლეჩხ.
ერთბაშად გადმოსხმული წყლის ხმა (გ. შარაშ.); კოკისპირულად დასხმა წყლისა (მ. ჩიქ.).

„თ ხ რ ი შ ი ნ-თ ხ რ ი შ ი ნ ი თ მევიდოდა წვიმა.“
იხ. აგრეთვე: თქვრიშინი

548 თხრიწინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხრიწინ-ი
კუთხ. რაჭ.
ფაღარათი, მუცელაშლილობა (ვ. ბერ.).

549 თხროშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხროშო
კუთხ. გურ.
თავსხმა, კოკისპირული წვიმა (გ. შარაშ.; ა. ღლ., გურ.).
იხ. აგრეთვე: თხრიშინი, თქვირიშინი, თქიშინი

550 თხუსი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა

▲back to top


თხუსი
კუთხ. მთიულ.
მსხვილფეხა საქონლის კოჭი (ო. ქაჯ.); ძროხისა და ხარის კოჭი (ლ. კაიშ.).