 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა -ვ |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 ვაგა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. გრძელი ხე, ბერკეტი (ქ. ძოწ.).
|
|
2 ვაგან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ვარცლი (კირიონი, ქეგლ).
|
|
3 ვაგლახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. წყლის ცხოველი ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
4 ვადა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , თიან. ხმლის ან ხანჯლის ტარი; ტარის გადაჯვარედინებული ადგილი (ა. ჭინჭარ., 307; დიალექტ., 598).
|
|
5 ვადაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. წარმოშობა; ვ ა დ ა გ ი ა ნ-ი მშობლებიანი, ნათესავებიანი (ა. ღლ.).
|
|
6 ვადადარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. უვარგისი, უმაქნისი (გ. შარაშ.).
|
|
7 ვადილა, ჰა! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ვადილა, ჰა! ხელხვავი, ხალხური სიმღერაა ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
8 ვაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ლეწვის დროს გულთბოძზე გამობმული რკინის ჯაჭვი ხარების დასაბმელად (ლ. კაიშ.). იხ. აგრეთვე: გულთბოძი
|
|
9 ვაზიზირა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ფუჩფუჩა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
10 ვაზირობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ბრძანება (მ. ჯან.).
|
|
11 ვაზისძირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , კახ. ფუჩფუჩა, მცენარეა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი ჭყონ.; ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ვაზიზირაჲ
|
|
12 ვაი, საბრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ცეკვაა ერთგვარი (ს. მენთეშ., დამ.).
|
|
13 ვაინაჩრობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. სივაგლახე, უბადრუკობა; ვ ა ი ნ ა ჩ რ ა დ ცუდად, ვაგლახად, გაჭირვებით (ი. მაისურ.).
|
|
14 ვაიუშველებელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. აყალ-მაყალი, შეხლა-შემოხლა, ჩხუბი, აურზაური (ა. ღლ., გურ.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
15 ვაიშვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ვაჟიშვილი (ა. ღლ., დიალექტ., 664).
|
|
16 ვაკასა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
1. ბალახია; 2. ერთნაირი მწვანე ბაყაყი, ხეზე ცხოვრობა. როდესაც ის ყიყინს დაიწყებს, წვიმა მოვაო, - ამბობენ (ი. ჭყონ.).
|
|
17 ვალდახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. , მთიულ. ბალახის თოკია, რომლითაც მთაში თივასა კრავენ (ა. ყაზბ., I; შ. ძიძ.; ო. ქაჯ.; დიალექტ., 561, ლ. კაიშ.).
|
|
18 ვალთარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. რამდენიმე ნამსხვრევისაგან შემდგარი მოთიბული ბალახი, რამდენიმე სვე(ზოლი) ნათიბი (დიალექტ., 561). იხ. აგრეთვე: ნამხრევი
|
|
19 ვაჟიანობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ვაჟის ყოლა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
„შენი ვ ა ჟ ი ა ნ ო ბ ა გამაგონოს ღმერთმა.“
|
|
20 ვარა-ვარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ყიზლ. - მოზდ. ეგებ, ვინძლო (დიალექტ., 602).
|
|
21 ვარადა-ვარადა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. სიმღერაა (ა. ყაზბ. ,I, შ. ძიძ.) შდრ.: ქეგლ.
|
|
22 ვარანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ზამთრის თბილი ღამე (კირიონი).
|
|
23 ვარანგელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. საქსოვი დაზგის (ჯარის) ნაწილია (ა. შან., 348).
|
|
24 ვარაყან-ი გადასდის - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ყვითელი ფერი აქვს (ი. ჭყონ.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
25 ვარაჩო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. დაბღის იარაღია ერთგვარი (ს. მენთეშ.).
|
|
26 ვარდკაჭაჭა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ბურბუშელა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
27 ვარდობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ტირიფობა, სული წმინდის მოფენა (მ. ალავ., 3).
|
|
28 ვარდუცა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. მინდვრის ბალახია ერთგვარი (ს. მაკალ.; ლ. კაიშ.).
|
|
29 ვარდფენობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. მიცვალებულთა სულის მოსახსენებელი დღეობა. გაზაფხულობით იხდიან, საფლავზე მხოლოდ ყვავილები მიაქვთ (გ. შატბერ., 54).
|
|
30 ვარვალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. ქლიავის ჯიშია ერთგვარი (შ. ნიჟარ.).
|
|
31 ვარია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ქართლ., ხევსურ., მოხ., ფშ., გუდამაყრ., ზ. აჭარ.
რძის სადღვებელი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); რძის სადღვები კასრია, ორმხრივ დახურული, ხოლო შუა წელზე აქვს მცირე ნახვრეტი (ა. ჭინჭარ., 270); ხის სადღვებელი (ო. ქაჯ., ა. ბექ., 224); სადღვებელი (შ. ნიჟარ.) შდრ.: ქეგლ.
“გულსუნდული მოსავალი ვ ა რ ი ა შ ი ჩავყარეო, სათესლეც ზედ დავაყარე, ნახევრად ვერ მოვყარეო.“
|
|
32 ვარია-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ურო ხისა (ო. ქაჯ.).
|
|
33 ვარიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , ქართლ. სადღვებელი, კარაქის სადღვები ხელსაწყო (ი. ქავთ.). იხ. აგრეთვე: ვარია
|
|
34 ვარიოზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზ. აჭარ., მესხ., ჯავახ., მთიულ.
ბერძნ.-თურქ.varyos
დიდი რკინის ურო (შ. ნიჟარ.; ი. მაისურ.; კ. დონდ., 371; დიალექტ., 647; ლ. კაიშ.).
|
|
35 ვარცლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. წისქვილის ის ნაწილი, რაშიც ფქვილი ცვივა, - საფქვილე, ალა; ვ ა რ ც ლ-ი თ ა ვ-ი ვარცლის ის ნაწილი, სადაც საფანელი ყრია და გუნდასა ზელენ (ქეგლ.; ს. მენთეშ.).
|
|
36 ვარცხლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ვარცლი (ა. ღლ.).
|
|
37 ვარხალალე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ვარალალო სიმღერაში; გადატ. ლხინი და სიმღერა, ქეიფი (ს. მენთეშ.). შდრ.; ქეგლ.
|
|
38 ვასვას-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ელვარება; ბიბინი; ღელვა (ს. მენთეშ.); თრთოლვა, კანკალი (ო. ქაჯ.).
„ჯეჯილი ვ ა ს ვ ა ს ე ბ ს.“
|
|
39 ვასვასა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ადამიანის მაცთუნებელი ეშმაკის შვილის სახელია (ს. მენთეშ.).
|
|
40 ვასია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ინგილ.
არაბ.-აზერ.васиjjа(т)
ანდერძი (დიალექტ., 617).
|
|
41 ვატატყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ბევრის მოლაპარაკე და უქნარა დედაკაცი (მ. ჩიქ.).
|
|
42 ვატყაპურა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ცუდი მოლაპარაკე, ჭორიკანა (მ. ალავ., 1).
|
|
43 ვაყა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , გურ., აჭარ. მამალი ცხენი, ულაყი (ვ.ბერ.); დაუკოდავი ცხენი (ა. ღლ., შ. ნიჟარ.).
|
|
44 ვაშლაბია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ოკრიბ. კომშის ერთ-ერთი საუკეთესო ჯიშია (მ. ალავ.).
|
|
45 ვაშლისუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. თუშ. ტყის ფურისულა (ა. მაყ.). ვაშრაპაჸ-ი
2. კუთხ. თუშ. მ ა შ რ ა ბ ა ჸ-ი წყლის სასმელი ჭურჭელი (თ. უთურგ.); ვ ა შ რ ა პ ა თუნგი (ს. მაკალ.).
|
|
46 ვაცა/ე-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , გურ. მთავარი ბოძი, რომელზედაც დადგმულია სახლის თავი (ვ. ბერ.); სახლის სახურავის მწვერვალი და მთავარი ბოძი, რომელზედაც კავები იყრიან თავს (ს. ჟღ.).
|
|
47 ვაცალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. დოლის შემდეგ დაბადებული მამალი თიკანი ერთი წლისა („კომუნისტი“, №157, 1968).
|
|
48 ვაცაუც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. იძულება; ვ ა ც ა უ ც ი თ იძულებით, ძალდატანებით; აჩქარებით, ფაცა-ფუცით (მ.ალავ., 1).
|
|
49 ვაცებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ჯავახ. , მესხ. ცხვარა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ნაბადა, ცხორი, კარაქა
|
|
50 ვაციაჭენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ვაციაჭენა
კუთხ. რაჭ.
იხ. აგრეთვე: ათაჯელა
|
|
51 ვაციწვერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. რაჭ., ფშ. ძიგვა, ქისრიბა; ფამფარა (ა. მაყ.).
|
|
52 ვაცუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ. ბოტი, ვაციკი, საბოტე თიკანი (ლ. კაიშ.).
|
|
53 ვახახა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ზარმაცი, მცონარა, უქმი მჭამელი (ა. ღლ.).
|
|
54 ვახთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , ფერეიდნ. არაბ.-თურქ. vakt დრო, ვადა (დიალექტ., 617); დრო (ა. ჩიქ.).
|
|
55 ვახტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. იხ. აგრეთვე: ვახთი
|
|
56 ვახტიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. შეძლებული, მდიდარი კაცი (შ. ნიჟარ.)
|
|
57 ვაჲ-ჰარაჲ-ჰეჲ! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. სამგლოვიარო შეძახილი (მ.ჯან.).
|
|
58 ვაჲშუან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ხმაურობა, ყურთასმენის წაღება (მ. ჯან.). იხ. აგრეთვე: ვაიუშველებელი
|
|
59 ვეზირობია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , გურ. ბავშვთა თამაშია ერთგვარი (ვ. ბერ., ა. ღლ.).
|
|
60 ველესია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. გაპარტახებული (მ. ალავ., 1).
|
|
61 ველის ჴარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ქიზიყ., მთიულ. ველის (მოუხნავ) მხარეს შებმული ხარი, გუთანში მარცხნივ შებმული ხარი (ე. ბაბუნ., 272; ს. მენთეშ.; ლ. კაიშ.).
|
|
62 ველისკალო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ღია ცის ქვეშ გამართული კალო (ლ. კაიშ.).
|
|
63 ველობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ., თუშ.
საომრად წასვლა ან სათარეშოდ (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 166, 1900; ი. ჭყონ.); ლაშქრობა (ი. ბუქურ., 132).
კუთხ. ლეჩხ.
ხალხური დღეობა, რომელსაც სოფ. ჟონეთის (ქუთაისის რ.) მცხოვრებნი იხდიდნენ 15 ივლისს (მ. ალავ., 20).
|
|
64 ველტოფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. სათიბში ალაგ-ალაგ ამოსული ბუჩქნარი, სადაც მაღალი და სქელი ბალახი იცის (ვ. ბერ.).
|
|
65 ველქოყანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. უკაცრიელი, უკაცო ადგილი, გაშლილი, ცარიელი ველი (ა. ღლ.).
|
|
66 ვენჟა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. სამყურა (ა. მაყ.).
|
|
67 ვენძელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ენძელა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ყორნისპწკალაი
|
|
68 ვეჟან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ყავისფერისა და წითელი ფერის შენარევი (მ. ალავ., 1) შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ნ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
69 ვეჟენა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. დავეჟნილი, ჭრელი (საქონელი) (ლ. კაიშ.).
|
|
70 ვეჟო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. შორისდ., ვაჟო (ა. ყაზბ., III, შ. ძიძ.).
|
|
71 ვერამ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ნეტავ ვერ (დიალექტ., 580).
|
|
72 ვერეცინე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
კაცი ან სხვა რაიმე, რომელსაც ვერ დასცინებ. ე. ი. შენი დასაცინარი არ გახლავს, ადვილად ხელს ვერ წამოჰკრავო (ვ. ბერ.).
„იმას, ჩემო ბიძია, ვ ე რ ე ც ი ნ ე ჰქვია!“
|
|
73 ვერკამელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ერკემალი, მამალი ცხვარი (ა. ჭინჭარ., ფშ.).
|
|
74 ვეროთ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ.
ალბათ, ვერ (ი. ქეშიკ.).
„ბარად კი ვეროთ ჩამოვლენ.“
|
|
75 ვერქვან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ხელნა გუთნისა (ა. ჭინჭარ., 198).
|
|
76 ვერღან, ჲორღან - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. აზ. jopган თურქ. yorgan საბანი (დიალექტ., 617).
|
|
77 ვერცაით - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ვერსაიდან (ა. შან.).
|
|
78 ვერცროგორ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ვერაფრით (ო.ქაჯ.).
|
|
79 ვერცხლის კოჭობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. საარაყე სასმისია (ა. ჭინჭარ., 218).
|
|
80 ვერძა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. მადნის წყალი (ი. ჭყონ.). იხ. აგრეთვე: ვეძა
|
|
81 ვეფთარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ.
ჩაჩქანი (ი. ბუქურ., 132).
|
|
82 ვეშა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ. იხ. აგრეთვე: ვეძა
|
|
83 ვეშხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ.
ეშხი (მ. ალავ., 3).
„ვ ე შ ხ ი ა ნ ი ქალია.“
|
|
84 ვეძა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. , ფშ., თუშ., ქიზიყ., მთიულ., გუდამაყრ. მჟავე მინერალური წყალი (შ. ძიძ., 206; დიალექტ., 684; თ. უთურგ.; ს. მენთეშ.; ე. ვირსალ.) ნ. საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
85 ვეძაკაც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ცუდსიტყვა, უჟმური, ავსიტყვა ადამიანი (გ. შატბერ., 55).
|
|
86 ვეძიკვერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. მლაშე კვერი, გასათხოვარი ქალები ყველიერის ორშაბათს რომ წუმს შეინახავენ, მათ იმ ღამეს ძალიან მლაშე კვერს გამოუცხობენ და შეაჭმევენ. ღამე წყალი მოსწყურდებათ და სიზმარში ვინც წყალს დაალევინებს, ის იქნება მათი ბედისწერაო, ე. ი. საქმროო (ს. მენთეშ.).
|
|
87 ვეჭ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , თუშ., მოხ. ეჭვი (თ. უთურგ.; ო. ქაჯ.).
|
|
88 ვეჯ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. , ქიზიყ. ავეჯი, ავეჯეულობა (ა. ყაზბ., IV, შ. ძიძ.); ავეჯი, მოძრავი ქონება (ს. მენთეშ.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
89 ვეჯეულობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ავეჯეულობა (ა. ყაზბ., I, შ. ძიძ.). იხ. აგრეთვე: ვეჯი
|
|
90 ვიდრ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. ბზესავით დაფშხვნილი ხმელი თივა (ვ. ბერ.).
|
|
91 ვითა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ.
რამდენი (ა. შან.).
„ნადირ ბევრ იყვა, ან ვ ი თ ა მახკალით?"
|
|
92 ვითაბიერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. შორეული, გადამთიელი (პ. ჯაჯან., IX, 195).
|
|
93 ვითაიც - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ.
რამდენიც (ა. შან.).
“...ხან იარაღს დასცემს ჴელს თავის მასაკლავად, ისრ რომ, ვ ი თ ა ი ც ხან გავას, იმთვენსაც მაიმატებს“
იხ. აგრეთვე: ვითა
|
|
94 ვითაჸ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. რამდენი (თ. უთურგ.). იხ. აგრეთვე: ვითა
|
|
95 ვიიჰე-ვიე! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. შეძახილი ღორის გასაგდებად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
96 ვილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. საქსოვი დაზგის ლვილი (თ. უთურგ.).
|
|
97 ვინც-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
შემოკლ.: ვინ იცის (ი. მაისურ.).
„ვ ი ნ ც ი, სად გადააგდებენ იმ ბიჭ.“
|
|
98 ვინცხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , აჭარ. , ლეჩხ. ვიღაცა, ვინცაღა (ე. ნინ., I, II, თ. კიკვ.; ს. ჟღ., ა. ღლ., დიალექტ., 657; 676).
|
|
99 ვინძახა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ვინცაღა, ვიღაცა, ვიღაც (დიალექტ., 670) . იხ. აგრეთვე: ვინცხა
|
|
100 ვინძლო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ნატვრით-გამხნევებითი ნაწილაკია; იქნება როგორმე, ეცადე (ვაჟა, I, ა. შან.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
101 ვიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ელესა და ვ ი ო! მისამღერი, შეძახილი ელესა სიმღერაში (ა. ღლ.).
|
|
102 ვირ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. გოდრის დასადგმელი სამფეხა „მაკრატელი“ (მ. ჯან.).
|
|
103 ვირ(ი)ხიდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ., იმერ.
1. თავებით ჯვარედინად ერთმანეთში შეცმული ბოძები, რომელზედაც დაყრდნობილია მდინარეზე გადებული საქვეითო ხიდი (გ. შარაშ.);
2. წყალში ჩადებული ქვეშემადგა, რომელზედაც დამყარებულია წისქვილის ბორბალი, ჯარაბა (ვ. ბერ.); წყალში ჩადებული სიმაგრე, რაზედაც დაყრდნობილია წისქვილის ბორბალი (ა. ღლ., გურ.).
„ხელსა მისა ბროლისასა ქვეშ ვ ი რ ხ ი დ ე თ უკეთებდა.“
|
|
104 ვირა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ.
შეძახილი სიმძიმის აწევისას (მ. ჩიქ.).
|
|
105 ვირგლა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ქსნის ხეობ. 1. დიდი, უშნო; 2. მსხლის ჯიშია (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ., ვ. სომხ.).
|
|
106 ვირგლაკამა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. დიდი კამა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
107 ვირზე შეჯდომა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. გადატ. გაჯიუტება (ვ. ბერ.).
|
|
108 ვირთამამა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
ვირგლა, თავხედი (გ. შატბერ., 55).
„დიდი ვ ი რ თ ა მ ა მ ა ირდება.“
|
|
109 ვირიბალახ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. თავკომბალა, მცენარეა ერთგვარი (ა. მაყ.).
|
|
110 ვირიგვერდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ჯავახ., მესხ. ცვალებადი ცერცველა (ა. მაყ.).
|
|
111 ვირიკუდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ცხენის კუდა (ა. მაყ.).
|
|
112 ვირიმოლოქა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. , რაჭ. ყვითელი ტუხტი, ტუხტი (ა. მაყ.).
|
|
113 ვირიპიტნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ზ. იმერ., ლეჩხ. ტყის პიტნა (ა. მაყ.) გარეული პიტნა (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ცხენიპიტნა
|
|
114 ვირის აბანო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. გადატ. საპყრობილე, ციხე (ვ. ბერ.).
|
|
115 ვირის ბუარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ვირის ტერფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
116 ვირის საკვნეტელა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თიან. იხ. აგრეთვე: ჩხერი
|
|
117 ვირის ქუჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ძიგვა, ქისრიბა (ა. მაყ.).
|
|
118 ვირისკვერცხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. მთის შროშანი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
119 ვირიძუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ვირიძუა
კუთხ. რაჭ., ლეჩხ., იმერ.
შვიტა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
120 ვირხიდე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ., იმერ.
1. თავებით ჯვარედინად ერთმანეთში შეცმული ბოძები, რომელზედაც დაყრდნობილია მდინარეზე გადებული საქვეითო ხიდი (გ. შარაშ.); 2. წყალში ჩადებული ქვეშემადგა, რომელზედაც დამყარებულია წისქვილის ბორბალი, ჯარაბა (ვ. ბერ.); წყალში ჩადებული სიმაგრე, რაზედაც დაყრდნობილია წისქვილის ბორბალი (ა. ღლ., გურ.).
„ხელსა მისა ბროლისასა ქვეშ ვ ი რ ხ ი დ ე თ უკეთებდა.“
|
|
121 ვისიმ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ვიღაცის (ი. ქეშიკ.).
„მოლოდინ ვ ი ს ი მ ა ჰქონდა.“
|
|
122 ვიტან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ.
გუდა, ოთხად ამოღებული ვაცის ან ხბოს ტყავი (თ. უთურგ.).
|
|
123 ვიყნე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ.
ვიყო (დიალექტ., 657).
|
|
124 ვიცარაზე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ.
სწრაფად, უმალ, მყის (ო. ქაჯ.).
„ვ ი ც ა რ ა ზ ე გავაკეთე საქმე და წამუეო.“
|
|
125 ვოდილავო, ჰოიდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ძველი ხალხური სიმღერა, ხელხვავი, პირველი იწყებს (გ. შარაშ.).
|
|
126 ვოვო! - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. დადასტურების შორისდებული: აი, აი! (ა. ღლ.).
|
|
127 ვოზანდარა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. სანოვაგის კარადა სამზარეულო სახლში (ა. ღლ., გურ.).
|
|
128 ვოიდა, ოსორერა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ხალხური სიმღერაა ერთგვარი (გ. შარაშ.).
|
|
129 ვოიშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ხარის გასადენი შეძახილი (ი. მაისურ.).
|
|
130 ვოკუე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. შერქმეული გვარია (ა. ღლ.).
|
|
131 ვოლიხნარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიში იყო, ახლა გადაშენებულია (ა. ღლ.).
|
|
132 ვოლოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. უსუფთაო (მ. ალავ., 1).
|
|
133 ვომერე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. შერქმეული გვარია (ა. ღლ.).
|
|
134 ვოო-ვუი-ვოდელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ხალხური სიმღერაა (გ. შარაშ.).
|
|
135 ვორ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თიან. ვარ (დიალექტ., 598).
|
|
136 ვორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ორი; ვ ო რ ი ბ ე ორივე (ა. ღლ.).
|
|
137 ვორაფო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ტბა, დამდგარი წყალი (ა. ღლ.).
|
|
138 ვორე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ორე, ვარცლი (ა. ღლ.).
|
|
139 ვორონა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ყურძნის ჯიშია მაღლარი, მდარე ღირსებისაა, წვრილმარცვლიანი (გ. შარაშ.).
|
|
140 ვორყუში ქვაბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
ორხელიანი, ორყურიანი ქვაბი (ა. ღლ., გურ.).
„ვ ო რ ყ უ შ ქ ვ ა ბ შ ი რომ ჩავდევი, უროთ ვსტენე, არ ჩევიდა.“
|
|
141 ვორხუა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ორხოა, წვრილი ფარდაგი; გადატ. ზღაპრული ხალიჩა (დიალექტ., 670).
|
|
142 ვოფორთხილე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. უსუსური დიასახლისი (მ. ჩიქ.).
|
|
143 ვოღნაშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ბალახეული მცენარეა (ა. ღლ.).
|
|
144 ვოყოურა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ვაზის ჯიშია ერთგვარი (ა. ღლ.).
|
|
145 ვოშოშო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ოშოშუა
|
|
146 ვოხშამ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ვახშამი (ლ. კაიშ.).
|
|
147 ვოჯო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
ვაჟო (ა. ღლ., გურ.).
„ვ ო ჯ ო, ხელი გააქანე, რამე წამეხმარე, შენი ღვთის გულიზა.“
იხ. აგრეთვე: ვეჟო
|
|
148 ვოჰო-ჰოიდა, ნანა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. სუფრის ხელხვავი, ძველი მხიარული ხალხური სიმღერაა (გ. შარაშ.).
|
|
149 ვოჰშიმე!.. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ოჰ-ში-მე; შორისდ. მწუხარებისა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
150 ვსება - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ქათამი რომ კვერცხის სადებად შეიქნება; მ ო ვ ს ე ბ უ ლ -ი ქ ა თ ა მ ი კვერცხის მდები ქათამი (ვ. ბერ.).