 |
ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა - ზ |
"ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა" წარმოადგენს ქართული დიალექტოლოგიური ლექსიკონის შედგენის პირველ ცდას და ძირითადად საცნობარო ხასიათისაა. იგი ეყრდნობა მცირე ლექსიკონებს, სიტყვის მოყვარულთა კოლექციებს, ლიტერატურულ ძეგლებს და პირადად შემდგენლის მიერ წლების განმავლობაში ადგილებზე შეკრებილ მასალებს, თუმცა სისრულის პრეტენზია არ აქვს. წინამდებარე ლექსიკონი გათვალისწინებულია მკითხველთა ფართო წრისთვის.
ლექსიკური ერთეულების განმარტებების სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ავტორ-შემდგენელს.
წყარო: ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა. წ. 1, 2. ღლონტი, ალექსანდრე. - თბილისი : განათლება, 1974.
|
|
1 ზაბაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ., ლეჩხ.
ნაკლი; უ ზ ა ბ ა კ ო უნაკლო, უმიზეზო (გ. შარაშ.; მ. ალავ.).
კუთხ. იმერ.
მტყუანი, დამნაშავე (ი. ქავთ.).
„არა, რაც უნდა პატივი ცეს ახლა, ერთში მაინც არი ბიცოლაჩემთან ზაბაკად.“
|
|
2 ზაბოშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. დედა ყველისა, კვეთი (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: შაბოში
|
|
3 ზავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. შიში, მუქარა (ო. ქაჯ.).
|
|
4 ზავთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. , ფშ. არაბ.-თურქ. Zapt რიხი, ძალა. ზ ა ვ თ ი ა ნ-ი რიხიანი (ი. მაისურ.). მრისხანე, შემაძრწუნებელი, შემაშინებელი სანახავი რამ (ი. ქეშიკ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. ”ისეთი ზ ა ვ თ ი თ შემოვიდა, ყველანი ფეხზე დააყენა“;”ჰაი, ბიჭებო, თოფს სხვა ზ ა ვ თ ი აქვს.“ იხ. აგრეთვე: ზაფთი
|
|
5 ზაზან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ზანტი, ზარმაცი მუშაობა; ზ ა ზ ა ნ ა ზარმაცი, ზოზინა (ს. მენთეშ.).
|
|
6 ზაზანდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
გურ. სპ.-თურქ. sazende
კუთხ. სპ. -თურქ. sazende 1.საზანდარი 2. მაღალი ხმით გაბმული ტირილი (ა. ღლ.). ”ზ ა ზ ა ნ დ ა რ ი ვარ ქებავო, თავი ნუ მოგიკვდებაო, ერთი აბაზი მაჩუქე, ჯიბეს არ დაგაკლდებაო.“
|
|
7 ზაზილაყა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ბურბუშელა, ბალახია (ა. მაყ.).
|
|
8 ზაზუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , ქიზიყ. ნელა და მძიმედ სიარული, ზოზმანი (ვ. ბერ.); ზანტი, ზარმაცი მუშაობა, ნელა კეთება საქმისა (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ზაზანი
|
|
9 ზაით - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ზზ., ზევით (დიალექტ., 561).
|
|
10 ზაკვავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ავი სული, კუდიანი, მზაკვარი (ს. ჟღ.).
|
|
11 ზაკვობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. კუდიანების დღე, პირველი სექტემბრის წინა საღამო (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: დადეგი
|
|
12 ზალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , ინგილ., თუშ. რძალი. აქედან: პატარზალი (ა. შან., 219; მ. ჯან.; დიალექტ., 617; ი. ბუქურ., 132; თ. უთურგ.; დიალექტ., 580). ”ქისტებს ჩაართვა ამბავი, ატირდა ქალი, ზ ა ლ ი ა.“
|
|
13 ზალა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. მარილიანი, მლაშე წყალი, რაშიაც ყველს ინახავენ, წათხი (ი. ქეშიკ.).
|
|
14 ზალტა, ზალტე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. , ფშ. სალტე; სამაჯური (ი. ბუქურ., 132; ს. მაკალ.; დიალექტ., 591).
|
|
15 ზალტეებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ქალის სამკაულია (ა. ჭინჭარ., 264). ”ქსელთა ვქსოვ მამის ეზოთა, ზ ა ლ ტ ე თ ა ვაჟრიალება.“
|
|
16 ზალტიან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზალტიან-ი ჯოხ-ი კუთხ. მთიულ.
კუთხ. მთიულ. კომბალი (ლ. კაიშ.).
|
|
17 ზამა-ჲკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ცოლისთვის ქმრის ძმები და მამრი ბიძაშვილები: ზამა-ძამა- ძმა (მ. ჯან.).
|
|
18 ზამათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
არეული ამინდი (გ შატბერ., 55); დიდი თოვლი და წვიმები, თოვლ-ჭყაპი (კირიონი).
„ამ ზ ა მ ა თ შ ი გარეთ როგორ გამომაგდე!“
|
|
19 ზამთარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , ფშ. ბაძგი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
20 ზამთრიფეხა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ბალახია. მისგან ამზადებენ სიმსივნის წამალს (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
21 ზამთრულა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მსხლის ჯიშია; ნაგვიანევ შემოდგომას მწიფდება, მომრგვალოა, მომწვანო, ინახება მთელ ზამთარში (ა. შან., 348).
|
|
22 ზამინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
შესამაგრებელი ბოძი (კირიონი).
|
|
23 ზამპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ჩამოვარდნისა და ძირს დაცემის ხმა (დიალექტ., 605).
|
|
24 ზამპაპო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. უშნო, ულაზათო, სქელი, „მოლოფორთხებული“ ქალი (გ. შატბერ., 55).
|
|
25 ზანგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ., გურ.
ჭუჭყი; გ ა ზ ა ნ გ უ ლ-ი გასვრილი, გაჭუჭყიანებული, გათითხნილი; ზ ა ნ გ ი ა ნ-ი ჭუჭყიანი, ჭუჭყით გაშავებული (ვ. ბერ., ა. ღლ.).
|
|
26 ზანგალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
უთათო პაიჭები (კ. დონდ., 371).
იხ. აგრეთვე: ზანგლიები
|
|
27 ზანგელა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. თხუპნია, თხუნია (შ. ნიჟარ.).
|
|
28 ზანგლიებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ღაზლის ჭრელი ყელები წვივებზე ამოსაცმელად, პაიჭები (ი. მაისურ.). იხ. აგრეთვე: ზანკალი
|
|
29 ზანდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ”მიმინომ ზ ა ნ დ ა რ ი წააგდოო“,- ამბობენ, როდესაც ის ყელიდან ძვლებს უკან გამოიღებს (ვ. ბერ.).
|
|
30 ზანდიკობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. ზადიკი, საწესო დღესასწაული ძველად (ბ. წერეთ.).
|
|
31 ზანდრაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. , გურ. ზარმაცი, მცონარა (მ. ალავ., 1; ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ზანტრაკი, ზარტაკი
|
|
32 ზანზურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. , ხევსურ. ტანის რხევა (ი. ქეშიკ.). ”უთხარით ქადაგ-მკითხავთა, აღარ დაიწყონ ზ ა ნ ზ უ რ ი.“
|
|
33 ზანკალიკუთხ. იმერხ., ზ.აჭარ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერხ. , ზ.აჭარ. ზ ა ნ გ ა ლ -ი ღაზლისაგან მოქსოვილი წვივზე ამოსაცმელი ყელები. „ბნელ ღამეში რომ მობძანდით, თქვენ ხომ არა ხართ ფირალი? ფირალობას უკეთესია ფეხზე ჩევიცვა ზ ა ნ გ ა ლ ი „ (ნ. მარი, 54; შ. ნიჟარ.).
|
|
34 ზანკოჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ეკლესიის მსახური, მნათე (დიალექტ., 651).
|
|
35 ზანტაკაკუთხ. ზ. აჭარ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. სანელებლებით შემზადებული ნიგვზის წვენი, საწებელი (შ. ნიჟარ.).
|
|
36 ზანტრაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. , გურ. მოუხეშავი, მოუქნელი, ზარმაცი (მ. ჩიქ., ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ზანდრაკი
|
|
37 ზანუქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ქანაობა, რხევა (ი. ქეშიკ.). ”დედამ შვილს დაუწყო ზ ა ნ უ ქ ი.“
|
|
38 ზაპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
მძიმე ტანის, ჩასუქებული ადამიანი (გ. შარაშ.).
„რომ ასულხარ ხეზე აი ზ ა პ ა კაცი, არ გეშინია, რომ გადმეიჭრე?“ იხ. აგრეთვე: ხორცვანი
|
|
39 ზაპუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , გურ. ცემა რამე რბილ საგანზე; უ ზ ა პ უ ნ ე ბ ს სცემს, ურტყამს (ი. ჭყონ., ა. ღლ.).
|
|
40 ზაპუტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ჩამურის მუშაობა; ჩ ა მ უ რ -ი ზ ა პ უ ტ ო ბ ს საცეხველი ცეხვავს, მუშაობს, ჩამურის კოვზი (ციცხვი) წყლით რომ აივსება, დაიწევს, წყალი გადაიღვრება და ცხვირით ღომის ორეში ჩაეცემა. ეს დაცემა იწვევს ღომის გაცეხვას, გალეწვას. ამაზე იტყვიან, ჩამური ზაპუტობსო. (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ჩამური, ორე
|
|
41 ზარაკუთხ. მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ქვის პატარა ნიშანი, რომელსაც კოჭობანას თამაშის დროს უსვამენ (ლ. კაიშ.).
|
|
42 ზარადინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ოქრომჭედლის იარაღი: მრავალწვერა გაზია (ს. მენთეშ.). შდრ: ქეგლ.
|
|
43 ზარავანდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. , მთიულ. ძირმწარა (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: დედოფლის კაბა
|
|
44 ზარალნაგებ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ნაზარალები (გ. შატბერ., 55).
|
|
45 ზარგადან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , ქართლ. წუღის კალაპოტია (ვ. ბერ., შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
46 ზარდაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ერთობ დიდი ტანის ბედაური ცხენი, ზერდაგი (ი. ჭყონ.).
|
|
47 ზართაბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. თევზის ფხა, რომელსაც ქალის რძეში ჩაფხეკენ და ამ ნაზავს მტკივან თვალში ასხამენ (ლ. კაიშ.).
|
|
48 ზარის ყვავილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. პატარძლის ყვავილი (ა. მაყ.).
|
|
49 ზარმათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქვ. იმერ. ზარმაცი (მ. ალავ., 3).
|
|
50 ზარმელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , ზ. აჭარ., მესხ. სადილის შემდეგ პურის ჭამა ვახშმობამდის, სამხარი (ს. ჟღ., ა. ღლ.; შ. ნიჟარ.; ი. მაისურ.; დიალექტ., 657, შდრ.; საბა, დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
51 ზარნაშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. სპარს. zarnișan ვარაყი (ი. ქეშიკ.). ”ზ ა რ ნ ა შ ი თ მორთული ხმალი უკან მოიქცია.“
|
|
52 ზარტაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ზარმაცი (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ზანდრაკი
|
|
53 ზარტაკა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ნიგვზის წვენი, უზეთოდ დამზადებული (გ. შარაშ.).
|
|
54 ზარულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ფეხისადგილი (დ. ჩუბ., ქეგლ).
|
|
55 ზარფ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
დიდი ძალა (ი. მაისურ.).
|
|
56 ზარფუშ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ჩ. თუშ. სპარს. sarpuș ქვაბის სახურავი (კ. ჭრელ., 258).
|
|
57 ზარწყალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ.
წყალი და სისხლი მუწუკიდან გამოსული (თ. რაზიკ., „ივერია, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
58 ზატყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ჯღანჯღი
|
|
59 ზაქ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ალჩუ; ზ ა ქ ზ ე დ ა დ გ ო მ ა ალჩუზე დადგომა (ა. ჭინჭარ., 240).
|
|
60 ზაღლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ონტკოფა, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
61 ზაღლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ყანის ნიორი (ა. მაყ.).
|
|
62 ზაყებაკუთხ. ერწ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ერწ. რყევა, ჯაყჯაყი, ჯანჯღარი (ქეგლ).
|
|
63 ზაყზაზიაკუთხ. ფშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ბურბუშელა, ბალახია (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ზაზილაყა
|
|
64 ზაყზაყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. დაუფიქრებელი ლაპარაკი, ხმამაღალი, უთავბოლო ლაპარაკი (ქეგლ).
|
|
65 ზაჰყაკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. კაკალთა შორის ყველაზე მსხვილი კაკალი (მ. ჯან.).
|
|
66 ზგლუნკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. საგლინავი, ლიპი, გლუსუნი; დ ა ზ გ ლ უ ნ დ ა დ ა დაცურდა (მ. ჯან.).
|
|
67 ზდვაკუთხ. ჩ. თუშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ჩ. თუშ. რთვა, სთვა (კ. ჭრელ., 265). იხ. აგრეთვე: ზდველი
|
|
68 ზდველ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. თუშ. სთუელი→სდველი→ზდველი, შემოდგომა (თ. უთურგ.). ზდურთვა
2. კუთხ. იმერ. გაქცევა; ვ ზ დ უ რ თ ე თ ა ვ ი ბ უ ჩ ქ ე ბ შ ი შევრგე თავი, შევირბინე ბუჩქებში (ი. ჭყონ.).
|
|
69 ზეკუთხ. ქართლ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. მზე; ზ ე ზ ე მზეზე; ზ ი გ უ ლ -ი მზისგული(დიალექტ., 637).
|
|
70 ზე-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ზზ. ზე ნათ. ბრ. (დიალექტ., 580).
|
|
71 ზე-ჲკუთხ. ინგილ., თუშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , თუშ. რძე, სძე→ზძე→ზე (მ. ჯან., დიალექტ., 617; თ. უთურგ.).
|
|
72 ზეგარდა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ბაგაზე საქონლის დასაბმელი რკალის გადასაჭერი (გ. შატბერ., 55).
|
|
73 ზეგარდობაკუთხ. მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ხატობაა (ს. მაკალ.).
|
|
74 ზეგნელ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ზესკნელი, ზეციური სამყარო, ცრურწმენით (ი. ქეშიკ.). ”მზეო, ჩამოდი, ზ ე გ ნ ე ლ ო, ღრუბლისა დაუდევნელო.“
|
|
75 ზედა/ე,- ჲკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. საწნახელში ჩასადგამი კალათი, რომ ღვინის გადმოსხმის დროს ჭაჭა არ გადმოყვეს (ვ. ბერ.).
|
|
76 ზედაგარდ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. საბელზე კევრის მოსაბმელი ხე, ჯოხი (ს. მენთეშ.) შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
77 ზედადგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. იმერ. , თიან. ზედასადგარი (პ, ჯაჯან., IX, 251); რკინის სამფეხი (დიალექტ., 598). შდრ.; საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
2. კუთხ. კახ. წისქვილის ბორბლის ღერძის ბოლოზე მიმაგრებული წვეტიანი რკინა, რომელიც კიპორჩხში ბრუნავს (ა. მარტ., გ. იმნ.) იხ. აგრეთვე: კიპორჩხი
|
|
78 ზედადგარაობაკუთხ. კახ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. იხ. აგრეთვე: ჯართაობა
|
|
79 ზედამდეგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. სასმლის მიმწოდებელი (ს. მაკალ.).
|
|
80 ზედამრჩოკუთხ. ხევსურ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. მიცვალებულის ჭირისუფალი, ზეზე დარჩენილი, ცოცხალი (დიალექტ., 552).
|
|
81 ზედასმულაკუთხ. ქიზიყ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ღადარში გამომცხვარი პური (ს. მენთეშ.).
|
|
82 ზედაშეკუთხ. მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ბამბის ნართი, რომელიც ხატში ეკლესიას სამჯერ უნდა შემოავლონ, როცა ხატი ვინმეს დაჲმიზეზავს (ლ. კაიშ.).
|
|
83 ზედახორა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
1. ბავშვთა თამაშია, ერთს წააქცევენ და სხვები თავზე დააცვივდებიან; 2. ხალხის სიმჭიდროვე. (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.). ”ისეთი ზ ე დ ა ხ ო რ ა იყო, რო ვერ გაატანდი.“
|
|
84 ზედგან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზედგან-ი კუთხ. ფშ., თიან.
1. კუთხ. ფშ. , თიან. სახელურიანი ტაფა („კომუნისტი“, №190, 1967).
2. კუთხ. თუშ. , ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ზედადგარი 1
|
|
85 ზედგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზედგარ-ი კუთხ. ინგილ.
კუთხ. ინგილ. იხ. აგრეთვე: ზედადგარი 1
|
|
86 ზედისკითა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ზზ., ზემომხრიდან (თ. უთურგ.).
|
|
87 ზედმოსრულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ.
მომდევნო, მომყოლი (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
88 ზევიჩ-ი, ძევიჩ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ.
ხარაზის უტარო დანა, ცალ მხარეს განიერია, მეორე მხარეს ვიწროვდება; პირი განიერი მხარის თავზე აქვს (ს. მენთეშ.).
იხ. აგრეთვე: ჯევიჩი
|
|
89 ზეზერაყს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ზზ., ზევით (თ. უთურგ.).
|
|
90 ზეზერე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ზერელე (ვაჟა, I, ა. შან.).
|
|
91 ზეზვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. მაგრად ცემა ქვისა, ბელტისა, ჯირკისა და სხვა რისამე, რომელიც არა სჭრის (ვ. ბერ.).
|
|
92 ზეთასთვალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზეთასთვალ-ი კუთხ. ხევსურ.
კუთხ. ხევსურ. მეოთხე სართული ქვითკირის სახლისა - საომარი (ა. ჭინჭარ., 279).
|
|
93 ზეთე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ზედ (დიალექტ., 670).
|
|
94 ზეთის ლობიო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. აბუსალათინი, მცენარეა (ა. მაყ.).
|
|
95 ზეთიფაფა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ., რაჭ.
საჭმელია ერთგვარი. ადუღებულ წყალში შეაზელენ პურის ფქვილს, როცა მოშუშდება, გადმოიღებენ თეფშზე და შუაგულში ჩაურთავენ ნიგვზის ზეთს (მ. ჩიქ.; „კომუნისტი“, №157, 1968; მ. ალავ., 3).
|
|
96 ზეისაკ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ზზ., ზემოთ, ზემომხრისაკენ (თ. უთურგ.).
|
|
97 ზეკარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ზეკარის უღელტეხილიდან (ჩრდილოეთიდან) წამოსული ცივი ქარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
98 ზეკვა-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. ტკეპნა, დატენა (პ. ხუბ.).
|
|
99 ზელაგ-ზელაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ.
დიდრონი და გრძელ-გრძელი (ს. მენთეშ.). ”ზ ე ლ ა გ-ზ ე ლ ა გ ი შოთები ჩაუწყე ხურჯინში და გავატანე."
|
|
100 ზელვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. გადატ. ძალზე გალახვა, ცემა, დაძვალბილება (ვ. ბერ.). ”ისე დ ა ზ ი ლ ე ს, რომ არ დაავიწყდება არასოდეს.“
|
|
101 ზემავალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
მტაცებელი ფრინველი (გ შარაშ.)
|
|
102 ზემაქცია, მზემაქცია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. მხალეული ბალახია ერთგვარი (ბ. წერეთ.).
|
|
103 ზემაყ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ.
ამაყი, დიდგულა კაცი (მ.ალავ., 1).
|
|
104 ზემბილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერხ. , ზ.აჭარ.
ხელში საჭერი ჭურჭელი (ნ. მარი, 71; შ. ნიჟარ.).
|
|
105 ზემდგურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ოკრიბ.
ქვევრის სარეცხი გრძელტარიანი (მ. ალავ.).
|
|
106 ზემზემ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ზზ., ზემომხრიდან (მ. ჯან.).
|
|
107 ზემოთავი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. , გუდამაყრ. საპატიო ადგილი დარბაზში; გადატ. ოჯახის უფროსი (ე. ვირსალ.).
|
|
108 ზემყრელო - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. თამაშობა-სიმღერაა ერთგვარი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
109 ზენ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ზევით, ზემოთ (ვაჟა-ფშ. მც. ლექსიკ.).
|
|
110 ზენარობა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ფიცის დადება (ი. ქეშიკ.).
|
|
111 ზენგენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ.
იხ. აგრეთვე: ზენგინი
|
|
112 ზენგილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ.
მდიდარი, ყველაფრით სავსე ოჯახი (გ. შარაშ.).
იხ. აგრეთვე: ზენგინი
|
|
113 ზენგინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ., მესხ.
თურქ. zengin
მდიდარი, შეძლებული (დიალექტ., 651, 657).
იხ. აგრეთვე: ზენგილი
|
|
114 ზენდგურ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ოკრიბ.
იხ. აგრეთვე: ზემდგური
|
|
115 ზენტეხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
უსუპი, მცენარეა, (ა. მაყ.).
|
|
116 ზენჯილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერხ.
სპ.-თურქ. zencir
ჯაჭვი (ნ. მარი, 59; შ ძიძ., ქრესტ.; დიალექტ., 654).
|
|
117 ზეპვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ძალზე გაძღომა (ვ. ბერ.). ”მეც გ ა მ ე ვ ი ზ ე პ ე და ჩემი სტუმარიც.“
|
|
118 ზერან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ.
1. უჟმურის (სახადი ავადმყოფობის) თავიდან მოსაცილებლად ავადმყოფის ჭირისუფალნი პურის ცომიდან აკეთებენ კაცის სახეს, აცხობენ და შორს ტყეში მიაქვთ: იქ ავადმყოფობას ვითომ სხვას გადაულოცავენ (ვ. ბერ.);
2.კუთხ. იმერ.
ფრინველია რომელიღაც (ი. ქავთ.). „რას აკეთებთ, თელი დღე სახლში რო ყრიხათ ზ ე რ ნ ე ბ ი ვ ი თ?“
|
|
119 ზერბალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ძელბარი, ბარის მსგავსი ნიჩაბი ქვევრის პირის მოსახდელად (მ. ალავ., 2). იხ. აგრეთვე: ძერბალი
|
|
120 ზერდაგ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ოკრიბ.
ვაზის ჯიშია ერთგვარი (მ.ალავ.).
2. კუთხ. ხევსურ., თუშ.
ჩალისფერი კარგი საჯდომი ცხენი (ი. ქეშიკ.); ოქროსფერი, ყვითელი ცხენი (ლ. ლეონ.).
„თან გაიყოლებთ ზ ე რ დ ა გ ს ა, ნაკვებსა თივა-ქერითა“ (ა. ჭინჭარ., 243).
იხ. აგრეთვე: ორქაფი
|
|
121 ზერტულა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ.
ვაშლის ჯიშია ს. ზერტიდან (ი. მაისურ.).
|
|
122 ზერქნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , ფშ.
თრგუნვა, გათელვა, გაქელვა ფეხით, ტკეპნა (მ. ჯან., ი. ქეშიკ.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
123 ზერჩოკუთხ. ლეჩხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. არჯაკელი, ბალახია ერთგვარი (მ. ალავ., 1; ა. მაყ.) შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
124 ზესადგარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქვ. იმერ. ურმის მთელი ტანი ბორბლების გარეშე (ზ. ჭუმბურიძე, 284).
|
|
125 ზესხვენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. სხვენი (ვ. ბერ., პ. ჯაჯან., IX, 251).
|
|
126 ზესხმაკუთხ. რაჭ., ლეჩხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. , ლეჩხ. თავსხმა, წვიმა კოკისპირული (მ. ალავ., 3).
|
|
127 ზეტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. ზოგიერთი ხის (რცხილის, თხილის...) წვრილი ტოტი, სატკეჩე (შ. ნიჟარ.).
|
|
128 ზექვერე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ.
1. ზენა-ქვენა; 2. ზ ე რ ე ქ ვ ე რ ე ა ვ ა დ მ ყ ო ფ ი არა მწოლიარე ავადმყოფი, ხან ავად რომ არის და ხან კარგად (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.).
|
|
129 ზეწარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ქართლ. ურმის ნაწილია, გასდევს ჭალებს ზევით, ხელნების პარალელურად (ე. ბაბუნ., 274).
2. კუთხ. თუშ. სხვადასხვანაირად მოხატული ფიცრებით გაკეთებული აივანი (პ. ხუბ.).
|
|
130 ზე-ჲკუთხ. ინგილ., თუშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , თუშ. რძე, სძე→ზძე→ზე (მ. ჯან., დიალექტ., 617; თ. უთურგ.).
|
|
131 ზვარაკუთხ. ხევსურ., მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , მთიულ. ზვარაკი, მოზვერი უნდა იყოს (ა. ჭინჭარ., 231) შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. ”ეშმაკების ზვარაო, გაძღა, გაიზარაო." იხ. აგრეთვე: ზორა
|
|
132 ზვეპა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ცემა, ტყეპა (ს. მენთეშ.).
|
|
133 ზვილებაკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. იმერ. რამდენიმე კაცის (ან, საზოგადოდ, ცოცხალ არსებათა) ერთად ამოძახილი (პ. ჯაჯან., IX, 252). ზიანა-ჲ
2. კუთხ. ინგილ. რძიანა, მცენარეა ერთგვარი (მ. ჯან., ა. მაყ.).
|
|
134 ზიარათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
მესხ. არაბ.-თურქ. zyaret
კუთხ. არაბ. -თურქ. zyaret უკაცურ ადგილებში, განსაკუთრებით მთის წვერებზე აღმართული საქრისტიანო ნიშანი, ნაგებობა, ეკლესია ან ქვის ჯვარი. მოსახლეობა აქ დღეობას იხდიდა და სალოცავად მოდიოდა (ი. მაისურ.).
|
|
135 ზიბზიბ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. დაზიბზიბება, ხელის კანის დაწყლულება (ვ. ბერ.).
|
|
136 ზიბზიბაკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. თვალის ავდმყოფობა, ქუქუ, ჯიბლიბო (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ძიძიბი
|
|
137 ზიგულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზიგულ-ი კუთხ. ქართლ.
კუთხ. ქართლ. მზის გული (ა. ღლ.).
|
|
138 ზიდილა-ჲკუთხ. მოხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. გაწევ-გამოწევა (ო. ქაჯ.).
|
|
139 ზივკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მძივი (მ. ჯან.).
|
|
140 ზივზივ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. სინაზე, კოხტაობა ქალისა (პ. ხუბ.).
|
|
141 ზიზიაკუთხ. ქართლ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ჭრელ-ჭრელი, ბავშვთა ჩასაცმელი (ი. ჭყონ.) შდრ. ქეგლ.
|
|
142 ზიზილაკუთხ. ქართლ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. გვირილა, მინდვრის ყვითელყვავილება მცენარეა (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.; ა. მაყ.).
|
|
143 ზიზინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. შემზარავი მოთქმა-ტირილი ან უკმაყოფილო ხმა (გუგუნი) ხალხისა, ზ ი ზ ი ნ ო ბ ს ხალხი შემზარავად მოთქვამს ან ყვირის (მ. ალავ., 2).
|
|
144 ზითავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. მზითევი (ი. ქეშიკ.). იხ. აგრეთვე: ზითევი
|
|
145 ზითევ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. მზითევი (დიალექტ., 637).
|
|
146 ზითუალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. მზისთვალი, მზე (დიალექტ., 657).
|
|
147 ზიკ-ზიკაკუთხ. ფშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. კოხტა, მოკაზმული (ვაჟა-ფშავ. მც. ლექსიკ.).
|
|
148 ზილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ,ფშ. სიმღერის ხმაა (გ. შარაშ.); წვრილი, მაღალი ხმა (ვაჟა-ფშავ. მც. ლექსიკ.). უპირატ. მესხ., აჭარ.
კუთხ. უპირატ. მესხ., აჭარ. სპ.-თურქ. zil პატარა ზარი, ზანზალაკი (ი. მაისურ., ი. მეგრ.).
|
|
149 ზიმარტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ზღმარტლი (ა. მაყ.).
|
|
150 ზინათ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ფშ. არაბ.-თურქ. ziynet
კუთხ. არაბ. -თურქ. ziynet ქონება, სიმდიდრე, მზითევი, განძი. (კირიონი; ა. ღლ., ქართლ., 287; ი. ქეშიკ.). ”ზ ი ნ ა თ ი ამაიტანეს.“
|
|
151 ზინდალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ქვაბის მჭედელთა გრდემლი, სპილენძეულობის გამოსაკვერავად (ვ. ბერ.). იხ. აგრეთვე: ზინდანი
|
|
152 ზინდან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , ქიზიყ. საკვერავი პატარა გრდემლი (შ. ძიძ., ნ. კეცხ., პ. ხუბ.); ოქრომჭედლის პატარა გრდემლი (ს. მენთეშ.). . იხ. აგრეთვე: ზინდალი
|
|
153 ზინდარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. ცხენის მკაზმელი (შ. ნიჟარ.).
|
|
154 ზინდარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. იხ. აგრეთვე: ბზინდარა
|
|
155 ზინეთ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზინეთ-ი კუთხ. ქიზიყ.
კუთხ. ქიზიყ. იხ. აგრეთვე: ზინათი
|
|
156 ზინზილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ნელი ხმით ტირილი; ზ ი ნ ზ ი ლ ი თ ა მ ბ ო ბ დ ა ტირილით ამბობდა (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.) ბავშვის ნელი ხმით ტირილი (უბრალო მიზეზით) (გ. შარაშ.). ”რას ზინზილობს აი ბაღანაი, ხომ არ შია?“ ზინზილა-ჲკუთხ. ინგილ.
კუთხ. ინგილ. დიდი ტალახიანობა ორღობეებსა და სხვ. (მ. ჯან.).
|
|
157 ზინზრიქა-ჲკუთხ. აჭარ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. დაუდეგარი, დაუდგრომელი, მოუსვენარი (შ. ნიჟარ.). ზინთაკუთხ. გურ.
კუთხ. გურ. სანადირო ჩანთა (ქეგლ).
|
|
158 ზინკლვაკუთხ. ქართლ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. კოტვა; რ ა ს ი ზ ი ნ კ ლ ე ბ ი? რას ჰკოტავ? (თ. რაზიკ., „ივერია“, № 131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
159 ზინტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. , გურ. ჭუჭყი, უსუფთაობა (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.; ა. ღლ.).
|
|
160 ზინჯირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზინჯირ-ი კუთხ. ფერეიდნ.
კუთხ. ფერეიდნ. იხ. აგრეთვე: ზენჯილი ზირკუთხ. ინგილ.
კუთხ. ინგილ. ძირი; ე რ ზ ი რ ვ ა შ ლ ერთი ძირი ვაშლი (დიალექტ., 617).
|
|
161 ზირ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. თორნის ძირზე (ქვედა ნაწილზე) ჩაკრული და გამომცხვარი პური (დიალექტ., 617). ზირაკუთხ. კახ., ფშ., ქართლ., რაჭ.
კუთხ. კახ. , ფშ., ქართლ., რაჭ. ტყიურა; კვლიავი, მცენარაე ერთგვარი (ა. მაყ.). ზირზაკუთხ. მესხ.
კუთხ. მესხ. ძველეური კარის საკეტი რკინა, რაზა (ი. მაისურ.).
|
|
162 ზირზილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. აურზაური, ხმაური, აყალ-მაყალი (შ. ნიჟარ.).
|
|
163 ზირზლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ზეთოვანი სითხე (მყრალი და მღვრიე) (მ. ალავ., 3). ”ყურებში ზ ი რ ზ ლ ი მოსდის.“
|
|
164 ზირტო-ჲკუთხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. ახმახი; ძონძროხი, ოყრაყი (შ. ნიჟარ.).
|
|
165 ზისამზერელა-ჲკუთხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. მზესუმზირა (შ. ნიჟარ.).
|
|
166 ზისვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ზისცვარი←სძის ცვარი, რძე (ა. ჭინჭარ., 267).
|
|
167 ზისმაკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მზის მადლმა, ფიცილია (მ. ჯან.).
|
|
168 ზისცვარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ←სძისცვარი, რძე; მრ. ზ ი ს ც ვ ა რ ნ ი სადღვებელში ჩასხმული ნაღები კარაქის მისაღებად (დიალექტ., 552). იხ. აგრეთვე: ზისვარი
|
|
169 ზისცვარნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. რძე (ა. შან.). იხ. აგრეთვე: ზისცვარი
|
|
170 ზისწვენ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზისწვენ-ი კუთხ. თუშ.
კუთხ. თუშ. დარკო სვიაჩაყრილი და გამოხარშული (თ. უთურგ.); სვის წვენი: დარკო სვის ჩამატების შემდეგ (კ. ჭრელ., 260) იხ. აგრეთვე: დარკოჲ
|
|
171 ზისხაკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. იმერ. იხმარება შედარებისას - ვით თანდებულით მეტად მწარე და ცუდი გემოს აღსანიშნავად (ი. ქავთ.). ”ზ ი ს ხ ა ს ა ვ ი თ მაქ პირი“.”ზ ი ს ხ ა ს ა ვ ი თ გემო აქ.“ ზიწვერნა
2. კუთხ. ზ. აჭარ. მზის ამოსვლა (შ. ნიჟარ.).
|
|
172 ზლუქუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ხმამაღლა გულამოსკვნით ტირილი (ვ. ბერ.). შდრ.: ქეგლ.
|
|
173 ზმა-ჲ, ზემა-ჲკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძმა (დიალექტ., 617).
|
|
174 ზმუილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ძროხის ხმამაღალი ხმიანობა (ა. ჭინჭარ., 233). შდრ.; საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
175 ზმუილ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. ძროხის ხმამაღალი ხმიანობა (ა. ჭინჭარ., 233). შდრ.; საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
176 ზმუკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ავადმყოფობაა ერთგვარი (მ. ჩიქ.).
|
|
177 ზმუკუნ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. დუდღუნი, ბურტყუნი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №131, 1900; ი. ჭყონ.) შდრ.: ქეგლ.
|
|
178 ზმურდლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. შედედებული სისხლი (ლ. კაიშ.).
|
|
179 ზნა-ჲკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მრ. რ. ზ ნ ე ვ ზვინი (დიალექტ., 617).
|
|
180 ზნევაკუთხ. ქიზიყ., მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. , მთიულ. ვნება, ზარალის მიყენება (ს. მენთეშ.); წყენა. (ლ. კაიშ.); ვაზნევ, ვავნებ (დ. ჩუბ.). ”სუ ზ ნ ე ვ ა ზ ე რო იდგეხარ, როგო იქნება?"“მკოხე ვაშლმა ზ ნ ე ვ ა იცის.“
|
|
181 ზოკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. სამხრეთისაკენ დაქანებული მზიანი ადგილი („კომუნისტი“, №157, 1968).
|
|
182 ზობაკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მოგება, დაყრა. ფ უ რ ი დ ა ჲ ზ ო ძროხამ მოიგო; ძ ა ღ ლ ი დ ა მ ზ ო ლ ძაღლს ლეკვები დაუყრია (მ. ჯან.).
|
|
183 ზობა-ჲკუთხ. თუშ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. გაბევრება, გამრავლება; ი ზ ვ ე ბ ი ს გაბევრდება; ი ზ ვ გაბევრდა; ი ზ ვ ე ბ უ ლ გაბევრებულა (თ. უთურგ.).
|
|
184 ზოგრიგაკუთხ. ხევსურ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ხევსურ. ზოგ-ზოგი (ა. შან., 134). ”ამას ახლა ბევრ ყურს აღარ უგდებს, მაგრამ ზოგ-რიგა ისრევ ჩადის ამ საქმეს...“ ზოდე
2. კუთხ. ქართლ. დიდი, ტლანქი (თ. სალარ.).
|
|
185 ზოვ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
ზოვ-ი უპირატ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ.
კუთხ. უპირატ. ფშ., მთიულ., გუდამაყრ. ზვავი (ვაჟა, I, ა. შან., დიალექტ., 572; ლ. კაიშ.).
|
|
186 ზოზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. შიში, რიდი (ო.ქაჯ.).
|
|
187 ზოზინ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ნელი ნაბიჯით სიარული, ბაჯბაჯი (ა. ღლ.). იხ. აგრეთვე: ზოზმანი
|
|
188 ზოზმან-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ზოზინი, ზაზუნი, მძიმედ და ნელა სიარული (ვ. ბერ.).
|
|
189 ზოზნიკაკუთხ. იმერ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ნელი, მოუქნელი, ზარმაცი, ზოზინა კაცი (პ. ჯაჯან., X).
|
|
190 ზოკოკუთხ. მოხ., ხევსურ., ფშ., ქართლ., ქიზიყ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. მოხ. , ხევსურ., ფშ., ქართლ., ქიზიყ. სოკო (ო. ქაჯ.; ს. მენთეშ.). ზოლ
2. კუთხ. ინგილ. ძველი; ზ ო ლ ა თ ძველად (დიალექტ., 617).
|
|
191 ზოლოხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მახეა ფრინველთა დასაჭერი (გ. შარაშ.).
|
|
192 ზომა-ზომაკუთხ. გურ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მატლია (ჭია), ზომა-ზომით მიფორთხავს: ჯერ თავს მოიმაგრებს, შემდეგ ტანს ზევით აღუნავს და თავთან მიიტანს და ამგვარად მიდის წინ (ვ. ბერ.).
|
|
193 ზონზკუთხ. ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძონძი (მ. ჯან.).
|
|
194 ზორ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , იმერხ., ზ. აჭარ. თურქ. zor გასაჭირი, ჯაფა, ძალა (გ. შარაშ.; ს. ჟღ.; ა. ღლ.); ძალა. (ნ. მარი, 66; შ. ნიჟარ.; დიალექტ., 654). ”რა ზ ო რ ი მადგა, ფეხით რომ გამევიარე აი ტალახიანი გზაი.““რა ზ ო რ ი ადგანა.““ჩვენ ჰასან ფაშამა ზ ო რ ი თ აართვა ცხენი ქოროღლის.“
|
|
195 ზორაკუთხ. მთიულ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ხატისათვის შეთქმული, შეწირული მოზვერი (ს. მაკალ., ლ. კაიშ.).
|
|
196 ზორა-ჲკუთხ. მოხ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. ხბო ერთ თვემდე (ო.ქაჯ.).
|
|
197 ზორების გაშვებაკუთხ. ქიზიყ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. კვეხნა, ტრაბახი (ს. მენთეშ.). ”იგეთი ზ ო რ ე ბ ი გაუშვა, რო მეტი აღარ შაიძლება.“
|
|
198 ზორვა, დაზორვა, მოზორვაკუთხ. გურ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ცემა, რტყმა უფრო ზურგზე (გ. შარაშ.).
|
|
199 ზორზალ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. ჟრჟოლა; მეტისმეტი ნდომისაგან გამოწვეული ჟრუანტელი, კანკალი (ი. მაისურ.). ”ზ ო რ ზ ა ლ ი დააწყებინა.“
|
|
200 ზორმაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. რაჭ. აყალ-მაყალი, ყვირილი (ვ. ბერ.)
|
|
201 ზორნაკ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. სირმის გრეხილი (ს. მაკალ.).
|
|
202 ზორტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. აჭარ. ნალექით გაჟღენთილი, ნახევრად დამპალი ფიცარი, შეშა და მისთ. (შ. ნიჟარ.).
2. კუთხ. ზ. იმერ. ტყეში თავისით წაქცეული ხე (ქ. ძოწ.).
|
|
203 ზორტა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქვ. იმერ. იხ. აგრეთვე: ონჯახუა
|
|
204 ზოსტერ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. სარტყელი (კირიონი).
|
|
205 ზოულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. ზორბა, დიდი, კარგი, ყოჩაღი, ძალიან, ძლიერ (შ. ნიჟარ.).
|
|
206 ზოფხ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთ. რაჭ. ჩვეულებრივი ჭვავი (ა. მაყ.).
|
|
207 ზოღ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. , მესხ. თურქ. zoğ ერთი აჭრა საქალამნე ტყავი (შ. ნიჟარ.); ზოლი; ტყავის ანაჭერი ზოლად, შოლტი (ი. მაისურ.). ”ისეთი მათრაღი უნა გადაჰკრა, რომ ერთი ზ ო ღ ი ტყავი ასძვრესო“
|
|
208 ზრაზ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ფაღარათი (მ.ალავ., 1).
|
|
209 ზრახვა-ჲკუთხ. თუშ., ინგილ. - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. , ინგილ. ლაპარაკი, საუბარი (პ. ხუბ.) ხმის გაცემა, ხმის ამოღება, დალაპარაკება; თქმა; ი ზ რ ა ხ ა თქვა (დიალექტ., 617).
|
|
210 ზრიმლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ცვარი, ნამი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №166, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
211 ზრინგკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. მზრუნველი, გამრჯე (მ. ჯან.).
|
|
212 ზრინებაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ციების დასაწყისში შეციება, წოდინი და სხვ. (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: ქიზება
|
|
213 ზრინტი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. წვეთი (ლ. კაიშ.). ”ერთი ზ რ ი ნ ტ ი რძე.“
|
|
214 ზრო-ჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძრო, ღერძი (მ. ჯან.).
|
|
215 ზრობაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. გაყინვა (კაცისა, ცხოველ-ფრინველისა, მცენარისა); დ ა ზ რ ო ს გაიყინოს; დ ა მ ზ რ ო გამყინა (ვაჟა, I, ა. შან.). შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
216 ზროვკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძვრება (დიალექტ., 617).
|
|
217 ზრომლი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. ჩირქი, ბაყლი (თ. რაზიკ., „ივერია“, №160, 1900. ი. ჭყონ.).
|
|
218 ზროხაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერხ. ძროხა (დიალექტ., 654).
|
|
219 ზრუგი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , იმერ. ზურგი (ა. ღლ., მ. ალავ., 3).
|
|
220 ზრუგიელი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ზურგის ნაწილი (ე. ნინ., II, თ. კიკვ.).
|
|
221 ზრუმუნი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. საქონლის წყნარი ზმუილი (გ. შარაშ.).
|
|
222 ზრუნი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. მსხვილფეხა პირუტყვის ხმადაბალი ხმიანობა (ა. ჭინჭარ., 233. შდრ.: საბა, ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., „გოდების ბანი“.
|
|
223 ზრუქუნი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. ხმამაღლა ტირილი (მ. ჩიქ.). იხ. აგრეთვე: ზლუქუნი
|
|
224 ზუბანაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. კარ-ფანჯრის ჩარჩოების ერთმანეთზე გადასაბმელად ერთ ნაწილს ყბას ისე ამოუღებენ და მეორეს ისე წაუთლიან, რომ ერთმანეთში შესხდეს და გამთლიანდეს (ს. მენთეშ.) შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
225 ზუბანაგირი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. , ქიზიყ. პატარა ხელის ხერხი, წმინდა ხერხი (ვ. ბერ., ს. მენთეშ.).
|
|
226 ზუბზუბაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მსუქანი, ფრინველზე უფრო ითქმის (ვ. ბერ.); მსუქანი ფრინველის ხორცისაგან გაკეთებულ კარგ წვენზე იტყვიან (ს. ჯღ.). . იხ. აგრეთვე: ჩაზუბზუბება
|
|
227 ზუბუნი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ., მესხ. თურქ. zibin ქურთუკივით ჩასაცმელი მამაკაცისა (შ. ნიჟარ.) შდრ.: დ. ჩუბ., ქეგლ.
|
|
228 ზუვი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. , ფშ. ძუ (მ. ჯან.; ვაჟა, I, ა. შან.).
|
|
229 ზუზი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. კალატოზებისა და ხუროების იარაღი, პერპენდიკულარის ასამართავი შვეული (გ. შარაშ.). იხ. აგრეთვე: გამოზუზული
|
|
230 ზუზარა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ზუსტი, ზედმიწევნით სწორი; წონაში საწონზე ოდნავ მეტი (ი. ქავთ.).
|
|
231 ზუზია - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. მორცხვი, გაუბედავი (ქეგლ).
|
|
232 ზუზუვკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ზუსტად, სწორად, ზედმიწევნით (ს. მენთეშ.). იხ. აგრეთვე: ზუზი
|
|
233 ზუზუნ-გუგუნი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. ამყოლ-დამყოლი, ამფსონი... (გ. შატბერ., 56). ”განა ცოტა ზ უ ზ უ ნ-გ უ გ უ ნ ე ბ ი ჰყავს?”
|
|
234 ზუზუნ-კუკუნეები - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქართლ. განუშორებელი მეგობრები (მ. მესხ.).
|
|
235 ზუზუნებს - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ინძრევა, ტოკავს, ქანაობს (ლ. კაიშ.).
|
|
236 ზუთა, ძუთა, ძუთუ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. ხევსურ. ქაცვი (ა. მაყ.).
2. კუთხ. მოხ. ქაცვი (ა. მაყ.).
|
|
237 ზუკუტური - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მ ო ზ უ კ უ ტ უ რ ი ნ ე ბ ა ზურგზე შემოგდებით აყვანა; ბავშვს გასართობად წამოიგდებენ ზურგზე (მოიზუკუტურიებენ) და თან ამ ლექსს ეუბნებიან: „ ზ უ კ უ ტ უ რ ი გორიცაი, გაყევი და მომიცაი“ (გ. შარაშ.).
|
|
238 ზულაგინი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. მწვერვალის კალთაზე მდებარე მამული, მთის კალთის მამული (ს. მაკალ., ლ. კაიშ.).
|
|
239 ზუმპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. იხ. აგრეთვე: ზუმპელა
|
|
240 ზუმპელა, ზუმპე - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. შინდანწლა (ა. მაყ.).
|
|
241 ზუნგელაჲ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ზანგელაჲ, მოგანგლული, მოზანგლული (მ. ჯან.).
|
|
242 ზუნდვრა, ჯუნდვრა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ღონიერად ცემა, დარტყმა (ვ. ბერ.).
|
|
243 ზუნზული - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ხმამაღლა ტირილი (ს. ჟღ.). იხ. აგრეთვე: ზურზღული
|
|
244 ზუნზური - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. თოფის ლულის ხმაური ჩაბერვის დროს (დიალექტ., 581).
|
|
245 ზუნზღვა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. , იმერ. მაგრად დარტყმა (ს. ჟღ., მ. ალავ., 3).
|
|
246 ზუპანი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. დიდი ტვირთი (ი. ჭყონ., ს. ჟღ.). ”ერთი ზ უ პ ა ნ ი შიშა“
|
|
247 ზუპუნა - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. იხ. აგრეთვე: ზუბუნი
|
|
248 ზურკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძვირი, ძვირფასი (დიალექტ., 617).
|
|
249 ზურბუნთი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. იმერ. ზურმუხტი (ბ. წერეთ.). ”ეს ბარი ზ უ რ ბ უ ნ თ ა თ აყვავებულა.“
|
|
250 ზურგულაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. გუდურა, ბავშვის წამოსაკიდებელი თივის ან ფიჩხის ტვირთი (ს. მენთეშ.).
|
|
251 ზურგჩაქცეული - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მთიულ. ჩაზნექილზურგიანი საქონელი (ლ. კაიშ.).
|
|
252 ზურზული - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. იხ. აგრეთვე: ზურზური
|
|
253 ზურზურ-ი, ზურზულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მესხ. მთელი ტანით კანკალი, ცახცახი, ბაბანი (ი. მაისურ.).
|
|
254 ზურზღულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. გულამოსკვნით მოთქმა, გაბმით ტირილი (ა. ღლ.).
|
|
255 ზურკკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძირკვი, ჯირკი; ზ უ რ კ ი ა ნ კ ა ც ძირეული კაცი; ო მ ო გ ზ უ რ კ ა ვ გაგაქრობ, ძირ-ფესვიანად დაგკარგავ (მ. ჯან.).
|
|
256 ზურმეხი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. მაღალი ბალახია, იზრდება მთაში (ს. ჟღ.).
|
|
257 ზურტუხი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. საცემრად დაღირება, ცემის დაპირება (თ. რაზიკ., „ივერია, №131, 1900; ი. ჭყონ.).
|
|
258 ზურხვინაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. იხ. აგრეთვე: ზურხუნაჲ
|
|
259 ზურხუნაჲ, ზურხვინაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ოროვანდი (ა. მაყ.).
|
|
260 ზუსკი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. ზედგამოჭრილი, მოზომილი; მ ო ზ უ ს კ უ ლ -ი ტ ა ნ ი სა მ ო ს-ი ვიწროდ გამოყვანილი, თითქმის მიკლებულივით (ვ. ბერ.).
|
|
261 ზუტვაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ლეჩხ. უსაქმოდ მოსიარულე ადამიანის დიდხანს დაყუდება, გაჩერება ვინმესთან (მ. ალავ., 2). ”ხეტიალს და მეზობლებში ზ უ ტ ვ ა ს თავი არ დაანება.“
|
|
262 ზუხრუკუტი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქიზიყ. ზაჰრუმასავით. შორს მდგომს რომ ეკითხებიან და სრული პასუხის გაცემის ნაცვლად „ჰო“ ან „ჰას“ ეტყვიან: „ჰა და ზუხრუკუტი! შე სანაცილევ, რატო არ მიპასუხებ?“ (ს. მენთეშ.).
|
|
263 ზღავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. , ქართლ., ფშ., მთიულ., თუშ. სიპივით ბრტყელი, ოღონდ უფრო სქელი ქვა, იყენებენ ბოსლის (გომურის) იატაკის მოსაკირწყლავად (ა. ჭინჭარ., 274); ზღვე, ბოსელში იატაკად დაგებული ერთმანეთზე მიჯრილი მრგვლად დათლილი ხეებიდან სქელი ფიცრები (დიალექტ., 637; ლ. ლეონ.; პ. ხუბ.).
|
|
264 ზღაპრისთავ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. ზღაპრის დასაწყისი, რომელიც ორგანულად არ არის დაკავშირებული სიუჟეტთან და სხვა ზღაპარსაც გამოებმის (გ. შარაშ.). ”იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა.“ “ზღაპარი და ზღაპრის თავი, შევაჭამე ძღაბლის თავი.“ იხ. აგრეთვე: ძღაბლი
|
|
265 ზღარბანარ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. იხ. აგრეთვე: კოწიწბურთა
|
|
266 ზღარტუა-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. დაბალი ტანის, ქონდრის კაცი (ა. ღლ.).
|
|
267 ზღვაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. თუშ. , ხევსურ. იხ. აგრეთვე: ზღავი
|
|
268 ზღვამლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ქვ. იმერ. უსურვაზი (ა. მაყ.). იხ. აგრეთვე: ძღვამლი
|
|
269 ზღვეკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ფშ. , მესხ. ფიქლითმოგებული იატაკი, უმთავრესად ბოსლისა (ი. ქეშიკ.; ი. მაისურ.), შდრ.: საბა. ნ. ჩუბ., დ. ჩუბ., ქეგლ. იხ. აგრეთვე: ზღავი
|
|
270 ზღველაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. იმერ. დიდი, კოკისპირული წვიმა (ვ. ბერ.).
|
|
271 ზღვისპირულაკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. კახ. ფიჩხის, სარის ლობიო (ა. მარტ., გ. იმნ.).
|
|
272 ზღიპარტ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. აჭარ. წვრილი, წვნიკი (შ. ნიჟარ.).
|
|
273 ზღირეკაი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. გურ. დაგრეხილი, დახვეული, უხეიროდ გაზრდილი მცენარე (ა. ღლ.).
|
|
274 ზღმურდლი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ჭუა, მატლი საქონლისა (მ. ჯან.).
|
|
275 ზღმურტლ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
1. კუთხ. გურ. ზღმურდლი, ჭუჭყი, სიბინძურე (გ. შარაშ.).
2. კუთხ. ზ. აჭარ. ფელამუშში, ფაფასა და ცომში გაუქნელი ან მოუზელელი პატარა გუნდა, მურკლი (შ. ნიჟარ.).
|
|
276 ზღონი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. მოხ. , ინგილ. მრ. რ. ზ ღ ო ნ ო ე ძღვენი, საჩუქარი (დიალექტ., 617; ო. ქაჯ.).
|
|
277 ზღუბლი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ხევსურ. სწორკუთხედის ფორმის ქვა, რომელიც კარის ქუსლიდან (კოჭიდან) ოდნავ წინაა დადებული (ა. ჭინჭარ., 281). შდრ.: საბა, დ. ჩუბ., ქეგლ, ზღურბლი.
|
|
278 ზღულ-ი - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ზ. აჭარ. ზღურბლი (შ. ნიჟარ.).
|
|
279 ზჷმა-ჲკუთხ - ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა |
▲back to top |
კუთხ. ინგილ. ძმა (დიალექტ., 617) . იხ. აგრეთვე: ზმა