https://www.nplg.gov.ge/wikidict/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Labashidze 2026-04-28T11:12:31Z მომხმარებლის წვლილი MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%9A-%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AF%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94_I 2018-03-20T11:51:01Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''ყვარყვარე (ივანე) ჯაყელ-ციხისჯვარელი''' - ქართველი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე XII საუკუნის ბოლოსა და XIII საუკუნის პირველ ნახევარში, [[სამცხის ერისთავი]] და [[სპასალარი]], [[მეჭურჭლეთუხუცესი]] [1191-1247] წწ. მან, როგორც თამარის მომხრეთა ბანაკში დარჩენილმა ერთადერთმა მესხმა დიდებულმა, გიორგი რუსის დამარცხების შემდეგ მიიღო სამცხის ერისთავობა და სპასალარობა, რომელიც ადრე აჯანყების აქტიურ მონაწილეს [[ბოცო ჯაყელი|ბოცო ჯაყელს]] ეკავა.<br /> <br /> ჟამთააღმწერელთან იგი მეჭურჭლეთუხუცესად იხსენიება მონღოლთა წინააღმდეგ საგიმის (ბერდუჯი) ბრძოლის დროს, უფრო მოგვიანებით კი მის შესახებ აღნიშნულია: „პატივით იყო მეჭურჭლეთუხუცესი და მთავარი ქუეყანასა სამცხისასა“. მან ურჩია რუსუდან მეფეს დაზავებოდა მონღოლებს. როდესაც სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს თურქმანები (საბერძნეთს მყოფნი) შემოესივნენ, შავშებმა, კლარჯებმა, კოლა-არტაან-კარნიფორელებმა ყუარყუარე ციხისჯვარელ-ჯაყელს, როგორც სამცხის სპასალარს, კაცი გაუგზავნეს და შველა სთხოვეს. ყუარყუარემ შეკრიბა მესხ ერისთავთა სამხედრო ძალები და მტერი მოიგერია. ყვარყვარე ჯაყელი იხსენიება კოხტასთავის შეთქმულთა შორის. სხვა დიდებულებთან ერთად იგი შეგებებია რუმიდან საქართველოში ჩამოყვანილ დავით ლაშას ძეს. მისი ხსენება წყდება 1245/1247 წწ-ის მოვლენების შემდეგ.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყაროები და ლიტერატურა==<br /> ჟამთააღმწერელი 1959: 165, 191, 195, 213-215, 219; კლდიაშვილი 1980: 134-138; კიკნაძე 1987ა: 51; ბახტაძე 2003: 274.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> * '''ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში'''. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი 2017<br /> * [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ერისთავები]]<br /> [[კატეგორია:სამცხის ერისთავები]]<br /> [[კატეგორია:მეჭურჭლეთუხუცესები]]<br /> [[კატეგორია:ჯაყელები]]<br /> [[კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98 2018-03-20T11:48:31Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98 2018-03-20T11:48:24Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98 2018-03-20T11:48:16Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''სამასი არაგველი''' – [[კრწანისის ბრძოლა]]ში გმირულად დაღუპული მეომრების [[რაზმი (სამხედრო)|რაზმი]] არაგვის ხეობიდან. მათი თავდადება ფართოდ აისახა ხალხურ სიტყვიერებაში.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ქართველი მეომრები]]<br /> [[კატეგორია:კრწანისის ბრძოლის მონაწილენი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:46:32Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A3%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:46:23Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სას</p> <hr /> <div>სას</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98 2018-03-20T11:45:50Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%AB%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98 2018-03-20T11:45:41Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T11:45:28Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T11:45:20Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%90 2018-03-20T11:43:26Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>[[ფაილი:Bamba.jpg|thumb|170პქ|'''ბამბა – Gossypium herbaceum L.''']]<br /> '''ბამბა''' - '''(''Gossypium herbaceum L.'').''' ბალბისებრთა ოჯახის მრავალწლოვანი მცენარე. მეგრულად - „ბამბე“, იმერულად - „ბამბა“, „ბანბა“ (ერისთავი, 1884)<br /> <br /> ძველად დასავლეთ საქართველოში ბამბის თესვა-მოყვანასაც მისდევდნენ. ა. ბოროზდინის, რაფ. ერისთავისა და ჟ. მურიეს მონაცემებით (1927), სამეგრელოში ბამბა იმდენი მოჰყავდათ, რომ მეზობელ ქვეყნებშიც გაჰქონდათ. ბოლო ხანს კი მას მხოლოდ შინაური საჭიროებისთვის თესავდნენ ''(აზიკური, 2003).'' <br /> <br /> იმერეთის ბარის სოფლებში ბამბას თესავდნენ გაზაფხულზე, მობნევით, ხნულებში, შემდეგ დაფარცხავდნენ. თესლი ორ კვირაში აღმოცენდებოდა. თოხნიდნენ „კეკო“ თოხით ''(ჯალაბაძე, 1990).'' ბამბისაგან ამზადებდნენ ლეიბებს, [[საბანი|საბნებს]], ჩასაცმელს. ბამბის ძაფისაგან ქსოვდნენ [[სარტყელი|სარტყლებს]], [[ხურჯინი|ხურჯინებს]], [[ფარდაგი|ფარდაგებს]].<br /> <br /> ბამბის მარცვლებიდან („კურკა“) ხდიდნენ ზეთს. ბამბის თესლი შეიცავს 20-27% ზეთს. ზეთის გამოხდის შემდეგ დარჩენილი კოპტონი ჩინებული საკვებია საქონლისათვის ''(გაზ. „მიწის მუშა“, 1924; ჯაფარიძე, 1971)''<br /> <br /> ბამბა სითბოსა და სინათლის მოყვარული მცენარეა. ცუდად ხარობს მთაგორიან ადგილებში. ითესება შუა აპრილამდე. დაგვიანებული თესვის შემთხვევაში მცენარე მომწიფებას ვერ მოასწრებს. ბამბის დათესვამდე ნაკვეთი წინასწარ კარგად ირწყვებოდა. 2-3 დღის შემდეგ ნაკვეთის ზედაპირი გაფხვიერდებოდა. ასეთი წესით დამუშავებულ მიწაზე სარეველები ნაკლებად ამოდიოდა, მიწა სინესტესაც დიდხანს ინარჩუნებდა. უმჯობესია ბამბის მწკრივებად თესვა.<br /> [[ფაილი:TiTistara.jpg|thumb|300პქ|მარცხნივ|'''თითისტარა''' &lt;br /&gt;მეგრულად &quot;ჩერია&quot; მარტვილი, სოფ. მუხურჩა]]<br /> სამეგრელოში (სენაკის რ-ნი) მცხოვრები უხუცესების გადმოცემით, „...ბამბის ნათესის მოვლაში ერთ-ერთი ღონისძიებაა მცენარის წვერის წაწყვეტა. ეს აჩქარებდა მცენარის ზრდასა და კოლოფების მომწიფებას. ბამბის კოლოფი არაერთდროულად მწიფდება, მომწიფება გრძელდებოდა ორ თვემდე. ბამბას კრეფდნენ ორივე ხელით და აწყობდნენ სპეციალურ წინსაფარებში, რომელთაც 3 ჯიბე ჰქონდა. კარგი ხარისხის ნედლეულს ერთ ჯიბეში ათავსებდნენ, დაავადებულს - მეორეში, ხოლო დანარჩენ ნედლეულს - მესამეში. პირველ კრეფას იწყებდნენ მაშინ, როცა თითოეულ ბუჩქზე ერთი-ორი კოლოფი გაიხსნებოდა, ხოლო აღებას ყინვების დაწყებამდე ამთავრებდნენ. ყინვების შემდეგ მოკრეფილ ბამბას ცალკე აგროვებდნენ. მოსავლის აღების დაგვიანება დაუშვებელი იყო, რადგან ეს იწვევდა გახსნილი კოლოფებიდან ბამბის გაფანტვას. ბამბის მოსავალს სექტემბერში იღებდნენ. მისი გადარჩევა მძიმე საქმე იყო, რადგან ბამბის კოლოფს მჩხვლეტავი ეკლები აქვს ''(მაისაია, შანშიაშვილი, რუსიშვილი, 2005).''<br /> <br /> უხუცესთა გადმოცემით, „...ბამბის მომწიფებულ კოლოფს მოაცილებდნენ უხეშ კურკას. დარჩენილ ბამბის სუფთა ნაწილს დააწყობდნენ ჭილოფზე, რომელიც [[ხორბალი|ხორბლის]] კონისაგან იყო დაწნული. ამაზე დაფენდნენ თხლად. ჭილოფი იყო მშრალი და ბამბა არ დანესტიანდებოდა. გაშრობის შემდეგ წვრილი თხილის ჯოხით დაპენტავდნენ („დოპენტუნდეს“ - მეგრულად). თეთრი თოვლივით გადაიქცეოდა, ამის შემდეგ დაიწყებდნენ ბამბის ძაფის დართვას. ძაფს რთავდნენ [[თითისტარი|თითისტარაზე]], მეგრულად - „ჩერიაზე“ . „ჩერიას“ აკეთებდნენ თხილის გათლილი ჯოხისაგან. ერთი ბოლო წვრილი ჰქონდა, მეორე ბოლოში კი წამოცმული ჰქონდა სიმინდის ტაროს ნაქუჩი, მეგრულად - „გუგა“. ნაქუჩის შუა ნაწილს აიღებდნენ, გახვრიტავდნენ და მოაცმევდნენ „ჩერიას“ ბოლო ნაწილს. აიღებდნენ ბამბის ნაწილს და „ჩერიას“ წვერზე მოაცმევდნენ და ატრიალებდნენ. ასე ამზადებდნენ ბამბის ძაფს. ტანსაცმელს და [[წინდა|წინდებს]] ყაისნაღით ქსოვდნენ“ ''(სენაკის რ-ნი, სოფ. გეჯეთი, მთხრ. რ. ალასანია, 1992 წ.).''<br /> <br /> ნ. კეცხოველი (1957) ცნობით, აღმოსავლეთ [[საქართველო|საქართველოს]] პირობებში ბამბა კარგად მოდის ქვემო ქართლში, კახეთის აღმოსავლეთ ნაწილსა და ელდარში<br /> <br /> ამჟამად ბამბა საქართველოს ტერიტორიაზე არსად ითესება.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> * პური ჩვენი არსობისა: წიგნი II /საქართველო სამიწათმოქმედო კულტურის უძველესი კერა/,-ავტ: ფრუიძე ლევან, მაისაია ინეზა, სიხარულიძე შალვა, თავართქილაძე მაია. თბილისი: პალიტრა L, -2016<br /> <br /> [[კატეგორია:მცენარეები]]<br /> [[კატეგორია:ბალბისებრნი‏‎]] <br /> [[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]<br /> [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%90 2018-03-20T11:42:31Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>[[ფაილი:UraSa.jpg|thumb|ურაშა]]<br /> <br /> <br /> '''ურაშა''' - (oterium polygamum Desf. = Sanguisorba minor subsp. Magnolia [Spach] Briq.); ოჯახი: ვარდისებრნი (Rosaceae). 30-60 სმ სიმაღლის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო სწორად მდგომია, დატოტვილი, ძირში ფოთლებიანად ცოტად თუ ბევრად გაფარჩხულბეწვიანი, ზედა ნაწილში შიშველია, ზოგჯერ კი მთლიანად შიშველი. ფოთლები კენტფრთისებურია, უმეტესობა ფესვის ყელთანაა თავმოყრილი. თავაკები გრძელყუნწიანია, სფერული, 2 სმ-მდე სიგრძის. ჯამი მოყვითალოა, ზოგჯერ წაბლისფერი. ყვ. ნაყ. V-IX. იზრდება მშრალ ფერდობებზე, მდელოებზე, ქვაღორღიან და თიხნარ ნაზვავებზე, ტყის პირებში, ბუჩქნარებს შორის, ნაჩხატებსა და ნათესებში მთის ზედა სარტყლამდე. კახეთში მისი ნახვა შესაძლებელია თითქმის ყველგან. გავრცელებულია თითქმის მთელ [[საქართველო|საქართველოში]]. <br /> <br /> '''ეკალი (ურაშა)''' – ბიბლიური მცენარე<br /> <br /> '''ეკალი (ურაშა) Sarcopoterium spinosum'''<br /> <br /> [[ფაილი:Ekali1.jpg|thumb|ეკალი]]<br /> <br /> '''ურაშა''' ხმელთაშუაზღვის აუზში გავრცელებული ბასრი ეკლების მქონე ბუჩქოვანი მცენარეა. ადამიანი , ერიდება მასზე გავლას, უფრთხის ეკლების გამო. დამოწმებულ მუხლში ურაშა არის ნახსენები მისი ბოროტი თვისების გამო, შეეჩეხოს ადამიანი, მან კი თვალი გამოთხაროს მას•უფალი ღმერთი ქანაანის ქვეყანაში დამკვიდრებულ ებრაელობას აფრთხილებდა არ შერეოდნენ იმ ხალხს, რომელიც მათთან ერთად დარჩა ამ მხარეში, არ ეხსენებინათ, თაყვანი არ ეცათ მათი ღმერთებისათვის. ასეთ ვითარებაში აფრთხილებს ებრაელ ხალხს ღმერთი და იესო ნავეს პირით ეუბნება ქვემოთ მოტანილ სიტყვებს, რითაც გასაგები ხდება, რატომ აშინებს უფალი ებრაელ ხალხს ურაშათი.<br /> <br /> <br /> ''„იცოდეთ, აღარ აჰყრის უფალი თქვენგან ამ ხალხებს, არამედ მახედ და ხაფანგად, შოლტად ექცევიან თქვენს ფერდებს, '''ეკლად''' ჩაგესობიან თვალში, ვიდრე არ გადაშენდებით ამ მადლიანი მიწიდან, რომელიც უფალმა, თქვენმა ღმერთმა მოგცათ თქვენ“.''<br /> <br /> '''იესო ნავეს ძე 23,13'''<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> * კახეთის რეგიონის მცენარეები – 400 სახეობის მცენარე და 402 ფოტო; სარკვევზე იმუშავა კახაბერ სუხიტაშვილმა; რედაქტორი მაია ახალკაცი, თბილისი 2016.<br /> * [[ბიბლიური მცენარეები]]<br /> <br /> [[კატეგორია:მცენარეები]]<br /> [[კატეგორია:ვარდისებრნი]]<br /> [[კატეგორია:ბიბლიური მცენარეები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90 2018-03-20T11:40:34Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''ბადილა''' ''(ოს. Бадила)'' – დიგორის ხეობის ფეოდალური ფენის ბადილიათების (Бадилатæ) პირველწინაპარი, რომელიც ოსეთში ქ. მაჯარიდან მოსულა (ზოგიერთები, მათ შორის თვით ბადილიათები ამ ქალაქს უნგრეთს უკავშირებენ) კარგად შეიარაღებული რაზმით, თავისუფალი მიწები დაუკავებია და [[ალდართა|ალდარი]] გამხდარა. დიგორელთა გადმოცემით, ბადილას თან ცეცხლსასროლი იარაღი – შაშხანა ჩამოუტანია. ყაბარდოელი და ბალყარელი ყაჩაღებისგან თავდასაცავად ადგილობრივებს იგი დაუქირავებიათ; გასამრჯელოს, რითაც შეეძლოთ, უხდიდნენ. მოგვიანებით ბადილას შთამომავლებს დიგორელებისთვის ხარკის გადახდა მოუთხოვიათ, რის გამო ატეხილი დავა XX საუკუნის დასაწყისამდეც კი გაგრძელებულა (დოქტორ პფაფის აზრით, ბადილიათები ოსეთში XV საუკუნეზე ადრე არ უნდა ყოფილიყვნენ, რადგან [[კავკასია]]ში, [[კოშკი|კოშკების]] სათოფურების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ცეცხლსასროლი იარაღი ამ დროზე ადრე არ იქნებოდა. ყაბარდოში ცეცხლსასროლი იარაღი დაახლოებით აღნიშნულ პერიოდში ვინმე ორთალოს ჩამოუტანია).<br /> <br /> ბადილას შთამომავლებად ანუ ბადილიათებად შვიდი გვარი ითვლება (აბისალოვი, ბითუევი, კაბანოვი, ყარაჯევი, კუბათიევი, თუღანოვი, ჩეგემოვი). ისინი ოსური ტრადიციული საზოგადოების სოციალური იერარქიის უმაღლეს საფეხურზე იდგნენ. ბადილიათები ძირითადად ერთმანეთში ქორწინდებოდნენ, არცთუ იშვიათად ცოლები ყაბარდოელი და ბალყარელი დიდგვაროვნების ოჯახებიდანაც მოჰყავდათ; თავიანთ ქალიშვილებს ზოგჯერ თაგაურელ ალდარებზე, იშვიათად სხვა ოსური საზოგადოების უაზდანლაგებზე (კეთილშობილებზე) ათხოვებდნენ, თავად კი მათ ქალებს ცოლად არ ირთავდნენ.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Гутнов Ф. Х. Генеалогические предания осетин как исторический источник. Орджоникидзе, 1989; <br /> * Кобахидзе Е. И. Общественный строй // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров М., 2012; <br /> * Марзоев И. Т. Генеалогия осетинских фамилии // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров. М., 2012.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:პირველწინაპრები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90 2018-03-20T11:40:16Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''ბადილა''' ''(ოს. Бадила)'' – დიგორის ხეობის ფეოდალური ფენის ბადილიათების (Бадилатæ) პირველწინაპარი, რომელიც ოსეთში ქ. მაჯარიდან მოსულა (ზოგიერთები, მათ შორის თვით ბადილიათები ამ ქალაქს უნგრეთს უკავშირებენ) კარგად შეიარაღებული რაზმით, თავისუფალი მიწები დაუკავებია და [[ალდართა|ალდარი]] გამხდარა. დიგორელთა გადმოცემით, ბადილას თან ცეცხლსასროლი იარაღი – შაშხანა ჩამოუტანია. ყაბარდოელი და ბალყარელი ყაჩაღებისგან თავდასაცავად ადგილობრივებს იგი დაუქირავებიათ; გასამრჯელოს, რითაც შეეძლოთ, უხდიდნენ. მოგვიანებით ბადილას შთამომავლებს დიგორელებისთვის ხარკის გადახდა მოუთხოვიათ, რის გამო ატეხილი დავა XX საუკუნის დასაწყისამდეც კი გაგრძელებულა (დოქტორ პფაფის აზრით, ბადილიათები ოსეთში XV საუკუნეზე ადრე არ უნდა ყოფილიყვნენ, რადგან [[კავკასია]]ში, [[კოშკი|კოშკების]] სათოფურების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ცეცხლსასროლი იარაღი ამ დროზე ადრე არ იქნებოდა. ყაბარდოში ცეცხლსასროლი იარაღი დაახლოებით აღნიშნულ პერიოდში ვინმე ორთალოს ჩამოუტანია).<br /> <br /> ბადილას შთამომავლებად ანუ ბადილიათებად შვიდი გვარი ითვლება (აბისალოვი, ბითუევი, კაბანოვი, ყარაჯევი, კუბათიევი, თუღანოვი, ჩეგემოვი). ისინი ოსური ტრადიციული საზოგადოების სოციალური იერარქიის უმაღლეს საფეხურზე იდგნენ. ბადილიათები ძირითადად ერთმანეთში ქორწინდებოდნენ, არცთუ იშვიათად ცოლები ყაბარდოელი და ბალყარელი დიდგვაროვნების ოჯახებიდანაც მოჰყავდათ; თავიანთ ქალიშვილებს ზოგჯერ თაგაურელ ალდარებზე, იშვიათად სხვა ოსური საზოგადოების უაზდანლაგებზე (კეთილშობილებზე) ათხოვებდნენ, თავად კი მათ ქალებს ცოლად არ ირთავდნენ.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Гутнов Ф. Х. Генеалогические предания осетин как исторический источник. Орджоникидзе, 1989; <br /> * Кобахидзе Е. И. Общественный строй // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров М., 2012; <br /> * Марзоев И. Т. Генеалогия осетинских фамилии // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров. М., 2012.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:პირველწინაპრები]]<br /> [[კატეგორია:ბადილიანები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1812 2018-03-20T11:38:23Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''კახეთის აჯანყება 1812''' - [[აჯანყება]] [[საქართველო|საქართველოში]] [[რუსეთი|რუსეთის]] კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ. ხალხის მდგომარეობა განსაკუთრებით გართულდა მას შემდეგ, რაც რუსეთი [[ირანი|ირანთან]] და ოსმალეთთან [[ომი|ომებში]] ჩაება. მოსახლეობას მძიმე ტვირთად დააწვა სასურსათო გადასახადი და შრომითი ბეგარა.<br /> <br /> <br /> კრიზისი გაართულა 1810-11 წლებში სტიქიურმა [[უბედურება|უბედურებებმა]] და შავი ჭირის ეპიდემიამ. საქართველოში შიმშილობა დაიწყო. ასეთ პირობებში კახეთის სოფლებში ჩამდგარი რუსეთის [[ჯარი]] გლეხებს უკანასკნელ ლუკმას ართმევდა; არა მარტო ძარცვავდნენ, არამედ შეურაცხყოფასაც აყენებდნენ მათ ოჯახებს. <br /> <br /> უკმაყოფილო იყო თავადაზნაურობაც, რომელიც მისტიროდა ძველ პოლიტიკურ პრივილეგიებსა და [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] მონარქიას. ამ ნიადაგზე 1812 წლის იანვარში კახეთში [[აჯანყება|აჯანყებამ]] იფეთქა და მალე მასობრივი ხასიათი მიიღო. აჯანყებულებმა ცალკეულ სოფლებსა და ქალაქებში ჩამდგარი რუსთა რაზმები გაანადურეს და ბლოკადაში მოაქციეს თელავისა და ყარაღაჯის [[გარნიზონი|გარნიზონები]]. აჯანყებას შეუერთდნენ ფშავ-ხევსურები და თიანელებიც, რომლებმაც საქართველოს სამხედრო გზა გადაკეტეს. <br /> <br /> [[თბილისი|თბილისში]] უკვე აჯანყებულების დედაქალაქზე გამოლაშქრებას ელოდნენ, მაგრამ რუსთა ახალი ძალების გამოჩენამ მთავარმართებელ პაულუჩის [[სარდლობა|სარდლობით]] მდგომარეობა შეცვალა. პაულუჩიმ 1 მარტს სოფელ ჩუმლაყთან აჯანყებულთა 4 ათ-ანი რაზმი დაამარცხა და თელავის რუსული გარნიზონი ბლოკადისაგან იხსნა. აჯანყების პირველი ეტაპი ამით დასრულდა, თუმცა ქართველთა ცალკეული რაზმები [[პარტიზანული ომი|პარტიზანულ ბრძოლას]] განაგრძობდნენ. <br /> <br /> 1812 წლის ზაფხულში რუსეთს დიდი საფრთხე დაემუქრა ნაპოლეონის მოსკოვზე გალაშქრების გამო. დამთავრებული არ იყო [[რუსეთ-ირანის ომი 1804-13|რუსეთ-ირანის ომიც]]. კახეთის აჯანყების ლიდერები ამ ფაქტორებსაც ითვალისწინებდნენ. <br /> <br /> აჯანყებამ ახალი ძალით იფეთქა სექტემბრის დასაწყისში, როცა კახეთში საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის დაუღლელი მებრძოლი [[ალექსანდრე ბატონიშვილი]] გამოჩნდა. მასთან მრავალი გლეხი და თავად აზნაური შეიკრიბა; მივიდა ლეკების რაზმიც. ბრძოლები, რომლებშიც ორივე მხარე დიდ ზარალს განიცდიდა, შემოდგომის მიწურულამდე გაგრძელდა, მაგრამ გადამწყვეტ შეტაკებაში 26 ნოემბერს სოფელ მანავთან ალექსანდრე დამარცხდა. ამ დროისთვის უკვე ნათელი იყო, რომ აჯანყების განგრძობას აზრი არ ჰქონდა. საერთო სამხედრო-პოლიტიკური სიტუაცია რუსეთის სასარგებლოდ იყო შეცვლილი; ნაპოლეონი უკუიქცა, სპარსელებიც დამარცხდნენ. ამიტომ ბატონიშვილმა დატოვა კახეთი და მცირე რაზმით ხევსურეთს შეაფარა თავი.<br /> <br /> აჯანყების ჩახშობისას რუსეთის ჯარები ულმობლად უსწორდებოდნენ მოსახლეობას, წვავდნენ სოფლებს, კაფავდნენ ბაღ-ვენახებს; მოსახლეობას მძიმე კონტრიბუცია დააკისრეს. მაგრამ ამასთან ერთად, კოლონიურმა ადმინისტრაციამ გაითვალისწინა აჯანყების მიზეზები და შემდგომში მეტი ყურადღებით ეკიდებოდა ხალხის მოთხოვნებს; მიღებულ იქნა ზომები მმართველობის სისტემაში არსებული უსამართლობის შესაზღუდავად.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები კახეთში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1812 2018-03-20T11:38:11Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''კახეთის აჯანყება 1812''' - [[აჯანყება]] [[საქართველო|საქართველოში]] [[რუსეთი|რუსეთის]] კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ. ხალხის მდგომარეობა განსაკუთრებით გართულდა მას შემდეგ, რაც რუსეთი [[ირანი|ირანთან]] და ოსმალეთთან [[ომი|ომებში]] ჩაება. მოსახლეობას მძიმე ტვირთად დააწვა სასურსათო გადასახადი და შრომითი ბეგარა.<br /> <br /> <br /> კრიზისი გაართულა 1810-11 წლებში სტიქიურმა [[უბედურება|უბედურებებმა]] და შავი ჭირის ეპიდემიამ. საქართველოში შიმშილობა დაიწყო. ასეთ პირობებში კახეთის სოფლებში ჩამდგარი რუსეთის [[ჯარი]] გლეხებს უკანასკნელ ლუკმას ართმევდა; არა მარტო ძარცვავდნენ, არამედ შეურაცხყოფასაც აყენებდნენ მათ ოჯახებს. <br /> <br /> უკმაყოფილო იყო თავადაზნაურობაც, რომელიც მისტიროდა ძველ პოლიტიკურ პრივილეგიებსა და [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] მონარქიას. ამ ნიადაგზე 1812 წლის იანვარში კახეთში [[აჯანყება|აჯანყებამ]] იფეთქა და მალე მასობრივი ხასიათი მიიღო. აჯანყებულებმა ცალკეულ სოფლებსა და ქალაქებში ჩამდგარი რუსთა რაზმები გაანადურეს და ბლოკადაში მოაქციეს თელავისა და ყარაღაჯის [[გარნიზონი|გარნიზონები]]. აჯანყებას შეუერთდნენ ფშავ-ხევსურები და თიანელებიც, რომლებმაც საქართველოს სამხედრო გზა გადაკეტეს. <br /> <br /> [[თბილისი|თბილისში]] უკვე აჯანყებულების დედაქალაქზე გამოლაშქრებას ელოდნენ, მაგრამ რუსთა ახალი ძალების გამოჩენამ მთავარმართებელ პაულუჩის [[სარდლობა|სარდლობით]] მდგომარეობა შეცვალა. პაულუჩიმ 1 მარტს სოფელ ჩუმლაყთან აჯანყებულთა 4 ათ-ანი რაზმი დაამარცხა და თელავის რუსული გარნიზონი ბლოკადისაგან იხსნა. აჯანყების პირველი ეტაპი ამით დასრულდა, თუმცა ქართველთა ცალკეული რაზმები [[პარტიზანული ომი|პარტიზანულ ბრძოლას]] განაგრძობდნენ. <br /> <br /> 1812 წლის ზაფხულში რუსეთს დიდი საფრთხე დაემუქრა ნაპოლეონის მოსკოვზე გალაშქრების გამო. დამთავრებული არ იყო [[რუსეთ-ირანის ომი 1804-13|რუსეთ-ირანის ომიც]]. კახეთის აჯანყების ლიდერები ამ ფაქტორებსაც ითვალისწინებდნენ. <br /> <br /> აჯანყებამ ახალი ძალით იფეთქა სექტემბრის დასაწყისში, როცა კახეთში საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის დაუღლელი მებრძოლი [[ალექსანდრე ბატონიშვილი]] გამოჩნდა. მასთან მრავალი გლეხი და თავად აზნაური შეიკრიბა; მივიდა ლეკების რაზმიც. ბრძოლები, რომლებშიც ორივე მხარე დიდ ზარალს განიცდიდა, შემოდგომის მიწურულამდე გაგრძელდა, მაგრამ გადამწყვეტ შეტაკებაში 26 ნოემბერს სოფელ მანავთან ალექსანდრე დამარცხდა. ამ დროისთვის უკვე ნათელი იყო, რომ აჯანყების განგრძობას აზრი არ ჰქონდა. საერთო სამხედრო-პოლიტიკური სიტუაცია რუსეთის სასარგებლოდ იყო შეცვლილი; ნაპოლეონი უკუიქცა, სპარსელებიც დამარცხდნენ. ამიტომ ბატონიშვილმა დატოვა კახეთი და მცირე რაზმით ხევსურეთს შეაფარა თავი.<br /> <br /> აჯანყების ჩახშობისას რუსეთის ჯარები ულმობლად უსწორდებოდნენ მოსახლეობას, წვავდნენ სოფლებს, კაფავდნენ ბაღ-ვენახებს; მოსახლეობას მძიმე კონტრიბუცია დააკისრეს. მაგრამ ამასთან ერთად, კოლონიურმა ადმინისტრაციამ გაითვალისწინა აჯანყების მიზეზები და შემდგომში მეტი ყურადღებით ეკიდებოდა ხალხის მოთხოვნებს; მიღებულ იქნა ზომები მმართველობის სისტემაში არსებული უსამართლობის შესაზღუდავად.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით, - თბილისი, 2017.<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები კახეთში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1659 2018-03-20T11:33:31Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''კახეთის აჯანყება 1659''' - კახეთის მოსახლეობის [[ბრძოლა]] [[სეფიანთა სახელმწიფო|სეფიანთა ირანის]] წინააღმდეგ. [[აჯანყება|აჯანყების]] საბაბი გახდა [[ირანი|ირანის]] მმართველთა გადაწყვეტილება მათ მიერ დაპყრობილ კახეთში თურქმანული ტომების ჩასახლების შესახებ, რაც გამოიწვევდა ამ კუთხიდან [[ქართველები|ქართველთა]] განდევნას და ტერიტორიის საბოლოო ჩამოცილებას [[საქართველო|საქართველოდან]].<br /> <br /> აჯანყებას მეთაურობდნენ თავადი [[ბიძინა ჩოლოყაშვილი]], ზაალ [[არაგვის ერისთავი]], შალვა და ელიზბარ [[ქსნის ერისთავი|ქსნის ერისთავები]]. აჯანყებაში აქტიური მონაწილეობა მიიღეს აგრეთვე თუშებმა და ფშავ-ხევსურებმა ზეზვა გაფრინდაულის, გოგოლაურისა და ნადირა ხოშარაულის წინამძღოლობით. სწრაფი და ენერგიული მოქმედებებით ქართველებმა აიღეს [[ყიზილბაშები|ყიზილბაშთა]] საყრდენი პუნქტები – ბახტრიონისა და ალავერდის ციხეები და ჩამოსახლებული თურქმანები ზოგი დახოცეს, სხვები კი ქვეყნიდან გააძევეს. <br /> <br /> შაჰი იძულებული გახდა ხელი აეღო კახეთის „გათათრების“ გეგმაზე, თუმცა ქართველთა გათიშვისა და დაქსაქსვის გზით მოახერხა ჯანყების შეჩერება. <br /> <br /> ამრიგად, 1659 წელს აჯანყეაჯანყების შედეგად კახეთის მოსახლეობა გადაურჩა ფიზიკურ გადაშენებას, მაგრამ ირანელთა ბატონობის უღელი საბოლოოდ ვერ მოიცილა. <br /> <br /> რაც შეეხება 1659 წელს აჯანყების მეთაურებს, ზაალ [[არაგვის ერისთავი]] ქართლის მეფე ვახტანგ V-მ მოაკვლევინა (1660), ხოლო შალვა და ელიზბარ ერისთავები და [[ბიძინა ჩოლოყაშვილი]] 1662 წელს შაჰს ეახლნენ და პატიება ითხოვეს (ამჟამად არიან წმინდანებად აღიარეს). შაჰმა ისინი 1659 წელს კახეთში გაჟლეტილი თურქმანების თანატომელებს გადასცა, რომლებმაც ტყვეები საშინელი სისატკით დახოცეს.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები კახეთში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1615 2018-03-20T11:28:11Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''კახეთის აჯანყება 1615''' - კახეთის მოსახლეობის [[ბრძოლა]] [[სეფიანთა სახელმწიფო|სეფიანთა ირანის]] წინააღმდეგ. <br /> <br /> 1614 წელს აბას I -ის [[ჯარები|ჯარების]] შემოსევით აოხრებული კახეთის მოსახლეობა ([[აბას I-ის ლაშქრობები საქართველოში|აბას I-ის ლაშქრობები საქართველოში]]) შესაფერის მომენტს უცდიდა [[აჯანყება|აჯანყების]] დასაწყებად. <br /> <br /> ირან-ოსმალეთის ახალი ომის დაწყებისას, 1615 წლის 15 სექტემბერს, კახეთში [[აჯანყება]]მ იფეთქა. აჯანყებულებმა ამოხოცეს [[ალავერდი|ალავერდის]] გალავანში გამაგრებული [[ყიზილბაშები|ყიზილბაშთა]] რაზმი და ეს ამბავი ქუთაისში მყოფ [[თეიმურაზ I|თეიმურაზ I -ს]] აცნობეს. იგი სასწრაფოდ ჩავიდა კახეთში, სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას და განაგრძო კახეთის ციხეების [[გაწმენდა (სამხედრო ტერმინი)|გაწმენდა]] ირანული [[გარნიზონი|გარნიზონებისაგან]]. შაჰმა აჯანყების ჩასახშობად 15 ათ-ანი ლაშქარი გამოგზავნა ალიყული-ხანის [[სარდლობა|სარდლობით]], მაგრამ თეიმურაზ I-მა, რომელმაც მტრის გეგმების შესახებ შაჰის სამსახურში მყოფი [[ქართველები|ქართველებისგან]] შეიტყო, 6 ათასი მეომრით არაგვზე [[ბრძოლა]] გაუმართა ალიყული-ხანს და დაამარცხა იგი.<br /> <br /> ყიზილბაშთა დახოცვამ შაჰ-აბასი სასტიკად განარისხა. 1616 წლის გაზაფხულზე იგი პირადად ჩაუდგა სათავეში დამსჯელ ლაშქრობას, შემოიჭრა კახეთში და სასტიკად ააოხრა ქვეყანა. თეიმურაზ I იძულებული გახდა ისევ იმერეთისთვის შეეფარებინა თავი. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები კახეთში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1615 2018-03-20T11:24:37Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''კახეთის აჯანყება 1615''' - კახეთის მოსახლეობის [[ბრძოლა]] სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ. <br /> <br /> 1614 წელს აბას I -ის ჯარების შემოსევით აოხრებული კახეთის მოსახლეობა ([[აბას I-ის ლაშქრობები საქართველოში|აბას I-ის ლაშქრობები საქართველოში]]) შესაფერის მომენტს უცდიდა აჯანყების დასაწყებად. ირან-ოსმალეთის ახალი ომის დაწყებისას, 1615 წლის 15 სექტემბერს, კახეთში [[აჯანყება]]მ იფეთქა. აჯანყებულებმა ამოხოცეს [[ალავერდი|ალავერდის]] გალავანში გამაგრებული ყიზილბაშთა რაზმი და ეს ამბავი ქუთაისში მყოფ თეიმურაზ I -ს აცნობეს. იგი სასწრაფოდ ჩავიდა კახეთში, სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას და განაგრძო კახეთის ციხეების [[გაწმენდა (სამხედრო ტერმინი)|გაწმენდა]] ირანული [[გარნიზონი|გარნიზონებისაგან]]. შაჰმა აჯანყების ჩასახშობად 15 ათ-ანი ლაშქარი გამოგზავნა ალიყული-ხანის სარდლობით, მაგრამ თეიმურაზ I-მა, რომელმაც მტრის გეგმების შესახებ შაჰის სამსახურში მყოფი [[ქართველები|ქართველებისგან]] შეიტყო, 6 ათასი მეომრით არაგვზე ბრძოლა გაუმართა ალიყული-ხანს და დაამარცხა იგი.<br /> <br /> ყიზილბაშთა დახოცვამ შაჰ-აბასი სასტიკად განარისხა. 1616 წლის გაზაფხულზე იგი პირადად ჩაუდგა სათავეში დამსჯელ ლაშქრობას, შემოიჭრა კახეთში და სასტიკად ააოხრა ქვეყანა. თეიმურაზ I იძულებული გახდა ისევ იმერეთისთვის შეეფარებინა თავი. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით, - თბილისი, 2017.<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები კახეთში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98 2018-03-20T11:23:46Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>[[ფაილი:Turqetis drosha.png|thumb|250პქ|თურქეთის დროშა]]<br /> '''თურქეთი''' - (''Turkey'' - თურქეთის რესპუბლიკა), სახელმწიფო დასავლეთ [[აზია|აზიასა]] და სამხრეთ-აღმოსავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] უკიდურეს მონაკვეთში. ესაზღვრება [[აზერბაიჯანი]], [[სომხეთი]], [[ბულგარეთი]], [[საბერძნეთი]], [[საქართველო]], [[ერაყი]], ირანი, [[სირია]]. <br /> <br /> თურქეთი მთაგორიანი ქვეყანაა. ცენტრალურ ნაწილში გადაჭიმულია მაღალი ანატოლიის ზეგანი, ხმელთაშუა, შავი და მარმარილოს ზღვისპირა ვიწრო დაბლობები. დარდანელის და ბოსფორის სრუტეები აერთიანებენ შავ და ხმელთაშუა ზღვებს. <br /> <br /> '''ფართობი''' - 780,5 ათ. კმ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. <br /> <br /> '''მოსახლეობა''' - 75,7 მლნ. კაცი (2012). <br /> <br /> '''ოფიციალური ენა''' – თურქული.<br /> <br /> '''დედაქალაქი''' - ქ. ანკარა. <br /> <br /> '''ადმინისტრაციულად იყოფა''' 81 ვილაიეთად (ილა, პროვინცია).<br /> <br /> '''სახელმწიფოს მეთაურია''' პრეზიდენტი. <br /> <br /> '''საკანონმდებლო უფლებამოსილება''' აქვს დიდ ეროვნულ კრებას. <br /> <br /> '''აღამასრულებელი უფლებამოსილება''' ეკუთვნის პრეზიდენტს და მინისტრთა საბჭოს (მთავრობას). <br /> <br /> 1923 წლის 29 ოქტომბერს თურქეთი რესპუბლიკად გამოცხადდა, ნატოს წევრია 1952 წლიდან. არის ევროპის საბჭოს, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის, ევროპის თანამეგობრობის ასოცირებული წევრი. <br /> <br /> 1974 წლიდან ოკუპირებული აქვს კვიპროსის ნაწილი და მფარველობს არაღიარებულ ე.წ. „ჩრდილოეთკვიპროსის თურქეთის რესპუბლიკას“.<br /> <br /> '''ეკონომიკა''' - თურქეთი აგრარულ-ინდუსტრიული ქვეყანაა. მისი ეკონომიკა თანამედროვე მრეწველობის და კომერციის სინთეზია ტრადიციულ სოფლის მეურნეობასთან ერთად. ქვეყანაში სწრაფად და ძლიერად ვითარდება კერძო სექტორი, თუმცა სახელმწიფო გადამწყვეტ როლს თამაშობს მრეწველობის, საბანკო სექტორის, ტრანსპორტისა და კომუნიკაციის სფეროებში. განვითარებულია სამთომოპოვების, კვების, ქიმიური მრეწველობა, შავი და ფერადი მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, ნავთობგადამუშავება, სამშენებლო მასალების წარმოება. <br /> <br /> სოფლის მეურნეობაში მთავარია: მარცვლოვანი კულტურების, [[ბამბა|ბამბის]], თამბაქოს, ხილის მოყვანა;მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ცხვრის, თხების მოშენება. <br /> <br /> '''რკინიგზის სიგრძე''' 104 ათ. კმ, საავტომობილო გზების სიგრძე 320,6 ათ. კმ, მათგან 30 მტკიცე საფრით. <br /> <br /> '''ძირითადი საზღვაო პორტებია:''' სტამბოლი, ისქენდერუნი, მერსინი, იზმითი, იზმირი, სამსუნი. <br /> <br /> '''საერთაშორისო აეროპორტები:''' ეიშილქოი (სტამბოლი), ესენბოღა (ანკარა), ჩიგლი (იზმირი).<br /> <br /> <br /> '''[[შეიარაღებული ძალები]]''' საერთო შემადგენლობით 511 ათ. კაცი (2012), სახმელეთო ჯარები 402 ათ, სამხედრო-საჰაერო 60 ათ. და [[სამხედრო-საზღვაო ძალები]] 49 ათ., სანაპირო დაცვა 2,2 ათ. სახმელეთო ძალების შეიარაღებაშია: 3,4 ათ. [[ტანკი]], 5 ათ. ჯავშანმანქანა, 6 ათ. საარტილერიო სისტემა. [[სამხედრო-საზღვაო ძალები|სამხედრო-საზღვაო ძალების]] [[შეიარაღება|შეიარაღებაშია]]: 75 [[თვითმფრინავი]], 19 [[ფრეგატი]], 7 კორვეტი, 14 [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავი,]] 108 სწრაფმავალი ხომალდი. სამხედრო-<br /> საჰაერო ძალების შეიარაღებაშია: 411 საბრძოლო, 103 სატრანსპორტო, 192 სასწავლო თვითმფრინავი, 40 ვერტმფრენი. შეიარაღებული ძალების დაკომპლექტება ხორციელდება გაწვევით. გაწვევის ასაკი 20 წელი. რეზერვი 379 ათ. კაცი.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები ახლო აღმოსავლეთში]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები აზიაში]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები ევროპაში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98 2018-03-20T11:23:30Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>[[ფაილი:Turqetis drosha.png|thumb|250პქ|თურქეთის დროშა]]<br /> '''თურქეთი''' - (''Turkey'' - თურქეთის რესპუბლიკა), სახელმწიფო დასავლეთ [[აზია|აზიასა]] და სამხრეთ-აღმოსავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] უკიდურეს მონაკვეთში. ესაზღვრება [[აზერბაიჯანი]], [[სომხეთი]], [[ბულგარეთი]], [[საბერძნეთი]], [[საქართველო]], [[ერაყი]], ირანი, [[სირია]]. <br /> <br /> თურქეთი მთაგორიანი ქვეყანაა. ცენტრალურ ნაწილში გადაჭიმულია მაღალი ანატოლიის ზეგანი, ხმელთაშუა, შავი და მარმარილოს ზღვისპირა ვიწრო დაბლობები. დარდანელის და ბოსფორის სრუტეები აერთიანებენ შავ და ხმელთაშუა ზღვებს. <br /> <br /> '''ფართობი''' - 780,5 ათ. კმ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. <br /> <br /> '''მოსახლეობა''' - 75,7 მლნ. კაცი (2012). <br /> <br /> '''ოფიციალური ენა''' – თურქული.<br /> <br /> '''დედაქალაქი''' - ქ. ანკარა. <br /> <br /> '''ადმინისტრაციულად იყოფა''' 81 ვილაიეთად (ილა, პროვინცია).<br /> <br /> '''სახელმწიფოს მეთაურია''' პრეზიდენტი. <br /> <br /> '''საკანონმდებლო უფლებამოსილება''' აქვს დიდ ეროვნულ კრებას. <br /> <br /> '''აღამასრულებელი უფლებამოსილება''' ეკუთვნის პრეზიდენტს და მინისტრთა საბჭოს (მთავრობას). <br /> <br /> 1923 წლის 29 ოქტომბერს თურქეთი რესპუბლიკად გამოცხადდა, ნატოს წევრია 1952 წლიდან. არის ევროპის საბჭოს, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის, ევროპის თანამეგობრობის ასოცირებული წევრი. <br /> <br /> 1974 წლიდან ოკუპირებული აქვს კვიპროსის ნაწილი და მფარველობს არაღიარებულ ე.წ. „ჩრდილოეთკვიპროსის თურქეთის რესპუბლიკას“.<br /> <br /> '''ეკონომიკა''' - თურქეთი აგრარულ-ინდუსტრიული ქვეყანაა. მისი ეკონომიკა თანამედროვე მრეწველობის და კომერციის სინთეზია ტრადიციულ სოფლის მეურნეობასთან ერთად. ქვეყანაში სწრაფად და ძლიერად ვითარდება კერძო სექტორი, თუმცა სახელმწიფო გადამწყვეტ როლს თამაშობს მრეწველობის, საბანკო სექტორის, ტრანსპორტისა და კომუნიკაციის სფეროებში. განვითარებულია სამთომოპოვების, კვების, ქიმიური მრეწველობა, შავი და ფერადი მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, ნავთობგადამუშავება, სამშენებლო მასალების წარმოება. <br /> <br /> სოფლის მეურნეობაში მთავარია: მარცვლოვანი კულტურების, [[ბამბა|ბამბის]], თამბაქოს, ხილის მოყვანა;მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ცხვრის, თხების მოშენება. <br /> <br /> '''რკინიგზის სიგრძე''' 104 ათ. კმ, საავტომობილო გზების სიგრძე 320,6 ათ. კმ, მათგან 30 მტკიცე საფრით. <br /> <br /> '''ძირითადი საზღვაო პორტებია:''' სტამბოლი, ისქენდერუნი, მერსინი, იზმითი, იზმირი, სამსუნი. <br /> <br /> '''საერთაშორისო აეროპორტები:''' ეიშილქოი (სტამბოლი), ესენბოღა (ანკარა), ჩიგლი (იზმირი).<br /> <br /> <br /> '''[[შეიარაღებული ძალები]]''' საერთო შემადგენლობით 511 ათ. კაცი (2012), სახმელეთო ჯარები 402 ათ, სამხედრო-საჰაერო 60 ათ. და [[სამხედრო-საზღვაო ძალები]] 49 ათ., სანაპირო დაცვა 2,2 ათ. სახმელეთო ძალების შეიარაღებაშია: 3,4 ათ. [[ტანკი]], 5 ათ. ჯავშანმანქანა, 6 ათ. საარტილერიო სისტემა. [[სამხედრო-საზღვაო ძალები|სამხედრო-საზღვაო ძალების]] [[შეიარაღება|შეიარაღებაშია]]: 75 [[თვითმფრინავი]], 19 [[ფრეგატი]], 7 კორვეტი, 14 [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავი,]] 108 სწრაფმავალი ხომალდი. სამხედრო-<br /> საჰაერო ძალების შეიარაღებაშია: 411 საბრძოლო, 103 სატრანსპორტო, 192 სასწავლო თვითმფრინავი, 40 ვერტმფრენი. შეიარაღებული ძალების დაკომპლექტება ხორციელდება გაწვევით. გაწვევის ასაკი 20 წელი. რეზერვი 379 ათ. კაცი.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები ახლო აღმოსავლეთში]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები აზიაში]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები ევროპაში]]<br /> [[კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%9D 2018-03-20T11:22:53Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''ტრინიდადი და ტობაგო''' - (Trinidad and Tobago – ტრინადადისა და ტობაგოს რესპუბლიკა), სახელმწიფო კარიბის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ტრინიდადის, ტობაგოს და 5 სხვა კუნძულზე. <br /> <br /> '''ფართობი''' - 5,1 ათ. კმ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. <br /> <br /> '''მოსახლეობა''' – 1,3 მლნ. კაცი (2012). <br /> <br /> '''ოფიციალურიენა''' – ინგლისური. <br /> <br /> '''დედაქალაქი''' - ქ.პორტ-ოვ-სპეინი. <br /> <br /> ადმინისტრაციულად იყოფა 9 საგრაფოდ. შედის [[დიდი ბრიტანეთი|დიდი ბრიტანეთის]] თანამეგობრობაში.<br /> <br /> '''სახელმწიფოს მეთაურია''' პრეზიდენტი.<br /> <br /> '''საკანონმდებლო ორგანო''' – ორპალატიანი პარლამენტი, აღმასრულებელი – მთავრობა.<br /> <br /> <br /> დამოუკიდებლობა გამოცხადდა 1962 წელს. <br /> <br /> ტრინიდადი და ტობაგო ეკონომიკურად კარიბის აუზის ქვეყნების ერთ-ერთი განვითარებული სახელმწიფოა.<br /> ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს ნავთობმოპოვება და ნავთობგადამუშავება. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა და საერთაშორისო ტურიზმი. <br /> <br /> '''საზღვაო პორტებია:'''პორტ-ოვ-სპეინი, პუენტ-ა-პიერი, პოინტ-ფორტინი, სკარბორო. <br /> <br /> '''საერთაშორისო აეროპორტი'''- პიაკრო (პორტ-ოვ-სპეინი). <br /> <br /> '''[[შეიარაღებული ძალები]]''' საერთო შემადგენლობით 4 ათ. კაცი (2012), [[სახმელეთო ჯარები]] 3 ათ. და სანაპირო დაცვა 1 ათ. დაკომპლექტება ხორციელდება დაქირავებული პირებით.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:სახელმწიფოები]]<br /> [[კატეგორია:კარიბის ზღვის ქვეყნები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1819-20 2018-03-20T11:21:46Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''იმერეთის აჯანყება 1819-20''' - საეკლესიო ამბოხი, ანტიკოლონიური სახალხო [[აჯანყება]] [[რუსეთი|რუსეთის]] იმპერიის წინააღმდეგ. <br /> <br /> იმერეთის სამეფოს გაუქმებისა და რუსული მმართველობის შემოღების შედეგად გაიზარდა სამოხელეო აპარატი, სახელმწიფო გადასახადები და შრომითი ბეგარა მძიმე ტვირთად დააწვა გლეხობას. უკმაყოფილო იყო თავადაზნაურობაც, რომლის პრივილეგიები მნიშვნელოვნადშეიკვეცა. 1818 წლიდან რუსული<br /> რეჟიმის შემდგომი განმტკიცების მიზნით ხელისუფლებამ დაიწყო საეკლესიო წესწყობილების შეცვლაც, რათა ქართული [[ეკლესია]] მთლიანად რუსული ეკლესიის დარად მოეწყო.<br /> <br /> 1819 წლის ივნისში იმერეთში დაიწყო საეკლესიო ყმა-მამულის აღწერა, რათა ეს ქონება ხაზინის მართვა-გამგეობაში გადაეცათ. დასავლეთ საქართველოს სამღვდელოება და მოსახლეობის ფართო ფენები უარყოფითად შეხვდნენ საეკლესიო რეფორმას. ხალხი ღია პროტესტს გამოთქვამდა და ქონების აღსაწერად მისულ მოხელეებს უკან ერეკებოდა. <br /> <br /> 1819 წლის ივნისში [[აჯანყება]] დაიწყო. რუსეთის ხელისუფლებამ აჯანყებულთა დაშინების<br /> მიზნით 1820 წლის 4 მარტს დააპატიმრა [[მიტროპოლიტი|მიტროპოლიტები]] ექვთიმე გენათელი და დოსითეოს ქუთათელი, სოლომონ I -ის ასული დარეჯან ბატონიშვილი და რამდენიმე გავლენიანი თავადი და მათი რუსეთში გაგზავნა გადაწყვიტა, მაგრამ ამ აქციამ აჯანყების ახალი აღმავლობა გამოიწვია. <br /> <br /> განსაკუთრებით მწვავე ხასიათი მიიღო [[ბრძოლა|ბრძოლამ]] გურიაში, სადაც 1820 წლის აპრილში მოკლეს იმერეთის მმართველი პოლკოვნიკი პუზირევსკი. ფიცხელი ბრძოლები გაიმართა შემოქმედში, ჩოხატაურსა და სურებში. აჯანყების ჩახშობის მიზნით მთავრობამ იმერეთში დამატებითი [[ჯარი|ჯარის]] ნაწილები შეიყვანა გენ. ველიამინოვის [[სარდლობა|სარდლობით]]. <br /> <br /> იმერეთის დამორჩილების შემდეგ რუსთა ჯარმა რაჭა და გურია დალაშქრა. აჯანყება ყველგან სასტიკად ჩაახშვეს. დამსჯელი რაზმები წვავდნენ სოფლებს, ჩეხდნენ ბაღ-ვენახს. აჯანყების ზოგიერთი მოთავე საზღვარგარეთ გაიქცა, ბევრი აჯანყებული შეიპყრეს, მათგან ნაწილი რუსეთში გადაასახლეს, ზოგი კი სიკვდილით დასაჯეს.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები იმერეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:18:32Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:18:25Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1810 2018-03-20T11:18:13Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''იმერეთის აჯანყება 1810''' - [[ბრძოლა]] იმერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობისათვის. <br /> <br /> აღმოსავლეთ [[საქართველო|საქართველოში]] რუსული მმართველობის შემოღების შემდეგ რუსეთის მთავრობა ცდილობდა იმერეთის სამეფოს გაუქმებასაც, თუმცა 1804 წელს, რუსეთ-იმერეთის ტრაქტატით (ელაზნაურის ხელშეკრულება), იმერეთი [[რუსეთი|რუსეთის]] იმპერიის მხოლოდ ვასალური სამფლობელო უნდა ყოფილიყო შინაგანი ავტონომიის შენარჩუნებით. <br /> <br /> ურთიერთობა იმერეთის მეფე სოლომონ II-სა (1789-1810) და რუსეთის კავკასიურ ადმინისტრაციას შორის თანდათანობით მწვავდებოდა. მეფე მოითხოვდა ტრაქტატის პირობების დაცვას, მაგრამ რუსებმა, რომლებსაც გადაწყვეტილი ჰქონდათ იმერეთის [[ანექსია]] ქართლ-კახეთის მსგავსად, 1810 წლის 20 თებერვალს იმერეთის სამეფო გაუქმებულად გამოაცხადეს, ხოლო სოლომონი მოტყუებით შეიპყრეს და [[თბილისი|თბილისში]] ჩაიყვანეს, საიდანაც პეტერბურგში უპირებდნენ გაგზავნას. <br /> <br /> მეფემ 11 მაისს მოახერხა თბილისიდან გაქცევა და ახალციხის საფაშოს შეაფარა თავი. აქედან მან წინააღმდეგობისაკენ მოუწოდა იმერეთის მოსახლეობას, რომლის უკმაყოფილება რუსი სამხედროებისა და<br /> მოხელეების ქცევით სულ უფრო იზრდებოდა. <br /> <br /> 1810 წლის მაის-ივნისში იმერეთში [[შეიარაღებული აჯანყება]] დაიწყო, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა ახალციხიდან დაბრუნებული მეფე. რუსეთის [[ჯარები|ჯარებმა]] სამეგრელოსა და გურიის მთავართა მიერ გამოყვანილი რაზმების დახმარებით შეძლეს აჯანყებულთა ძალების დამარცხება. სოლომონი სამხედრო რაზმით ერთხანს კიდევ იყო ხანისწყლის ხეობაში გამაგრებული, მაგრამ სექტემბრის მიწურულს იძულებული გახდა კვლავ ახალციხეში გადასულიყო. იმერეთში დამყარდა დროებითი მმართველობა, რომელსაც რუსი მოხელეები ჩაუდგნენ<br /> სათავეში.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები იმერეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1810 2018-03-20T11:15:23Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''იმერეთის აჯანყება 1810''' - [[ბრძოლა]] იმერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობისათვის. <br /> <br /> აღმოსავლეთ [[საქართველო|საქართველოში]] რუსული მმართველობის შემოღების შემდეგ რუსეთის მთავრობა ცდილობდა იმერეთის სამეფოს გაუქმებასაც, თუმცა 1804 წელს, რუსეთ-იმერეთის ტრაქტატით (ელაზნაურის ხელშეკრულება), იმერეთი რუსეთის იმპერიის მხოლოდ ვასალური სამფლობელო უნდა ყოფილიყო შინაგანი ავტონომიის შენარჩუნებით. ურთიერთობა იმერეთის მეფე სოლომონ II-სა (1789-1810) და რუსეთის კავკასიურ ადმინისტრაციას შორის თანდათანობით მწვავდებოდა. მეფე მოითხოვდა ტრაქტატის პირობების დაცვას, მაგრამ რუსებმა, რომლებსაც გადაწყვეტილი ჰქონდათ იმერეთის ანექსია ქართლ-კახეთის მსგავსად, 1810 წლის 20 თებერვალს იმერეთის სამეფო გაუქმებულად გამოაცხადეს, ხოლო სოლომონი მოტყუებით შეიპყრეს და [[თბილისი|თბილისში]] ჩაიყვანეს, საიდანაც პეტერბურგში უპირებდნენ გაგზავნას. <br /> <br /> მეფემ 11 მაისს მოახერხა თბილისიდან გაქცევა და ახალციხის საფაშოს შეაფარა თავი. აქედან მან წინააღმდეგობისაკენ მოუწოდა იმერეთის მოსახლეობას, რომლის უკმაყოფილება რუსი სამხედროებისა და<br /> მოხელეების ქცევით სულ უფრო იზრდებოდა. <br /> <br /> 1810 წლის მაის-ივნისში იმერეთში შეიარაღებული აჯანყება დაიწყო, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა ახალციხიდან დაბრუნებული მეფე. რუსეთის ჯარებმა სამეგრელოსა და გურიის მთავართა მიერ გამოყვანილი რაზმების დახმარებით შეძლეს აჯანყებულთა ძალების დამარცხება. სოლომონი სამხედრო რაზმით ერთხანს კიდევ იყო ხანისწყლის ხეობაში გამაგრებული, მაგრამ სექტემბრის მიწურულს იძულებული გახდა კვლავ ახალციხეში გადასულიყო. იმერეთში დამყარდა დროებითი მმართველობა, რომელსაც რუსი მოხელეები ჩაუდგნენ<br /> სათავეში.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები იმერეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:15:03Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:14:55Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:14:44Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98 2018-03-20T11:14:38Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1841 2018-03-20T11:14:27Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''გურიის აჯანყება 1841''' - ანტიკოლონიური [[აჯანყება]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომლის მიზეზი იყო გლეხთა ექსპლუატაციის ზრდა, სახელმწიფო გადასახადების სიმძიმე, რუსი მოხელეების<br /> თვითნებობა. <br /> <br /> აჯანყების საბაბი გახდა კანონი, რომლის მიხედვით 1841 წლიდან სახელმწიფო გადასახადი ფულადი სახით<br /> უნდა აკრეფილიყო. 22 მაისს დაწყებულმა აჯანყებამ აგვისტოში პიკს მიაღწია და მთელი გურია მოიცვა; მასში მოსახლეობის ყველა ფენამ მიიღო მონაწილეობა. გურულებმა 9 აგვისტოს სოფელ გოგორეთთან დაამარცხეს<br /> პოლკოვნიკ ბრუსილოვის რაზმი, ხოლო 10 აგვისტოს განაიარაღეს ნიკოლაევის საგუშაგოს [[გარნიზონი]]. <br /> <br /> აჯანყების ხელმძღვანელი „მთავარი შტაბის” კონტროლის ქვეშ გადავიდა გურიის თითქმის ყველა სტრატეგიული <br /> პუნქტი, ადმინისტრაციული ცენტრის, ოზურგეთის, გამოკლებით. ხელისუფლებამ აჯანყებულთა წინააღმდეგ, რომელთა რაოდენობა 7 ათასს აღემატებოდა, დამსჯელი რაზმი დაძრა პოლკოვნიკ მ. არღუთინსკი-დოლგორუკოვის მეთაურობით (რეგულარული ჯარის 2500 ჯარისკაცი, სამეგრელოსა და იმერეთის მილიცია). აჯანყება ჩაახშვეს. მოძრაობის მეთაურები (50 კაცი) შეიპყრეს და სამხედრო წესით გაასამართლეს.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები გურიაში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1841 2018-03-20T11:13:23Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''გურიის აჯანყება 1841''' - ანტიკოლონიური [[აჯანყება]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომლის მიზეზი იყო გლეხთა ექსპლუატაციის ზრდა, სახელმწიფო გადასახადების სიმძიმე, რუსი მოხელეების<br /> თვითნებობა. <br /> <br /> აჯანყების საბაბი გახდა კანონი, რომლის მიხედვით 1841 წლიდან სახელმწიფო გადასახადი ფულადი სახით<br /> უნდა აკრეფილიყო. 22 მაისს დაწყებულმა აჯანყებამ აგვისტოში პიკს მიაღწია და მთელი გურია მოიცვა; მასში მოსახლეობის ყველა ფენამ მიიღო მონაწილეობა. გურულებმა 9 აგვისტოს სოფელ გოგორეთთან დაამარცხეს<br /> პოლკოვნიკ ბრუსილოვის რაზმი, ხოლო 10 აგვისტოს განაიარაღეს ნიკოლაევის საგუშაგოს [[გარნიზონი]]. <br /> <br /> აჯანყების ხელმძღვანელი „მთავარი შტაბის” კონტროლის ქვეშ გადავიდა გურიის თითქმის ყველა სტრატეგიული<br /> პუნქტი, ადმინისტრაციული ცენტრის, ოზურგეთის, გამოკლებით. ხელისუფლებამ აჯანყებულთა წინააღმდეგ, რომელთა რაოდენობა 7 ათასს აღემატებოდა, დამსჯელი რაზმი დაძრა პოლკოვნიკ მ. არღუთინსკი-დოლგორუკოვის მეთაურობით (რეგულარული ჯარის 2500 ჯარისკაცი, სამეგრელოსა და იმერეთის მილიცია). აჯანყება ჩაახშვეს. მოძრაობის მეთაურები (50 კაცი) შეიპყრეს და სამხედრო წესით გაასამართლეს.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები გურიაში]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები საქართველოში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1841 2018-03-20T11:12:09Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''გურიის აჯანყება 1841''' - ანტიკოლონიური [[აჯანყება]] [[საქართველო|საქართველოში]], რომლის მიზეზი იყო გლეხთა ექსპლუატაციის ზრდა, სახელმწიფო გადასახადების სიმძიმე, რუსი მოხელეების<br /> თვითნებობა. <br /> <br /> აჯანყების საბაბი გახდა კანონი, რომლის მიხედვით 1841 წლიდან სახელმწიფო გადასახადი ფულადი სახით<br /> უნდა აკრეფილიყო. 22 მაისს დაწყებულმა აჯანყებამ აგვისტოში პიკს მიაღწია და მთელი გურია მოიცვა; მასში მოსახლეობის ყველა ფენამ მიიღო მონაწილეობა. გურულებმა 9 აგვისტოს სოფელ გოგორეთთან დაამარცხეს<br /> პოლკოვნიკ ბრუსილოვის რაზმი, ხოლო 10 აგვისტოს განაიარაღეს ნიკოლაევის საგუშაგოს [[გარნიზონი]]. <br /> <br /> აჯანყების ხელმძღვანელი „მთავარი შტაბის” კონტროლის ქვეშ გადავიდა გურიის თითქმის ყველა სტრატეგიული<br /> პუნქტი, ადმინისტრაციული ცენტრის, ოზურგეთის, გამოკლებით. ხელისუფლებამ აჯანყებულთა წინააღმდეგ, რომელთა რაოდენობა 7 ათასს აღემატებოდა, დამსჯელი რაზმი დაძრა პოლკოვნიკ მ. არღუთინსკი-დოლგორუკოვის მეთაურობით (რეგულარული ჯარის 2500 ჯარისკაცი, სამეგრელოსა და იმერეთის მილიცია). აჯანყება ჩაახშვეს. მოძრაობის მეთაურები (50 კაცი) შეიპყრეს და სამხედრო წესით გაასამართლეს.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1866 2018-03-20T11:11:25Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1866''' - [[აჯანყება]] აფხაზეთში, რომელიც გამოწვეული იყო კოლონიური ჩაგვრის გაძლიერებით 1864 წელს აფხაზეთის სამთავროს გაუქმებისა და აქ [[რუსეთი|რუსეთის]] უშუალო მმართველობის შემოღების შემდეგ. მოვლენები დააჩქარა საგლეხო რეფორმის მზადებამ, რომელიც ხალხის აზრს არ ითვალისწინებდა. <br /> <br /> აჯანყება დაიწყო 26 ივლისს, სოფელ ლიხნში (ახლანდელი გუდაუთის რაიონი), სადაც [[აფხაზები|აფხაზებმა]] მოკლეს „სოხუმის განყოფილების“ უფროსი პოლკოვნიკი კონიარი თანმხლები პირებით (ოფიცრები, ჩინოვნიკები და კაზაკები). აჯანყებულებმა იმავე დღეს გამოაცხადეს ლაშქრობა სოხუმზე. თავდასხმის სხვა სამიზნეებად აირჩიეს ბიჭვინთისა და წებელდის სიმაგრეები. <br /> <br /> გამოცხადდა აფხაზეთის სამთავროს აღდგენა და მთავრად აირჩიეს (ფაქტობრივად, მისი სურვილის გარეშე) 19 წლის გიორგი შარვაშიძე, უკანასკნელი მთავრის, მიხეილის, ვაჟი. სასტიკი ბრძოლები გაიმართა სოხუმთან 27-30 ივლისს. აფხაზები ქალაქში შეიჭრნენ, მაგრამ ციხე-სიმაგრე ვერ აიღეს. 30 ივლისის შემდეგ საბრძოლო მოქმედებებში მკვეთრი გარდატეხა მოხდა, ვინაიდან ამ დროისათვის აფხაზეთში უკვე დიდი რაოდენობით იყო შეყვანილი მთავრობის [[ჯარები]] ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორ სვიატოპოლკ-მირსკის [[სარდლობა|სარდლობით]]. მიუხედავად ამისა, სვიატოპოლკ-მირსკი არ ჩქარობდა უკანდახეულ აჯანყებულთა დადევნებას, რადგან [[პარტიზანული ომი|პარტიზანული ომის]] ეშინოდა. მან მოლაპარაკებების გაგრძელება ირჩია. გენერალ-გუბერნატორმა აფხაზებს შესთავაზა წინააღმდეგობის შეწყვეტა და [[განიარაღება]]. სამაგიეროდ, რუსული მხარე მხოლოდ სასამართლო გარჩევით დაკმაყოფილდებოდა. ეს პირობები მიღებულ იქნა. მოსახლეობამ ხელისუფლებას ჩააბარა 6 500-ზე მეტი [[თოფი]] და [[დამბაჩა]]. საველე სასამართლოს გადაეცა აჯანყების აქტიური მონაწილენი, რომელთაგან 30 ადამიანი გააციმბირეს, ხოლო სამი – დახვრიტეს. ხელისუფლებას დანებდა გიორგი შარვაშიძეც. მთავრობამ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ბატონიშვილი აჯანყების ფორმალური მოთავე თავისი სურვილის გარეშე გახდა და მას შედარებით იოლი სასჯელი შეუფარდა – გაამწესეს ორენბურგის სამხედრო ოლქის ჯარებში [[კავკასია|კავკასიაში]] დაბრუნების უფლების გარეშე.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1840-42 2018-03-20T11:08:38Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1840-42''' - ანტიკოლონიური [[აჯანყება]] მთიანი აფხაზეთის ოლქებში – დალსა და წებელდაში (მდინარე კოდორის ზემო და შუა წელი). <br /> <br /> დალ-წებელდა, სადაც მარშანიათა ფეოდალური საგვარეულო პირველობდა, 1810 წელს აფხაზეთის სამთავროს [[რუსეთი|რუსეთის]] იმპერიაში შესვლის შემდეგ 1837 წლამდე ინარჩუნებდა დამოუკიდებლობას. 1840 წლის დასაწყისში ზღვიპირა აფხაზურ-ადიღურმა ტომებმა (უბიხებმა, შაფსუღებმა, ჯიქებმა) გაააქტიურეს - [[ბრძოლა]] რუსეთის [[ჯარები|ჯარების]] წინააღმდეგ. მათ აჯანყებისკენ მოუწოდეს აგრეთვე დალ-წებელდის მოსახლეობას, რომელიც უკმაყოფილო იყო რუსეთის მიერ დამყარებული კოლონიური რეჟიმით. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა დალელი თავადი შაბათ მარშანია. <br /> <br /> რუსეთის ხელისუფლებამ აჯანყების ჩასახშობად 1840 წლის ზაფხულში დამსჯელი რაზმი გაგზავნა, რომელმაც წებელდა დაიკავა. იმავე წლის დეკემბერში მთავრობის ჯარი (რეგულარული ჯარის 6 [[ასეული (სამხედრო)|ასეული]] 6 [[ქვემეხი (საარტილერიო)|ქვემეხით]] და 1300 მილიციელი) დალში შეიჭრა. დამსჯელი რაზმის მეთაურს პოლკოვნიკ მურავიოვს განზრახული ჰქონდა დალელები მშობლიური ადგილებიდან გაეძევებინა და მოესპო მთელი აფხაზეთის უკმაყოფილო ელემენტების თავშესაფარი, მაგრამ ტყეში გასულმა დალელებმა მტერს [[ზურგი|ზურგიდან]] შემოუარეს და კომუნიკაციები გადაუჭრეს. საექსპედიციო რაზმი დაღუპვისაგან იხსნეს ცარიზმის მომხრე ფეოდალებმა, რომლებმაც მომხდურები მთის ბილიკებით სამშვიდობოს გაიყვანეს. <br /> <br /> 1841 წელს ანტიკოლონიური ბრძოლა აფხაზეთში გააქტიურდა. 1842 წელს წებელდაში ერთ-ერთი შეტაკების დროს დაიღუპა შ. მარშანია. იგი შეცვალა მისმა უმცროსმა ძმამ – ეშსოუმ, რომელიც წლების განმავლობაში კიდევ აგრძელებდა [[პარტიზანული ომი|პარტიზანულ ომს]] რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ. მას [[ბაზა (სამხედრო)|ბაზები]] ჰქონდა ჩრდილო-დასავლეთ [[კავკასია|კავკასიასა]] და ფსხუში (მდინარე ბზიფის ზემოწელზე), სადაც არ იყო რუსული ადმინისტრაციის კონტროლი. <br /> <br /> მარშანიათა საგვარეულოს ზოგი სხვა წარმომადგენელი კი აქტიურად ეხმარებოდა მთავრობის ჯარებს, რისთვისაც მათ აჯანყების მონაწილეთა სამფლობელოები მიიღეს.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1821-27 2018-03-20T11:05:29Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1821-27''' - ანტირუსული [[აჯანყება]] აფხაზეთში, რომელიც 1810 წლიდან ავტონომიურ სამთავროს წარმოადგენდა [[რუსეთი|რუსეთის]] იმპერიის ფარგლებში. <br /> <br /> შეიარაღებული გამოსვლები დაიწყო აფხაზეთის მთავრის გიორგი (საფარბეგ) შარვაშიძის გარდაცვალების (1821 წლის 7 თებერვალი) შემდეგ. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა აფხაზეთის ყოფილი მთავარი, ოსმალური ორიენტაციის ასლანბეგ შარვაშიძე. <br /> <br /> იმერეთის მმართველი [[გენერალი]] გორჩაკოვი რეგულარული ჯარის დანაყოფებით (1,5 [[ბატალიონი]], 2 [[ქვემეხი (საარტილერიო)|ქვემეხი]]) და მილიციით (600 კაცი) გამდგარი აფხაზეთის წინააღმდეგ დაიძრა. ცხარე შეტაკება მოხდა კოდორთან, სადაც 3 ათ. [[აფხაზები|აფხაზი]] იყო გამაგრებული. მთავრობის [[ჯარი|ჯარმა]] გაარღვია აჯანყებულთა პოზიციები და სოხუმში შევიდა. აქედან გორჩაკოვი ბზიფის მხარეში (ახლანდელი გუდაუთის რაიონი) შეიჭრა, სადაც მისმა რაზმებმა მრავალი სოფელი გადაწვეს. <br /> <br /> გორჩაკოვმა აფხაზეთის მთავრად გამოაცხადა გიორგი შარვაშიძის ვაჟი, რუსეთში გაზრდილი და გარუსებული დიმიტრი, რომლის დასაცავად ლიხნის რეზიდენციაში დატოვა 300 ჯარისკაცი 2 ქვემეხით. მცირე ხნის შემდეგ ასლანბეგმა შეუტია ლიხნის [[გარნიზონი|გარნიზონს]], მაგრამ მოგერიებულ იქნა და აფხაზეთიდან გადაიხვეწა. <br /> <br /> სასტიკი რეპრესიების მიუხედავად აფხაზეთში წინააღმდეგობის იდეა არ გამქრალა. დიმიტრი შარვაშიძე პოპულარობით არ სარგებლობდა, ხოლო 1822 წელს იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა (ოფიციალური ვერსიით, მსახურმა მოწამლა). <br /> <br /> 1823 წელს აფხაზეთის მთავრად დაამტკიცეს დიმიტრის უმცროსი ძმა – 13 წლის მიხეილი, მაგრამ არც მისი ხელისუფლება იყო მტკიცე. <br /> <br /> 1824 წლის 22 მაისს აჯანყებულმა აფხაზებმა რუსთა სამხედრო რაზმი (225 კაცი) გაანადგურეს, მოკლულთა შორის იყო სოხუმის კომენდანტი. ამის შემდეგ აჯანყებამ მთელი სამთავრო მოიცვა. სამშობლოში კვლავ დაბრუნდა ასლანბეგი, რომელიც სათავეში ჩაუდგა ბრძოლას. რუსეთის სარდლობამ ენერგიული ზომები მიიღო აჯანყების ჩასახშობად: აფხაზეთში კვლავ გაილაშქრა გორჩაკოვმა 1400 ჯარისკაცით და 4 ქვემეხით; მას შეუერთდა სამეგრელოს სამთავროს მხედრობაც (1100 კაცი). სევასტოპოლიდან გამოიძახეს სამხედრო გემები. <br /> <br /> პირველი შეტაკება ენგურთან მოხდა. მთავრობის ჯარი მძიმე ბრძოლებით მიიწევდა წინ. 20 ივლისს დაიწყო შეტევა ბზიფის მიმართულებით. რუსებმა გაფანტეს აჯანყებულები და ბლოკადისგან იხსნეს ლიხნის გარნიზონი. დამარცხებული ასლანბეგი ისევ გადაიხვეწა. სიტუაცია სამთავროში შედარებით დაწყნარდა მხოლოდ 1827 წლისათვის.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1877 2018-03-20T11:01:47Z

<p>Labashidze: </p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1877''' – [[აჯანყება]] აფხაზეთში რუსეთის კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ. <br /> <br /> აჯანყების უშუალო მიზეზი გახდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი 1877-78|1877-78 რუსეთ-ოსმალეთის ომის]] დაწყება და აფხაზეთის სანაპიროზე 1877 წლის მაისში ოსმალთა [[ჯარები|ჯარების]] გადმოსვლა, რომლებიც მნიშვნელოვანწილად კავკასიელი მუჰაჯირებისაგან შედგებოდა. რუსეთის ჯარების რაზმი, რომელსაც აფხაზეთის დაცვა ევალებოდა, უკუიქცა. აფხაზთა დიდი ნაწილი ოსმალებს მიემხრო, შეგროვდა ლაშქარი, რომელიც ოსმალებმა თანამედროვე [[შაშხანა|შაშხანებით]] აღჭურვეს. ამასობაში რუსეთის [[სარდლობა|სარდლობამ]] აფხაზეთში დამატებითი ძალები შეიყვანა გენერალ ი. ალხაზოვის (ალხაზიშვილი) სარდლობით, რომელიც აჯანყებულებთან რამდენიმე შეტაკების შემდეგ მდინარე ღალიძგაზე გამაგრდა. [[აფხაზები]] და ოსმალები ივნისში ცდილობდნენ ღალიძგის [[ფრონტი|ფრონტის]] გარღვევას, მაგრამ უშედეგოდ. ივლისის დასაწყისში ალხაზოვის ჯარები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ და აფხაზებს კოდორამდე დაახევინეს. 2 აგვისტოს დაიწყო აფხაზეთის კამპანიის უკანასკნელი ფაზა. სოხუმზე ერთი მიმართულებით ერთდროულად დაიძრა სამი საჯარისო [[შენაერთი]]. გენერალ ალხაზოვის რაზმი უტევდა კოდორის უბნიდან, პოლკოვნიკ შელკოვნიკოვის კოლონა – სოჭის მხრიდან, ხოლო გენერალ ბაბიჩის რაზმი დაეშვა მარუხის უღელტეხილიდან. აფხაზები სერიოზულ წინააღმდეგობას აღარ უწევდნენ რუსებს ისინი ცეცხლს უკიდებდნენ თავიანთ სახლებს და ოჯახებითა და საქონლით სოხუმისკენ გარბოდნენ, სადაც [[ევაკუაცია|ევაკუაციისთვის]] გამალებული სამზადისი იყო. 19 აგვისტოსათვის ოსმალებმა დატოვეს სოხუმი, მათ გაჰყვა 40 ათ-მდე აფხაზი მუჰაჯირი.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1877 2018-03-20T10:58:11Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1877''' – [[აჯანყება]] აფხაზეთში რუსეთის კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ. <br /> <br /> აჯანყების უშუალო მიზეზი გახდა [[რუსეთ-ოსმალეთის ომი 1877-78|1877-78 რუსეთ-ოსმალეთის ომის]] დაწყება და აფხაზეთის სანაპიროზე 1877 წლის მაისში ოსმალთა ჯარების გადმოსვლა, რომლებიც მნიშვნელოვანწილად კავკასიელი მუჰაჯირებისაგან შედგებოდა. რუსეთის ჯარების რაზმი, რომელსაც აფხაზეთის დაცვა ევალებოდა, უკუიქცა. აფხაზთა დიდი ნაწილი ოსმალებს მიემხრო, შეგროვდა ლაშქარი, რომელიც ოსმალებმა თანამედროვე შაშხანებით აღჭურვეს. ამასობაში რუსეთის სარდლობამ აფხაზეთში დამატებითი ძალები შეიყვანა გენერალ ი. ალხაზოვის (ალხაზიშვილი) სარდლობით, რომელიც აჯანყებულებთან რამდენიმე შეტაკების შემდეგ მდინარე ღალიძგაზე გამაგრდა. [[აფხაზები]] და ოსმალები ივნისში ცდილობდნენ ღალიძგის ფრონტის გარღვევას, მაგრამ უშედეგოდ. ივლისის დასაწყისში ალხაზოვის ჯარები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ და აფხაზებს კოდორამდე დაახევინეს. 2 აგვისტოს დაიწყო აფხაზეთის კამპანიის უკანასკნელი ფაზა. სოხუმზე ერთი მიმართულებით ერთდროულად დაიძრა სამი საჯარისო შენაერთი. გენერალ ალხაზოვის რაზმი უტევდა კოდორის უბნიდან, პოლკოვნიკ შელკოვნიკოვის კოლონა – სოჭის მხრიდან, ხოლო გენერალ ბაბიჩის რაზმი დაეშვა მარუხის უღელტეხილიდან. აფხაზები სერიოზულ წინააღმდეგობას აღარ უწევდნენ რუსებს ისინი ცეცხლს უკიდებდნენ თავიანთ სახლებს და ოჯახებითა და საქონლით სოხუმისკენ გარბოდნენ, სადაც ევაკუაციისთვის გამალებული სამზადისი იყო. 19 აგვისტოსათვის ოსმალებმა დატოვეს სოხუმი, მათ გაჰყვა 40 ათ-მდე აფხაზი მუჰაჯირი.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1866 2018-03-20T10:57:55Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1866''' - [[აჯანყება]] აფხაზეთში, რომელიც გამოწვეული იყო კოლონიური ჩაგვრის გაძლიერებით 1864 წელს აფხაზეთის სამთავროს გაუქმებისა და აქ რუსეთის უშუალო მმართველობის შემოღების შემდეგ. მოვლენები დააჩქარა საგლეხო რეფორმის მზადებამ, რომელიც ხალხის აზრს არ ითვალისწინებდა. <br /> <br /> აჯანყება დაიწყო 26 ივლისს, სოფელ ლიხნში (ახლანდელი გუდაუთის რაიონი), სადაც [[აფხაზები|აფხაზებმა]] მოკლეს „სოხუმის განყოფილების“ უფროსი პოლკოვნიკი კონიარი თანმხლები პირებით (ოფიცრები, ჩინოვნიკები და კაზაკები). აჯანყებულებმა იმავე დღეს გამოაცხადეს ლაშქრობა სოხუმზე. თავდასხმის სხვა სამიზნეებად აირჩიეს ბიჭვინთისა და წებელდის სიმაგრეები. <br /> <br /> გამოცხადდა აფხაზეთის სამთავროს აღდგენა და მთავრად აირჩიეს (ფაქტობრივად, მისი სურვილის გარეშე) 19 წლის გიორგი შარვაშიძე, უკანასკნელი მთავრის, მიხეილის, ვაჟი. სასტიკი ბრძოლები გაიმართა სოხუმთან 27-30 ივლისს. აფხაზები ქალაქში შეიჭრნენ, მაგრამ ციხე-სიმაგრე ვერ აიღეს. 30 ივლისის შემდეგ საბრძოლო მოქმედებებში მკვეთრი გარდატეხა მოხდა, ვინაიდან ამ დროისათვის აფხაზეთში უკვე დიდი რაოდენობით იყო შეყვანილი მთავრობის ჯარები ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორ სვიატოპოლკ-მირსკის სარდლობით. მიუხედავად ამისა, სვიატოპოლკ-მირსკი არ ჩქარობდა უკანდახეულ აჯანყებულთა დადევნებას, რადგან [[პარტიზანული ომი|პარტიზანული ომის]] ეშინოდა. მან მოლაპარაკებების გაგრძელება ირჩია. გენერალ-გუბერნატორმა აფხაზებს შესთავაზა წინააღმდეგობის შეწყვეტა და განიარაღება. სამაგიეროდ, რუსული მხარე მხოლოდ სასამართლო გარჩევით დაკმაყოფილდებოდა. ეს პირობები მიღებულ იქნა. მოსახლეობამ ხელისუფლებას ჩააბარა 6 500-ზე მეტი თოფი და დამბაჩა. საველე სასამართლოს გადაეცა აჯანყების აქტიური მონაწილენი, რომელთაგან 30 ადამიანი გააციმბირეს, ხოლო სამი – დახვრიტეს. ხელისუფლებას დანებდა გიორგი შარვაშიძეც. მთავრობამ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ბატონიშვილი აჯანყების ფორმალური მოთავე თავისი სურვილის გარეშე გახდა და მას შედარებით იოლი სასჯელი შეუფარდა – გაამწესეს ორენბურგის სამხედრო ოლქის ჯარებში [[კავკასია|კავკასიაში]] დაბრუნების უფლების გარეშე.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1840-42 2018-03-20T10:57:35Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1840-42''' - ანტიკოლონიური [[აჯანყება]] მთიანი აფხაზეთის ოლქებში – დალსა და წებელდაში (მდინარე კოდორის ზემო და შუა წელი). <br /> <br /> დალ-წებელდა, სადაც მარშანიათა ფეოდალური საგვარეულო პირველობდა, 1810 წელს აფხაზეთის სამთავროს რუსეთის იმპერიაში შესვლის შემდეგ 1837 წლამდე ინარჩუნებდა დამოუკიდებლობას. 1840 წლის დასაწყისში ზღვიპირა აფხაზურ-ადიღურმა ტომებმა (უბიხებმა, შაფსუღებმა, ჯიქებმა) გაააქტიურეს - [[ბრძოლა]] რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ. მათ აჯანყებისკენ მოუწოდეს აგრეთვე დალ-წებელდის მოსახლეობას, რომელიც უკმაყოფილო იყო რუსეთის მიერ დამყარებული კოლონიური რეჟიმით. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა დალელი თავადი შაბათ მარშანია. <br /> <br /> რუსეთის ხელისუფლებამ აჯანყების ჩასახშობად 1840 წლის ზაფხულში დამსჯელი რაზმი გაგზავნა, რომელმაც წებელდა დაიკავა. იმავე წლის დეკემბერში მთავრობის ჯარი (რეგულარული ჯარის 6 ასეული 6 ქვემეხით და 1300 მილიციელი) დალში შეიჭრა. დამსჯელი რაზმის მეთაურს პოლკოვნიკ მურავიოვს განზრახული ჰქონდა დალელები მშობლიური ადგილებიდან გაეძევებინა და მოესპო მთელი აფხაზეთის უკმაყოფილო ელემენტების თავშესაფარი, მაგრამ ტყეში გასულმა დალელებმა მტერს ზურგიდან შემოუარეს და კომუნიკაციები გადაუჭრეს. საექსპედიციო რაზმი დაღუპვისაგან იხსნეს ცარიზმის მომხრე ფეოდალებმა, რომლებმაც მომხდურები მთის ბილიკებით სამშვიდობოს გაიყვანეს. <br /> <br /> 1841 წელს ანტიკოლონიური ბრძოლა აფხაზეთში გააქტიურდა. 1842 წელს წებელდაში ერთ-ერთი შეტაკების დროს დაიღუპა შ. მარშანია. იგი შეცვალა მისმა უმცროსმა ძმამ – ეშსოუმ, რომელიც წლების განმავლობაში კიდევ აგრძელებდა [[პარტიზანული ომი|პარტიზანულ ომს]] რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ. მას ბაზები ჰქონდა ჩრდილო-დასავლეთ [[კავკასია|კავკასიასა]] და ფსხუში (მდინარე ბზიფის ზემოწელზე), სადაც არ იყო რუსული ადმინისტრაციის კონტროლი. <br /> <br /> მარშანიათა საგვარეულოს ზოგი სხვა წარმომადგენელი კი აქტიურად ეხმარებოდა მთავრობის ჯარებს, რისთვისაც მათ აჯანყების მონაწილეთა სამფლობელოები მიიღეს.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90_1821-27 2018-03-20T10:57:19Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''აფხაზეთის აჯანყება 1821-27''' - ანტირუსული [[აჯანყება]] აფხაზეთში, რომელიც 1810 წლიდან ავტონომიურ სამთავროს წარმოადგენდა რუსეთის იმპერიის ფარგლებში. <br /> <br /> შეიარაღებული გამოსვლები დაიწყო აფხაზეთის მთავრის გიორგი (საფარბეგ) შარვაშიძის გარდაცვალების (1821 წლის 7 თებერვალი) შემდეგ. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა აფხაზეთის ყოფილი მთავარი, ოსმალური ორიენტაციის ასლანბეგ შარვაშიძე. <br /> <br /> იმერეთის მმართველი გენერალი გორჩაკოვი რეგულარული ჯარის დანაყოფებით (1,5 ბატალიონი, 2 ქვემეხი) და მილიციით (600 კაცი) გამდგარი აფხაზეთის წინააღმდეგ დაიძრა. ცხარე შეტაკება მოხდა კოდორთან, სადაც 3 ათ. [[აფხაზები|აფხაზი]] იყო გამაგრებული. მთავრობის ჯარმა გაარღვია აჯანყებულთა პოზიციები და სოხუმში შევიდა. აქედან გორჩაკოვი ბზიფის მხარეში (ახლანდელი გუდაუთის რაიონი) შეიჭრა, სადაც მისმა რაზმებმა მრავალი სოფელი გადაწვეს. <br /> <br /> გორჩაკოვმა აფხაზეთის მთავრად გამოაცხადა გიორგი შარვაშიძის ვაჟი, რუსეთში გაზრდილი და გარუსებული დიმიტრი, რომლის დასაცავად ლიხნის რეზიდენციაში დატოვა 300 ჯარისკაცი 2 ქვემეხით. მცირე ხნის შემდეგ ასლანბეგმა შეუტია ლიხნის გარნიზონს, მაგრამ მოგერიებულ იქნა და აფხაზეთიდან გადაიხვეწა. <br /> <br /> სასტიკი რეპრესიების მიუხედავად აფხაზეთში წინააღმდეგობის იდეა არ გამქრალა. დიმიტრი შარვაშიძე პოპულარობით არ სარგებლობდა, ხოლო 1822 წელს იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა (ოფიციალური ვერსიით, მსახურმა მოწამლა). <br /> <br /> 1823 წელს აფხაზეთის მთავრად დაამტკიცეს დიმიტრის უმცროსი ძმა – 13 წლის მიხეილი, მაგრამ არც მისი ხელისუფლება იყო მტკიცე. <br /> <br /> 1824 წლის 22 მაისს აჯანყებულმა აფხაზებმა რუსთა სამხედრო რაზმი (225 კაცი) გაანადგურეს, მოკლულთა შორის იყო სოხუმის კომენდანტი. ამის შემდეგ აჯანყებამ მთელი სამთავრო მოიცვა. სამშობლოში კვლავ დაბრუნდა ასლანბეგი, რომელიც სათავეში ჩაუდგა ბრძოლას. რუსეთის სარდლობამ ენერგიული ზომები მიიღო აჯანყების ჩასახშობად: აფხაზეთში კვლავ გაილაშქრა გორჩაკოვმა 1400 ჯარისკაცით და 4 ქვემეხით; მას შეუერთდა სამეგრელოს სამთავროს მხედრობაც (1100 კაცი). სევასტოპოლიდან გამოიძახეს სამხედრო გემები. <br /> <br /> პირველი შეტაკება ენგურთან მოხდა. მთავრობის ჯარი მძიმე ბრძოლებით მიიწევდა წინ. 20 ივლისს დაიწყო შეტევა ბზიფის მიმართულებით. რუსებმა გაფანტეს აჯანყებულები და ბლოკადისგან იხსნეს ლიხნის გარნიზონი. დამარცხებული ასლანბეგი ისევ გადაიხვეწა. სიტუაცია სამთავროში შედარებით დაწყნარდა მხოლოდ 1827 წლისათვის.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:აჯანყებები]]<br /> [[კატეგორია:აჯანყებები აფხაზეთში]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 2018-03-20T10:56:27Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''შეიარაღებული აჯანყება''' – გარკვეული სოციალური ძალების აშკარა გამოსვლა იარაღით არსებული ხელისუფლების წინააღმდეგ.<br /> <br /> შეიარაღებული აჯანყება მიმართულია პოლიტიკური ძალაუფლების მოპოვებისკენ, როგორც წესი, მიმდინარეობს ქვეყნის მოსახლეობის ფართო მასების მონაწილეობით, არსებითი ცვლილებების მოთხოვნებით. შეიარაღებული აჯანყება განსხვავდება პუტჩის, ამბოხებისა და სამხედროების შეთქმულებებისგან. ის შეიცავს სოციალურ რევოლუციად ან სამოქალაქო ომად გადაზრდის შესაძლებლობას. <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:სამხედრო ტერმინები]]<br /> [[კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები]]<br /> [[კატეგორია:კონფლიქტები]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90 2018-03-20T10:55:46Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''ბასილთა''' ''(ოს. Басилтæ)'' <br /> <br /> 1. ახალი წელი. – „[[ნოგ ბონი]]“. <br /> <br /> <br /> 2. საახალწლო რიტუალური პურები; აცხობდნენ ახალწლისწინა საღამოს და წარმოადგენდა ადამიანების, შინაური ცხოველების (ხარის, ცხვრის, თხის; ასევე [[ირემი|ირმის]]) და სამეურნეო იარაღების ([[კავი]]ს, [[უღელი]]ს და სხვ.) ფიგურებს, რომლებსაც წყალკურთხევის („[[დონისკაფანი|დონისქაფანი]]“) დღესასწაულამდე ინახავდნენ. იდენტური სახელწოდების (ბასილი, ბასილა, ვასილა) საახალწლო ფიგურულ პურებს იცნობდნენ სომხები და [[ქართველები]]. ასეთი პურები ფართოდ იყო გავრცელებული სხვა ხალხებშიც და გენეტიკურად დაკავშირებულია ნაყოფიერების [[კულტი|კულტთან]].<br /> <br /> ტერმინი Басил- (-тæ ფორმანტი ოსურ ენაში მრავლობითობის მაწარმოებელია) უკავშირდება წმინდა ბასილი დიდის სახელს, რომლის ხსენების დღე ქრისტიანული კალენდრით ახალ წელზე (1 იანვარი) მოდის (შდრ. ოსური ენის დიგორული დიალექტის Басилти мæйæ – „იანვრის თვე“; ასევე იანვრის ბალყარული სახელწოდება – „ბასილაი“; რუსული Васильев день – „ახალი წლის დღე“, Васильев вечер – „ახალწლისწინა საღამო“).<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Чибиров Л. А. Народный земледельческий калкндарь осетин. Цхинвали, 1976;<br /> * Уарзиати В. С., Чибиров Л. А. Календарная и праздничная обрядность // Осетины. Серия „Народы и Культуры“. Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров. М., 2012.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017<br /> <br /> <br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ოსური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საახალწლო რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:სარიტუალო პური]]</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:55:04Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:54:57Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9D_%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:54:43Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9D_%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:54:36Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:54:18Z

<p>Labashidze: გვერდის შიგთავსი დაცარიელდა</p> <hr /> <div></div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90:%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2018-03-20T10:54:11Z

<p>Labashidze: ახალი გვერდი: სა</p> <hr /> <div>სა</div>

Labashidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0 2018-03-20T10:54:01Z

<p>Labashidze: /* წყარო */</p> <hr /> <div>'''თათარაშვილი ნოდარ ივანეს ძე''' - (დ. 1941), გენერალ-ლეიტენანტი (1996), მთავარი შტაბის უფროსი (1994-96). აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამხედრო კომისარი (1984-92), მთავარი შტაბის უფროსის მოადგილე, საქართველოს სამშვიდობო ძალების სარდალი ცხინვალის რეგიონში (1993-94), საქართველოს<br /> თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე (1994-98), საქართველოს სამხედრო კომისარი (1998). აჭარის <br /> ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს გენერლები]]<br /> [[კატეგორია:გენერალ-ლეიტენანტები]]<br /> [[კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამხედრო კომისრები]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს სამშვიდობო ძალების სარდლები]]<br /> [[კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები]]</div>

Labashidze