https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98 2026-04-26T14:45:00Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=238269&oldid=prev 2024-11-09T22:41:07Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">22:41, 9 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სეტი I<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე [[რამსეს II]]-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით [[სენუსერტ II]]-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე [[რამსეს II]]-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით [[სენუსერტ II]]-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=238226&oldid=prev 2024-11-09T20:37:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:37, 9 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე [[რამსეს II]]-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე [[რამსეს II]]-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სენუსერტ II<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. [[პტოლემაიოსები]]ს პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. [[პტოლემაიოსები]]ს პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=238182&oldid=prev 2024-11-07T22:41:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">22:41, 7 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Abidosi.JPG|thumb|250პქ|აბიდოსი, სეტი I-ის ტაძარი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Abidosi.JPG|thumb|250პქ|აბიდოსი, სეტი I-ის ტაძარი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, <del class="diffchange diffchange-inline">ნილოსის </del>დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნილოსი]]ს </ins>დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების [[ფარაონი|ფარაონებ]]ის სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], [[ჯერი]], [[ჯეტი]], [[პერიბსენი]], დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების [[ფარაონი|ფარაონებ]]ის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|</ins>სამარხები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], [[ჯერი]], [[ჯეტი]], [[პერიბსენი]], დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=238051&oldid=prev 2024-11-05T21:20:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:20, 5 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე რამსეს II-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>რამსეს II<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. [[პტოლემაიოსები]]ს პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. [[პტოლემაიოსები]]ს პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=237986&oldid=prev 2024-11-05T11:24:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:24, 5 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების <del class="diffchange diffchange-inline">ფარაონების </del>სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], [[ჯერი]], ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფარაონი|ფარაონებ]]ის </ins>სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], [[ჯერი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჯეტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პერიბსენი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე რამსეს II-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე რამსეს II-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია [[თოტმეს III]]-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. <del class="diffchange diffchange-inline">პტოლემაიოსების </del>პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[პტოლემაიოსები]]ს </ins>პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტის არქეოლოგიური კვლევა პირველად აბიდოსში ჩატარდა და თანამედროვე მსოფლიომ ეგვიპტის ისტორიის გაცნობა სწორედ აბიდოსიდან დაიწყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტის არქეოლოგიური კვლევა პირველად აბიდოსში ჩატარდა და თანამედროვე მსოფლიომ ეგვიპტის ისტორიის გაცნობა სწორედ აბიდოსიდან დაიწყო. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=237038&oldid=prev 2024-10-24T11:25:51Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:25, 24 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემორჩენილი ნაგებობებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია აბიდოსის დიდ ტაძრად წოდებული სეტი I-ის (XIX დინასტია) ტაძარი. მის ძირითად დანიშნულებას ძველი ფარაონების თაყვანისცემა წარმოადგენდა, სწორედ ამიტომ ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე სეტი I-მა მოათავსა ეგვიპტის ფარაონების სია, რომელიც დღეს ეგვიპტის ფარაონების აბიდოსის სიის სახელით არის ცნობილი („მეფეთა სიები“). ტაძრის უკან მდებარე სეტი I-ის კენოტაფი დღეს ოსირეიონად არის წოდებული. მისმა კედლებმა შემოგვინახა სცენები „ჭიშკრის“ და „მკვდართა“ წიგნებიდან. ოსირისის დიდი ტაძარი I-II დინასტიებით დათარიღებულ ტაძრის [[ფუნდამენტი|ფუნდამენტზეა]] აგებული, რომელიც უძველესი ადგილობრივი ღმერთის – ხენტიიმენტიუსადმი იყო მიძღვნილი (Bonnet, 1952, 3). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე რამსეს II-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია თოტმეს III-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია აგრეთვე რამსეს II-ის (XIX დინასტია) ტაძარი და სამეფო საკულტო ნაგებობები ქალაქის სამხრეთ ნაწილში, განსაკუთრებით სენუსერტ II-ის (XII დინასტია) [[კაპელა]] და იახმეს III-ის (XVIII დინასტია) ნაგებობები. იახმეს III-მ აქ პატარა პირამიდაც ააგო. 1996 წ. აღმოჩენილია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თოტმეს III<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-ის (XVIII დინასტია) ტაძარი. ძველ ქალაქს გარს ერტყა კედელი, რომელიც დღემდე დგას და მას კომ ეს-სულთანს უწოდებენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. პტოლემაიოსების პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაპოვნია საცხოვრებელი უბნის ნაწილი (თარიღდება ძველი სამეფოს და პირველი გარდამავალი პერიოდით) ვიწრო [[ქუჩა|ქუჩის]] გასწვრივ დგას 7-10 ოთახისაგან შემდგარი [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს სახლები [[ეზო]]ებით და სახელოსნოები, მათ შორის ეგვიპტეში ნაპოვნი უძველესი ქაშანურის სახელოსნო. ქალაქი აქტიურად შენდებოდა და იზრდებოდა XXX დინასტიამდე. აბიდოსის ყველაზე ახალგაზრდა ნაგებობა ამ დინასტიის ფარაონის – ნექტანებოსის მეფობით არის დათარიღებული. პტოლემაიოსების პერიოდიდან ქალაქი თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას, რომელიც მან XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიბრუნა. უცნაური დამთხვევით, აბიდოსში არა მარტო ეგვიპტური სახელმწიფოს, არამედ ეგვიპტის მეცნიერული შესწავლის ისტორიაც იწყება. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=236771&oldid=prev 2024-10-21T18:36:20Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:36, 21 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ძველ ეგვიპტეში]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქალაქები ძველ ეგვიპტეში]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ნეკროპოლისები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=236706&oldid=prev 2024-10-21T09:46:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:46, 21 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], ჯერი, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა [[ხორ-ახა]], [[ნარმერი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჯერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=236701&oldid=prev 2024-10-21T09:14:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:14, 21 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა ხორ-ახა, [[ნარმერი]], ჯერი, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ხორ-ახა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[ნარმერი]], ჯერი, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%98&diff=236696&oldid=prev 2024-10-21T09:02:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:02, 21 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აბიდოსი''' – (''ბერძნ.'' სახელი – Abydos, თანამედრ. ელ არაბა ელ მადფუნე), [[ეგვიპტე|ეგვიპტის]] ერთ-ერთი უძველესი [[ქალაქი]] და უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი ზემო ეგვიპტის მერვე ნომში, ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე. ქალაქი [[ნეკროპოლისი|ნეკროპოლისთან]] ერთად დაახლ. 10 კვ. კმ.-ს მოიცავდა. მისი უძველესი დასახლება, რომელიც დღეს ძირითადად [[გრუნტი (ქანები)|გრუნტი]]ს წყლების ქვეშაა მოქცეული, წინადინასტიური პერიოდით თარიღდება (Petrie, 1902, 64). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა ხორ-ახა, ნარმერი, ჯერი, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს ისტორია აბიდოსში იწყება, რადგან აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს ეგვიპტის უძველესი – ე.წ. ნულოვანი და I-II დინასტიების ფარაონების სამარხები, რომლებსაც ნომის დედაქალაქის ტინისის მიხედვით ტინისელ ფარაონებს ეძახიან (მათ შორისაა ხორ-ახა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნარმერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ჯერი, ჯეტი, პერიბსენი, დედოფალი მერნეიტი. გრანდიოზულობით გამოირჩევა II დინასტიის ბოლო ფარაონის – ხასეხემუის სამარხი, რომლის კედლების სიგრძე 70 მეტრს აღწევს). აბიდოსის ნეკროპოლისში მდებარეობს კანიონი, რომელიც ეგვიპტელთა წარმოდგენით საიქიოში შესასვლელს წარმოადგენდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დაახლ. XI-XII დინასტიების პერიოდიდან ქალაქი ხდება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რელიგიური ცენტრი და [[ოსირისი]]ს თაყვანისცემის მთავარი ადგილი, რადგან ამ დროს კანიონთან მდებარე პირველი დინასტიის ფარაონის, ჯერის სამარხი ოსირისის თავის სამარხად იქნა მიჩნეული, და აბიდოსს მომლოცველები მთელი ეგვიპტიდან მოაწყდნენ. უდიდეს პატივად ითვლებოდა აბიდოსის სასაფლაოზე დაკრძალვა, ან, უკიდურეს შემთხვევაში, სასაფლაოზე გარდაცვლილისადმი მიძღვნილი პატარა [[სტელა|სტელის]] აღმართვა. მომლოცველთა ნაკადმა, რომელიც თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოედინებოდა და დიდი ღვთაებისათვის მსხვერპლშესაწირი მოჰქონდა, ისეთი რაოდენობის ჭურჭელი დატოვა, რომ აბიდოსის ნეკროპოლისის ამ ნაწილს არაბებმა უმ-ელ-ქააბი – „ქოთნების დედა“ დაარქვეს. ბუნებრივია, რომ გათხრები აქ დღემდე მიმდინარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili