https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98 2026-05-03T17:33:18Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=239587&oldid=prev 2024-11-21T10:17:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:17, 21 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.),&#160; მდებარეობს მდ. [[მტკვარი|მტკვრის]] 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. [[ურაველი (მდინარე)|ურავლი]]ს, ხეობაში ([[ახალციხის მუნიციპალიტეტი]], ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.),&#160; მდებარეობს მდ. [[მტკვარი|მტკვრის]] 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. [[ურაველი (მდინარე)|ურავლი]]ს, ხეობაში ([[ახალციხის მუნიციპალიტეტი]], ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო <del class="diffchange diffchange-inline">ჩრდილოეთით </del>მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჩრდილოეთი |ჩრდილოეთი]]თ </ins>მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=226506&oldid=prev 2024-05-15T18:29:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:29, 15 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agara2.jpg|thumb|350px|'''აგარის სამონასტრო კომპლექსი''']]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agara2.jpg|thumb|350px|'''აგარის სამონასტრო კომპლექსი''']]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), <del class="diffchange diffchange-inline">, </del>მდებარეობს მდ. [[მტკვარი|მტკვრის]] 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. <del class="diffchange diffchange-inline">ურავლის</del>, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>მდებარეობს მდ. [[მტკვარი|მტკვრის]] 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ურაველი (მდინარე)|ურავლი]]ს</ins>, ხეობაში (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ახალციხის მუნიციპალიტეტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=223379&oldid=prev 2024-04-17T20:17:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:17, 17 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agara2.jpg|thumb|350px|'''აგარის სამონასტრო კომპლექსი''']]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agara2.jpg|thumb|350px|'''აგარის სამონასტრო კომპლექსი''']]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. მტკვრის 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მტკვარი|</ins>მტკვრის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი [[ნაგებობა]]ა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=222831&oldid=prev 2024-04-11T10:22:27Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">დარბაზული ნაგებობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:22, 11 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 43:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===დარბაზული ნაგებობა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===დარბაზული ნაგებობა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტრის მთავარი ტაძრის აღმოსავლეთით და მისგან 7-8 მ მოშორებით, საკმაოდ მოზრდილ კრიპტასამარხზე, აღმართულია თლილი ქვის დარბაზული ნაგებობა. კრიპტასამარხი ყორეს წყობით არის ამოყვანილი, აქ ორი, ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი, სწორკუთხა სათავსია. კრიპტები ცილინდრული კამარით იყო გადახურული და მათ თითო სწორკუთხა ღიობი აქვთ დასავლეთიდან (გადარჩენილი ღიობის ზომა: 67 X 69 სმ). კრიპტასამარხები სხვადასხვა დროს არის ნაგები (სავარაუდოდ, თავდაპირველად სამხრეთით მდებარე კრიპტა აიგო, რპმელსაც მოგვიანებით ჩრდილო კედელზე მასზე მაღალი [[კრიპტა]] მიაშენეს). კრიპტა თაროსებური ლავგარდნითაა დასრულებული და მის მოსწორებულ ბანზე თლილი&#160; ქვის ჰორიზონტალური რიგების დაცვით შემოსილი დარბაზული ნაგებობაა აღმართული (გარე ზომები: 3.75 X 7.1 მ). ამ ზომის ნაგებობისათვის მას ორი, ზომაზე განიერი, შესასვლელი აქვს. დასავლეთ ღიობის სიგანე 1.61 მეტრია, სამხრეთისა — 1.71 მეტრი უჩვეულოა ამ ნაგებობის აფსიდაც - თლილი ქვით ამოყვანილი აფსიდა საკურთხევლის სარკმლის გარეშეა. გადარჩენილია დასავლეთის ღიობის [[კაპიტელი]], რომელიც მხატვრული გადაწყვეტით, ადრეფეოდალური ხანის ტაძრების კაპიტელთა წრეში ექცევა. თავად კაპიტელი გამორიცხავს ღიობის არქიტრავით გადახურვას, აქ მხოლოდ თაღოვანი გადახურვა უნდა ვიგულისხმოთ. კრიპტისა და „საფლავსა ზედა“ ეკლესიის ჩრდილოეთის ფასადის შესწავლა მიანიშნებს სამლოცველოს მოგვიანებით გადაკეთებაზე. დასავლეთის ძველი ფასადის უკან „დაბრუნებამ“ თავდაპირველი ეკლესიის გეგმა კვადრატს მიახლოებული, დასავლეთიდან თითქმის მთელ სიგანეზე გახსნილი, მცირე სამლოცველო წარმოაჩინა. „მოქცევაი ქართლისაჲს“ ორი უძველესი – შატბერდისეული და ჭელიშური - რედაქცია, [[მირიან <del class="diffchange diffchange-inline">მეფე</del>|მირიან <del class="diffchange diffchange-inline">მეფის</del>]] წერილ-ანდერძი უფლის კვართისა და ელიოზის დის დაკრძალვის ადგილზე აღმართული ხის ეკლესიას ეხება: „...და [ყოვლად]ვე ვერ ვიკადრებდი კართა მისთა განხუმად: თენიერ ხოლო დღეს კრიაკესა: არცა შესვლად ვინ იკადრებდა თენიერ მღვდელთასა: რომელნი გალობედ მას შინა:“ „მოქცევაჲს“ ორივე რედაქცია „წმიდა წმიდათა“ ადგილზე აგებული ეკლესიისადმი განსაკუთრებული რიდით მოპყრობაზე მიგვანიშნებს. მონასტრის გრაფიკულად აღდგენილი თავდაპირველი „საფლავსა ზედა“ ეკლესია გეგმით იმპერატორ კონსტანტინეს მიერ 326 წ. უფლის საფლავზე აგებული ეკლესიის გეგმის სტრუქტურას იმეორებს (იგივე შეიძლება ითქვას ნორბონის მუზეუმში დაცული მაცხოვრის საფლავის V ს. ქვის მოდელზედაც).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტრის მთავარი ტაძრის აღმოსავლეთით და მისგან 7-8 მ მოშორებით, საკმაოდ მოზრდილ კრიპტასამარხზე, აღმართულია თლილი ქვის დარბაზული ნაგებობა. კრიპტასამარხი ყორეს წყობით არის ამოყვანილი, აქ ორი, ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი, სწორკუთხა სათავსია. კრიპტები ცილინდრული კამარით იყო გადახურული და მათ თითო სწორკუთხა ღიობი აქვთ დასავლეთიდან (გადარჩენილი ღიობის ზომა: 67 X 69 სმ). კრიპტასამარხები სხვადასხვა დროს არის ნაგები (სავარაუდოდ, თავდაპირველად სამხრეთით მდებარე კრიპტა აიგო, რპმელსაც მოგვიანებით ჩრდილო კედელზე მასზე მაღალი [[კრიპტა]] მიაშენეს). კრიპტა თაროსებური ლავგარდნითაა დასრულებული და მის მოსწორებულ ბანზე თლილი&#160; ქვის ჰორიზონტალური რიგების დაცვით შემოსილი დარბაზული ნაგებობაა აღმართული (გარე ზომები: 3.75 X 7.1 მ). ამ ზომის ნაგებობისათვის მას ორი, ზომაზე განიერი, შესასვლელი აქვს. დასავლეთ ღიობის სიგანე 1.61 მეტრია, სამხრეთისა — 1.71 მეტრი უჩვეულოა ამ ნაგებობის აფსიდაც - თლილი ქვით ამოყვანილი აფსიდა საკურთხევლის სარკმლის გარეშეა. გადარჩენილია დასავლეთის ღიობის [[კაპიტელი]], რომელიც მხატვრული გადაწყვეტით, ადრეფეოდალური ხანის ტაძრების კაპიტელთა წრეში ექცევა. თავად კაპიტელი გამორიცხავს ღიობის არქიტრავით გადახურვას, აქ მხოლოდ თაღოვანი გადახურვა უნდა ვიგულისხმოთ. კრიპტისა და „საფლავსა ზედა“ ეკლესიის ჩრდილოეთის ფასადის შესწავლა მიანიშნებს სამლოცველოს მოგვიანებით გადაკეთებაზე. დასავლეთის ძველი ფასადის უკან „დაბრუნებამ“ თავდაპირველი ეკლესიის გეგმა კვადრატს მიახლოებული, დასავლეთიდან თითქმის მთელ სიგანეზე გახსნილი, მცირე სამლოცველო წარმოაჩინა. „მოქცევაი ქართლისაჲს“ ორი უძველესი – შატბერდისეული და ჭელიშური - რედაქცია, [[მირიან <ins class="diffchange diffchange-inline">III</ins>|მირიან]] <ins class="diffchange diffchange-inline">მეფის </ins>წერილ-ანდერძი უფლის კვართისა და ელიოზის დის დაკრძალვის ადგილზე აღმართული ხის ეკლესიას ეხება: „...და [ყოვლად]ვე ვერ ვიკადრებდი კართა მისთა განხუმად: თენიერ ხოლო დღეს კრიაკესა: არცა შესვლად ვინ იკადრებდა თენიერ მღვდელთასა: რომელნი გალობედ მას შინა:“ „მოქცევაჲს“ ორივე რედაქცია „წმიდა წმიდათა“ ადგილზე აგებული ეკლესიისადმი განსაკუთრებული რიდით მოპყრობაზე მიგვანიშნებს. მონასტრის გრაფიკულად აღდგენილი თავდაპირველი „საფლავსა ზედა“ ეკლესია გეგმით იმპერატორ კონსტანტინეს მიერ 326 წ. უფლის საფლავზე აგებული ეკლესიის გეგმის სტრუქტურას იმეორებს (იგივე შეიძლება ითქვას ნორბონის მუზეუმში დაცული მაცხოვრის საფლავის V ს. ქვის მოდელზედაც).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დარბაზის პროპორციები ჩვეულებრივი ეკლესიისათვის უჩვეულოდაა დაგრძელებული (აფსიდის გაუთვალისწინებლად — 2.3 X 4.6 მ). სამხრეთის განიერი კარიდან 2-3 საფეხურით დადაბლებულ კრიპტასამარხის თავზე არის მოსწორებულ ბანზე გასასვლელი (დღეს კრიპტასამარხების გადახურვის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩანგრეულია). კრიპტებისა და დარბაზის აგების დრო ძნელი დასადგენია. კარგად გათლილი ქვის საგულდაგულოდ ჰორიზონტალურ რიგებად წყობა XII საუკუნის შემდეგ აღარ გვხვდება და კრიპტაზე დაშენებული დარბაზის თარიღი მთავარი ტაძრის აგების შემდეგ (X ს. შუა წლები და XII ს. დასაწ.) უნდა განისაზღვროს. სხვა მონასტრებში ასეთი უჩვეულო ნაგებობის არსებობა დღემდე არაა დადასტურებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დარბაზის პროპორციები ჩვეულებრივი ეკლესიისათვის უჩვეულოდაა დაგრძელებული (აფსიდის გაუთვალისწინებლად — 2.3 X 4.6 მ). სამხრეთის განიერი კარიდან 2-3 საფეხურით დადაბლებულ კრიპტასამარხის თავზე არის მოსწორებულ ბანზე გასასვლელი (დღეს კრიპტასამარხების გადახურვის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩანგრეულია). კრიპტებისა და დარბაზის აგების დრო ძნელი დასადგენია. კარგად გათლილი ქვის საგულდაგულოდ ჰორიზონტალურ რიგებად წყობა XII საუკუნის შემდეგ აღარ გვხვდება და კრიპტაზე დაშენებული დარბაზის თარიღი მთავარი ტაძრის აგების შემდეგ (X ს. შუა წლები და XII ს. დასაწ.) უნდა განისაზღვროს. სხვა მონასტრებში ასეთი უჩვეულო ნაგებობის არსებობა დღემდე არაა დადასტურებული.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=204579&oldid=prev 2023-09-25T21:10:01Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:10, 25 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბერების სატრაპეზო შიგნიდანაც თლილი ტუფითაა&#160; მოპირკეთებული. გრძივი კედლები პილასტრებზე დაყრდნობილი ხუთი თაღითაა დანაწევრებული. კაპიტელები&#160; მარტივი ფორმისაა და სხვადასხვა ორნამენტითაა შემკული, რომელსაც ოდნავ შეისრული თაღები ეყრდნობა. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლის შუა თაღში სახატე ნიშია. სატრაპეზო დარბაზი ხუთი სარკმლით ნათდება – სამი სარკმელი გრძივ ფასადზე გამოდის, შედარებით - მაღალი თითო სარკმელი მოკლე ფასადებს ამკობს. მეორე სათავსი, ანუ სამზარეულო, სატრაპეზოს სწორკუთხა კარით უკავშირდება. ამ სათავსის ჩრდილო-აღმოსავლეთის კედელში გაჭრილია გარეთ გასასვლელი კარი (დღეს ეს კედელი მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი). დარბაზი ნახევარწრიული კამარით არის გადახურული. სამზარეულო ან სამეურნეო სათავსი ყორეს წყობით არის ამოყვანილი, მხოლოდ საბჯენი თაღები აქვს თლილი ქვისა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ბერების სატრაპეზო შიგნიდანაც თლილი ტუფითაა&#160; მოპირკეთებული. გრძივი კედლები პილასტრებზე დაყრდნობილი ხუთი თაღითაა დანაწევრებული. კაპიტელები&#160; მარტივი ფორმისაა და სხვადასხვა ორნამენტითაა შემკული, რომელსაც ოდნავ შეისრული თაღები ეყრდნობა. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლის შუა თაღში სახატე ნიშია. სატრაპეზო დარბაზი ხუთი სარკმლით ნათდება – სამი სარკმელი გრძივ ფასადზე გამოდის, შედარებით - მაღალი თითო სარკმელი მოკლე ფასადებს ამკობს. მეორე სათავსი, ანუ სამზარეულო, სატრაპეზოს სწორკუთხა კარით უკავშირდება. ამ სათავსის ჩრდილო-აღმოსავლეთის კედელში გაჭრილია გარეთ გასასვლელი კარი (დღეს ეს კედელი მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი). დარბაზი ნახევარწრიული კამარით არის გადახურული. სამზარეულო ან სამეურნეო სათავსი ყორეს წყობით არის ამოყვანილი, მხოლოდ საბჯენი თაღები აქვს თლილი ქვისა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადები მონასტრისათვის&#160; შესაფერი სისადავითაა მორთული. მთავარი ჩრდილო-დასავლეთ ფასადი ცერადაა წაკვეთილი. შესასვლელი იმპოსტებზე დაყრდნობილი ტიმპანითაა&#160; გადახურული, რომელზედაც ათსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ტექსტი ოთხკუთხა დადაბლებულ არეში იწყება, ბოლო კი, შედარებით ვრცელი ორი სტროფი ჩარჩოს ქვემოთ არის ამოკვეთილი: „ქს(ა)ხ(ე) ლ(ი)თა ღ(მრთისა)თა და მწეო) ხ(ე)ბ(ი)თა წ(მიდ)ისა იქოვა) ნე ნ(ა)თ(ლი)სმცემლ(ი)ს(ა) თა ე(რისთავთ) (ერისთავ) თა ბეშქენ და მ(უ)რვ(ა)ნის მლოცველმ(ა)ნ მე ეფრემ ხელვყ(ა)ვ შენებ(ა)დ ტრ(ა)პ(ეზსა ამ(ა)ს და გამიკუეთეს აღაპი ს(აუ)კ(უ)ნ(ო) სამე)ბობ(ა) და ვინცა შემიც(ა)ლოს, კრ(უ) ლმცა არს ღ(მრთისა პირითა“ (ბოლოსწინა სტრიქონში სიტყვა „სბობ“-ს ვ. ბერიძე კითხულობს როგორც „საბობა“-ს, ხოლო ვ. სილოგავა - როგორც „სამებობა“-ს). წარწერაში ნახსენები ერისთავთ-ერისთავი ბეშქენი და მურვანი ადგილობრივ მმართველთა — ჯაყელების გვარის — წარმომადგენლები იყვნენ და XI-XII საუკუნეებ მიჯნაზე მოღვაწეობდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფასადები მონასტრისათვის&#160; შესაფერი სისადავითაა მორთული. მთავარი ჩრდილო-დასავლეთ ფასადი ცერადაა წაკვეთილი. შესასვლელი იმპოსტებზე დაყრდნობილი ტიმპანითაა&#160; გადახურული, რომელზედაც ათსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ტექსტი ოთხკუთხა დადაბლებულ არეში იწყება, ბოლო კი, შედარებით ვრცელი ორი სტროფი ჩარჩოს ქვემოთ არის ამოკვეთილი: „ქს(ა)ხ(ე) ლ(ი)თა ღ(მრთისა)თა და მწეო) ხ(ე)ბ(ი)თა წ(მიდ)ისა იქოვა) ნე ნ(ა)თ(ლი)სმცემლ(ი)ს(ა) თა ე(რისთავთ) (ერისთავ) თა ბეშქენ და მ(უ)რვ(ა)ნის მლოცველმ(ა)ნ მე ეფრემ ხელვყ(ა)ვ შენებ(ა)დ ტრ(ა)პ(ეზსა ამ(ა)ს და გამიკუეთეს აღაპი ს(აუ)კ(უ)ნ(ო) სამე)ბობ(ა) და ვინცა შემიც(ა)ლოს, კრ(უ) ლმცა არს ღ(მრთისა პირითა“ (ბოლოსწინა სტრიქონში <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სიტყვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>„სბობ“-ს ვ. ბერიძე კითხულობს როგორც „საბობა“-ს, ხოლო ვ. სილოგავა - როგორც „სამებობა“-ს). წარწერაში ნახსენები ერისთავთ-ერისთავი ბეშქენი და მურვანი ადგილობრივ მმართველთა — ჯაყელების გვარის — წარმომადგენლები იყვნენ და XI-XII საუკუნეებ მიჯნაზე მოღვაწეობდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შესასვლელი კარის ზემოთ მაღალ სარკმელს ლილვებით შემოკავებული სადა საპირე შემოუყვება, სარკმლის გარშემო სიმეტრიულად განლაგებული სამი ბურთულაა. ფასადის ფრონტონს ლილვითა და წრეთარგით შედგენილი სადა ლავგარდანი ასრულებს. ასევეა გადაწყვეტილი მისი მოპირდაპირე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფასადი, თუმცა აქ უფრო სადა მიდგომაა - იგი ტიმპანის, ბურთულების ან სადა სარკმლის საპირის გარეშეა. საკმაოდ გრძელი სამხრეთ-დასავლეთ ფასადი ყოველგვარი მორთულობის გარეშეა, მცირე ზომის სამი სარკმელი მონოტონურ სიბრტყეზე ნაკლებად შესამჩნევია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შესასვლელი კარის ზემოთ მაღალ სარკმელს ლილვებით შემოკავებული სადა საპირე შემოუყვება, სარკმლის გარშემო სიმეტრიულად განლაგებული სამი ბურთულაა. ფასადის ფრონტონს ლილვითა და წრეთარგით შედგენილი სადა ლავგარდანი ასრულებს. ასევეა გადაწყვეტილი მისი მოპირდაპირე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფასადი, თუმცა აქ უფრო სადა მიდგომაა - იგი ტიმპანის, ბურთულების ან სადა სარკმლის საპირის გარეშეა. საკმაოდ გრძელი სამხრეთ-დასავლეთ ფასადი ყოველგვარი მორთულობის გარეშეა, მცირე ზომის სამი სარკმელი მონოტონურ სიბრტყეზე ნაკლებად შესამჩნევია. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=169853&oldid=prev 2022-10-21T12:19:27Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მთავარი ტაძარი</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:19, 21 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე [[მინაშენი]] ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი [[ლავგარდანი|ლავგარდნითაა]] გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების შელესვა და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე [[მინაშენი]] ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი [[ლავგარდანი|ლავგარდნითაა]] გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>შელესვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=167670&oldid=prev 2022-10-06T10:04:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">სამრეკლო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:04, 6 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 54:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 54:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამრეკლოს სამლოცველოში ერთადერთი შესასვლელი ჩრდილოეთ მხრიდანაა. კონსოლებზე დაყრდნობილი თაღით დარბაზის სივრცე ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. აფსიდა დაგრძელებულია მის მხრებთან გაერთიანებული, საკმაოდ განიერი დაკიდული პილასტრებით. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცე დამატებით ორი სარკმლით ნათდება: ერთი დასავლეთ კედლის შუა ნაწილშია გაჭრილი, მეორე, სამხრეთის მცირე ზომის სარკმელი, საკმაოდ მაღლა, კამაროვანი გადახურვის ქუსლშია განთავსებული. შემორჩენილია აფსიდის სარკმლის მხოლოდ ქვედა ნაწილი. თაღების საბჯენი კაპიტელები მრავალნაწევრიანია. დარბაზი გადახურულია ოდნავ შეისრული ცილინდრული კამარით. შვერილი აფსიდის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია და აღმოსავლეთ ფასადზე მსჯელობა ძნელია. აღმოჩენილია საკურთხევლის სარკმლის საპირის ქვედა ნაწილი. საპირის ზედაპირის წნული ორნამენტაცია გრეხილი ლილვების წყვილით არის შემოკავებული. სამხრეთ ფასადის დაუნაწევრებელ, გლუვ ზედაპირზე მცირე ზომის სარკმელი უმწეოდ გამოიყურება. ბრტყელი, ჰორიზონტალურკიდეებიანი თაღოვანი თავსართი უშუალოდ სარკმლის ღიობზეა „დამჯდარი“. თავსართი ადრეული და გარდამავალი ხანის ძეგლთა თავსართის მოხაზულობას იმეორებს, ოღონდ აქ ადრინდელი დახვეწილი მოხაზულობა და სიმსუბუქე აღარ შეიმჩნევა. საყურადღებოა ჩრდილოეთ და დასავლეთ ფასადები. ჩრდილო ფასადის შუა ნაწილი დიდ თაღს უკავია, რომელიც თაროსა და ორ, ერთმანეთთან „გადანასკვულ“, გლუვი ლილვებისაგან შედგენილ კაპიტელს ეყრდნობა. დასავლეთ ფასადზე მთავარი აქცენტი გამახვილებულია მოჩუქურთმებულსაპირიან, გლუვი ლილვებით მოჩარჩოებულ სარკმელზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამრეკლოს სამლოცველოში ერთადერთი შესასვლელი ჩრდილოეთ მხრიდანაა. კონსოლებზე დაყრდნობილი თაღით დარბაზის სივრცე ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. აფსიდა დაგრძელებულია მის მხრებთან გაერთიანებული, საკმაოდ განიერი დაკიდული პილასტრებით. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცე დამატებით ორი სარკმლით ნათდება: ერთი დასავლეთ კედლის შუა ნაწილშია გაჭრილი, მეორე, სამხრეთის მცირე ზომის სარკმელი, საკმაოდ მაღლა, კამაროვანი გადახურვის ქუსლშია განთავსებული. შემორჩენილია აფსიდის სარკმლის მხოლოდ ქვედა ნაწილი. თაღების საბჯენი კაპიტელები მრავალნაწევრიანია. დარბაზი გადახურულია ოდნავ შეისრული ცილინდრული კამარით. შვერილი აფსიდის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია და აღმოსავლეთ ფასადზე მსჯელობა ძნელია. აღმოჩენილია საკურთხევლის სარკმლის საპირის ქვედა ნაწილი. საპირის ზედაპირის წნული ორნამენტაცია გრეხილი ლილვების წყვილით არის შემოკავებული. სამხრეთ ფასადის დაუნაწევრებელ, გლუვ ზედაპირზე მცირე ზომის სარკმელი უმწეოდ გამოიყურება. ბრტყელი, ჰორიზონტალურკიდეებიანი თაღოვანი თავსართი უშუალოდ სარკმლის ღიობზეა „დამჯდარი“. თავსართი ადრეული და გარდამავალი ხანის ძეგლთა თავსართის მოხაზულობას იმეორებს, ოღონდ აქ ადრინდელი დახვეწილი მოხაზულობა და სიმსუბუქე აღარ შეიმჩნევა. საყურადღებოა ჩრდილოეთ და დასავლეთ ფასადები. ჩრდილო ფასადის შუა ნაწილი დიდ თაღს უკავია, რომელიც თაროსა და ორ, ერთმანეთთან „გადანასკვულ“, გლუვი ლილვებისაგან შედგენილ კაპიტელს ეყრდნობა. დასავლეთ ფასადზე მთავარი აქცენტი გამახვილებულია მოჩუქურთმებულსაპირიან, გლუვი ლილვებით მოჩარჩოებულ სარკმელზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შენობის ძირითადი მოცულობა კუბია, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ხუთწახნაგა შვერილი აფსიდა ეკვრის. ჩრდილოეთ ფასადის მასიური თაღი მეორე სართულზე კვადრატული მოედნის შესაქმნელადაა გაკეთებული (ამ მოედნის ზომები: 5.3 X 5.3 მ). სამლოცველოში და მის გარშემო დაყრილი ორნამენტიანი ქვები ფორმითა და ზომით მხოლოდ სამრეკლოს ფანჩატურის ამოსაყვანად შეეძლოთ გამოეყენებინათ. მონასტერში სამრეკლოსათვის სხვა ნაგებობა არ არის. ანგარიშგასაწევია ერთნავიანი ეკლესიის ზედა სართულზე საგანგებოდ შექმნილი კვადრატული მოედნის არსებობა, რაც მხოლოდ სამრეკლოს ფანჩატურის აგებით შეიძლება აიხსნას. სამრეკლოს ორნამენტს ორი ოსტატი კვეთდა. პირველი ოსტატი, რომელსაც გაცილებით მეტი სამუშაო აქვს შესრულებული, ცოცხალ ნახატს ქმნის და მისი კვეთა უფრო ძარღვიანია, იგრძნობა XIII საუკუნის ქვაზე კვეთის ტრადიცია. მეორე ოსტატი, რომელსაც შემკობილი აქვს ფანჩატურის მხოლოდ ნაწილი, შედარებით ხისტი, მშრალი [[ნახატი]]თ წარმოგვიდგება. მისი ჭრის ტექნიკაც საგრძნობლად ჩამორჩება პირველი ოსტატისას.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შენობის ძირითადი მოცულობა კუბია, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ხუთწახნაგა შვერილი აფსიდა ეკვრის. ჩრდილოეთ ფასადის მასიური თაღი მეორე სართულზე კვადრატული მოედნის შესაქმნელადაა გაკეთებული (ამ მოედნის ზომები: 5.3 X 5.3 მ). სამლოცველოში და მის გარშემო დაყრილი ორნამენტიანი ქვები ფორმითა და ზომით მხოლოდ სამრეკლოს ფანჩატურის ამოსაყვანად შეეძლოთ გამოეყენებინათ. მონასტერში სამრეკლოსათვის სხვა ნაგებობა არ არის. ანგარიშგასაწევია ერთნავიანი ეკლესიის ზედა სართულზე საგანგებოდ შექმნილი კვადრატული მოედნის არსებობა, რაც მხოლოდ სამრეკლოს ფანჩატურის აგებით შეიძლება აიხსნას. სამრეკლოს ორნამენტს ორი ოსტატი კვეთდა. პირველი ოსტატი, რომელსაც გაცილებით მეტი სამუშაო აქვს შესრულებული, ცოცხალ ნახატს ქმნის და მისი კვეთა უფრო ძარღვიანია, იგრძნობა XIII საუკუნის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქვაზე კვეთა|</ins>ქვაზე კვეთის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ტრადიცია. მეორე ოსტატი, რომელსაც შემკობილი აქვს ფანჩატურის მხოლოდ ნაწილი, შედარებით ხისტი, მშრალი [[ნახატი]]თ წარმოგვიდგება. მისი ჭრის ტექნიკაც საგრძნობლად ჩამორჩება პირველი ოსტატისას.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამრეკლო, სამცხის პოლიტიკურად ავტონომიური სამთავროს ადრეული პერიოდის ხუროთმოძღვრების წრეში ექცევა. აქ თვალსაჩინოა რეაქცია XII ს. დასასრულისა და XIII ს. პირველი ნახევრის დეკორაციულობის წინააღმდეგ და, შენობის სიმცირის მიუხედავად, ის საფარა-ზარზმის პერიოდის ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელ მრავალ ნიშანს ატარებს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამრეკლო, სამცხის პოლიტიკურად ავტონომიური სამთავროს ადრეული პერიოდის ხუროთმოძღვრების წრეში ექცევა. აქ თვალსაჩინოა რეაქცია XII ს. დასასრულისა და XIII ს. პირველი ნახევრის დეკორაციულობის წინააღმდეგ და, შენობის სიმცირის მიუხედავად, ის საფარა-ზარზმის პერიოდის ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელ მრავალ ნიშანს ატარებს.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=163276&oldid=prev 2022-08-26T10:37:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:37, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. მტკვრის 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. მტკვრის 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი <del class="diffchange diffchange-inline">ნაგებობაა</del>). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაგებობა]]ა</ins>). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, [[სამრეკლო]] (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია [[აფსიდი|აფსიდიანი]] ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=162473&oldid=prev 2022-08-18T09:00:08Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მთავარი ტაძარი</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:00, 18 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე მინაშენი ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი [[ლავგარდანი|ლავგარდნითაა]] გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების შელესვა და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მინაშენი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი [[ლავგარდანი|ლავგარდნითაა]] გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების შელესვა და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=160608&oldid=prev 2022-07-08T12:24:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:24, 8 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. მტკვრის 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აგარის მონასტერი''' - (VI-VII სს., X-XV სს.), , მდებარეობს მდ. მტკვრის 2 მარჯვენა შენაკადის, მდ. ურავლის, ხეობაში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია). მონასტრის ადგილი მთის ფერდობზეა შერჩეული. მას სამი მხრიდან ხშირი ფოთლოვანი ტყე აკრავს და დასით, მდინარის მხარეს, ციცაბო კლდით მთავრდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი ნაგებობაა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, სამრეკლო (რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია აფსიდიანი ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერში თავისი მდებარეობითა და სიდიდით გამოირჩევა დიდი ერთნავიანი ტაძარი. მონასტრის სხვა ნაგებობები ამ ტაძრის გარშემოა თავმოყრილი. მთავარი ტაძრის დასავლეთით მდებარეობს სხვადასხვა დროს ნაგები სამეკლესიიანი [[ბაზილიკა]] (სამეკლესიიანი ბაზილიკაში ჩრდილოეთ მხარეს ჩართული დარბაზული ეკლესია მონასტრის უძველესი ნაგებობაა). მთავარი ტაძრის სამხრეთით არის ბერების სატრაპეზო, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სამრეკლო<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(რომლის მხოლოდ პირველი [[სართული]]ა გადარჩენილი) და კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესია. მის აღმოსავლეთით სპეციალურ სუბსტრუქციაზე — კრიპტასამარხზე - დაშენებულია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აფსიდი|</ins>აფსიდიანი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ნაგებობა, ხოლო ჩრდილოეთით მესამე დარბაზული ეკლესია მდებარეობს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამეურნეო ნაგებობები მთავარი ტაძრის სამხრეთით და დასავლეთით არის განლაგებული და ძლიერ დაზიანებულია (დაახლ. 7-8 ნაგებობა). სამხრით, მონასტრის ხევის მიდამოებში, ორ იარუსად გამოკვეთილი [[სენაკი|სენაკებია]]. კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის ფრაგმენტები მონასტრისგან მოშორებით მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაა. მონასტრის სამხრეთ ფერდობი ტერასებად არის დანაწევრებული. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მთავარი ტაძარი===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Agaris monastris saqtitoro reliefi.jpg|thumb|250პქ |ურაველი. აგარის მონასტერი. საქტიტორო რელიეფი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე მინაშენი ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი ლავგარდნითაა გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების შელესვა და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აგარის მონასტერში წამყვანია დარბაზული ეკლესია (15.8 X 8.7 მ), რომელსაც სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე ეკვდერი მიაშენეს (ასეთივე მინაშენი ეკლესიას დასავლეთიდანაც ჰქონდა). ტაძარი გათლილი ქვიშაქვითაა ნაგები. თავდაპირველად ტაძარში სამი შესასვლელი იყო: მთავარი – სამხრეთიდან, თითო — დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი [[აფსიდი|აფსიდის]] სიახლოვესაა. მოგვიანებით, სავარაუდოდ, XI საუკუნეში, ის თლილი ქვით ამოუშენებიათ. აზიდული პროპორციების დარბაზი ოთხი სარკმლით ნათდებოდა. თითო [[სარკმელი]] აღმოსავლეთისა ([[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს) და დასავლეთის კედლებშია, ორი – სამხრეთის კედელში. დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი პილასტრით სამ არედაა დანაწევრებული, [[პილასტრი|პილასტრებს]] შორის კედელი ორ-ორი საფეხურით ღრმავდება და ზემოდან ასევე ორსაფეხურიანი თაღითაა შემოფარგლული. ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილი კლდეში გამოკვეთილ ბაქანს ეყრდნობა. კლდეშივეა გამოკვეთილი აფსიდის ქვედა ნაწილი და საკურთხევლის იატაკი. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ ნახევარწრიული გეგმის თაღოვანი [[ნიში]]ა, მის ორსავე მხარეს ასევე გეგმით ნახევარწრიული, საკმაოდ მაღალი პროპორციების ოთხ-ოთხი ნიშია ამოყვანილი მღვდელმთავრების ან ბერების დასაჯდომად. ნიშები ერთმანეთისაგან შეწყვილებული ლილვებითაა გამოყოფილი და [[კონქი|კონქებით]] დასრულებული. რვავე ნიში სვეტისთავებსა და თაღებს შორის გატარებული ორსაფეხურიანი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლავგარდანი|</ins>ლავგარდნითაა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გაერთიანებული (ლავგარდანი უწყვეტია და მცირე კონქების ძირში გადის, მიუყვება საკურთხევლის სარკმლის ძირს და ნიშების მეორე ჯგუფზედაც გადადის). ნიშებში ნალესობის თხელი ფენა და მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მათ კონქებში [[წმინდანები]] იყვნენ გამოსახულნი. სავარაუდოდ, ტაძარში ნიშების შელესვა და მოხატვა თავიდან არ იყო ჩაფიქრებული, რადგან კონქიდა ნიშების შიდა პირი კარგად გათლილი ქვითაა ამოყვანილი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს შიდა სივრცე, რომელიც ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. კედლებიდან ენერგიულად „ამოზიდული“ პილასტრებით, გრძივ კედლებზე გადაყვანილი ორსაფეხურიანი თაღების საგრძნობი სიღრმით იქმნება ერთიან რიტმში მოძრავი შიდა სივრცე. საერთო აღქმისთვის ასევე მნიშვნელოვანია საკურთხევლის გადაწყვეტა, რომელიც ნახევარწრიული ნიშებით აგრძელებს დარბაზის სივრცეში შექმნილ მოძრაობას. ტაძრის ინტერიერი, მიუხედავად იმისა, რომ აქ მხოლოდ უგუმბათო ნაგებობაა, მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ახდენს. პირველ რიგში, იგრძნობა [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]ს ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნიშანი — ოსტატს განსაკუთრებული ყურადღება აქვს დათმობილი შიდა სივრცის გადაწყვეტაზე: აზიდული პროპორციები, კარგად გათლილი ქვით ამოყვანილი სამსაფეხურიანი პილასტრები და [[საბჯენი]] თაღები, ფართოდ გაშლილი ნახევარწრიული ნიშებით გაფორმებული აფსიდა ეფექტურ სივრცეს ქმნის. დეკორატიული ელემენტების ინტერიერში გამოყენება ჩვეულებრივი მოვლენაა X-XI საუკუნეების ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის. აგარის მონასტერის მთავარი ტაძრის გარდა, აფსიდის გადაწყვეტის ასეთი მაგალითი სულ რამდენიმე გვაქვს, ესენია: ხახული (X ს. II ნახ.), [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029) და [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]] (1030). სწორკუთხა გეგმის ოთხი ნიში, ალბათ, იმავე მოვალეობას ასრულებდა მიწობის „გოლას საყდარშიც“ (IX-X სს.). ოთხი (ორ-ორად შეწყვილებლი) ნახევარწრიული ნიში ხცისში (1002) იატაკიდან იწყება და მათი ფუნქცია განსხვავებულია, თუმცა მხატვრული ეფექტი იგივეა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili