https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A0%E1%83%90 2026-04-27T02:31:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A0%E1%83%90&diff=63036&oldid=prev 2018-08-31T11:08:08Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ა-გჷლახრა&#039;&#039;&#039; (აფხ. Агәылхра) – ლოგინის აღების წესი, რომელსაც მშობ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ა-გჷლახრა''' (აფხ. Агәылхра) – ლოგინის აღების წესი, რომელსაც მშობიარობიდან ორი კვირის შემდეგ ასრულებენ. ამ დრომდე ნამშობიარევი ქალი საწოლიდან არ დგება. აგილახჲას ქალები დღესასწაულობენ და მასზე დასწრება მამაკაცებს ეკრძალებათ. დედამთილი ან რომელიმე ნათესავი ქალი ორი-სამი<br /> დღით ადრე შემოივლის ახლობლებს და აგილახჲაზე დაპატიჟებს. დანიშნულ დღეს ყველა ადრიდანვე იკრიბება, მოწვეულ სტუმრებს მოაქვთ ქათმები ან ყველი. თუ ოჯახი შეძლებულია, კლავენ ცხვარს ან თხას, თუ არადა ქათმებს; მოამზადებენ ასევე ყველიან კვერებს („[[აკვაკვარი|ა-კვაკვარი]]“). ბებიაქალი ხელში იღებს აკვაკვარს და ოჯახის მფარველს („[[აჟაჰარა|ა-ჟაჰარა]]“) მიმართავს: „შეგისრულეთ ყოველივე, რაც ჩვენმა წინაპრებმა გვიანდერძეს, უმორჩილესად გთხოვთ, დიდო აჟაჰარა, დაიფარე ეს ქალი და მისი ახალშობილი, ნუ მოაკლებ მათ და ამ ოჯახს შენს წყალობას“. <br /> <br /> ამავე დღეს მსხვერპლშეწირვა ხდება ე.წ. „სახლსგარეთ მყოფთა“ („[[ადვინიქოუ|ა-დვინიქოუ]]“), ე.ი. მიცვალებულთა სახელზე, რისთვისაც ხარშავენ ყვერულს, დედალს და რამდენიმე აკვაკვარს; ბებიაქალი ლოცულობს: „თქვენ ყველა, ვინც სახლს გარე ხართ, იყავით მის მიმართ (მოლოგინებულის – ნ.ა.) მოწყალენი, დაიცავით ის და მთელი ოჯახი ყოველგვარი უბედურებისაგან და ხელი მოუმართეთ“. შემდეგი მსხვერპლშეწირვა და [[ლოცვა]] სრულდება მიწის უფალის („[[ადგილ დედოუფალი|ა-დგილ დედოუფალი]]“) სახელზე. იმ ადგილას, სადაც ქალმა იმშობიარა. ბებიაქალი კლავს მამალსა და დედალს (მათი ჭამა მხოლოდ ცოლ-ქმარს შუძლია), ხარშავს და აშვიმგჲალის (ჭვიშტარის) რამდენიმე ნაჭერთან ერთად სწირავს ადგილის დედას ლოცვით: „მიწის დიდო დედოფალო, გისრულებთ დანაპირებს და გთხოვთ დაიფარო დედა-შვილი კბილის ტკივილისა და სხვა დაავადებისაგან“. შემდეგ ცხვება ოთხი მრგვალი და ერთი მთვარის რქის ფორმის აკვაკვარი; პირველ ოთხს ბებიაქალი სამჯერ გაატარებს ახალშობილის დედის დიდი და საჩვენებელი თითებით შექმნილ წრეში და სამჯერ იმეორებს: „გახსნა!“ ითვლება, რომ ამის შემდეგ ქალი ისე თავისუფლად იმშობიარებს, როგორი თავისუფლებითაც გაიარეს აკვაკვარებმა წრეში. მთვარის რქის ფორმის აკვაკვარს ჩვილს ჭიპზე დაადებენ და ლოცულობენ, რომ ბავშვს ჭიპი არ ატკივდეს.<br /> <br /> თუ აგილახჲა ხუთშაბათს დაემთხვა, იმავე დღეს ან შემდგომ ხუთშბათს ლოცულობენ წყალთა ღვთაების („[[ძიძლანი]]“) სახელზე. მოხარშული თეთრი მამლითა და დედლით და აკვაკვარებით მიდიან მდინარესთან და დედა-შვილის თანდასწრებით სწირავენ და ლოცულობენ: „დიდო ძიძლან, წყალთა უფალო, დაიცავი დედა-შვილი ყოველგვარი ბოროტებისგან“. ამ წესის შეუსრულებლად ნამშობიარევ ქალს მდინარეზე ან წყაროზე გასვლა ეკრძალება. მომდევნო მშობიარობის შემდეგ ოჯახი ნაკლებად იხარჯება, მდინარეში მხოლოდ კვერცხს აგდებენ.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> Н.С. Джанашия. Статьи по этнографии Абхазии. Сух., 1960.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საოჯახო რიტუალები]]</div>

Echelidze