https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2026-05-06T11:41:00Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268199&oldid=prev 2026-03-31T11:35:09Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ადამიანის უფლებანი საერთაშორისო რანგში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:35, 31 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ადამიანის უფლებანი საერთაშორისო რანგში ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ადამიანის უფლებანი საერთაშორისო რანგში ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მეორე მსოფლიო <del class="diffchange diffchange-inline">ომის </del>პერიოდში ნაციონალ-სოციალისტების მიერ ადამიანთა მასობრივი მკვლელობისა და გენოციდის შემდეგ და ასევე სხვა დიქტატორული რეჟიმების არსებობის შედეგად, მსოფლიოში, საერთაშორისო არენაზე, როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა მკვეთრად შეიცვალა შეხედულებანი ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებათა რაობის, მათი მნიშვნელობისა და გარანტიების შესახებ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მეორე მსოფლიო <ins class="diffchange diffchange-inline">ომი]]ს </ins>პერიოდში ნაციონალ-სოციალისტების მიერ ადამიანთა მასობრივი მკვლელობისა და გენოციდის შემდეგ და ასევე სხვა დიქტატორული რეჟიმების არსებობის შედეგად, მსოფლიოში, საერთაშორისო არენაზე, როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა მკვეთრად შეიცვალა შეხედულებანი ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებათა რაობის, მათი მნიშვნელობისა და გარანტიების შესახებ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XX საუკუნეში ადამიანის უფლებათა დაცვა გასცდა იმ შეხედულების ფარგლებს, რომელიც ადამიანის უფლებას მხოლოდ სახელმწიფოს შიდასახელმწიფოებრივ საქმედ მიიჩნევდა. თუ ადრე მათ შესახებ საერთაშორისო დონეზე საუბარი, ან სხვაგვარი ჩარევა სახელმწიფოს სუვერენიტეტის შელახვად მოიაზრებოდა, ტრადიციული გაგებისაგან განსხვავებით, თანამედროვე საერთაშორისო სამართალში „სახელმწიფოს მიერ ადამიანის უფლებათა სტანდარტების დაცვა საერთაშორისო სამართლებრივ ურთიერთობებში ამ სახელმწიფოს სავიზიტო ბარათია საერთაშორისო ურთიერთობებში“. დღეს ინდივიდი სახელმწიფოს ფარგლებს გარეთ მისი დარღვეული უფლებების ინდივიდუალურად, სახელმწიფოს შუამდგომლობის გარეშე დაცვის მექანიზმითაა აღჭურვილი. მსოფლიო მშვიდობისა და უსაფრთხოების დასამკვიდრებლად საერთაშორისო საზოგადოებამ ადამიანის უფლებათა დეკლარირება მოახდინა. ასევე, შეიქმნა ზოგიერთი ქმედითი მექანიზმი დეკლარირებული უფლებების უზრუნველსაყოფად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XX საუკუნეში ადამიანის უფლებათა დაცვა გასცდა იმ შეხედულების ფარგლებს, რომელიც ადამიანის უფლებას მხოლოდ სახელმწიფოს შიდასახელმწიფოებრივ საქმედ მიიჩნევდა. თუ ადრე მათ შესახებ საერთაშორისო დონეზე საუბარი, ან სხვაგვარი ჩარევა სახელმწიფოს სუვერენიტეტის შელახვად მოიაზრებოდა, ტრადიციული გაგებისაგან განსხვავებით, თანამედროვე საერთაშორისო სამართალში „სახელმწიფოს მიერ ადამიანის უფლებათა სტანდარტების დაცვა საერთაშორისო სამართლებრივ ურთიერთობებში ამ სახელმწიფოს სავიზიტო ბარათია საერთაშორისო ურთიერთობებში“. დღეს ინდივიდი სახელმწიფოს ფარგლებს გარეთ მისი დარღვეული უფლებების ინდივიდუალურად, სახელმწიფოს შუამდგომლობის გარეშე დაცვის მექანიზმითაა აღჭურვილი. მსოფლიო მშვიდობისა და უსაფრთხოების დასამკვიდრებლად საერთაშორისო საზოგადოებამ ადამიანის უფლებათა დეკლარირება მოახდინა. ასევე, შეიქმნა ზოგიერთი ქმედითი მექანიზმი დეკლარირებული უფლებების უზრუნველსაყოფად.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268197&oldid=prev 2026-03-30T23:28:22Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ადამიანის უფლებანი საერთაშორისო რანგში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">23:28, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გაეროს ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გაეროს ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია|ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენცია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია|ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენცია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ევროკავშირის ძირითად უფლებათა ქარტია</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ევროკავშირის ძირითად უფლებათა ქარტია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268196&oldid=prev 2026-03-30T23:25:49Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ადამიანის უფლება თავისუფლებათა ისტორია ინგლისურ კონსტიტუციონალიზმში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">23:25, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ადამიანის უფლება თავისუფლებათა ისტორია ინგლისურ კონსტიტუციონალიზმში ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ადამიანის უფლება თავისუფლებათა ისტორია ინგლისურ კონსტიტუციონალიზმში ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[<del class="diffchange diffchange-inline">თავისუფლებათა დიდი ქარტია</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[<ins class="diffchange diffchange-inline">Magna Carta Libertatum</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჰაბეას კორპუს აქტი (1679)|Habeas Corpus Act (1679)]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჰაბეას კორპუს აქტი (1679)|Habeas Corpus Act (1679)]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[უფლებათა ბილი 1689|Bill of Rights (1689)]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[უფლებათა ბილი 1689|Bill of Rights (1689)]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268194&oldid=prev 2026-03-30T21:56:19Z

<p></p> <a href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&amp;diff=268194&amp;oldid=268189">ცვლილებების ჩვენება</a>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268189&oldid=prev 2026-03-30T19:09:36Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რეპარაციის უფლება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:09, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენცია ითვალისწინებს ინდივიდების უფლებას საჩივრით მიმართონ ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოს, მაგრამ მოცემული მომენტისათვის აღნიშნულს არ ითვალისწინებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ფარგლებში მოქმედი ხელშეკრულებები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენცია ითვალისწინებს ინდივიდების უფლებას საჩივრით მიმართონ ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოს, მაგრამ მოცემული მომენტისათვის აღნიშნულს არ ითვალისწინებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ფარგლებში მოქმედი ხელშეკრულებები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==== რეპარაციის უფლება <del class="diffchange diffchange-inline">=</del>====</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>==== რეპარაციის უფლება ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეფექტური დაცვის საშუალებების უფლება გულისხმობს, რომ ადამიანის უფლებათა დარღვევის მსხვერპლს მიეცეს რეპარაციის უფლება. სახელმწიფოს ვალდებულება ითვალისწინებს დამნაშავე პირების (მათ შორის თანამდებობის პირები და ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლები) წარდგენას მართლმსაჯულების წინაშე. სახელმწიფო ასევე ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს, რათა თავიდან იქნეს აცილებული აღნიშნული დარღვევების განმეორება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეფექტური დაცვის საშუალებების უფლება გულისხმობს, რომ ადამიანის უფლებათა დარღვევის მსხვერპლს მიეცეს რეპარაციის უფლება. სახელმწიფოს ვალდებულება ითვალისწინებს დამნაშავე პირების (მათ შორის თანამდებობის პირები და ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლები) წარდგენას მართლმსაჯულების წინაშე. სახელმწიფო ასევე ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს, რათა თავიდან იქნეს აცილებული აღნიშნული დარღვევების განმეორება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268188&oldid=prev 2026-03-30T19:09:00Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ადამიანის უფლებები და სახელმწიფო სუვერენიტეტი</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:09, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამიანის უფლებები განუყოფელია''' იმ კუთხით, რომ დაუშვებელია პირს ჩამოერთვას უფლებები, გარდა ის შემთხვევისა სადაც ნათლად განსაზღვრულია სამართლებრივი გარემოებები. ასე მაგალითად, პირის თავისუფლების უფლება შესაძლოა შეიზღუდოს იმ შემთხვევაში, თუკი მას სასამართლო დამნაშავედ ცნობს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამიანის უფლებები განუყოფელია''' იმ კუთხით, რომ დაუშვებელია პირს ჩამოერთვას უფლებები, გარდა ის შემთხვევისა სადაც ნათლად განსაზღვრულია სამართლებრივი გარემოებები. ასე მაგალითად, პირის თავისუფლების უფლება შესაძლოა შეიზღუდოს იმ შემთხვევაში, თუკი მას სასამართლო დამნაშავედ ცნობს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==== ადამიანის უფლებები და სახელმწიფო სუვერენიტეტი <del class="diffchange diffchange-inline">=</del>====</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ადამიანის უფლებები და სახელმწიფო სუვერენიტეტი ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ პერიოდში, როდესაც ადამიანის უფლებები ქვეყნის შიდა ურთიერთობების ნაწილად მოიაზრებოდა, სხვა სახელმწიფოებს/საერთაშორისო თანამეგობრობას ეკრძალებოდათ ჩარევა თუნდაც ადამიანის უფლებების ისეთი სერიოზული დარღვევის გამო როგორიცაა [[გენოციდი]]. აღნიშნული მიდგომა, რომელიც ეფუძნებოდა ეროვნულ სუვერენიტეტს, მე-20 საუკუნეში შეიცვალა, განსაკუთრებით კი, ნაცისტური გერმანიის მიერ გატარებული ღონისძიებებისა და [[მეორე მსოფლიო&#160; ომი]]ს დროს ჩადენილი დანაშაულის გამო. დღესდღეობით, ადამიანის უფლებათა ხელშეწყობა და დაცვა წარმოადგენს საერთაშორისო თანამეგობრობის სამართლებრივი ზრუნვის საგანსა და პასუხისმგებლობას. თუმცა, ის შეუსაბამისობა, რაც არსებობს საყოველთაო სამართლებრივ ვალდებულებებსა და სახელმწიფო სუვერენიტეტს შორის უნდა გადაწყდეს თითოეული კონკრეტული საქმის ჭრილში, პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად. ეს ის პრინციპია, რომლის თანახმადაც, ხელისუფლების მიერ საყოველთაობის კონცეპციის ფარგლებში განხორციელებული ნებისმიერი ქმედება არ უნდა გასცდეს იმას, რაც აუცილებელია ადამიანის უფლებებთან შესაბამისობის მისაღწევად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ პერიოდში, როდესაც ადამიანის უფლებები ქვეყნის შიდა ურთიერთობების ნაწილად მოიაზრებოდა, სხვა სახელმწიფოებს/საერთაშორისო თანამეგობრობას ეკრძალებოდათ ჩარევა თუნდაც ადამიანის უფლებების ისეთი სერიოზული დარღვევის გამო როგორიცაა [[გენოციდი]]. აღნიშნული მიდგომა, რომელიც ეფუძნებოდა ეროვნულ სუვერენიტეტს, მე-20 საუკუნეში შეიცვალა, განსაკუთრებით კი, ნაცისტური გერმანიის მიერ გატარებული ღონისძიებებისა და [[მეორე მსოფლიო&#160; ომი]]ს დროს ჩადენილი დანაშაულის გამო. დღესდღეობით, ადამიანის უფლებათა ხელშეწყობა და დაცვა წარმოადგენს საერთაშორისო თანამეგობრობის სამართლებრივი ზრუნვის საგანსა და პასუხისმგებლობას. თუმცა, ის შეუსაბამისობა, რაც არსებობს საყოველთაო სამართლებრივ ვალდებულებებსა და სახელმწიფო სუვერენიტეტს შორის უნდა გადაწყდეს თითოეული კონკრეტული საქმის ჭრილში, პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად. ეს ის პრინციპია, რომლის თანახმადაც, ხელისუფლების მიერ საყოველთაობის კონცეპციის ფარგლებში განხორციელებული ნებისმიერი ქმედება არ უნდა გასცდეს იმას, რაც აუცილებელია ადამიანის უფლებებთან შესაბამისობის მისაღწევად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268187&oldid=prev 2026-03-30T19:08:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">შესრულების ვალდებულება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:08, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== შესრულების ვალდებულება =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== შესრულების ვალდებულება =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„შესრულების ვალდებულების“ თანახმად, სახელმწიფოებს ევალებათ გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები ადამიანის უფლებათა განხორციელების მიზნით. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, რომ უფასო და სავალდებულო დაწყებითი განათლება, უფასო საშუალო განათლება, უმაღლესი განათლება, პროფესიული განათლება და პროფესიონალური განათლება ხელმისაწვდომი იყოს ყველასათვის (ისეთი ნაბიჯების გადადგმის ჩათვლით, როგორებიცაა საკმარისი საჯარო სკოლების დაფუძნება ან მასწავლებელთა სათანადო ოდენობის დაქირავება და ანაზღაურების გადახდა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„შესრულების ვალდებულების“ თანახმად, სახელმწიფოებს ევალებათ გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები ადამიანის უფლებათა განხორციელების მიზნით. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, რომ უფასო და სავალდებულო დაწყებითი განათლება, უფასო საშუალო განათლება, უმაღლესი განათლება, პროფესიული განათლება და პროფესიონალური განათლება ხელმისაწვდომი იყოს ყველასათვის (ისეთი ნაბიჯების გადადგმის ჩათვლით, როგორებიცაა საკმარისი საჯარო სკოლების დაფუძნება ან მასწავლებელთა სათანადო ოდენობის დაქირავება და ანაზღაურების გადახდა).</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== პროგრესული განხორციელების პრინციპი ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">პროგრესული განხორციელების პრინციპი გულისხმობს სახელმწიფოს მიერ თავისი პოზიტიური ვალდებულებების შესრულებასა და დაცვას. მაგალითად, ჯანმრთელობის უფლება არ წარმოადგენს ჯანმრთელობის გარანტიას ყველასათვის. თუმცა, შესაბამისი ეკონომიკური შესაძლებლობების, სოციალური და კულტურული ტრადიციებისა და მინიმალური საერთაშორისო სტანდარტების დაცვის შემთხვევაში, სახელმწიფო ვალდებულია დააფუძნოს და შეინარჩუნოს ჯანდაცვის სახელმწიფო სისტემა, რითაც ძირითადი მომსახურეობა ყველასათვის ხელმისაწვდომი ხდება. პროგრესული განხორციელება გულისხმობს, რომ მთავრობებმა უნდა დასახონ მიზანი ბავშვთა სიკვდილიანობის შესამცირებლად; უნდა გაიზარდოს ექიმთა რაოდენობა ყოველ ათას მაცხოვრებელზე; გაიზარდოს მოსახლეობის იმ ნაწილის პროცენტული მაჩვენებელი, რომელმაც ვაქცინაცია გაიარა კონკრეტული ინფექციებისა და ეპიდემიური დაავადებების წინააღმდეგ, ან გააუმჯობესონ ჯანდაცვის დაწესებულებების მდგომარეობა და სხვ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ნათელია, რომ ღარიბ ქვეყნებში ჯანმრთელობის სტანდარტი შესაძლოა უფრო დაბალი იყოს, ვიდრე მდიდარ ქვეყნებში მთავრობების მხრიდან ჯანმრთელობის&#160; უფლების შესრულების ვალდებულების დარღვევის გარეშეც. თუმცა, ჯანდაცვის სახელმწიფო სისტემის გაუმჯობესებისათვის პოზიტიური ღონისძიებების არარსებობის შემთხვევაში, რეგრესიული ღონისძიებების ან კონკრეტული ჯგუფების (როგორებიც არიან ქალები და რელიგიური ან ეთნიკური უმცირესობები) თვითნებური გამორიცხვა ჯანმრთელობის სისტემის ხელმისაწვდომობიდან წარმოადგენს ჯანმრთელობის უფლების დარღვევას.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== სამართლებრივი დაცვის უფლება ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო და რეგიონალური ხელშეკრულებების თანახმად ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა საერთაშორისო პაქტის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, თითოეული წევრი სახელმწიფო კისრულობს ვალდებულებას უზრუნველყოს, რომ ყველას, ვისაც დაერღვა ამ პაქტით გათვალისწინებული უფლებები და თავისუფლებები, ჰქონდეს სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალებები და რომ ყველას, ვინც ითხოვს სამართლებრივ დაცვას ჰქონდეს უფლება დაცვის ასეთი საშუალებები დაუდგინოს კომპეტენტურმა სასამართლომ, აღმასრულებელმა ან საკანონმდებლო ხელისუფლებამ, ან სხვა კომპეტენტურმა ორგანომ, რომელსაც სამართლებრივი სისტემით მინიჭებული აქვს ასეთი უფლებამოსილება”, და განავითაროს სასამართლო დაცვის შესაძლებლობები”.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-13 მუხლი აცხადებს, რომ ყველას, ვისაც დაერღვა ამ კონვენციით გათვალისწინებული უფლებები და თავისუფლებები, ეროვნული ხელისუფლებისაგან უნდა ჰქონდეს მინიჭებული სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალება..“.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენციის&#160; 25-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი სამართლებრივი დაცვის ამ საშუალებას ცალკე უფლებად აყალიბებს: ყველას აქვს უფლება მარტივად და დაყოვნების გარეშე მიმართოს კომპეტენტურ სასამართლოს ან ტრიბუნალს იმ ქმედებებისაგან დასაცავად, რომლებიც არღვევს შესაბამისი სახელმწიფოს კონსტიტუციითა და კონვენციით გარანტირებულ ძირითად უფლებებს...”.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">უფლებებით სარგებლობა არა მხოლოდ საკითხის გასაჩივრებას მოიცავს. მისი იურიდიული მნიშვნელობა გულისხმობს, რომ ყველას აქვს ეროვნული – სასამართლო, ადმინისტრაციული, საკანონმდებლო ან სხვა – ორგანოებისადმი მიმართვის უფლება იმ შემთხვევაში, თუკი უფლება დარღვეულია. თითოეულ პირს, რომელიც აცხადებს, რომ ადგილი აქვს მისი უფლებების უპატივცემულობას,&#160; უნდა ჰქონდეს უფლება სამართლებრივი დაცვის ეფექტური საშუალებები დაუდგინოს კომპეტენტურმა ეროვნულმა ორგანომ, რომელმაც ასევე უნდა უზრუნველყოს გადაწყვეტილების აღსრულება.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== საერთაშორისო სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება ====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მას შემდეგ რაც შიდასამართლებრივი დაცვის ყველა საშუალება ამოწურულია, ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება მხოლოდ და მხოლოდ ნაწილობრივ არის მიღებული. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციით დადგენილი პროცედურების მიხედვით, ინდივიდებს აქვთ ადამიანის უფლებათა მუდმივმოქმედი ევროპული სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება. მისი სასამართლო გადაწყვეტილებები სავალდებულო ძალის მქონეა.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენცია ითვალისწინებს ინდივიდების უფლებას საჩივრით მიმართონ ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოს, მაგრამ მოცემული მომენტისათვის აღნიშნულს არ ითვალისწინებს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ფარგლებში მოქმედი ხელშეკრულებები.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===== რეპარაციის უფლება =====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ეფექტური დაცვის საშუალებების უფლება გულისხმობს, რომ ადამიანის უფლებათა დარღვევის მსხვერპლს მიეცეს რეპარაციის უფლება. სახელმწიფოს ვალდებულება ითვალისწინებს დამნაშავე პირების (მათ შორის თანამდებობის პირები და ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლები) წარდგენას მართლმსაჯულების წინაშე. სახელმწიფო ასევე ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს, რათა თავიდან იქნეს აცილებული აღნიშნული დარღვევების განმეორება. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ადამიანის უფლებები: სახელმძლვანელო პარლამენტარებისათვის]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ადამიანის უფლებები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268186&oldid=prev 2026-03-30T18:33:38Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:33, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება“<del class="diffchange diffchange-inline">'</del>გულისხმობს, რომ სახელმწიფო ვალდებულია თავი შეიკავოს ჩარევებისაგან. აღნიშნული ასევე გულისხმობს მთავრობის მიერ მიღებული ისეთი აქტების აკრძალვას, რომლებიც საფრთხეს უქმნის უფლებებით სარგებლობას. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, მთავრობამ პატივი უნდა სცეს მშობელთა თავისუფლებას&#160; დააფუძნონ კერძო სკოლები და უზრუნველყონ შვილების რელიგიური და მორალური განათლება თავისი შეხედულებების შესაბამისად.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება“ გულისხმობს, რომ სახელმწიფო ვალდებულია თავი შეიკავოს ჩარევებისაგან. აღნიშნული ასევე გულისხმობს მთავრობის მიერ მიღებული ისეთი აქტების აკრძალვას, რომლებიც საფრთხეს უქმნის უფლებებით სარგებლობას. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, მთავრობამ პატივი უნდა სცეს მშობელთა თავისუფლებას&#160; დააფუძნონ კერძო სკოლები და უზრუნველყონ შვილების რელიგიური და მორალური განათლება თავისი შეხედულებების შესაბამისად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== დაცვის ვალდებულება =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== დაცვის ვალდებულება =====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268185&oldid=prev 2026-03-30T18:33:16Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რა სახის ვალდებულებას აკისრებს ადამიანის უფლებები სახელმწიფოს</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:33, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დამიანის უფლებათა საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე მიერთებით, სახელმწიფოები კისრულობენ სამ ძირითად ვალდებულებას: პატივისცემის, დაცვისა და შესრულების ვალდებულებებს. თუმცა ბალანსი ამ ვალდებულებებს შორის შეიძლება იყოს ცვალებადი იმის მიხედვით, თუ რა უფლებებთან გვაქვს საქმე; და ეს პრინციპში ყველა სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებას და ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ უფლებას ეხება. დამატებით, სახელმწიფოებს ადამიანის უფლებათა დარღვევისათვის ეკისრებათ სამართლებრივი დაცვის უზრუნველყოფის ვალდებულება ეროვნულ დონეზე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დამიანის უფლებათა საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე მიერთებით, სახელმწიფოები კისრულობენ სამ ძირითად ვალდებულებას: პატივისცემის, დაცვისა და შესრულების ვალდებულებებს. თუმცა ბალანსი ამ ვალდებულებებს შორის შეიძლება იყოს ცვალებადი იმის მიხედვით, თუ რა უფლებებთან გვაქვს საქმე; და ეს პრინციპში ყველა სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებას და ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ უფლებას ეხება. დამატებით, სახელმწიფოებს ადამიანის უფლებათა დარღვევისათვის ეკისრებათ სამართლებრივი დაცვის უზრუნველყოფის ვალდებულება ეროვნულ დონეზე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''</del>„სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება“<del class="diffchange diffchange-inline">''</del>' გულისხმობს, რომ სახელმწიფო ვალდებულია თავი შეიკავოს ჩარევებისაგან. აღნიშნული ასევე გულისხმობს მთავრობის მიერ მიღებული ისეთი აქტების აკრძალვას, რომლებიც საფრთხეს უქმნის უფლებებით სარგებლობას. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, მთავრობამ პატივი უნდა სცეს მშობელთა თავისუფლებას&#160; დააფუძნონ კერძო სკოლები და უზრუნველყონ შვილების რელიგიური და მორალური განათლება თავისი შეხედულებების შესაბამისად.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">===== სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება =====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„სახელმწიფოს მხრიდან პატივისცემის ვალდებულება“'გულისხმობს, რომ სახელმწიფო ვალდებულია თავი შეიკავოს ჩარევებისაგან. აღნიშნული ასევე გულისხმობს მთავრობის მიერ მიღებული ისეთი აქტების აკრძალვას, რომლებიც საფრთხეს უქმნის უფლებებით სარგებლობას. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, მთავრობამ პატივი უნდა სცეს მშობელთა თავისუფლებას&#160; დააფუძნონ კერძო სკოლები და უზრუნველყონ შვილების რელიგიური და მორალური განათლება თავისი შეხედულებების შესაბამისად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''</del>„დაცვის ვალდებულება“<del class="diffchange diffchange-inline">''</del>' სახელმწიფოებს ავალდებულებს დაიცვან ინდივიდები მათი უფლებების დარღვევისაგან სხვა პირების მხრიდან. კვლავაც, განათლების უფლება კარგ მაგალითს წარმოაგენს. შვილების უფლება მიიღონ განათლება, დაცული უნდა იყოს სახელმწიფოს მხრიდან, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მესამე პირების ჩარევა და გარკვეული დოგმების დაწესება. მესამე პირებში მოიაზრებიან მშობლები და ოჯახი, მასწავლებლები და სკოლა, რელიგია, სექტა, კლანები და ბიზნეს სკოლები. მაგალითად, პირადი ხელშეუხებლობისა და უსაფრთხოების უფლება ავალდებულებს სახელმწიფოებს წინ აღუდგნენ ქალებისა და ბავშვების წინააღმდეგ ფართოდ გავრცელებულ საოჯახო ძალადობის ფენომენს: მიუხედავად იმისა, რომ ქმრის მხრიდან ცოლის წინააღმდეგ, ან მშობლების მხრიდან შვილების წინააღმდეგ განხორციელებული ძალადობის ყველა ფაქტი არ წარმოადგენს ადამიანის უფლებათა დარღვევას, რისთვისაც სახელმწიფოს შესაძლოა დაეკისროს პასუხისმგებლობა, მთავრობებს აკისრიათ ვალდებულება გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები – შესაბამისი სისხლის სამართლის, სამოქალაქო, საოჯახო ან ადმინისტრაციული კანონმდებლობის ფარგლებში, პოლიტიკისა და მართლმსაჯულების საკითხებზე ტრენინგების ჩატარებით, ან ცნობიერების ამაღლებით, საოჯახო ძალადობის შემცირების მიზნით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">===== დაცვის ვალდებულება =====</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„დაცვის ვალდებულება“' სახელმწიფოებს ავალდებულებს დაიცვან ინდივიდები მათი უფლებების დარღვევისაგან სხვა პირების მხრიდან. კვლავაც, განათლების უფლება კარგ მაგალითს წარმოაგენს. შვილების უფლება მიიღონ განათლება, დაცული უნდა იყოს სახელმწიფოს მხრიდან, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მესამე პირების ჩარევა და გარკვეული დოგმების დაწესება. მესამე პირებში მოიაზრებიან მშობლები და ოჯახი, მასწავლებლები და სკოლა, რელიგია, სექტა, კლანები და ბიზნეს სკოლები. მაგალითად, პირადი ხელშეუხებლობისა და უსაფრთხოების უფლება ავალდებულებს სახელმწიფოებს წინ აღუდგნენ ქალებისა და ბავშვების წინააღმდეგ ფართოდ გავრცელებულ საოჯახო ძალადობის ფენომენს: მიუხედავად იმისა, რომ ქმრის მხრიდან ცოლის წინააღმდეგ, ან მშობლების მხრიდან შვილების წინააღმდეგ განხორციელებული ძალადობის ყველა ფაქტი არ წარმოადგენს ადამიანის უფლებათა დარღვევას, რისთვისაც სახელმწიფოს შესაძლოა დაეკისროს პასუხისმგებლობა, მთავრობებს აკისრიათ ვალდებულება გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები – შესაბამისი სისხლის სამართლის, სამოქალაქო, საოჯახო ან ადმინისტრაციული კანონმდებლობის ფარგლებში, პოლიტიკისა და მართლმსაჯულების საკითხებზე ტრენინგების ჩატარებით, ან ცნობიერების ამაღლებით, საოჯახო ძალადობის შემცირების მიზნით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===== შესრულების ვალდებულება =====</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„შესრულების ვალდებულების“ თანახმად, სახელმწიფოებს ევალებათ გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები ადამიანის უფლებათა განხორციელების მიზნით. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, რომ უფასო და სავალდებულო დაწყებითი განათლება, უფასო საშუალო განათლება, უმაღლესი განათლება, პროფესიული განათლება და პროფესიონალური განათლება ხელმისაწვდომი იყოს ყველასათვის (ისეთი ნაბიჯების გადადგმის ჩათვლით, როგორებიცაა საკმარისი საჯარო სკოლების დაფუძნება ან მასწავლებელთა სათანადო ოდენობის დაქირავება და ანაზღაურების გადახდა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>„შესრულების ვალდებულების“ თანახმად, სახელმწიფოებს ევალებათ გადადგან პოზიტიური ნაბიჯები ადამიანის უფლებათა განხორციელების მიზნით. მაგალითად, განათლების უფლებასთან დაკავშირებით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, რომ უფასო და სავალდებულო დაწყებითი განათლება, უფასო საშუალო განათლება, უმაღლესი განათლება, პროფესიული განათლება და პროფესიონალური განათლება ხელმისაწვდომი იყოს ყველასათვის (ისეთი ნაბიჯების გადადგმის ჩათვლით, როგორებიცაა საკმარისი საჯარო სკოლების დაფუძნება ან მასწავლებელთა სათანადო ოდენობის დაქირავება და ანაზღაურების გადახდა).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=268184&oldid=prev 2026-03-30T18:30:24Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">რა სახის ვალდებულებას აკისრებს ადამიანის უფლებები სახელმწიფოს</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:30, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ პერიოდში, როდესაც ადამიანის უფლებები ქვეყნის შიდა ურთიერთობების ნაწილად მოიაზრებოდა, სხვა სახელმწიფოებს/საერთაშორისო თანამეგობრობას ეკრძალებოდათ ჩარევა თუნდაც ადამიანის უფლებების ისეთი სერიოზული დარღვევის გამო როგორიცაა [[გენოციდი]]. აღნიშნული მიდგომა, რომელიც ეფუძნებოდა ეროვნულ სუვერენიტეტს, მე-20 საუკუნეში შეიცვალა, განსაკუთრებით კი, ნაცისტური გერმანიის მიერ გატარებული ღონისძიებებისა და [[მეორე მსოფლიო&#160; ომი]]ს დროს ჩადენილი დანაშაულის გამო. დღესდღეობით, ადამიანის უფლებათა ხელშეწყობა და დაცვა წარმოადგენს საერთაშორისო თანამეგობრობის სამართლებრივი ზრუნვის საგანსა და პასუხისმგებლობას. თუმცა, ის შეუსაბამისობა, რაც არსებობს საყოველთაო სამართლებრივ ვალდებულებებსა და სახელმწიფო სუვერენიტეტს შორის უნდა გადაწყდეს თითოეული კონკრეტული საქმის ჭრილში, პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად. ეს ის პრინციპია, რომლის თანახმადაც, ხელისუფლების მიერ საყოველთაობის კონცეპციის ფარგლებში განხორციელებული ნებისმიერი ქმედება არ უნდა გასცდეს იმას, რაც აუცილებელია ადამიანის უფლებებთან შესაბამისობის მისაღწევად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმ პერიოდში, როდესაც ადამიანის უფლებები ქვეყნის შიდა ურთიერთობების ნაწილად მოიაზრებოდა, სხვა სახელმწიფოებს/საერთაშორისო თანამეგობრობას ეკრძალებოდათ ჩარევა თუნდაც ადამიანის უფლებების ისეთი სერიოზული დარღვევის გამო როგორიცაა [[გენოციდი]]. აღნიშნული მიდგომა, რომელიც ეფუძნებოდა ეროვნულ სუვერენიტეტს, მე-20 საუკუნეში შეიცვალა, განსაკუთრებით კი, ნაცისტური გერმანიის მიერ გატარებული ღონისძიებებისა და [[მეორე მსოფლიო&#160; ომი]]ს დროს ჩადენილი დანაშაულის გამო. დღესდღეობით, ადამიანის უფლებათა ხელშეწყობა და დაცვა წარმოადგენს საერთაშორისო თანამეგობრობის სამართლებრივი ზრუნვის საგანსა და პასუხისმგებლობას. თუმცა, ის შეუსაბამისობა, რაც არსებობს საყოველთაო სამართლებრივ ვალდებულებებსა და სახელმწიფო სუვერენიტეტს შორის უნდა გადაწყდეს თითოეული კონკრეტული საქმის ჭრილში, პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად. ეს ის პრინციპია, რომლის თანახმადაც, ხელისუფლების მიერ საყოველთაობის კონცეპციის ფარგლებში განხორციელებული ნებისმიერი ქმედება არ უნდა გასცდეს იმას, რაც აუცილებელია ადამიანის უფლებებთან შესაბამისობის მისაღწევად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==== რა სახის ვალდებულებას აკისრებს ადამიანის უფლებები სახელმწიფოს <del class="diffchange diffchange-inline">=</del>====</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>==== რა სახის ვალდებულებას აკისრებს ადამიანის უფლებები სახელმწიფოს ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანის უფლებები შეიძლება დაირღვეს პირის ან პირთა ჯგუფის მიერ და ფაქტობრივად, გლობალიზაციის ფონზე ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტები ჩადენილი არასამთავრობო ორგანოების მიერ (იქნება ეს ტრანსნაციონალური კორპორაციები, ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფი, საერთაშორისო ტერორიზმი, სამხედრო დანაყოფი, და სხვა ორგანიზაციები) კვლავაც მატულობს, მოქმედი საერთაშორისო სამართლის თანახმად, მხოლოდ სახელმწიფოებს ეკისრებათ პირდაპირი ვალდებულებები ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანის უფლებები შეიძლება დაირღვეს პირის ან პირთა ჯგუფის მიერ და ფაქტობრივად, გლობალიზაციის ფონზე ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტები ჩადენილი არასამთავრობო ორგანოების მიერ (იქნება ეს ტრანსნაციონალური კორპორაციები, ორგანიზებული დანაშაულებრივი ჯგუფი, საერთაშორისო ტერორიზმი, სამხედრო დანაყოფი, და სხვა ორგანიზაციები) კვლავაც მატულობს, მოქმედი საერთაშორისო სამართლის თანახმად, მხოლოდ სახელმწიფოებს ეკისრებათ პირდაპირი ვალდებულებები ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili