https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0ადამრ - რედაქტირების ისტორია2026-04-25T11:24:16Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=252488&oldid=prevTkenchoshvili 12:16, 19 სექტემბერი 2025-ზე2025-09-19T12:16:35Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:16, 19 სექტემბერი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი [[აპოლონიოს როდოსელი]] გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, [[სტრაბონი]] და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი [[აპოლონიოს როდოსელი]] გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, [[სტრაბონი]] და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აბაზები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=233403&oldid=prevTkenchoshvili 21:19, 11 აგვისტო 2024-ზე2024-08-11T21:19:48Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:19, 11 აგვისტო 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი [[აპოლონიოს როდოსელი]] გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი [[აპოლონიოს როდოსელი]] გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სტრაბონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=229794&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2024-06-16T23:48:02Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">23:48, 16 ივნისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აფხაზურ-ქართულ ეთნოგრაფიულ ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[აფხაზურ-ქართულ ეთნოგრაფიულ ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აფხაზები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აფხაზები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამარხები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სამარხები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=204090&oldid=prevTkenchoshvili 11:17, 22 სექტემბერი 2023-ზე2023-09-22T11:17:15Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:17, 22 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აპოლონიოს როდოსელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  [[ჰეროდოტე]], ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=203214&oldid=prevTkenchoshvili 21:27, 15 სექტემბერი 2023-ზე2023-09-15T21:27:33Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:27, 15 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  ჰეროდოტე, ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჰეროდოტე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  [[არქანჯელო  ლამბერტი]].  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=202641&oldid=prevTkenchoshvili 20:39, 30 აგვისტო 2023-ზე2023-08-30T20:39:58Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:39, 30 აგვისტო 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ  აკლდამა  და  მასში  დასაფლავება.  არქეოლოგებმა  თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის  ეტაპი  უსწრებდა,  რომლის  კავშირი  მიწასთან  გამორიცხული  იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით.  თანამედროვე  დასავლეთ  [[საქართველო|საქართველოს]]  ტერიტორიაზე  იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის  ბოლოს,  ხოლო  მეორედ,  ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI-XVIII საუკუნეებში.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  ჰეროდოტე, ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  არქანჯელო  ლამბერტი.  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის  ჰეროდოტე, ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და  სხვ.  კოლხეთის  ტერიტორიაზე  მხოლოდ  ეთნიკურად  ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი  ადასტურებს  („მამაკაცებისაგან  განსხვავებით,  ქალებს  მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება  სრულიად  გააქრო. ახალი  წელთაღრიცხვის  XVI  საუკუნის  დასაწყისში  ჰაერზე  დაკრძალვის  ეს  ჩვეულება  ჩრდილო  [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან  წლებში  <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>არქანჯელო  ლამბერტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.  მაგრამ  ამავე  საუკუნის  40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან  ამ  დროისათვის  საქართველოს  ტერიტორიაზე  სწორედ  აბაზები შემოიჭრნენ  უმეტესად)  და  რაც  მთავარია,  უკვე  ქართველებთან  ინტეგრაციის  შედეგად,  მისი  გადმოცემით,  მიგრანტები  ჰაერზე  უკვე  მხოლოდ „ბეგის“  გვამებს  კრძალავდნენ.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII  საუკუნის  ქართველი  ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას  იმეორებს,  წერს,  რომ  აფხაზები  „არღარა  მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა  კერპნი...  არა  დაჰფლავენ  მკვდართა  თუისთა,  არამედ  მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა  ავტორებთან.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A0&diff=110458&oldid=prevMalania: ახალი გვერდი: '''ადამრ''' - აკლდამა. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|ა...2020-11-10T06:34:56Z<p>ახალი გვერდი: '''ადამრ''' - <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90" title="აკლდამა">აკლდამა</a>. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|ა...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ადამრ''' - [[აკლდამა]]. იგივეა რაც მეგრული აკარდამა. [[აფხაზები|აფხაზებმა]] არ იცოდნენ აკლდამა და მასში დასაფლავება. არქეოლოგებმა თავიდანვე გაამახვილეს ყურადღება ისეთ საძვლე ორმოებზე (მ. ივაშჩენკო, ბ. კუფტინი, მ. ტრაფში, ა. აფაქიძე, ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, გ. ლორთქიფანიძე, რ. პაპუაშვილი და სხვ.), რომლებშიაც მეორადი დაკრძალვა იყო დადასტურებული. მეორადი დასაფლავების ფორმას, წინ ისეთი დაკრძალვის ეტაპი უსწრებდა, რომლის კავშირი მიწასთან გამორიცხული იყო. უძველეს წერილობით წყაროებში მას ჰაერზე დაკრძალვის სახელწოდებით ვხვდებით. თანამედროვე დასავლეთ [[საქართველო|საქართველოს]] ტერიტორიაზე იგი დროის ორ სხვადასხვა მონაკვეთში დაფიქსირდა: პირველად, ძველი წელთაღრიცხვის ბოლოს, ხოლო მეორედ, ახალი წელთაღრიცხვის XVI-XVIII საუკუნეებში. <br />
<br />
პირველ ცნობას ძვ. წელთაღრიცხვის III ს-ის ბერძენი მწერალი აპოლონიოს როდოსელი გვაწვდის, რომელიც [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] მიცვალებულის ჰაერზე დაკრძალვის, ძირითადად ძვ. წელთაღრიცხვის IV საუკუნის დასასრულისა და III საუკუნის დასაწყისის წყაროს წარმოადგენს, რადგან ამ დროისათვის ჰეროდოტე, ფსევდო სკილაქს კარიანდელი, სტრაბონი და სხვ. კოლხეთის ტერიტორიაზე მხოლოდ ეთნიკურად ქართველურ მოსახლეობას აფიქსირებენ. როგორც ჩანს, იმ დროისათვის ეს ჩვეულება გაქრობის პირას უნდა ყოფილიყო, რასაც თვით აპოლონიოს როდოსელის ტექსტი ადასტურებს („მამაკაცებისაგან განსხვავებით, ქალებს მიწაში ფლავდნენ“...). ცხადია, [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] გავრცელებამ ქართველებში ეს ჩვეულება სრულიად გააქრო. ახალი წელთაღრიცხვის XVI საუკუნის დასაწყისში ჰაერზე დაკრძალვის ეს ჩვეულება ჩრდილო [[კავკასია|კავკასიიდან]] მიგრანტ მოსახლეობას უნდა ჩამოეტანა საქართველოში, რაც პირველად აფხაზებში ჯოვანი ლუკამ დაადასტურა. მისი აღწერილობიდან ჩანს, რომ აფხაზები ხის მთლიანი მორიდან გამოჩორკნილ კუბოში ასვენებდნენ მიცვალებულს, შემდეგ კუბოს ტყეში ოთხ მაღალ სარზე მიმაგრებულ ფიცარნაგზე შემოდგამდნენ და იქ ტოვებდნენ. ანალოგიურად აღწერს ამ წესს XVII საუკუნის 20 - იან წლებში არქანჯელო ლამბერტი. მაგრამ ამავე საუკუნის 40 - იან წლებში თურქი მოგზაური ევლია ჩელები მიგრანტებს აბაზად მოიხსენიებს (რადგან ამ დროისათვის საქართველოს ტერიტორიაზე სწორედ აბაზები შემოიჭრნენ უმეტესად) და რაც მთავარია, უკვე ქართველებთან ინტეგრაციის შედეგად, მისი გადმოცემით, მიგრანტები ჰაერზე უკვე მხოლოდ „ბეგის“ გვამებს კრძალავდნენ. <br />
<br />
XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი წინამორბედი ავტორების ძველ ტრადიციულ აღწერილობას იმეორებს, წერს, რომ აფხაზები „არღარა მონებენ რჯულსა“ ... „ვითარცა კერპნი... არა დაჰფლავენ მკვდართა თუისთა, არამედ მისთავე სამკაულ-იარაღითა და შესამოსელითა შთასდებენ კუბოთა შინა და შესდგამენ ხეთა ზედა“ ... (ვახუშტი ბაგრატიონი). ეს წესი აფხაზებს ჩრდილო კავკასიიდან ჰქონდათ ჩამოტანილი, რაც დადასტურებულია XVII-XIX სს სხვადასხვა ავტორებთან.<br />
<br />
== წყარო ==<br />
<br />
[[აფხაზურ-ქართულ ეთნოგრაფიულ ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი]]<br />
<br />
<br />
[[კატეგორია:აფხაზები]]<br />
[[კატეგორია:სამარხები]]<br />
[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]</div>Malania