<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ka">
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90</id>
		<title>ავიაცია - რედაქტირების ისტორია</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;action=history"/>
		<updated>2026-05-07T01:54:42Z</updated>
		<subtitle>ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.19.24</generator>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=157900&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: /* ისტორია */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=157900&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2022-06-03T08:52:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;ისტორია&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;08:52, 3 ივნისი 2022-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 10:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 10:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;პირველი [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავები]] შენდებოდა ემპირიულად, თვითმფრინავმშენებლობის მეცნიერული ბაზები არ არსებობდა. მხოლოდ XIX საუკუნის დამლევს – XX&amp;#160; საუკუნის დამდეგს გაჩნდა თეორიული და&amp;#160; მეცნიერული გამოკვლევები ავიაციის დარგში.&amp;#160; დაიწყო ფრენის თეორიის შემუშავება. თვითმფრინავის&amp;#160; პირველი წარმატებული ფრენა მოეწყო 1903 წლის 17 დეკემბერს (ამერიკელ&amp;#160; მექანიკოსები ძმები უ. და ო. რაიტები). ამის&amp;#160; შემდეგ შეიქმნა სხვადასხვა ტიპის თვითმფრინავები [[ევროპა|ევროპის]] მთელ რიგ ქვეყნებში. მათი სიჩქარე 90-120 კმ/სთ-ს შეადგენდა. ავიაციის&amp;#160; გამოყენებამ [[პირველი მსოფლიო ომი 1914–18|პირველ მსოფლიო ომში]] განსაზღვრა თვითმფრინავების, როგორც ახალი საბრძოლო საშუალების, მნიშვნელობა, გამოიწვია მათი დაყოფა გამანადგურებლებად,&amp;#160; ბომბდამშენებად, მზვერავებად.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;პირველი [[თვითმფრინავი|თვითმფრინავები]] შენდებოდა ემპირიულად, თვითმფრინავმშენებლობის მეცნიერული ბაზები არ არსებობდა. მხოლოდ XIX საუკუნის დამლევს – XX&amp;#160; საუკუნის დამდეგს გაჩნდა თეორიული და&amp;#160; მეცნიერული გამოკვლევები ავიაციის დარგში.&amp;#160; დაიწყო ფრენის თეორიის შემუშავება. თვითმფრინავის&amp;#160; პირველი წარმატებული ფრენა მოეწყო 1903 წლის 17 დეკემბერს (ამერიკელ&amp;#160; მექანიკოსები ძმები უ. და ო. რაიტები). ამის&amp;#160; შემდეგ შეიქმნა სხვადასხვა ტიპის თვითმფრინავები [[ევროპა|ევროპის]] მთელ რიგ ქვეყნებში. მათი სიჩქარე 90-120 კმ/სთ-ს შეადგენდა. ავიაციის&amp;#160; გამოყენებამ [[პირველი მსოფლიო ომი 1914–18|პირველ მსოფლიო ომში]] განსაზღვრა თვითმფრინავების, როგორც ახალი საბრძოლო საშუალების, მნიშვნელობა, გამოიწვია მათი დაყოფა გამანადგურებლებად,&amp;#160; ბომბდამშენებად, მზვერავებად.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;თვითმფრინავებზე დაიწყეს ბომბდამშენი და სასროლი [[შეიარაღება|შეიარაღების]] დაყენება. მეომარმა&amp;#160; ქვეყნებმა I მსოფლიო ომის წლებში გამოუშვეს 165 ათ-ზე მეტი თვითმფრინავი, გააუმჯობესეს&amp;#160; მათი მახასიათებლები. მაგალითად,&amp;#160; გამანადგურებლის სიჩქარე აღწევდა 200-220 კმ/სთ-ს, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე გაიზარდა 2-დან 7 კმ-მდე. მოგვარდა საავიაციო ძრავებისა და მოწყობილობის წარმოება,&amp;#160; შეიქმნა სამეცნიერო-კვლევითი და საცდელი დაწესებულებები. 20-იანი წლებიდან თვითმფრინავმშენებლობაში ფართოდ გამოიყენება დურალუმინი. 30-იანი წლების შუა ხანებიდან თვითმფრინავების კონსტრუქციაში&amp;#160; გადავიდნენ ბიპლანიდან მონოპლანზე, ამან გაზარდა გამანადგურებლების სიჩქარე 560-580 კმ/სთ-მდე. 30-იანი წლების დამლევს გაჩნდა საავიაციო რეაქტიული ძრავა. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;თვითმფრინავებზე დაიწყეს ბომბდამშენი და სასროლი [[შეიარაღება|შეიარაღების]] დაყენება. მეომარმა&amp;#160; ქვეყნებმა I მსოფლიო ომის წლებში გამოუშვეს 165 ათ-ზე მეტი თვითმფრინავი, გააუმჯობესეს&amp;#160; მათი მახასიათებლები. მაგალითად,&amp;#160; გამანადგურებლის სიჩქარე აღწევდა 200-220 კმ/სთ-ს, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე გაიზარდა 2-დან 7 კმ-მდე. მოგვარდა საავიაციო ძრავებისა და მოწყობილობის წარმოება,&amp;#160; შეიქმნა სამეცნიერო-კვლევითი და საცდელი დაწესებულებები. 20-იანი წლებიდან თვითმფრინავმშენებლობაში ფართოდ გამოიყენება &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;დურალუმინი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;. 30-იანი წლების შუა ხანებიდან თვითმფრინავების კონსტრუქციაში&amp;#160; გადავიდნენ ბიპლანიდან მონოპლანზე, ამან გაზარდა გამანადგურებლების სიჩქარე 560-580 კმ/სთ-მდე. 30-იანი წლების დამლევს გაჩნდა საავიაციო რეაქტიული ძრავა. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ომის შემდეგ ფართო განვითარება პოვა რეაქტიულმა&amp;#160; ავიაციამ. აქტიურად ვითარდებოდა შვეულმფრენმშენებლობა.&amp;#160; ტურბოხრახნული და ტურბორეაქტიული ძრავების გამოყენებამ შესაძლებელი გახადა არა მარტო გაზრდილიყო ფრენის სიჩქარე და სიმაღლე, არამედ მნიშვნელოვნად გადიდებულიყო თვითმფრინავების ტვირთამწეობა და ფრენის სიშორე. 70-იან წლებში სამხედრო-საჰაერო ძალებში თვითმფრინავების სიჩქარე აღწევდა 3000–3500 კმ/სთ, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე – 20 კმ-ზე მეტს, ფრენის სიშორე – 10000 კმ-ზე მეტს. 80–90-იან წლებში მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობოდა თვითმფრინავების ფრენის სიჩქარის, სიმაღლის და სიშორის, მარგი დარტვირთვის ზრდას, შემოკლებული აფრენისა და დაშვების თვითმფრინავების&amp;#160; შექმნას, [[ვერტმფრენი|ვერტმფრენების]] სრულყოფას, დაზიანების საავიაციო საშუალებათა ეფექტიანობის ამაღლებას. ავიაციის განვითარებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საჰაერო-კოსმოსური თვითმფრინავის და მრავალგზის გამოყენების საჰაერო-კოსმოსური სატრანსპორტო ხომალდების შექმნაში.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ომის შემდეგ ფართო განვითარება პოვა რეაქტიულმა&amp;#160; ავიაციამ. აქტიურად ვითარდებოდა შვეულმფრენმშენებლობა.&amp;#160; ტურბოხრახნული და ტურბორეაქტიული ძრავების გამოყენებამ შესაძლებელი გახადა არა მარტო გაზრდილიყო ფრენის სიჩქარე და სიმაღლე, არამედ მნიშვნელოვნად გადიდებულიყო თვითმფრინავების ტვირთამწეობა და ფრენის სიშორე. 70-იან წლებში სამხედრო-საჰაერო ძალებში თვითმფრინავების სიჩქარე აღწევდა 3000–3500 კმ/სთ, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე – 20 კმ-ზე მეტს, ფრენის სიშორე – 10000 კმ-ზე მეტს. 80–90-იან წლებში მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობოდა თვითმფრინავების ფრენის სიჩქარის, სიმაღლის და სიშორის, მარგი დარტვირთვის ზრდას, შემოკლებული აფრენისა და დაშვების თვითმფრინავების&amp;#160; შექმნას, [[ვერტმფრენი|ვერტმფრენების]] სრულყოფას, დაზიანების საავიაციო საშუალებათა ეფექტიანობის ამაღლებას. ავიაციის განვითარებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საჰაერო-კოსმოსური თვითმფრინავის და მრავალგზის გამოყენების საჰაერო-კოსმოსური სატრანსპორტო ხომალდების შექმნაში.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=53821&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  06:59, 11 ივნისი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=53821&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-06-11T06:59:21Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;06:59, 11 ივნისი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 48:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 48:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ავიაცია]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ავიაცია]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[კატეგორია:საავიაციო ტერმინები]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=53820&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  06:58, 11 ივნისი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=53820&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-06-11T06:58:52Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;amp;diff=53820&amp;amp;oldid=42622&quot;&gt;ცვლილებების ჩვენება&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=42622&amp;oldid=prev</id>
		<title>Labashidze: /* წყარო */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=42622&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-02-26T08:12:48Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;წყარო&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;08:12, 26 თებერვალი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 48:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 48:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით, - თბილისი&amp;#160; 2017&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ავიაცია]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ავიაცია]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Labashidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=32448&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili  06:13, 9 ოქტომბერი 2017-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=32448&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-10-09T06:13:53Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;06:13, 9 ოქტომბერი 2017-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ავიაცია''' -&amp;#160; ''(ფრანგული aviation &amp;lt; ლათინური &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ავის &lt;/del&gt;– ფრინველი).''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''ავიაცია''' -&amp;#160; ''(ფრანგული aviation &amp;lt; ლათინური &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;avis &lt;/ins&gt;– ფრინველი).''&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1. დედამიწის ირგვლივ საჰაერო სივრცეში ფრენისათვის განკუთვნილი ჰაერზე უფრო მძიმე საფრენი&amp;#160; აპარატების განზოგადებული სახელწოდება; &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;1. დედამიწის ირგვლივ საჰაერო სივრცეში ფრენისათვის განკუთვნილი ჰაერზე უფრო მძიმე საფრენი&amp;#160; აპარატების განზოგადებული სახელწოდება; &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=31761&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze  12:44, 4 ოქტომბერი 2017-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=31761&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-10-04T12:44:32Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;amp;diff=31761&amp;amp;oldid=31748&quot;&gt;ცვლილებების ჩვენება&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=31748&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze: ახალი გვერდი: ავიაცია -  (ფრანგული aviation &lt; ლათინური ავის – ფრინველი).   1. დედამიწ...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90&amp;diff=31748&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-10-04T11:48:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;ახალი გვერდი: ავიაცია -  (ფრანგული aviation &amp;lt; ლათინური ავის – ფრინველი).   1. დედამიწ...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;ახალი გვერდი&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;ავიაცია -  (ფრანგული aviation &amp;lt; ლათინური ავის – ფრინველი).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1. დედამიწის ირგვლივ საჰაერო სივრცეში ფრენისათვის განკუთვნილი&lt;br /&gt;
ჰაერზე უფრო მძიმე საფრენი  აპარატების განზოგადებული სახელწოდება; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. იმ ორგანიზაციების ერთობლიობა, რომლებიც საავიაციო საფრენ აპარატებს იყენებენ, აქვთ  აეროდრომები და უზრუნველმყოფი ტექნიკა; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.  შეიარაღებული ბრძოლის საშუალება და საჰაერო სატრანსპორტო საშუალება. განასხვავებენ სამხედრო და სამოქალაქო ავიაციას.&lt;br /&gt;
ტერმინი „სამხედრო ავიაცია“, ჩვეულებრივ,  იდენტურია ცნებისა „სამხედრო საჰაერო ძალები“. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====ისტორია====&lt;br /&gt;
პირველი თვითმფრინავები შენდებოდა ემპირიულად, თვითმფრინავმშენებლობის მეცნიერული ბაზები არ არსებობდა.&lt;br /&gt;
მხოლოდ XIX საუკუნის დამლევს – XX  საუკუნის დამდეგს გაჩნდა თეორიული და  მეცნიერული გამოკვლევები ავიაციის დარგში.  დაიწყო ფრენის თეორიის შემუშავება. თვითმფრინავის  პირველი წარმატებული ფრენა&lt;br /&gt;
მოეწყო 1903 წლის 17 დეკემბერს (ამერიკელ  მექანიკოსები ძმები უ. და ო. რაიტები). ამის  შემდეგ შეიქმნა სხვადასხვა ტიპის თვითმფრინავები&lt;br /&gt;
ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში. მათი სიჩქარე 90-120 კმ/სთ-ს შეადგენდა. ავიაციის  გამოყენებამ პირვლ მსოფლიო ომში განსაზღვრა თვითმფრინავების, როგორც ახალი საბრძოლო საშუალების, მნიშვნელობა, გამოიწვია&lt;br /&gt;
მათი დაყოფა გამანადგურებლებად,  ბომბდამშენებად, მზვერავებად.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
თვითმფრინავებზე დაიწყეს ბომბდამშენი და სასროლი შეიარაღების დაყენება. მეომარმა  ქვეყნებმა I მსოფლიო ომის წლებში გამოუშვეს 165 ათ-ზე მეტი თვითმფრინავი, გააუმჯობესეს  მათი მახასიათებლები. მაგალითად,  გამანადგურებლის სიჩქარე აღწევდა 200-220 კმ/სთ-ს, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე გაიზარდა 2-დან 7 კმ-მდე. მოგვარდა საავიაციო ძრავებისა და მოწყობილობის წარმოება,  შეიქმნა სამეცნიერო-კვლევითი და საცდელი&lt;br /&gt;
დაწესებულებები. 20-იანი წლებიდან თვითმფრინავმშენებლობაში ფართოდ გამოიყენება დურალუმინი. 30-იანი წლების შუა ხანებიდან თვითმფრინავების კონსტრუქციაში  გადავიდნენ ბიპლანიდან მონოპლანზე, ამან გაზარდა გამანადგურებლების სიჩქარე 560-580 კმ/სთ-მდე. 30-იანი წლების დამლევს&lt;br /&gt;
გაჩნდა საავიაციო რეაქტიული ძრავა. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ომის შემდეგ ფართო განვითარება პოვა რეაქტიულმა  ავიაციამ. აქტიურად ვითარდებოდა შვეულმფრენმშენებლობა.  ტურბოხრახნული და ტურბორეაქტიული ძრავების გამოყენებამ შესაძლებელი გახადა არა მარტო გაზრდილიყო ფრენის სიჩქარე და სიმაღლე, არამედ მნიშვნელოვნად&lt;br /&gt;
გადიდებულიყო თვითმფრინავების ტვირთამწეობა და ფრენის სიშორე. 70-იან&lt;br /&gt;
წლებში სამხედრო-საჰაერო ძალებში თვითმფრინავების სიჩქარე აღწევდა 3000–3500 კმ/სთ, ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე – 20 კმ-ზე მეტს, ფრენის სიშორე – 10000 კმ-ზე მეტს. 80–90-იან წლებში მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობოდა თვითმფრინავების ფრენის სიჩქარის, სიმაღლის და სიშორის, მარგი დარტვირთვის ზრდას, შემოკლებული აფრენისა და დაშვების თვითმფრინავების  შექმნას, ვერტმფრენების სრულყოფას, დაზიანების&lt;br /&gt;
საავიაციო საშუალებათა ეფექტიანობის ამაღლებას. ა-ის განვითარებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა საჰაერო-კოსმოსური თვითმფრინავის და მრავალგზის გამოყენების საჰაერო-კოსმოსური სატრანსპორტო&lt;br /&gt;
ხომალდების შექმნაში.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====სამოქალაქო ავიაცია====&lt;br /&gt;
სამოქალაქო ავიაცია განკუთვნილია მგზავრთა გადაყვანის, ტვირთის გადაზიდვისა და ეკონომიკის სხვადასხვა დარგების მომსახურებისათვის.&lt;br /&gt;
გამოიყენება, აგრეთვე ადგილმდებარეობის აეროფოტოგადაღებისთვის, წიაღისეულის დაზვერვისათვის  და სხვა. მრავალ ქვეყნაში მოიცავს საჰაერო ტრანსპორტის რეგიონულ სამმართველოებს, საწარმოო გაერთიანებებს,&lt;br /&gt;
ავიაკომპანიებს, აეროპორტებს, სასწავლოსაწვრთნელ ცენტრებს, სამეცნიერო-კვლევით და საპროექტო ორგანიზაციებს, საგანმანათლებლო დაწესებულებებს.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====სამხედრო ავიაცია====&lt;br /&gt;
სამხედრო ავიაცია  განკუთვნილია საჰაერო სივრცეში სამხედრო (საომარი) მოქმეებისათვის. დანიშნულებისა და დაქვემდებარების მიხედვით მეტ წილ ქვეყნებში მოიცავს   საარმიო (სახმელეთო ჯარების) ავიაციას, დაჯგუფების&lt;br /&gt;
(ტაქტიკურ), შორეულ (სტრატეგიულ), საჰაერო თავდაცვის, საზღვაო, სამხედრო-სატრანსპორტო და სპეციალურ ავიაციას. გადასაწყვეტი&lt;br /&gt;
ამოცანებიდან და მოქმედების ხასიათიდან გამომდინარე  იყოფა გვარეობების&lt;br /&gt;
მიხედვით ბომბდამშენ (რაკეტმზიდ), გამანადგურებელ-ბომბდამშენ (ტაქტიკური გამანადგურებლები), გამანადგურებელ, მოიერიშე, სადაზვერვო, ნავსაწინააღმდეგო, სამხედროსატრანსპორტო  და სპეციალურ ავიაციად.&lt;br /&gt;
შეიარაღებაზე არის საბრძოლო, სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავები და ვერტმფრენები, სხვა საფრენი აპარატები.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
სამხედრო ავიაციის საბრძოლო ძლიერების საფუძველია მრავალი სახის საავიაციო შეიარაღებით აღჭურვილი ზებგერითი, ნებისმიერ ამინდში&lt;br /&gt;
ფრენისათვის განკუთვნილი თვითმფრინავები. ბოლო პერიოდში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება რადიოსარადარო სისტემებისთვის&lt;br /&gt;
„უხილავი“ საფრენი აპარატების და  დისტანციური მართვის თვითმფრინავების&lt;br /&gt;
შექმნას.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
====ავიაციის ისტორია საქართველოში====&lt;br /&gt;
საქართველოში,  პირველი  საფრენი აპარატის შექმნის ცდა, ზოგიერთი&lt;br /&gt;
ცნობით, ეკუთვნის შალვა ერისთავს (1835).  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1907 წელს ბათუმელმა მექანიკოსმა ვ. ბასენსკიმ ააგო პირველი ზამბარიანი საფრენი აპარატი, რომელიც უპილოტოდ 20 მ. სიმაღლეზე აფრინდა. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1908 წელს საქართველოში ჩამოვიდა გერმანელი პილოტი ტაილორი, რომელიც ქუთაისში ტრაგიკულად დაიღუპა 1910 წელს. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1908 წელს თბილისელმა გიმნაზიელმა  ა. შიუკაშვილმა ააგო პლანერი და  1908 წლის 5 მაისს მახათას მთიდან გადმოფრინდა.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1910 წელს, წარმოშობით ფრანგი კიეველის, ნ. დელონეს ხელმძღვანელობით&lt;br /&gt;
თბილისში ააგეს „დელონეს“ სისტემის  პლანერი. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1914 წელს შეიქმნა თბილისის აეროკლუბი  (უფროსი ნ. ჯიბლაძე). ამ კლუბის&lt;br /&gt;
თაოსნობით ვაკის მოედანზე საჩვენებელ  გაფრენებს ანხორციელებდნენ პირველი ქართველი  ავიატორები: ბ. ქებურია, მ. მაჭავარიანი, მ. აბაშიძე, გ. ავალიანი, ვ. ერისთავი, მ. გრიგორაშვილი, ძმები ალ. და ან. იაკობაშვილები, კ. ცომაია და ა. საღარაძე. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1931 წელს ჩამოყალიბდა საქართველოს საჰაერო ფლოტის სამმართველო. 30-იან წლებში შ. ჭანკოტაძემ, ავიაციის გენერალ-მაიორმა, პირველმა  გადაუფრინა კავკასიონს. ნ. ხუბულავა იყო  პირველი ქართველი ავიატორი ქალი.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ცნობილია ამერიკაში მცხოვრები ქართველი  კონსტრუქტორი ალექსანდრე ქართველიშვილი  (1896, თბილისი – 1974 ნიუ-იორკი).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==წყარო==&lt;br /&gt;
ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით, - თბილისი  2017&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:ავიაცია]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	</feed>