https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98 2026-06-13T23:13:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=272302&oldid=prev 2026-05-06T07:50:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:50, 6 მაისი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:ATonis iveroni.jpg|thumb|250პქ|ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:ATonis iveroni.jpg|thumb|250პქ|ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე''' - ათონის ქართველთა მონასტერი, „ივირონი“, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების მამათა მონასტერი [[ათონი (მთა)|ათონზე]], ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. თანამედროვე ეტაპზე ერთ-ერთი უდიდესი და უძლიერესი ათონის ბერძნნულ მონასტერთა შორის – [[ათონის დიდი ლავრა|დიდი ლავრისა]] და ვატოპედის შემდეგ იგი მესამეა თავისი მნიშვნელობით. დაარსებულია 980-983 წლებში წმ. იოანე <del class="diffchange diffchange-inline">მთაწმინდელისა </del>და ღირსი მამა იოანე-თორნიკეს (ჩორჩანელი//ჩორდვანელი) მიერ. 1015 წლამდე ივერთა მონასტერი იწოდებოდა კლიმენტის ლავრად (Λαυρα του Κλπμπ), შემდეგ კი ეფთვიმეს მონასტრად ან ლავრად (Λαυρα Του κυρ Ευθυμιου), ხოლო 1020 წლიდან – ივერიის ლავრად (Λαυρα του ΙΒπρος), ე. ი. წმ. იოანე მთაწმინდის სახელით იყო ცნობილი და იწოდებოდა <del class="diffchange diffchange-inline">[[ქართველები|</del>ქართველთა<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>, ივერთა მონასტრად (μονπ των ΙΒπρων). შემდეგში ეს სახელწოდება შემოკლდა და დარჩა ივირონი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე''' - ათონის ქართველთა მონასტერი, „ივირონი“, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების მამათა მონასტერი [[ათონი (მთა)|ათონზე]], ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. თანამედროვე ეტაპზე ერთ-ერთი უდიდესი და უძლიერესი ათონის ბერძნნულ მონასტერთა შორის – [[ათონის დიდი ლავრა|დიდი ლავრისა]] და ვატოპედის შემდეგ იგი მესამეა თავისი მნიშვნელობით. დაარსებულია 980-983 წლებში წმ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>იოანე <ins class="diffchange diffchange-inline">ათონელი (მთაწმიდელი)|იოანე მთაწმინდელი]]სა </ins>და ღირსი მამა იოანე-თორნიკეს (ჩორჩანელი//ჩორდვანელი) მიერ. 1015 წლამდე ივერთა მონასტერი იწოდებოდა კლიმენტის ლავრად (Λαυρα του Κλπμπ), შემდეგ კი ეფთვიმეს მონასტრად ან ლავრად (Λαυρα Του κυρ Ευθυμιου), ხოლო 1020 წლიდან – ივერიის ლავრად (Λαυρα του ΙΒπρος), ე. ი. წმ. იოანე მთაწმინდის სახელით იყო ცნობილი და იწოდებოდა ქართველთა, ივერთა მონასტრად (μονπ των ΙΒπρων). შემდეგში ეს სახელწოდება შემოკლდა და დარჩა ივირონი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერი მდებარეობს ა(გ)იონ-ოროსის, იგივე ათონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირედ ამაღლებულ ადგილზე, სადაც ადრე განლაგებული იყო ანტიკური [[ქალაქი]] კლეონი [[პოსეიდონი]]სადმი მიძღვნილი საკულტო ნაგებობით. გადმოცემით, აქ გადმოვიდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანე ღვთისმეტყველთან]] ერთად, როდესაც მათი ხომალდი ქარიშხალმა ათონის ნაპირებთან გამორიყა. ამ ქალაქის მცხოვრებნი გაქრისტიანდნენ [[იერუსალიმი]]დან მოსული [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსის]], კლიმენტის, მიერ III-IV საუკუნეების მიჯნაზე. ამიტომ ნავსადგურმა და ამ ადგილზე წარმოქმნილმა სადგომმა მისი სახელი დაიმკვიდრა. ტაძარი კი წმ. იოანე წინასწარმეტყველის სახელზე აიგო. მასში დასვენებული იყო წმ. პეტრე ათონელის ნაწილები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერი მდებარეობს ა(გ)იონ-ოროსის, იგივე ათონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირედ ამაღლებულ ადგილზე, სადაც ადრე განლაგებული იყო ანტიკური [[ქალაქი]] კლეონი [[პოსეიდონი]]სადმი მიძღვნილი საკულტო ნაგებობით. გადმოცემით, აქ გადმოვიდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანე ღვთისმეტყველთან]] ერთად, როდესაც მათი ხომალდი ქარიშხალმა ათონის ნაპირებთან გამორიყა. ამ ქალაქის მცხოვრებნი გაქრისტიანდნენ [[იერუსალიმი]]დან მოსული [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსის]], კლიმენტის, მიერ III-IV საუკუნეების მიჯნაზე. ამიტომ ნავსადგურმა და ამ ადგილზე წარმოქმნილმა სადგომმა მისი სახელი დაიმკვიდრა. ტაძარი კი წმ. იოანე წინასწარმეტყველის სახელზე აიგო. მასში დასვენებული იყო წმ. პეტრე ათონელის ნაწილები.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=250592&oldid=prev 2025-07-28T07:58:52Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორიული წყაროები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:58, 28 ივლისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერის ისტორიისათვის ერთ-ერთი ძირითადი წყაროა [[სავანე|სავანის]] საცავებში დაცული ძველი ბერძნული აქტების კრებული, ბიზანტიის იმპერატორების – კონსტანტინე VII პორფიროგენეტის (946 და 957/8), რომანოზ II-ის (960), ბასილი II ბულგართმმუსვრელის (979/980), XI ს. იმპერატორებისა და სხვ. დადგენილებები, აგრეთვე კონსტანტინოპოლელი პატრიარქების, ბიზანტიელ სასულიერო და საერო მოღვაწეთა დოკუმენტები, კერძოდ, იოანე ხალდის (995), თეოდორე დალასინის (1063), სერის მიტროპოლიტის, სტეფანეს (1071), ეზევის ეპისკოპოსის, თეოდორეს (1085), ანკვირის მიტროპოლიტის, ვავილასის (1300), აგრეთვე სუმბატ ბაკურიანისა (1090) და მისი მეუღლის, მონაზონ მარიამის (1098), სევასტოს იოანე კომნენოსის (იმპერატორი იოანე II) პრაქტიკონები (1103), სევასტოს დიმიტრი აპელმენეს (1301) და სხვათა მიერ გაცემული დოკუმენტები. მათი უმრავლესობა დედნის სახითაა&#160; შემონახული. ათონზე პირველმა იმოგზაურა (1744) და ივირონის არქივებს გაეცნო ვ. გ. გრიგოროვიჩ-ბარსკი. XIX ს-ში ეპისკოპოსმა პორფირიმ (უსპენსკი], ი. მიულერმა, შ. ვ. ლანგლუამ, ზ. ცახარიე ფონ ლინგენტალმა, მიტროპოლიტმა ევლოგიმ (კურილასი), აგრეთვე სხვებმა შეისწავლეს და გამოსცეს ივირონისა და ათონის სხვა მონასტრების აქტები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერის ისტორიისათვის ერთ-ერთი ძირითადი წყაროა [[სავანე|სავანის]] საცავებში დაცული ძველი ბერძნული აქტების კრებული, ბიზანტიის იმპერატორების – კონსტანტინე VII პორფიროგენეტის (946 და 957/8), რომანოზ II-ის (960), ბასილი II ბულგართმმუსვრელის (979/980), XI ს. იმპერატორებისა და სხვ. დადგენილებები, აგრეთვე კონსტანტინოპოლელი პატრიარქების, ბიზანტიელ სასულიერო და საერო მოღვაწეთა დოკუმენტები, კერძოდ, იოანე ხალდის (995), თეოდორე დალასინის (1063), სერის მიტროპოლიტის, სტეფანეს (1071), ეზევის ეპისკოპოსის, თეოდორეს (1085), ანკვირის მიტროპოლიტის, ვავილასის (1300), აგრეთვე სუმბატ ბაკურიანისა (1090) და მისი მეუღლის, მონაზონ მარიამის (1098), სევასტოს იოანე კომნენოსის (იმპერატორი იოანე II) პრაქტიკონები (1103), სევასტოს დიმიტრი აპელმენეს (1301) და სხვათა მიერ გაცემული დოკუმენტები. მათი უმრავლესობა დედნის სახითაა&#160; შემონახული. ათონზე პირველმა იმოგზაურა (1744) და ივირონის არქივებს გაეცნო ვ. გ. გრიგოროვიჩ-ბარსკი. XIX ს-ში ეპისკოპოსმა პორფირიმ (უსპენსკი], ი. მიულერმა, შ. ვ. ლანგლუამ, ზ. ცახარიე ფონ ლინგენტალმა, მიტროპოლიტმა ევლოგიმ (კურილასი), აგრეთვე სხვებმა შეისწავლეს და გამოსცეს ივირონისა და ათონის სხვა მონასტრების აქტები.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XX საუკუნეში ათონის ქართველთა მონასტერის არქივების ფოტომასალის მომზადება უზრუნველყვეს კ. ხრისოდიოსმა (ნაციონალური კვლევების ინსტიტუტის ბიზანტინოლოგიის ცენტრი ათონზე) და ფ. ი. დელგერმა. მეცნიერული თვალსაზრისით უმნიშვნელოვანესია&#160; ათონის ქართველთა მონასტერიის აქტების პარიზული გამოცემის ოთხტომეული, რომელიც მოამზადეს ფრანგმა ბიზანტინოლოგებმა ქართველ მეცნიერთა მონაწილეობით, რომელსაც თან ერთვის ცნობილი ფრანგი ბიზანტინისტის, ჟაკ ლეფორის, ნარკვევი. 2008 წ. თბილისში გამოიცა [[ათონის აქტები|ივირონის აქტები]]ს ქართლიუ თარგმანის&#160; ოთხტომეული.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XX საუკუნეში ათონის ქართველთა მონასტერის არქივების ფოტომასალის მომზადება უზრუნველყვეს კ. ხრისოდიოსმა (ნაციონალური კვლევების ინსტიტუტის ბიზანტინოლოგიის ცენტრი ათონზე) და ფ. ი. დელგერმა. მეცნიერული თვალსაზრისით უმნიშვნელოვანესია&#160; ათონის ქართველთა მონასტერიის აქტების პარიზული გამოცემის ოთხტომეული, რომელიც მოამზადეს ფრანგმა ბიზანტინოლოგებმა ქართველ მეცნიერთა მონაწილეობით, რომელსაც თან ერთვის ცნობილი ფრანგი ბიზანტინისტის, ჟაკ ლეფორის, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნარკვევი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. 2008 წ. თბილისში გამოიცა [[ათონის აქტები|ივირონის აქტები]]ს ქართლიუ თარგმანის&#160; ოთხტომეული.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერის ისტორიის შესახებ მნიშვნელოვანი ცნობებია შემონახული „[[ათონის აღაპები|ათონის ივერიის მონასტრის სააღაპე წიგნში]]“, რომელშიც X ს-იდან XVII ს-მდე კალენდარული წლის მიხედვით განლაგებული 167 მოსახსენებელია შეტანილი, X-XVIII სს. ათონური კოლექციის ხელნაწერთა კოლოფონებში დაცულ ქრონოლოგიურ და პროსოპოგრაფიულ ცნობებსა და მონასტერთან დაკავშირებულ სხვა ხელნაწერთა მასალებში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერის ისტორიის შესახებ მნიშვნელოვანი ცნობებია შემონახული „[[ათონის აღაპები|ათონის ივერიის მონასტრის სააღაპე წიგნში]]“, რომელშიც X ს-იდან XVII ს-მდე კალენდარული წლის მიხედვით განლაგებული 167 მოსახსენებელია შეტანილი, X-XVIII სს. ათონური კოლექციის ხელნაწერთა კოლოფონებში დაცულ ქრონოლოგიურ და პროსოპოგრაფიულ ცნობებსა და მონასტერთან დაკავშირებულ სხვა ხელნაწერთა მასალებში.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=237658&oldid=prev 2024-11-02T16:45:22Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ივირონის მონასტერი XIV საუკუნეში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:45, 2 ნოემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 187:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 187:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1325 წ. ახლო ხანებში, თურქთა თავდასხმების შიშით, ათონის ბერებმა გადაწყვიტეს [[ციხესიმაგრე|ციხესიმაგრის]] აშენება წმინდა მთის საზღვართან, მელისურგიის ახლოს, ივირონის მეტოქიონთან. ივირონის&#160; ძმობამ, რომელიც მიიჩნევდა, რომ&#160; ეს გამოიწვევდა მეტოქიონის&#160; დაკარგვას, პროტ. ისააკის&#160; შუამავლობით მოიპოვა იმპერატორ&#160; ანდრონიკე II-ის ოქრობეჭედი მონასტრის მელისურგიაზე უფლებების თაობაზე.&#160; 2 ნაკვეთის (მიწის 1 – მოდი&#160; ციხესიმაგრის ასაშენებლად და 50 მოდი – მისი დაცვის განლაგებისათვის) დათმობის სანაცვლოდ ათონის.ქართველთა მონასტერმა მიიღო განსაზღვრული რაოდენობის ფულადი ანაზღაურება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1325 წ. ახლო ხანებში, თურქთა თავდასხმების შიშით, ათონის ბერებმა გადაწყვიტეს [[ციხესიმაგრე|ციხესიმაგრის]] აშენება წმინდა მთის საზღვართან, მელისურგიის ახლოს, ივირონის მეტოქიონთან. ივირონის&#160; ძმობამ, რომელიც მიიჩნევდა, რომ&#160; ეს გამოიწვევდა მეტოქიონის&#160; დაკარგვას, პროტ. ისააკის&#160; შუამავლობით მოიპოვა იმპერატორ&#160; ანდრონიკე II-ის ოქრობეჭედი მონასტრის მელისურგიაზე უფლებების თაობაზე.&#160; 2 ნაკვეთის (მიწის 1 – მოდი&#160; ციხესიმაგრის ასაშენებლად და 50 მოდი – მისი დაცვის განლაგებისათვის) დათმობის სანაცვლოდ ათონის.ქართველთა მონასტერმა მიიღო განსაზღვრული რაოდენობის ფულადი ანაზღაურება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XIV საუკუნის შუა წლებამდე ივირონში წინამძღვრებად ჯერ კიდევ ქართველები რჩებოდნენ: ცნობილია ანტონი (1340&#160; წ. ქართულად ხელს აწერს წმ.&#160; გრიგოლ პალამას „ტომოსზე“)&#160; და ანდრია (მისი ხელმოწერები დასტურდება 1344 და 1345&#160; წწ. ყუთლუმუშის აქტებსა&#160; და პროტ ნიფონტის 1347 წ.&#160; სიგელზე); [[იღუმენი|იღუმენები]]: ხარლამპი, ნილოსი, მაქსიმე და გაბრიელი მოხსენიებული არიან&#160; ხილანდარის, დოხიარიუსა და დიდი ლავრის დოკუმენტებში.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XIV საუკუნის შუა წლებამდე ივირონში წინამძღვრებად ჯერ კიდევ ქართველები რჩებოდნენ: ცნობილია ანტონი (1340&#160; წ. ქართულად ხელს აწერს წმ.&#160; გრიგოლ პალამას „ტომოსზე“)&#160; და ანდრია (მისი ხელმოწერები დასტურდება 1344 და 1345&#160; წწ. ყუთლუმუშის აქტებსა&#160; და პროტ ნიფონტის 1347 წ.&#160; სიგელზე); [[იღუმენი|იღუმენები]]: ხარლამპი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნილოსი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მაქსიმე და გაბრიელი მოხსენიებული არიან&#160; ხილანდარის, დოხიარიუსა და დიდი ლავრის დოკუმენტებში.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIV საუკუნის შუა წლებით თარიღდება ივირონის რამდენიმე&#160; დოკუმენტი, რომლებიც შეიცავს ზუსტ და ვრცელ ინფორმაციას მონასტრის იმ დროინდელი მფლობელობის&#160; შესახებ: მაკედონიის დომენის მონასტერს ეხება იოანე&#160; ვატაცის 1341 წ. 3 აქტი და&#160; ედესინის ორფანოტროფის 1344 წ. სიგელი; სერბთა მეფის, სტეფანე IV დუშანის 1346 წ. 2 ოქრობეჭედი და&#160; ბიზანტიის იმპერატორების იოანე VI კანტაკუზენისა და იოანე VII პალეოლოგის 1357 წლის&#160; ოქრობეჭედი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIV საუკუნის შუა წლებით თარიღდება ივირონის რამდენიმე&#160; დოკუმენტი, რომლებიც შეიცავს ზუსტ და ვრცელ ინფორმაციას მონასტრის იმ დროინდელი მფლობელობის&#160; შესახებ: მაკედონიის დომენის მონასტერს ეხება იოანე&#160; ვატაცის 1341 წ. 3 აქტი და&#160; ედესინის ორფანოტროფის 1344 წ. სიგელი; სერბთა მეფის, სტეფანე IV დუშანის 1346 წ. 2 ოქრობეჭედი და&#160; ბიზანტიის იმპერატორების იოანე VI კანტაკუზენისა და იოანე VII პალეოლოგის 1357 წლის&#160; ოქრობეჭედი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=234461&oldid=prev 2024-09-03T20:25:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ივირონის მონასტერი XV-XVI საუკუნეში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:25, 3 სექტემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 208:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 208:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XV საუკუნესა და XVI საუკუნის II ნახევრის ათონის დოკუმენტაცია მოწმობს, რომ ივირონის სტატუსი დროებით დაეცა. მისი იღუმენი ხელმოწერას აკეთებს პორტასა და დიდი ლავრის, ვათოპედისა და ხილანდარის იღუმენების ხელმოწერის შემდეგ, რაც, როგორც ჩანს, განპირობებული იყო სერბეთის მმართველთა მხრიდან თავისი მონასტრების აქტიური მხარდაჭერით. 1486 წელს ხილანდარი ცდილობს, მიითვისოს ათონის ქართველთა მონასტერის მინდვრები, საძოვრები, სათიბები კომიტისში ათონის ჩრდილო-დასავლეთით. ივირონის ბერები 1492 წელს და 1503 წელს იძულებული იყვნენ, დათმობაზე წასულიყვნენ და ხილანდარის ბერებთან ერთად ყოფილიყვნენ იმ ტერიტორიების მფლობელნი, რომლებიც XI საუკუნიდან ათონის ქართველთა მონასტერს ეკუთვნოდა. მოგვიანებით ხილანდარმა, შემდეგ ვათოპედმა, სამუდამოდ გამოაძევეს ათონის ქართველთა მონასტერი კომიტისიდან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XV საუკუნესა და XVI საუკუნის II ნახევრის ათონის დოკუმენტაცია მოწმობს, რომ ივირონის სტატუსი დროებით დაეცა. მისი იღუმენი ხელმოწერას აკეთებს პორტასა და დიდი ლავრის, ვათოპედისა და ხილანდარის იღუმენების ხელმოწერის შემდეგ, რაც, როგორც ჩანს, განპირობებული იყო სერბეთის მმართველთა მხრიდან თავისი მონასტრების აქტიური მხარდაჭერით. 1486 წელს ხილანდარი ცდილობს, მიითვისოს ათონის ქართველთა მონასტერის მინდვრები, საძოვრები, სათიბები კომიტისში ათონის ჩრდილო-დასავლეთით. ივირონის ბერები 1492 წელს და 1503 წელს იძულებული იყვნენ, დათმობაზე წასულიყვნენ და ხილანდარის ბერებთან ერთად ყოფილიყვნენ იმ ტერიტორიების მფლობელნი, რომლებიც XI საუკუნიდან ათონის ქართველთა მონასტერს ეკუთვნოდა. მოგვიანებით ხილანდარმა, შემდეგ ვათოპედმა, სამუდამოდ გამოაძევეს ათონის ქართველთა მონასტერი კომიტისიდან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XV საუკუნის ბოლოსა და XVI საუკუნის დასაწყისში ათონის ქართველთა მონასტერის მფარველობდა ჯაყელ-ციხისჯვარელთა ფეოდალური&#160; საგვარეულო. ამის შესახებ ცნობები დაცულია აღაპთა წიგნის 3 ჩანაწერში (№162-164) და მონასტრის არქივის სხვა დოკუმენტებში. [[ათაბაგი]] <del class="diffchange diffchange-inline">[[ყვარყვარე (I) ჯაყელი|</del>ყვარყვარე დიდი<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>(1451-1498), მისი შვილები ქაიხოსრო (1498-500) და მზეჭაბუკი (1500-1515) მონასტრისთვის მნიშვნელოვან შეწირულობას გასცემდნენ, რითაც აღადგინეს კოშკი – [[ბასტიონი]] და სენაკების ნაწილი. თავიდან აშენდა მთავარი კოშკი, საავადმყოფო, კათოლიკონის გვერდითი [[მინაშენი]], აშენდა და მოიხატა ტაძრის გალერეა.&#160; ტაძარი მოიხატა [[ქტიტორი|ქტიტორების]] – ქაიხოსროსა და მზეჭაბუკის – ასევე, იმ ქართველ მეფეების [[პორტრეტი|პორტრეტებით]], რომელთაც განსაკუთრებული დამსახურება მიუძღოდათ მონასტრის აშენება-გაფართოებაში. 1883 წელს მონასტრის ბერძენი წინამძღვრის მითითებით ტაძარი ახალი ფრესკებით მოიხატა, ხოლო წარწერები გადაკეთდა. „აღაპთა წიგნი“ ადასტურებს ბერძნულ წარწერას კათოლიკონის დასავლეთ კედელზე, სადაც აღნიშნულია, რომ 1513 წელს&#160; დამთავრებული იყო სამშენებლო სამუშაოები ეკლესიასა და კოშკში; ასევე გარემონტდა მონასტრის კედლების ღიობები და სათოფურები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XV საუკუნის ბოლოსა და XVI საუკუნის დასაწყისში ათონის ქართველთა მონასტერის მფარველობდა ჯაყელ-ციხისჯვარელთა ფეოდალური&#160; საგვარეულო. ამის შესახებ ცნობები დაცულია აღაპთა წიგნის 3 ჩანაწერში (№162-164) და მონასტრის არქივის სხვა დოკუმენტებში. [[ათაბაგი]] ყვარყვარე დიდი (1451-1498), მისი შვილები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქაიხოსრო <ins class="diffchange diffchange-inline">I ჯაყელი|ქაიხოსრო]] </ins>(1498-500) და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მზეჭაბუკ ჯაყელი|</ins>მზეჭაბუკი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(1500-1515) მონასტრისთვის მნიშვნელოვან შეწირულობას გასცემდნენ, რითაც აღადგინეს კოშკი – [[ბასტიონი]] და სენაკების ნაწილი. თავიდან აშენდა მთავარი კოშკი, საავადმყოფო, კათოლიკონის გვერდითი [[მინაშენი]], აშენდა და მოიხატა ტაძრის გალერეა.&#160; ტაძარი მოიხატა [[ქტიტორი|ქტიტორების]] – ქაიხოსროსა და მზეჭაბუკის – ასევე, იმ ქართველ მეფეების [[პორტრეტი|პორტრეტებით]], რომელთაც განსაკუთრებული დამსახურება მიუძღოდათ მონასტრის აშენება-გაფართოებაში. 1883 წელს მონასტრის ბერძენი წინამძღვრის მითითებით ტაძარი ახალი ფრესკებით მოიხატა, ხოლო წარწერები გადაკეთდა. „აღაპთა წიგნი“ ადასტურებს ბერძნულ წარწერას კათოლიკონის დასავლეთ კედელზე, სადაც აღნიშნულია, რომ 1513 წელს&#160; დამთავრებული იყო სამშენებლო სამუშაოები ეკლესიასა და კოშკში; ასევე გარემონტდა მონასტრის კედლების ღიობები და სათოფურები.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემოწირულობა ივირონში, იერუსალიმსა და სინის მთაზე ხორციელდებოდა ქაიხოსროს აღზრდილი ამბროსის (შემდეგში – აწყურის მთავარეპისკოპოსი) მეშვეობით, რომელმაც ივირონის ბერებს გადასცა 25&#160; 500 თუმანი. საკუთარი ხარჯით ვერცხლით შეამკო ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი, რაზედაც მეტყველებს მასზე ამოტვიფრული ასომთავრული წარწერა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შემოწირულობა ივირონში, იერუსალიმსა და სინის მთაზე ხორციელდებოდა ქაიხოსროს აღზრდილი ამბროსის (შემდეგში – აწყურის მთავარეპისკოპოსი) მეშვეობით, რომელმაც ივირონის ბერებს გადასცა 25&#160; 500 თუმანი. საკუთარი ხარჯით ვერცხლით შეამკო ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი, რაზედაც მეტყველებს მასზე ამოტვიფრული ასომთავრული წარწერა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=234262&oldid=prev 2024-08-23T11:18:43Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">პირველი ქართული კოლონია ათონზე და მონასტრის დაარსება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:18, 23 აგვისტო 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე პერიოდს უკავშირდება წმ. იოანეს ძის, წმ. ეფთვიმე მთაწმინდის, შემოქმედებითი მოღვაწეობის&#160; დაწყებაც; მან ბერძნულიდან&#160; ქართულად თარგმნა კანონიკური, ჰაგიოგრაფიული,&#160; დოგმატიკური, აპოკრიფული და სხვა საღვთისმეტყველო ჟანრის ლიტიტერატურა. ხელნაწერ Ath. Iver. georg. 16-ის&#160; კოლოფონში ჩამოთვლილია&#160; წმ. მამათა სახელები: იოანე, იოანე-თორნიკე, ეფთვიმე,&#160; აგრეთვე არსენი, თეოდორე,&#160; გიორგი და საბა (ხელნაწერის გადამწერი). 979 წ. ქართველ&#160; ბერმონაზონთა შორის იყო ილარიონი, რომელიც შემდგომში&#160; სამეურნეო მმართველი გამხდარა. მიიჩნევენ, რომ მან,&#160; ხსენებულ მამებთან ერთად – მათ ათონზე პირველი რვაკაციანი ჯგუფი შეადგინეს –&#160; დააარსა წმ. იოანე მახარებლის (ღვთისმეტყველის) სენაკები, სადაც ქართველი ბერმონაზვნები დამკვიდრდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამავე პერიოდს უკავშირდება წმ. იოანეს ძის, წმ. ეფთვიმე მთაწმინდის, შემოქმედებითი მოღვაწეობის&#160; დაწყებაც; მან ბერძნულიდან&#160; ქართულად თარგმნა კანონიკური, ჰაგიოგრაფიული,&#160; დოგმატიკური, აპოკრიფული და სხვა საღვთისმეტყველო ჟანრის ლიტიტერატურა. ხელნაწერ Ath. Iver. georg. 16-ის&#160; კოლოფონში ჩამოთვლილია&#160; წმ. მამათა სახელები: იოანე, იოანე-თორნიკე, ეფთვიმე,&#160; აგრეთვე არსენი, თეოდორე,&#160; გიორგი და საბა (ხელნაწერის გადამწერი). 979 წ. ქართველ&#160; ბერმონაზონთა შორის იყო ილარიონი, რომელიც შემდგომში&#160; სამეურნეო მმართველი გამხდარა. მიიჩნევენ, რომ მან,&#160; ხსენებულ მამებთან ერთად – მათ ათონზე პირველი რვაკაციანი ჯგუფი შეადგინეს –&#160; დააარსა წმ. იოანე მახარებლის (ღვთისმეტყველის) სენაკები, სადაც ქართველი ბერმონაზვნები დამკვიდრდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ივერთა მონასტრის დაარსებაზე გავლენა იქონია 976 წ. ბიზანტიის იმპერიაში მცირეწლოვან იმპერატორთა, ბასილი II ბულგართმმუსვრელისა და კონსტანტინე VIII-ის,&#160; გამეფებისას განვითარებულმა პოლიტიკურმა მოვლენებმა. აღმოსავლეთ ბიზანტიის ჯარების&#160; სარდალმა, ბარდა სკლიაროსმა, თავი ბიზანტიის იმპერატორად გამოაცხადა, აჯანყდა&#160; და 978 წ. ანატოლია დაიკავა,&#160; მან ქ. ამორიონის მახლობლად პანკალიის ომში 978 წ. 18&#160; ივნისს დაამარცხა ბიზანტიელთა ჯარი ბარდა <del class="diffchange diffchange-inline">ფოკას </del>მეთაურობით.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ივერთა მონასტრის დაარსებაზე გავლენა იქონია 976 წ. ბიზანტიის იმპერიაში მცირეწლოვან იმპერატორთა, ბასილი II ბულგართმმუსვრელისა და კონსტანტინე VIII-ის,&#160; გამეფებისას განვითარებულმა პოლიტიკურმა მოვლენებმა. აღმოსავლეთ ბიზანტიის ჯარების&#160; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სარდალი|</ins>სარდალმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბარდა სკლიაროსი|</ins>ბარდა სკლიაროსმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, თავი ბიზანტიის იმპერატორად გამოაცხადა, აჯანყდა&#160; და 978 წ. ანატოლია დაიკავა,&#160; მან ქ. ამორიონის მახლობლად პანკალიის ომში 978 წ. 18&#160; ივნისს დაამარცხა ბიზანტიელთა ჯარი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბარდა <ins class="diffchange diffchange-inline">ფოკა]]ს </ins>მეთაურობით.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მცირეწლოვანმა იმპერატორებმა და მათმა დედამ, დედოფალმა თეოფანიამ, დახმარებისათვის მიმართეს ტაო-კლარჯეთის მეფეს, [[დავით III]] კურაპალატს, მაგრამ, რადგან საქართველოში მოციქულის გაგზავნის შესაძლებლობა არ ჰქონდათ,&#160; გადაწყვიტა ათონელ ქართველ&#160; ბერმონაზონთა დახმარებით ესარგებლა და ემოქმედა. 978&#160; წ. ზაფხულში ბიზანტიის იმპერიის ერთ-ერთი წარჩინებული დიდგვაროვანი ფეოდალი სევასტოფორი ავიდა ათონზე დიდ ლავრაში და გადასცა&#160; წმ. ათანასეს, წმ. იოანესა და ღირსი მამა იოანე-თორნიკესათვის განკუთვნილი, იმპერატორთა მიერ გაგზავნილი სამი წერილი. იოანე-თორნიკეს კონსტანტინოპოლში მისვლას სთხოვდნენ, რაზედაც ბერმა უარი განაცხადა. ერთი კვირის განმავლობაში ცდილობდნენ წმ. მამები – წმ. ათანასე და წმ. იოანე – იოანე-თორნიკეს დარწმუნებას დედოფლის თხოვნის შესრულების აუცილებლობაში, რასაც ბოლოს მიაღწიეს და იოანე-თორნიკეც იმპერატორთა წინაშე წარდგა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მცირეწლოვანმა იმპერატორებმა და მათმა დედამ, დედოფალმა თეოფანიამ, დახმარებისათვის მიმართეს ტაო-კლარჯეთის მეფეს, [[დავით III]] კურაპალატს, მაგრამ, რადგან საქართველოში მოციქულის გაგზავნის შესაძლებლობა არ ჰქონდათ,&#160; გადაწყვიტა ათონელ ქართველ&#160; ბერმონაზონთა დახმარებით ესარგებლა და ემოქმედა. 978&#160; წ. ზაფხულში ბიზანტიის იმპერიის ერთ-ერთი წარჩინებული დიდგვაროვანი ფეოდალი სევასტოფორი ავიდა ათონზე დიდ ლავრაში და გადასცა&#160; წმ. ათანასეს, წმ. იოანესა და ღირსი მამა იოანე-თორნიკესათვის განკუთვნილი, იმპერატორთა მიერ გაგზავნილი სამი წერილი. იოანე-თორნიკეს კონსტანტინოპოლში მისვლას სთხოვდნენ, რაზედაც ბერმა უარი განაცხადა. ერთი კვირის განმავლობაში ცდილობდნენ წმ. მამები – წმ. ათანასე და წმ. იოანე – იოანე-თორნიკეს დარწმუნებას დედოფლის თხოვნის შესრულების აუცილებლობაში, რასაც ბოლოს მიაღწიეს და იოანე-თორნიკეც იმპერატორთა წინაშე წარდგა.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=233987&oldid=prev 2024-08-20T12:17:11Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:17, 20 აგვისტო 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:ATonis iveroni.jpg|thumb|250პქ|ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:ATonis iveroni.jpg|thumb|250პქ|ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე''' - ათონის ქართველთა მონასტერი, „ივირონი“, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების მამათა მონასტერი [[ათონი (მთა)|ათონზე]], ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. თანამედროვე ეტაპზე ერთ-ერთი უდიდესი და უძლიერესი ათონის ბერძნნულ მონასტერთა შორის – [[ათონის დიდი ლავრა|დიდი ლავრისა]] და ვატოპედის შემდეგ იგი მესამეა თავისი მნიშვნელობით. დაარსებულია 980-983 წლებში წმ. იოანე <del class="diffchange diffchange-inline">მთაწმინდისა </del>და ღირსი მამა იოანე-თორნიკეს (ჩორჩანელი//ჩორდვანელი) მიერ. 1015 წლამდე ივერთა მონასტერი იწოდებოდა კლიმენტის ლავრად (Λαυρα του Κλπμπ), შემდეგ კი ეფთვიმეს მონასტრად ან ლავრად (Λαυρα Του κυρ Ευθυμιου), ხოლო 1020 წლიდან – ივერიის ლავრად (Λαυρα του ΙΒπρος), ე. ი. წმ. იოანე მთაწმინდის სახელით იყო ცნობილი და იწოდებოდა ქართველთა, ივერთა მონასტრად (μονπ των ΙΒπρων). შემდეგში ეს სახელწოდება შემოკლდა და დარჩა ივირონი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ივერიის მონასტერი ათონის მთაზე''' - ათონის ქართველთა მონასტერი, „ივირონი“, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების მამათა მონასტერი [[ათონი (მთა)|ათონზე]], ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. თანამედროვე ეტაპზე ერთ-ერთი უდიდესი და უძლიერესი ათონის ბერძნნულ მონასტერთა შორის – [[ათონის დიდი ლავრა|დიდი ლავრისა]] და ვატოპედის შემდეგ იგი მესამეა თავისი მნიშვნელობით. დაარსებულია 980-983 წლებში წმ. იოანე <ins class="diffchange diffchange-inline">მთაწმინდელისა </ins>და ღირსი მამა იოანე-თორნიკეს (ჩორჩანელი//ჩორდვანელი) მიერ. 1015 წლამდე ივერთა მონასტერი იწოდებოდა კლიმენტის ლავრად (Λαυρα του Κλπμπ), შემდეგ კი ეფთვიმეს მონასტრად ან ლავრად (Λαυρα Του κυρ Ευθυμιου), ხოლო 1020 წლიდან – ივერიის ლავრად (Λαυρα του ΙΒπρος), ე. ი. წმ. იოანე მთაწმინდის სახელით იყო ცნობილი და იწოდებოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქართველები|</ins>ქართველთა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ივერთა მონასტრად (μονπ των ΙΒπρων). შემდეგში ეს სახელწოდება შემოკლდა და დარჩა ივირონი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერი მდებარეობს ა(გ)იონ-ოროსის, იგივე ათონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირედ ამაღლებულ ადგილზე, სადაც ადრე განლაგებული იყო ანტიკური [[ქალაქი]] კლეონი [[პოსეიდონი]]სადმი მიძღვნილი საკულტო ნაგებობით. გადმოცემით, აქ გადმოვიდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანე ღვთისმეტყველთან]] ერთად, როდესაც მათი ხომალდი ქარიშხალმა ათონის ნაპირებთან გამორიყა. ამ ქალაქის მცხოვრებნი გაქრისტიანდნენ [[იერუსალიმი]]დან მოსული [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსის]], კლიმენტის, მიერ III-IV საუკუნეების მიჯნაზე. ამიტომ ნავსადგურმა და ამ ადგილზე წარმოქმნილმა სადგომმა მისი სახელი დაიმკვიდრა. ტაძარი კი წმ. იოანე წინასწარმეტყველის სახელზე აიგო. მასში დასვენებული იყო წმ. პეტრე ათონელის ნაწილები.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათონის ქართველთა მონასტერი მდებარეობს ა(გ)იონ-ოროსის, იგივე ათონის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მცირედ ამაღლებულ ადგილზე, სადაც ადრე განლაგებული იყო ანტიკური [[ქალაქი]] კლეონი [[პოსეიდონი]]სადმი მიძღვნილი საკულტო ნაგებობით. გადმოცემით, აქ გადმოვიდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანე ღვთისმეტყველთან]] ერთად, როდესაც მათი ხომალდი ქარიშხალმა ათონის ნაპირებთან გამორიყა. ამ ქალაქის მცხოვრებნი გაქრისტიანდნენ [[იერუსალიმი]]დან მოსული [[ეპისკოპოსი|ეპისკოპოსის]], კლიმენტის, მიერ III-IV საუკუნეების მიჯნაზე. ამიტომ ნავსადგურმა და ამ ადგილზე წარმოქმნილმა სადგომმა მისი სახელი დაიმკვიდრა. ტაძარი კი წმ. იოანე წინასწარმეტყველის სახელზე აიგო. მასში დასვენებული იყო წმ. პეტრე ათონელის ნაწილები.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 178:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 178:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილია აგრეთვე ზოგი ბერძენი წინამძღვარი: იოანიკი (აგვისტო, 1273), იოანე (1279/80), ნიკოლოზი (1279/80 შემდეგ), იოანე ([[თებერვალი]], 1287; აგვისტო, 1288), იოანიკი (მაისი, 1292), იოანიკი (ნოემბერი, 1324; მარტი, 1326). მათი მოღვაწეობის ზუსტი თარიღის დადგენა ძნელია. სავარაუდოა, რომ ეს პერიოდი 3-4 წელს არ აღემატებოდა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილია აგრეთვე ზოგი ბერძენი წინამძღვარი: იოანიკი (აგვისტო, 1273), იოანე (1279/80), ნიკოლოზი (1279/80 შემდეგ), იოანე ([[თებერვალი]], 1287; აგვისტო, 1288), იოანიკი (მაისი, 1292), იოანიკი (ნოემბერი, 1324; მარტი, 1326). მათი მოღვაწეობის ზუსტი თარიღის დადგენა ძნელია. სავარაუდოა, რომ ეს პერიოდი 3-4 წელს არ აღემატებოდა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1274 წ. 6 ივლისს ბიზანტიის იმპერატორი მიხეილ VIII პალეოლოგოსის დროს დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიათა შორის შედგა ე.წ. ლიონის უნია. უნიატებმა,&#160; რომლებიც გადმოსხდნენ ათონზე და ცდილობდნენ ათონელი ბერების გადაბირებას, მიმართეს ძალადობას. ზოგრაფის 26 წამებულთა შესახებ თხრობაში არის ცნობები ათონის მონასტრის მრავალი ბერმონაზვნის დაღუპვის შესახებ.&#160; დიდი ლავრის ბერებმა, სადაც პირველად მივიდნენ უნიატები, განდგომილი მღვდლის ზეწოლით მიიღეს უნია. ივირონმა ლათინებს წინააღმდეგობა გაუწია. 200-ზე მეტი&#160; უხუცესი ბერი ჩასვეს მონასტრის ხომალდში და ჩაძირეს ზღვაში, ახალგაზრდა ბერები&#160; კი მონებად გაყიდეს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1274 წ. 6 ივლისს ბიზანტიის იმპერატორი მიხეილ VIII პალეოლოგოსის დროს დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიათა შორის შედგა ე.წ. ლიონის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>უნია <ins class="diffchange diffchange-inline">|უნია]]</ins>. უნიატებმა,&#160; რომლებიც გადმოსხდნენ ათონზე და ცდილობდნენ ათონელი ბერების გადაბირებას, მიმართეს ძალადობას. ზოგრაფის 26 წამებულთა შესახებ თხრობაში არის ცნობები ათონის მონასტრის მრავალი ბერმონაზვნის დაღუპვის შესახებ.&#160; დიდი ლავრის ბერებმა, სადაც პირველად მივიდნენ უნიატები, განდგომილი მღვდლის ზეწოლით მიიღეს უნია. ივირონმა ლათინებს წინააღმდეგობა გაუწია. 200-ზე მეტი&#160; უხუცესი ბერი ჩასვეს მონასტრის ხომალდში და ჩაძირეს ზღვაში, ახალგაზრდა ბერები&#160; კი მონებად გაყიდეს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლათინთა ბატონობის შემდეგ ქართველთა და ბერძენთა ძმობებს შორის დაძაბული ურთიერთობა შედარებით გაუმჯობესდა. ქართველთა (3) და ბერძენთა (8) ხელმოწერები 1264 წ. ოქტ. აქტზე, რომელიც ნიკოლოზ კამუდოსისათვის თესალონიკეში წმ. კლიმენტის მონასტრის მეტოქიონის დროებით დათმობას ეხებოდა, მოწმობს, რომ მონასტრის მმართველობაზე პასუხისმგებლობას იღებდა ორივე მხარე. ბერძნები, როგორც ჩანს, აღემატებოდნენ ქართველებს რიცხობრივად, მაგრამ უკანასკნელნი ჯერ კიდევ ინარჩუნებდნენ მონასტრის მმართველობას. ამ პერიოდის დოკუმენტებში მონასტერი მოიხსენიება, როგორც „საიმპერატორო“ ან „იმპერატორის დიდი მონასტერი“, რაც ადასტურებს მის დაქვემდებარებას ბიზანტ. იმპერატორისადმი და არა ათონის ხელისუფლებისადმი, მათ შორის – პროტისადმი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლათინთა ბატონობის შემდეგ ქართველთა და ბერძენთა ძმობებს შორის დაძაბული ურთიერთობა შედარებით გაუმჯობესდა. ქართველთა (3) და ბერძენთა (8) ხელმოწერები 1264 წ. ოქტ. აქტზე, რომელიც ნიკოლოზ კამუდოსისათვის თესალონიკეში წმ. კლიმენტის მონასტრის მეტოქიონის დროებით დათმობას ეხებოდა, მოწმობს, რომ მონასტრის მმართველობაზე პასუხისმგებლობას იღებდა ორივე მხარე. ბერძნები, როგორც ჩანს, აღემატებოდნენ ქართველებს რიცხობრივად, მაგრამ უკანასკნელნი ჯერ კიდევ ინარჩუნებდნენ მონასტრის მმართველობას. ამ პერიოდის დოკუმენტებში მონასტერი მოიხსენიება, როგორც „საიმპერატორო“ ან „იმპერატორის დიდი მონასტერი“, რაც ადასტურებს მის დაქვემდებარებას ბიზანტ. იმპერატორისადმი და არა ათონის ხელისუფლებისადმი, მათ შორის – პროტისადმი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=219489&oldid=prev 2024-02-20T10:05:22Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წმ. ეფთვიმეს წინამძღვრობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:05, 20 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 63:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 63:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ივერთა მონასტრის დაარსების პირველ ათეულ წლებში ათონზე გამოჩნდნენ ჩრდილორთ&#160; იტალიისა და სიცილიის მცხოვრებნი; წმ. იოანე და წმ. ეფთვიმე მთაწმინდლების&#160; „ცხოვრებაში“ მოთხრობილია ლეონ ბენევენტელის, ვენეციელი დოჟის, ბენევენტო&#160; პანდოლფის, ძმის მოსვლის შესახებ, რომელსაც ექვსი მოწაფე ახლდა; ისინი ივერთა&#160; მონასტერში მიიღეს. ლეონი&#160; სულიერად წმ. გაბრიელ ივერიელთან იყო დაკავშირებული. მათ ხშირად ხედავდნენ ერთად მოსაუბრეთ, თუმცა ერთმანეთის ენა არ იცოდნენ. როდესაც ლეონის თანმხლებ ბერთა რიცხვი გაიზარდა, ქართველმა ბერმონაზვნებმა მათ ფინანსური დახმარება აღმოუჩინეს მონასტრის&#160; ასაშენებლად, იგი ერთადერთი ლათინური მონასტერი იყო&#160; ათონზე და პაპ გრიგოლის&#160; „დიალოღონში“ აღწერილი წმ. ბენედიქტე ნურსიელის წესდების მიხედვით მოქმედებდა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ივერთა მონასტრის დაარსების პირველ ათეულ წლებში ათონზე გამოჩნდნენ ჩრდილორთ&#160; იტალიისა და სიცილიის მცხოვრებნი; წმ. იოანე და წმ. ეფთვიმე მთაწმინდლების&#160; „ცხოვრებაში“ მოთხრობილია ლეონ ბენევენტელის, ვენეციელი დოჟის, ბენევენტო&#160; პანდოლფის, ძმის მოსვლის შესახებ, რომელსაც ექვსი მოწაფე ახლდა; ისინი ივერთა&#160; მონასტერში მიიღეს. ლეონი&#160; სულიერად წმ. გაბრიელ ივერიელთან იყო დაკავშირებული. მათ ხშირად ხედავდნენ ერთად მოსაუბრეთ, თუმცა ერთმანეთის ენა არ იცოდნენ. როდესაც ლეონის თანმხლებ ბერთა რიცხვი გაიზარდა, ქართველმა ბერმონაზვნებმა მათ ფინანსური დახმარება აღმოუჩინეს მონასტრის&#160; ასაშენებლად, იგი ერთადერთი ლათინური მონასტერი იყო&#160; ათონზე და პაპ გრიგოლის&#160; „დიალოღონში“ აღწერილი წმ. ბენედიქტე ნურსიელის წესდების მიხედვით მოქმედებდა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>984/985 წწ. ახლო ხანებში გარდაიცვალა წმ. იოანე-თორნიკე. წმ. იოანე მთაწმინდელმა გადაწყვიტა შვილსა და რამდენიმე მოწაფესთან ერთად [[ესპანეთი]]ს იბერიაში&#160; გამგზავრება. მას იქაურ ქართველებთან, იბერიელებთან,&#160; შეხვედრა სურდა. „ცხორებაში“ მითითებულია მისი მისწრაფება ამქვეყნიური საზრუნავისაგან გათავისუფლების თაობაზე: „შემდგომად თორნიკის მიცვალებისა&#160; განიზრახა ნეტარმან მამამან ჩუენმან იოვანე, რაჲთა აღიღოს ძე თჳსი და რავდენნიმე მოწაფენი და ივლტოდის სპანიად, რამეთუ პირველითგანვე უძნდა შუღლიანობაჲ და შფოთი, გარნა თავს-ედვა მუნ ჟამამდე თორნიკის აშენებისათჳის და რაჲთა შეიძინის სული მისი, რამეთუ ასმიოდა, ვითარმედ ქართველნი არამცირედნი ნათესავნი და ერნი მკჳდრ არიან მუნ“. წმ. იოანემ დატოვა ათონის ქართველთა მონასტერი, მაგრამ ავიდოსის ნავსადგურში მისმა მეგობარმა ქალაქის მმართველმა წინააღმდეგობა გაუწია და მისი განზრახვის შესახებ კონსტანტინოპოლში საიმპერატორო კარს აუწყა. ბიზანტიის იმპერატორმა, რომელსაც არ სურდა ივერთა მონასტრის დაცემა, წმ. იოანე თავისთან იხმო, მას წასვლის ნება არ დართო, დაარწმუნა, ათონზე დაბრუნებულიყო და თავისი მოვალეობის შესრულება გაეგრძელებინა, რის შემდეგაც წმ. იოანე მთაწმიდელი ავიდოსიდან კვლავ ათონზე მიბრუნდა. შემონახულია 996 წლის ნოემბერში გაცემული სიგელი, რომელშიც საუბარია ყოფილი მანდატურის, ზაქარია მიხეილის ძის, შეწირულობის შესახებ, რომელიც თავის სულიერ მამას, წმ. იოანესა, და მის დიდ ლავრას უძღვნა. ეს იყო მამული კუნძულ ლემნოსზე, მასში შედიოდა ფერმა, ათი სახლი, [[წისქვილი]], ოთხი [[თიხის დოქი]], თითო 500 ტეტარდის&#160; მოცულობისა (1/25 ათასი [[ლიტრი]]), ოცი პლინთიის (1/2 ჰა)&#160; ვენახი, სახნავ-სათესი მიწა და&#160; საძოვრები (2 000 მოდის ფართობი), სამი წყვილი ხარი, ორი&#160; ძროხა, ორი ვირი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>984/985 წწ. ახლო ხანებში გარდაიცვალა წმ. იოანე-თორნიკე. წმ. იოანე მთაწმინდელმა გადაწყვიტა შვილსა და რამდენიმე მოწაფესთან ერთად [[ესპანეთი]]ს იბერიაში&#160; გამგზავრება. მას იქაურ ქართველებთან, იბერიელებთან,&#160; შეხვედრა სურდა. „ცხორებაში“ მითითებულია მისი მისწრაფება ამქვეყნიური საზრუნავისაგან გათავისუფლების თაობაზე: „შემდგომად თორნიკის მიცვალებისა&#160; განიზრახა ნეტარმან მამამან ჩუენმან იოვანე, რაჲთა აღიღოს ძე თჳსი და რავდენნიმე მოწაფენი და ივლტოდის სპანიად, რამეთუ პირველითგანვე უძნდა შუღლიანობაჲ და შფოთი, გარნა თავს-ედვა მუნ ჟამამდე თორნიკის აშენებისათჳის და რაჲთა შეიძინის სული მისი, რამეთუ ასმიოდა, ვითარმედ ქართველნი არამცირედნი ნათესავნი და ერნი მკჳდრ არიან მუნ“. წმ. იოანემ დატოვა ათონის ქართველთა მონასტერი, მაგრამ ავიდოსის ნავსადგურში მისმა მეგობარმა ქალაქის მმართველმა წინააღმდეგობა გაუწია და მისი განზრახვის შესახებ კონსტანტინოპოლში საიმპერატორო კარს აუწყა. ბიზანტიის იმპერატორმა, რომელსაც არ სურდა ივერთა მონასტრის დაცემა, წმ. იოანე თავისთან იხმო, მას წასვლის ნება არ დართო, დაარწმუნა, ათონზე დაბრუნებულიყო და თავისი მოვალეობის შესრულება გაეგრძელებინა, რის შემდეგაც წმ. იოანე მთაწმიდელი ავიდოსიდან კვლავ ათონზე მიბრუნდა. შემონახულია 996 წლის ნოემბერში გაცემული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სიგელი <ins class="diffchange diffchange-inline">(საბუთი)|სიგელი]]</ins>, რომელშიც საუბარია ყოფილი მანდატურის, ზაქარია მიხეილის ძის, შეწირულობის შესახებ, რომელიც თავის სულიერ მამას, წმ. იოანესა, და მის დიდ ლავრას უძღვნა. ეს იყო მამული კუნძულ ლემნოსზე, მასში შედიოდა ფერმა, ათი სახლი, [[წისქვილი]], ოთხი [[თიხის დოქი]], თითო 500 ტეტარდის&#160; მოცულობისა (1/25 ათასი [[ლიტრი]]), ოცი პლინთიის (1/2 ჰა)&#160; ვენახი, სახნავ-სათესი მიწა და&#160; საძოვრები (2 000 მოდის ფართობი), სამი წყვილი ხარი, ორი&#160; ძროხა, ორი ვირი.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>წმ. იოანემ ავადმყოფობის&#160; გამო წინამძღვრობაში დაიხმარა შვილი, წმ. ეფთვიმე, რომელიც ივირონის მონასტრის იკონომოსი გახდა. „ცხოვრებაში“ ციტირებულია წმ. მამების – იოანესა და ეფთვიმეს – წერილი, რომელიც მათი ერთად მმართველობის პერიოდს&#160; განეკუთვნება და რომლის ადრესატები არიან წმ. არსენ ნინოწმინდელი და წმ. იოანე&#160; გრძელისძე. ისინი ოთხთა ეკლესიაში მოღვაწეობდნენ. მამა-შვილი მათ სთხოვდა ათონზე მისვლას და წმ. ეფთვიმესთვის მთარგმნელობით საქმიანობაში დახმარების გაწევას, რადგან საწინამძღვრო&#160; საქმიანობით დატვირთულს&#160; თარგმნისათვის დრო არ რჩებოდა. წმ. იოანე და წმ. არსენი&#160; თავდაპირველად დამკვიდრდნენ მათთვის აშენებულ სენაკებში, კარეის ახლოს, კარავში, სადაც წმ. [[სვიმეონ მესვეტის სავანე]] დააარსეს, ხოლო&#160; მოგვიანებით გადავიდნენ ათონის ქქართველთა მონასტერში.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>წმ. იოანემ ავადმყოფობის&#160; გამო წინამძღვრობაში დაიხმარა შვილი, წმ. ეფთვიმე, რომელიც ივირონის მონასტრის იკონომოსი გახდა. „ცხოვრებაში“ ციტირებულია წმ. მამების – იოანესა და ეფთვიმეს – წერილი, რომელიც მათი ერთად მმართველობის პერიოდს&#160; განეკუთვნება და რომლის ადრესატები არიან წმ. არსენ ნინოწმინდელი და წმ. იოანე&#160; გრძელისძე. ისინი ოთხთა ეკლესიაში მოღვაწეობდნენ. მამა-შვილი მათ სთხოვდა ათონზე მისვლას და წმ. ეფთვიმესთვის მთარგმნელობით საქმიანობაში დახმარების გაწევას, რადგან საწინამძღვრო&#160; საქმიანობით დატვირთულს&#160; თარგმნისათვის დრო არ რჩებოდა. წმ. იოანე და წმ. არსენი&#160; თავდაპირველად დამკვიდრდნენ მათთვის აშენებულ სენაკებში, კარეის ახლოს, კარავში, სადაც წმ. [[სვიმეონ მესვეტის სავანე]] დააარსეს, ხოლო&#160; მოგვიანებით გადავიდნენ ათონის ქქართველთა მონასტერში.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=218901&oldid=prev 2024-02-12T09:02:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">პირველი ქართული კოლონია ათონზე და მონასტრის დაარსება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:02, 12 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>979 წ. 24 მარტს პანკალიასთან მეორე [[ომი]]სას&#160; აჯანყებული სარდალი დამარცხდა. ქართველთა მეფე&#160; დავითმა მიიღო შეპირებული მიწები და კურაპალატის წოდება (ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ მას ეს ტიტული გამეფების დროიდან, ე.&#160; ი. 966 წლიდან ჰქონდა), ხოლო იოანე-თორნიკემ – ნადავლი, რომლის ერთი ნაწილი გადასცა მეფეს და ჯარს დაურიგა, მეორე ნაწილი ქართული მონასტრის დაარსებისა და კეთილმოწყობისათვის გამოიყენა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>979 წ. 24 მარტს პანკალიასთან მეორე [[ომი]]სას&#160; აჯანყებული სარდალი დამარცხდა. ქართველთა მეფე&#160; დავითმა მიიღო შეპირებული მიწები და კურაპალატის წოდება (ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ მას ეს ტიტული გამეფების დროიდან, ე.&#160; ი. 966 წლიდან ჰქონდა), ხოლო იოანე-თორნიკემ – ნადავლი, რომლის ერთი ნაწილი გადასცა მეფეს და ჯარს დაურიგა, მეორე ნაწილი ქართული მონასტრის დაარსებისა და კეთილმოწყობისათვის გამოიყენა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იოანე-თორნიკე ათონზე&#160; ავიდა ქართველთა ჯგუფთან - ერთად, რომელსაც სურდა ათონის წმ. მიწაზე დამკვიდრება. სწორედ მაშინ გაჩნდა ცალკე, დამოუკიდებელი მონასტრის დაარსების აუცილებლობა. ცხადია, ამისთვის ქართველთა მეფე დავით III-მ ბიზანტიის იმპერატორის წინაშე იშუამდგომლა; თავად დავითმა რამდენიმე მონასტერი ააშენა ტაოში: ოშკი, ხახული, ოთხთა, პარხალი.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>იოანე-თორნიკე ათონზე&#160; ავიდა ქართველთა ჯგუფთან - ერთად, რომელსაც სურდა ათონის წმ. მიწაზე დამკვიდრება. სწორედ მაშინ გაჩნდა ცალკე, დამოუკიდებელი მონასტრის დაარსების აუცილებლობა. ცხადია, ამისთვის ქართველთა მეფე დავით III-მ ბიზანტიის იმპერატორის წინაშე იშუამდგომლა; თავად დავითმა რამდენიმე მონასტერი ააშენა ტაოში: ოშკი, ხახული, ოთხთა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პარხალი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ტაძარი)|პარხალი]]</ins>.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იოანე-თორნიკემ ბარდა სკლიაროსზე გამარჯვებისათვის მიიღო 1,2 ათას ლიტრაზე მეტი [[ოქრო]], რომელიც მთლიანად მოხმარდა ქართული მონასტრის აშენებასა და მაკედონიაში მონასტრის კუთვნილი მამულების („დომენები“) შეძენა-ათვისებას.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იოანე-თორნიკემ ბარდა სკლიაროსზე გამარჯვებისათვის მიიღო 1,2 ათას ლიტრაზე მეტი [[ოქრო]], რომელიც მთლიანად მოხმარდა ქართული მონასტრის აშენებასა და მაკედონიაში მონასტრის კუთვნილი მამულების („დომენები“) შეძენა-ათვისებას.&#160; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=205071&oldid=prev 2023-09-28T09:02:09Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორიული წყაროები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:02, 28 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1511-1674 წწ. თარიღდება ბერძნულად დაწერილი თხზულება „თხრობა ივერთა უმშვენიერესი მონასტრის შესახებ. იგი ყველა მონაზონმა აუცილებლად უნდა იცოდეს“, ქრონიკა, რომელიც XVIII საუკუნეში ქართულად ითარგმნა და შეივსო, მის პირველ ნაწილში, რომლის ავტორი მითითებულია ვინმე მღვდელმონაზონი თევდოსი (აკად. კ. კეკელიძის აზრით, შესაძლოა, ქართველი), მოკლედაა აღწერილი ივირონის მონასტრის მოვლენები 1259-1264 წწ. პირველ პირში მოთხრობილი მეორე ნაწილი დაწერილია კონსტანტინოპოლიდან გამოსული ბერძენი იერემიას მიერ და 1592-1626&#160; წწ. ამბებს ასახავს; მესამე ნაწილის ავტორიც ბერძენია და აღწერს 1659-1674 წლების ამბებს. XIX ს. ბოლოს ეს „ქრონიკა“ გამოაქვეყნა ბერძენმა ისტორიკოსმა მ.&#160; გედეონმა 1947-1955 წწ. იგი შეისწავლა და გამოსცა [[კეკელიძე კორნელი|კ.&#160; კეკელიძე]]მ, რომელმაც ამის საფუძველზე შეადგინა ათონის ქართველთა მონასტრის&#160; წინამძღვართა სია XVII საუკუნემდე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1511-1674 წწ. თარიღდება ბერძნულად დაწერილი თხზულება „თხრობა ივერთა უმშვენიერესი მონასტრის შესახებ. იგი ყველა მონაზონმა აუცილებლად უნდა იცოდეს“, ქრონიკა, რომელიც XVIII საუკუნეში ქართულად ითარგმნა და შეივსო, მის პირველ ნაწილში, რომლის ავტორი მითითებულია ვინმე მღვდელმონაზონი თევდოსი (აკად. კ. კეკელიძის აზრით, შესაძლოა, ქართველი), მოკლედაა აღწერილი ივირონის მონასტრის მოვლენები 1259-1264 წწ. პირველ პირში მოთხრობილი მეორე ნაწილი დაწერილია კონსტანტინოპოლიდან გამოსული ბერძენი იერემიას მიერ და 1592-1626&#160; წწ. ამბებს ასახავს; მესამე ნაწილის ავტორიც ბერძენია და აღწერს 1659-1674 წლების ამბებს. XIX ს. ბოლოს ეს „ქრონიკა“ გამოაქვეყნა ბერძენმა ისტორიკოსმა მ.&#160; გედეონმა 1947-1955 წწ. იგი შეისწავლა და გამოსცა [[კეკელიძე კორნელი|კ.&#160; კეკელიძე]]მ, რომელმაც ამის საფუძველზე შეადგინა ათონის ქართველთა მონასტრის&#160; წინამძღვართა სია XVII საუკუნემდე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII-XIX სს. წყაროებს ძირითადად სამოგზაურო შენიშვნები, მოგზაურთა და მკვლევართა ცნობები წარმოადგენს. მათ შორის არიან: ვ. გრიგოროვიჩ-ბარსკი, მიტროპოლიტი&#160; ტიმოთე (გაბაშვილი), მიტროპოლიტი იონა (გედევანიშვილი). 1845 წ. ა.ქ.მ-ში იმყოფებოდა და აღწერა არქიმანდრიტმა პორფირიმ (უსპენსკი), XIX ს. ბოლოს – დეკანოზმა [[პეტრე კონჭოშვილი|პეტრე კონჭოშვილმა]] (1905 წლიდან – ალავერდელი ეპისკოპოსი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>XVIII-XIX სს. წყაროებს ძირითადად სამოგზაურო შენიშვნები, მოგზაურთა და მკვლევართა ცნობები წარმოადგენს. მათ შორის არიან: ვ. გრიგოროვიჩ-ბარსკი, მიტროპოლიტი&#160; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ტიმოთე გაბაშვილი|</ins>ტიმოთე (გაბაშვილი)<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მიტროპოლიტი იონა (გედევანიშვილი). 1845 წ. ა.ქ.მ-ში იმყოფებოდა და აღწერა არქიმანდრიტმა პორფირიმ (უსპენსკი), XIX ს. ბოლოს – დეკანოზმა [[პეტრე კონჭოშვილი|პეტრე კონჭოშვილმა]] (1905 წლიდან – ალავერდელი ეპისკოპოსი).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==მონასტრის ისტორია ბიზანტიის იმპერიის დაცემამდე== &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==მონასტრის ისტორია ბიზანტიის იმპერიის დაცემამდე== &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98&diff=202235&oldid=prev 2023-08-24T12:36:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ივირონის მონასტერი XIII საუკუნეში</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:36, 24 აგვისტო 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 176:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 176:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1250 წ. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი მანუელ&#160; II და სინოდი კვლავ ადასტურებენ ივირონის უფლებას&#160; სტრუმიცის ახლოს მდებარე&#160; ღვთისმშობლის ელეუსას მონასტერზე, რომელზედაც პრეტენზიას აცხადებდა ადგილობრივი ეპისკოპოსი. სწორედ ამ დოკუმენტიდან ხდება ცნობილი&#160; ივირონის წინამძღვრის, ნიკოლოზ ქართველის, სახელი,&#160; რომელიც მონასტერს წინამძღვრობდა 1250 წ. მაისში. მონასტრის შემდეგდროინდელი წინამძღვრებიც ქართველები იყვნენ: ნეოფიტოსი, იოანიკე, იოანე, სერაპიონი, ანტონი, ნიკოლოზი, იოანე.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1250 წ. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი მანუელ&#160; II და სინოდი კვლავ ადასტურებენ ივირონის უფლებას&#160; სტრუმიცის ახლოს მდებარე&#160; ღვთისმშობლის ელეუსას მონასტერზე, რომელზედაც პრეტენზიას აცხადებდა ადგილობრივი ეპისკოპოსი. სწორედ ამ დოკუმენტიდან ხდება ცნობილი&#160; ივირონის წინამძღვრის, ნიკოლოზ ქართველის, სახელი,&#160; რომელიც მონასტერს წინამძღვრობდა 1250 წ. მაისში. მონასტრის შემდეგდროინდელი წინამძღვრებიც ქართველები იყვნენ: ნეოფიტოსი, იოანიკე, იოანე, სერაპიონი, ანტონი, ნიკოლოზი, იოანე.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილია აგრეთვე ზოგი ბერძენი წინამძღვარი: იოანიკი (აგვისტო, 1273), იოანე (1279/80), ნიკოლოზი (1279/80 შემდეგ), იოანე (თებერვალი, 1287; აგვისტო, 1288), იოანიკი (მაისი, 1292), იოანიკი (ნოემბერი, 1324; მარტი, 1326). მათი მოღვაწეობის ზუსტი თარიღის დადგენა ძნელია. სავარაუდოა, რომ ეს პერიოდი 3-4 წელს არ აღემატებოდა.&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილია აგრეთვე ზოგი ბერძენი წინამძღვარი: იოანიკი (აგვისტო, 1273), იოანე (1279/80), ნიკოლოზი (1279/80 შემდეგ), იოანე (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თებერვალი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, 1287; აგვისტო, 1288), იოანიკი (მაისი, 1292), იოანიკი (ნოემბერი, 1324; მარტი, 1326). მათი მოღვაწეობის ზუსტი თარიღის დადგენა ძნელია. სავარაუდოა, რომ ეს პერიოდი 3-4 წელს არ აღემატებოდა.&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1274 წ. 6 ივლისს ბიზანტიის იმპერატორი მიხეილ VIII პალეოლოგოსის დროს დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიათა შორის შედგა ე.წ. ლიონის უნია. უნიატებმა,&#160; რომლებიც გადმოსხდნენ ათონზე და ცდილობდნენ ათონელი ბერების გადაბირებას, მიმართეს ძალადობას. ზოგრაფის 26 წამებულთა შესახებ თხრობაში არის ცნობები ათონის მონასტრის მრავალი ბერმონაზვნის დაღუპვის შესახებ.&#160; დიდი ლავრის ბერებმა, სადაც პირველად მივიდნენ უნიატები, განდგომილი მღვდლის ზეწოლით მიიღეს უნია. ივირონმა ლათინებს წინააღმდეგობა გაუწია. 200-ზე მეტი&#160; უხუცესი ბერი ჩასვეს მონასტრის ხომალდში და ჩაძირეს ზღვაში, ახალგაზრდა ბერები&#160; კი მონებად გაყიდეს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1274 წ. 6 ივლისს ბიზანტიის იმპერატორი მიხეილ VIII პალეოლოგოსის დროს დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიათა შორის შედგა ე.წ. ლიონის უნია. უნიატებმა,&#160; რომლებიც გადმოსხდნენ ათონზე და ცდილობდნენ ათონელი ბერების გადაბირებას, მიმართეს ძალადობას. ზოგრაფის 26 წამებულთა შესახებ თხრობაში არის ცნობები ათონის მონასტრის მრავალი ბერმონაზვნის დაღუპვის შესახებ.&#160; დიდი ლავრის ბერებმა, სადაც პირველად მივიდნენ უნიატები, განდგომილი მღვდლის ზეწოლით მიიღეს უნია. ივირონმა ლათინებს წინააღმდეგობა გაუწია. 200-ზე მეტი&#160; უხუცესი ბერი ჩასვეს მონასტრის ხომალდში და ჩაძირეს ზღვაში, ახალგაზრდა ბერები&#160; კი მონებად გაყიდეს.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili