https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98 2026-04-26T07:44:35Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=258349&oldid=prev 2026-01-14T11:52:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:52, 14 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:წილადები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=258348&oldid=prev 2026-01-14T11:51:55Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:51, 14 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა [[ალ-კაში ჯემშიდ იბნ მასუდი|ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ]] (1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის [[სტევინი სიმონ|ს. სტევინის]] წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა „[[პერიოდი (მათემატიკა)|პერიოდი]]“ (periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''[[ვალისი ჯონი|ვალისმა]]'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''[[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|ლაიბნიცმა]]''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის [[თეორემა]] პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსს]].''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა [[ალ-კაში ჯემშიდ იბნ მასუდი|ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ]] (1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის [[სტევინი სიმონ|ს. სტევინის]] წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავალიერი <ins class="diffchange diffchange-inline">ბონავენტურა|კავალიერი]]</ins>'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა „[[პერიოდი (მათემატიკა)|პერიოდი]]“ (periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''[[ვალისი ჯონი|ვალისმა]]'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''[[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|ლაიბნიცმა]]''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის [[თეორემა]] პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსს]].''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''[[ნეპერი ჯონ|ნეპერმა]]'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ [[ნული|ნულს]] [[ფრჩხილები (მათემატიკური ნიშანი)|ფრჩხილებში]], მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''[[ნეპერი ჯონ|ნეპერმა]]'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ [[ნული|ნულს]] [[ფრჩხილები (მათემატიკური ნიშანი)|ფრჩხილებში]], მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=198232&oldid=prev 2023-06-22T09:53:17Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:53, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – [[ჩვეულებრივი წილადი]], რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც [[რიცხვი (მათემატიკა)|რიცხვი]]ს მთელი და [[წილადი]] ნაწილი გამოყოფილია [[მძიმე (<del class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკა</del>)|მძიმით]]. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი [[ციფრი]] – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – [[ჩვეულებრივი წილადი]], რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც [[რიცხვი (მათემატიკა)|რიცხვი]]ს მთელი და [[წილადი]] ნაწილი გამოყოფილია [[მძიმე (<ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკური ნიშანი</ins>)|მძიმით]]. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი [[ციფრი]] – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=198230&oldid=prev 2023-06-22T09:50:36Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:50, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, [[რაციონალური რიცხვები]] ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო [[პერიოდული ათწილადი]]ს სახით. [[ირაციონალური რიცხვი|ირაციონალური რიცხვები]] გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა [[ალ-კაში ჯემშიდ იბნ მასუდი|ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ]] (1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის [[სტევინი სიმონ|ს. სტევინის]] წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა „[[პერიოდი (მათემატიკა)|პერიოდი]]“ (periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''[[ვალისი ჯონი|ვალისმა]]'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''[[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|ლაიბნიცმა]]''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის თეორემა პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსს]].''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა [[ალ-კაში ჯემშიდ იბნ მასუდი|ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ]] (1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის [[სტევინი სიმონ|ს. სტევინის]] წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა „[[პერიოდი (მათემატიკა)|პერიოდი]]“ (periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''[[ვალისი ჯონი|ვალისმა]]'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''[[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|ლაიბნიცმა]]''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თეორემა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსს]].''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''[[ნეპერი ჯონ|ნეპერმა]]'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ [[ნული|ნულს]] [[ფრჩხილები (მათემატიკური ნიშანი)|ფრჩხილებში]], მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''[[ნეპერი ჯონ|ნეპერმა]]'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ [[ნული|ნულს]] [[ფრჩხილები (მათემატიკური ნიშანი)|ფრჩხილებში]], მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=198227&oldid=prev 2023-06-22T09:45:58Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:45, 22 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – [[ჩვეულებრივი წილადი]], რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც <del class="diffchange diffchange-inline">რიცხვის </del>მთელი და წილადი ნაწილი გამოყოფილია მძიმით. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი ციფრი – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – [[ჩვეულებრივი წილადი]], რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც <ins class="diffchange diffchange-inline">[[რიცხვი (მათემატიკა)|რიცხვი]]ს </ins>მთელი და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>წილადი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ნაწილი გამოყოფილია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მძიმე (მათემატიკა)|</ins>მძიმით<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ციფრი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, რაციონალური რიცხვები ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო პერიოდული <del class="diffchange diffchange-inline">ათწილადის </del>სახით. ირაციონალური რიცხვები გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>რაციონალური რიცხვები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პერიოდული <ins class="diffchange diffchange-inline">ათწილადი]]ს </ins>სახით. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ირაციონალური რიცხვი|</ins>ირაციონალური რიცხვები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა <del class="diffchange diffchange-inline">''</del>ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ<del class="diffchange diffchange-inline">'' </del>(1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის <del class="diffchange diffchange-inline">''</del>ს. სტევინის<del class="diffchange diffchange-inline">'' </del>წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა <del class="diffchange diffchange-inline">„პერიოდი“ </del>(periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''ვალისმა'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''ლაიბნიცმა''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის თეორემა პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, გაუსს.''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ალ-კაში ჯემშიდ იბნ მასუდი|</ins>ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სტევინი სიმონ|</ins>ს. სტევინის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა <ins class="diffchange diffchange-inline">„[[პერიოდი (მათემატიკა)|პერიოდი]]“ </ins>(periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ვალისი ჯონი|</ins>ვალისმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|</ins>ლაიბნიცმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის თეორემა პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|</ins>გაუსს<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''ნეპერმა'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ ნულს ფრჩხილებში, მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნეპერი ჯონ|</ins>ნეპერმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნული|</ins>ნულს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] [[ფრჩხილები (მათემატიკური ნიშანი)|</ins>ფრჩხილებში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=192366&oldid=prev 2023-05-02T12:52:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:52, 2 მაისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – ჩვეულებრივი წილადი, რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც რიცხვის მთელი და წილადი ნაწილი გამოყოფილია მძიმით. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი ციფრი – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ათწილადი''' – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჩვეულებრივი წილადი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც რიცხვის მთელი და წილადი ნაწილი გამოყოფილია მძიმით. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი ციფრი – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, რაციონალური რიცხვები ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო პერიოდული ათწილადის სახით. ირაციონალური რიცხვები გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ, რაციონალური რიცხვები ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო პერიოდული ათწილადის სახით. ირაციონალური რიცხვები გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98&diff=190423&oldid=prev 2023-04-01T13:41:54Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ათწილადი&#039;&#039;&#039; – ჩვეულებრივი წილადი, რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ათწილადი''' – ჩვეულებრივი წილადი, რომლის მნიშვნელი 10-ის მთელი ხარისხია. ათწილადი ჩაიწერება ერთ სტრიქონში, სადაც რიცხვის მთელი და წილადი ნაწილი გამოყოფილია მძიმით. მძიმის მარცხნივ დაწერილი რიცხვი აღნიშნავს წილადის მთელ ნაწილს, მძიმის მარჯვნივ დაწერილი პირველი ციფრი – მეათედების რიცხვს, მეორე – მეასედების რიცხვს და ა. შ.<br /> <br /> საზოგადოდ, რაციონალური რიცხვები ჩაიწერება ისეთი ათწილადის სახით, რომლებშიც ციფრები, დაწყებული რაიმე ადგილიდან, პერიოდულად მეორდება, ე.ი. გამოისახება უსასრულო პერიოდული ათწილადის სახით. ირაციონალური რიცხვები გამოისახებიან უსასრულო არაპერიოდული ათწილადების საშუალებით.<br /> <br /> ათწილადებს ჯერ კიდევ XIV-XV საუკუნეებში იყენებდნენ. ათწილადების სისტემა პირველმა აღწერა სამარყანდელმა მათემატიკოსმა ''ჯემშიდ იბნ-მასულ ალ-კაშიმ'' (1427). [[ევროპა]]ში ათწილადებმა ფართო გავრცელება ჰპოვეს ჰოლანდიელი ინჟინერის ''ს. სტევინის'' წიგნის („მეათე“, 1585) გამოსვლის შემდეგ. სახელწოდება „ათწილადი“ შემოიღო ''ელენდმა'' (1724), მანამდე იყენებდნენ ტერმინს „ათობითი რიცხვი“. ჩვეულებრივი წილადის გადაქცევას ათწილადად და შებრუნებულ მოქმედებას განიხილავდა ''კავალიერი'' (1643); ამასთან დაკავშირებით ევროპაში მან პირველმა დაიწყო პერიოდული ათწილადების შესწავლა. სიტყვა „პერიოდი“ (periodus) გვხვდება ბეიერის წიგნში „Logistica decimalis“ (ათობითი ანგარიში, 1603). ''ვალისმა'' დაადგინა, რომ ირაციონალური რიცხვები არ გამოისახებიან პერიოდული ათწილადებით. პერიოდული ათწილადების ზოგიერთი თვისება აღმოაჩინა ''ლაიბნიცმა''; მრავალი მნიშვნელოვანი შედეგი აქვთ მიღებული ''ლამბერტს'' (მათ შორის თეორემა პერიოდის ციფრთა რაოდენობის შესახებ, 1769), ლონდონის სამეფო საზოგადოების ბიბლიოთეკარ ''რობერტსონს, გაუსს.''<br /> <br /> ათწილადში მძიმე მთელის გამოსაყოფად ათწილადის ნიშნებისაგან შემოიღეს იტალიელმა ასტრონომმა ''მეჯინიმ'' (1529) და ''ნეპერმა'' (1617) – მანამდის მძიმის მაგივრად წერდნენ ნულს ფრჩხილებში, მაგალითად 2, 47 = 2 (0) 47, ან მთელ ნაწილს გამოყოფდნენ ვერტიკალური ხაზით: 2|47, ან სხვადასხვა ფერის მელანს იყენებდნენ.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> <br /> [[კატეგორია:მათემატიკა]]</div>

Echelidze