https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98 2026-05-04T16:17:02Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=216584&oldid=prev 2023-12-26T12:38:07Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:38, 26 დეკემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ისტორია ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== ისტორია ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ადგილას პირველი ეკლესიის აგება უკავშირდება ერთ-ერთი [[ასურელი მამები|ასურელი მამის]], იოსებ ალავერდელის (VI ს.) სახელს. მაშინ ეს სოფელთაგან დაშორებული, უკაცრიელი ადგილი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ, როგორც ჩანს, აქ არსებობდა წარმართული სალოცავი, რომელიც მრავალრიცხოვან მორწმუნეს იზიდავდა. სწორედ ამიტომ უნდა აერჩია ეს ადგილი ეკლესიის ასაშენებლად ახალი სარწმუნოების მქადაგებელს, მისიონერ იოსებს. ალავერდის დიდ სახელსა და პოპულარობას ზოგი ძველი წერილობითი საბუთიც მოწმობს, მაგალითად, სოფელ ერედვის ([[ქართლი|ქართლშია]]) ეკლესიის წარწერა 906 წლისა, რომელშიაც აღნიშნულია, რომ აფხაზეთის მეფემ კონსტანტინემ, ჰერეთში [[ლაშქრობა|ლაშქრობის]] დროს, „ცისკრად ალავერდს ილოცა“. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ადგილას პირველი ეკლესიის აგება უკავშირდება ერთ-ერთი [[ასურელი მამები|ასურელი მამის]], იოსებ ალავერდელის (VI ს.) სახელს. მაშინ ეს სოფელთაგან დაშორებული, უკაცრიელი ადგილი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ, როგორც ჩანს, აქ არსებობდა წარმართული სალოცავი, რომელიც მრავალრიცხოვან მორწმუნეს იზიდავდა. სწორედ ამიტომ უნდა აერჩია ეს ადგილი ეკლესიის ასაშენებლად ახალი სარწმუნოების მქადაგებელს, მისიონერ იოსებს. ალავერდის დიდ სახელსა და პოპულარობას ზოგი ძველი წერილობითი საბუთიც მოწმობს, მაგალითად, სოფელ ერედვის ([[ქართლი|ქართლშია]]) <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ერედვის წარწერა 906|</ins>ეკლესიის წარწერა 906<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>წლისა, რომელშიაც აღნიშნულია, რომ აფხაზეთის მეფემ კონსტანტინემ, ჰერეთში [[ლაშქრობა|ლაშქრობის]] დროს, „ცისკრად ალავერდს ილოცა“. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi1.jpg|thumb|მარცხნივ|300პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. სიგრძივი განაკვეთი. ნ. სევეროვის მიხედვით.]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi1.jpg|thumb|მარცხნივ|300პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. სიგრძივი განაკვეთი. ნ. სევეროვის მიხედვით.]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა [[შენობა|შენობის]] ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა [[შენობა|შენობის]] ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=202083&oldid=prev 2023-08-22T19:46:18Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბიბლიოგრაფია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:46, 22 აგვისტო 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 146:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 146:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># წულეისკირი ნ. მტერი შორიდან არ მოვა //გაზ. &quot;ლიტერატურული საქართველო&quot;.-1975.-10 ოქტ.-გვ.3. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># წულეისკირი ნ. მტერი შორიდან არ მოვა //გაზ. &quot;ლიტერატურული საქართველო&quot;.-1975.-10 ოქტ.-გვ.3. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ჭიჭინაძე ე. მოვუაროთ ჩვენც ჩუქურთმას //გაზ. &quot;ახალგაზრდა კომუნისტი'.-1963.-7 მარტი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ჭიჭინაძე ე. მოვუაროთ ჩვენც ჩუქურთმას //გაზ. &quot;ახალგაზრდა კომუნისტი'.-1963.-7 მარტი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div># ჯავახიშვილი გ. ალავერდის &quot;მარად საუვიწყოისა&quot; სახელთათვის //სახალხო გაზეთი.-1997.-14-20 ოქტ.-გვ.33. ტაძრის საძვალეში დაცული რამდენიმე ეპიტაფია გადმოწერილი ექვ. თაყაიშვილის მიერ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div># ჯავახიშვილი გ. ალავერდის &quot;მარად საუვიწყოისა&quot; სახელთათვის //სახალხო გაზეთი.-1997.-14-20 ოქტ.-გვ.33. ტაძრის საძვალეში დაცული რამდენიმე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ეპიტაფია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გადმოწერილი ექვ. თაყაიშვილის მიერ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.თბ.,2010.-გვ.203-207. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, მხატვრული მორთულობის თავისებურება.ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.თბ.,2010.-გვ.203-207. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, მხატვრული მორთულობის თავისებურება.ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># Абрамишвили Ш. Раскрытие фресковой стеннописи Алаверди //ძეგლის მეგობარი.-1967.-N10-11/-с.89. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># Абрамишвили Ш. Раскрытие фресковой стеннописи Алаверди //ძეგლის მეგობარი.-1967.-N10-11/-с.89. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 202:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 202:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდი//უჯარმიდან ალავერდამდე.-თბ.,2013.-გვ.52-60. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ასურელი მამის-ამბა იოსების მიერ დაარსებული ალავერდის ტაძრის ისტორია, მშენებლობის ეტაპები, წმ.გიორგის სახელობის ეკლესიის მხატვრული და ხუროთმოძღვრული თავისებურებები. ტექსტს ახლავს მდიდარი ფოტომასალა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდი//უჯარმიდან ალავერდამდე.-თბ.,2013.-გვ.52-60. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ასურელი მამის-ამბა იოსების მიერ დაარსებული ალავერდის ტაძრის ისტორია, მშენებლობის ეტაპები, წმ.გიორგის სახელობის ეკლესიის მხატვრული და ხუროთმოძღვრული თავისებურებები. ტექსტს ახლავს მდიდარი ფოტომასალა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდის ტაძარი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთაისი.,2013.-გვ.21-23. მოკლე ისტორიული მიმოხილვა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ალავერდის ტაძარი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთაისი.,2013.-გვ.21-23. მოკლე ისტორიული მიმოხილვა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრეთვე==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრეთვე==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=185691&oldid=prev 2023-01-28T21:43:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:43, 28 იანვარი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdis eklesia.jpg|thumb|250პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdis eklesia.jpg|thumb|250პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალავერდი''' - წმ. <del class="diffchange diffchange-inline">გიორგის </del>ტაძარი XI საუკუნის პირველი მეოთხედი მდებარეობს ალაზნის ველზე, მდინარის მარჯვენა ნაპირას, ახლანდელ ახმეტის რაიონში; ალავერდი შუა საუკუნეების [[საქართველო|საქართველოს]] ერთი ყველაზე სახელგანთქმული სალოცავთაგანი იყო, ხოლო ალავერდობას (სექტემბერ-ოქტომბერში) დიდად, პოპულარული იყო საეკლესიო და სახალხო დღესასწაული, რომელშიც მონაწილეობდნენ არა მარტო [[ქართველები]] (გარე-[[კახეთი|კახეთიდან]], [[ქიზიყი]]დან, [[ერწო-თიანეთი]]დან, ფშავ-ხევსურეთიდან), არამედ, ქისტები და დაღესტნელებიც. იმართებოდა ბაზრობაც. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალავერდი''' - <ins class="diffchange diffchange-inline">[[წმინდა გიორგი|</ins>წმ. <ins class="diffchange diffchange-inline">გიორგი]]ს </ins>ტაძარი XI საუკუნის პირველი მეოთხედი მდებარეობს ალაზნის ველზე, მდინარის მარჯვენა ნაპირას, ახლანდელ ახმეტის რაიონში; ალავერდი შუა საუკუნეების [[საქართველო|საქართველოს]] ერთი ყველაზე სახელგანთქმული სალოცავთაგანი იყო, ხოლო ალავერდობას (სექტემბერ-ოქტომბერში) დიდად, პოპულარული იყო საეკლესიო და სახალხო დღესასწაული, რომელშიც მონაწილეობდნენ არა მარტო [[ქართველები]] (გარე-[[კახეთი|კახეთიდან]], [[ქიზიყი]]დან, [[ერწო-თიანეთი]]დან, ფშავ-ხევსურეთიდან), არამედ, ქისტები და დაღესტნელებიც. იმართებოდა ბაზრობაც. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=171679&oldid=prev 2022-11-03T08:11:11Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:11, 3 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== არქიტექტურა ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== არქიტექტურა ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გეგმის საფუძველს, ისევე როგორც ოშკისა და ქუთაისში, ალავერდშიაც [[ტრიკონქი]] წარმოადგენს. მაგრამ აქ სამივე [[აფსიდი]] გარე კედლების სწორკუთხედშია მოქცეული. ჯვრის სახე მიწის დონეზე კი არ ისახება, არამედ სივრცეში იქმნება შენობის მასებით, როდორც ეს არაერთხელ გვხვდება წრომის ტაძრიდან მოყოლებული.&#160; აფსიდები ერთმანეთს მიუახლოვდა და მძლავრ გუმბათქვეშა ბოძებს მიებჯინა. სადიაკვნე და სამკვეთლოც აფსიდებიანია, მაღალი თაღოვანი გასასვლელებით დაკავშირებული მთავარ სივრცესთან. დასავლეთის მკლავის გარშემო სამმხრივი პატრონიკეა, მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი მონაკვეთები ნამდვილ დარბაზებს წარმოადგენს (პარტონიკეზე ასასვლელი ტაძრის დასავლეთი შესასვლელის მარცხნივ არის, ჩრდილოეთ კედელში). დროთა განმავლობაში აქ ზოგი რამ შეიცვალა: პატრონიკეს ჩრდილოეთი დარბაზი [[ყრუ კედელი|ყრუ კედლით]] გამოთიშეს დასავლეთი მკლავისაგან, სამხრეთი დარბაზის თაღები კი (დასავლეთ მკლავთან დაკავშირებული) ამოაშენეს და ოთხი ღია თაღის ნაცვლად მხოლოდ სამრეკლოები დატოვეს; არსებითად პატრონიკეს ეს ნაწილიც გამოეთიშა ტაძრის ინტერიერს. თითქმის აღარ გადარჩენილა კედლების [[მოხატულობა]] (მხოლოდ საკურთხევლისა და სამხრეთ მკლავში გაიხსნა ძველი ფრესკების ნაწილები) და მის ნაცვლად შეთეთრებული სიბრტყეებიღაა. ეს ყველაფერი ცხადია ვნებს საერთო სურათს. და მაინც, ტაძრის სიდა სივრცე უძლიერეს შთაბეჭდილებას ტოვებს. შეიძლება ითქვას, რომ ინტერიერის გრანდიოზულობით ალავერდის ტაძარს, რომელიც ყველაზე მაღალია საქართველოში (შიგნით გუმბათის წვერამდე დაახლ. 45 მეტრია), ვერც ერთი ქართული ძეგლი ვერ შეედრება; მნიშვნელობა აქვს არა მარტო სიმაღლეს, არამედ ძირითად ნაწილთა ურთიერთშეფარდებასაც: სივრცე კომპაქტურია, მთლიანი, მძლავრად აზიდული და, იმავე დროს, მასიური ბოძებისა და კედელ-კამარათა დიდი სიბრტყეების წყალობით, ძალიან მატერიალური, სოლიდური; იგი ურყევი ძალის შთაბეჭდილებას ქმნის. ხუროთმოძღვრული ფორმები მსხვილია, განზოგადოებული. ბაზისები - დაბალი და მარტივი (თარო-ლილვი), ასევე სვეტისთავებიც - ორი [[ლილვი (არქიტექტურა)|ლილვი]]თა და მათ ქვეშ ჩამწკრივებული, თითქმის მათზე დაკიდული ნახევარდისკოებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გეგმის საფუძველს, ისევე როგორც ოშკისა და ქუთაისში, ალავერდშიაც [[ტრიკონქი]] წარმოადგენს. მაგრამ აქ სამივე [[აფსიდი]] გარე კედლების სწორკუთხედშია მოქცეული. ჯვრის სახე მიწის დონეზე კი არ ისახება, არამედ სივრცეში იქმნება შენობის მასებით, როდორც ეს არაერთხელ გვხვდება <ins class="diffchange diffchange-inline">[[წრომის ტაძარი|</ins>წრომის ტაძრიდან<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მოყოლებული.&#160; აფსიდები ერთმანეთს მიუახლოვდა და მძლავრ გუმბათქვეშა ბოძებს მიებჯინა. სადიაკვნე და სამკვეთლოც აფსიდებიანია, მაღალი თაღოვანი გასასვლელებით დაკავშირებული მთავარ სივრცესთან. დასავლეთის მკლავის გარშემო სამმხრივი პატრონიკეა, მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი მონაკვეთები ნამდვილ დარბაზებს წარმოადგენს (პარტონიკეზე ასასვლელი ტაძრის დასავლეთი შესასვლელის მარცხნივ არის, ჩრდილოეთ კედელში). დროთა განმავლობაში აქ ზოგი რამ შეიცვალა: პატრონიკეს ჩრდილოეთი დარბაზი [[ყრუ კედელი|ყრუ კედლით]] გამოთიშეს დასავლეთი მკლავისაგან, სამხრეთი დარბაზის თაღები კი (დასავლეთ მკლავთან დაკავშირებული) ამოაშენეს და ოთხი ღია თაღის ნაცვლად მხოლოდ სამრეკლოები დატოვეს; არსებითად პატრონიკეს ეს ნაწილიც გამოეთიშა ტაძრის ინტერიერს. თითქმის აღარ გადარჩენილა კედლების [[მოხატულობა]] (მხოლოდ საკურთხევლისა და სამხრეთ მკლავში გაიხსნა ძველი ფრესკების ნაწილები) და მის ნაცვლად შეთეთრებული სიბრტყეებიღაა. ეს ყველაფერი ცხადია ვნებს საერთო სურათს. და მაინც, ტაძრის სიდა სივრცე უძლიერეს შთაბეჭდილებას ტოვებს. შეიძლება ითქვას, რომ ინტერიერის გრანდიოზულობით ალავერდის ტაძარს, რომელიც ყველაზე მაღალია საქართველოში (შიგნით გუმბათის წვერამდე დაახლ. 45 მეტრია), ვერც ერთი ქართული ძეგლი ვერ შეედრება; მნიშვნელობა აქვს არა მარტო სიმაღლეს, არამედ ძირითად ნაწილთა ურთიერთშეფარდებასაც: სივრცე კომპაქტურია, მთლიანი, მძლავრად აზიდული და, იმავე დროს, მასიური ბოძებისა და კედელ-კამარათა დიდი სიბრტყეების წყალობით, ძალიან მატერიალური, სოლიდური; იგი ურყევი ძალის შთაბეჭდილებას ქმნის. ხუროთმოძღვრული ფორმები მსხვილია, განზოგადოებული. ბაზისები - დაბალი და მარტივი (თარო-ლილვი), ასევე სვეტისთავებიც - ორი [[ლილვი (არქიტექტურა)|ლილვი]]თა და მათ ქვეშ ჩამწკრივებული, თითქმის მათზე დაკიდული ნახევარდისკოებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi2.jpg|thumb|მარცხნივ|350პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი დასავლეთიდან.]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi2.jpg|thumb|მარცხნივ|350პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი დასავლეთიდან.]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინტერიერი უხვად არის განათებული გუმბათის ყელის 16 სარკმლით (თავდაპირველად სარკმელების რაოდენობა ნაკლები იქნებოდა) და ოთხი მკლავის სამ-სამი დიდი, ერთ დონეზე განლაგებული სარკმლით. სხვა სარკმელების მნიშვნელობა ნაკლებია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინტერიერი უხვად არის განათებული გუმბათის ყელის 16 სარკმლით (თავდაპირველად სარკმელების რაოდენობა ნაკლები იქნებოდა) და ოთხი მკლავის სამ-სამი დიდი, ერთ დონეზე განლაგებული სარკმლით. სხვა სარკმელების მნიშვნელობა ნაკლებია.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=170106&oldid=prev 2022-10-24T11:02:54Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:02, 24 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ადგილას პირველი ეკლესიის აგება უკავშირდება ერთ-ერთი [[ასურელი მამები|ასურელი მამის]], იოსებ ალავერდელის (VI ს.) სახელს. მაშინ ეს სოფელთაგან დაშორებული, უკაცრიელი ადგილი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ, როგორც ჩანს, აქ არსებობდა წარმართული სალოცავი, რომელიც მრავალრიცხოვან მორწმუნეს იზიდავდა. სწორედ ამიტომ უნდა აერჩია ეს ადგილი ეკლესიის ასაშენებლად ახალი სარწმუნოების მქადაგებელს, მისიონერ იოსებს. ალავერდის დიდ სახელსა და პოპულარობას ზოგი ძველი წერილობითი საბუთიც მოწმობს, მაგალითად, სოფელ ერედვის ([[ქართლი|ქართლშია]]) ეკლესიის წარწერა 906 წლისა, რომელშიაც აღნიშნულია, რომ აფხაზეთის მეფემ კონსტანტინემ, ჰერეთში [[ლაშქრობა|ლაშქრობის]] დროს, „ცისკრად ალავერდს ილოცა“. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ადგილას პირველი ეკლესიის აგება უკავშირდება ერთ-ერთი [[ასურელი მამები|ასურელი მამის]], იოსებ ალავერდელის (VI ს.) სახელს. მაშინ ეს სოფელთაგან დაშორებული, უკაცრიელი ადგილი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ, როგორც ჩანს, აქ არსებობდა წარმართული სალოცავი, რომელიც მრავალრიცხოვან მორწმუნეს იზიდავდა. სწორედ ამიტომ უნდა აერჩია ეს ადგილი ეკლესიის ასაშენებლად ახალი სარწმუნოების მქადაგებელს, მისიონერ იოსებს. ალავერდის დიდ სახელსა და პოპულარობას ზოგი ძველი წერილობითი საბუთიც მოწმობს, მაგალითად, სოფელ ერედვის ([[ქართლი|ქართლშია]]) ეკლესიის წარწერა 906 წლისა, რომელშიაც აღნიშნულია, რომ აფხაზეთის მეფემ კონსტანტინემ, ჰერეთში [[ლაშქრობა|ლაშქრობის]] დროს, „ცისკრად ალავერდს ილოცა“. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi1.jpg|thumb|მარცხნივ|300პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. სიგრძივი განაკვეთი. ნ. სევეროვის მიხედვით.]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi1.jpg|thumb|მარცხნივ|300პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. სიგრძივი განაკვეთი. ნ. სევეროვის მიხედვით.]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა შენობის ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[შენობა|</ins>შენობის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... [[კონქი]] ესე [[ამენ|ამინ]]“. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... [[კონქი]] ესე [[ამენ|ამინ]]“. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=166558&oldid=prev 2022-09-29T09:38:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:38, 29 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... [[კონქი]] ესე [[ამენ|ამინ]]“. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... [[კონქი]] ესე [[ამენ|ამინ]]“. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ძირითადი ნაწილები რიყის ქვით არის ნაშენი, მაგრამ თავდაპირველად კედლები გარედანაც და შიგნიდანაც მოპირკეთებული იყო შირიმის თლილი ფილებით. 1476 და 1495 წლებს შუა ძლიერ დაზიანდა და აღდგენილ იქნა (კედლის დანგრეული ნაწილი და [[გუმბათის ყელი|გუმბათი ყელითურთ]]): ცნობა ამის შესახებ შემოგვინახა ქართლის ცხოვრების. ანასეული ნუსხის გადამწერმა თავის ანდერძში: „ადიდენ ღმერთმან და დაამყარენ ორთავე ცხორებათა შინა პატრონნი: დედოფალთა დედოფალი ნესტან-დარეჯან და ძე მათი მეფე ალექსანდრე და დედოფალი ანა... ალავერდი წარტყუენულ იყო წარმართთაგან, რომელ სხუათა მეფეთა ვერ ხელ ეყო განწმენდად და აღშენებად; ამათ აღაშენეს და განწმინდეს ყოვლისაგან ღუარძლისა, აღაშენნეს ცაი და გუმბათი და სამხრონი ... და აღავსო სიწმიდეთა მიერ პატიოსანთა ნაწილთა წმიდათათა, წმიდათა ხატთა და სიწმიდისა სამსახურებელთა... შესწირნა მრავალნი გლეხნი სამსახურებელად წმიდისა გიორგისა... „ და სხვა (ცა აქ კამარას უნდა ნიშნავდეს, სამხრო - ტაძრის მკლავს); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ძირითადი ნაწილები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[რიყის ქვა|</ins>რიყის ქვით<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>არის ნაშენი, მაგრამ თავდაპირველად კედლები გარედანაც და შიგნიდანაც მოპირკეთებული იყო შირიმის თლილი ფილებით. 1476 და 1495 წლებს შუა ძლიერ დაზიანდა და აღდგენილ იქნა (კედლის დანგრეული ნაწილი და [[გუმბათის ყელი|გუმბათი ყელითურთ]]): ცნობა ამის შესახებ შემოგვინახა ქართლის ცხოვრების. ანასეული ნუსხის გადამწერმა თავის ანდერძში: „ადიდენ ღმერთმან და დაამყარენ ორთავე ცხორებათა შინა პატრონნი: დედოფალთა დედოფალი ნესტან-დარეჯან და ძე მათი მეფე ალექსანდრე და დედოფალი ანა... ალავერდი წარტყუენულ იყო წარმართთაგან, რომელ სხუათა მეფეთა ვერ ხელ ეყო განწმენდად და აღშენებად; ამათ აღაშენეს და განწმინდეს ყოვლისაგან ღუარძლისა, აღაშენნეს ცაი და გუმბათი და სამხრონი ... და აღავსო სიწმიდეთა მიერ პატიოსანთა ნაწილთა წმიდათათა, წმიდათა ხატთა და სიწმიდისა სამსახურებელთა... შესწირნა მრავალნი გლეხნი სამსახურებელად წმიდისა გიორგისა... „ და სხვა (ცა აქ კამარას უნდა ნიშნავდეს, სამხრო - ტაძრის მკლავს); &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi.jpg|thumb|250პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. აღმოსავლეთი ფასადი.]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi.jpg|thumb|250პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. აღმოსავლეთი ფასადი.]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=164593&oldid=prev 2022-09-02T12:50:47Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">მხატვრობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:50, 2 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის სხვა ადგილებში შემორჩენილი XVII-XVIII სს. მხატვრობის ფრაგმენტებიდან აღსანიშნავია: დასავლეთ კარის ტიმპანში ჩაწერილი მაკურთხებელი მაცხოვრის მონუმენტური ნახევარფიგურა და მის ზემოთ გაშლილი, არქიტექტურული კულისების ფონზე წარმოდგენილი ღვთისმშობლის ხარების გავრცობილი სცენა, მოწამეთა ფიგურები (დასავლეთ კედელი და ბურჯები), სამება (ჩრდილოეთ კარის [[ტიმპანი]]) და ა.შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის სხვა ადგილებში შემორჩენილი XVII-XVIII სს. მხატვრობის ფრაგმენტებიდან აღსანიშნავია: დასავლეთ კარის ტიმპანში ჩაწერილი მაკურთხებელი მაცხოვრის მონუმენტური ნახევარფიგურა და მის ზემოთ გაშლილი, არქიტექტურული კულისების ფონზე წარმოდგენილი ღვთისმშობლის ხარების გავრცობილი სცენა, მოწამეთა ფიგურები (დასავლეთ კედელი და ბურჯები), სამება (ჩრდილოეთ კარის [[ტიმპანი]]) და ა.შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საკურთხევლის მიმდებარე ბურჯებზე [[ნახატი]] ორნამენტი – ვაზის ხვეულებში ჩაწერილი დიდი ზომის ყურძნის მტევნების რიგი, რომელიც XVI ს. ფენას უნდა ეკუთვნოდეს და ხაზს უსვამს კახეთსა და „ალავერდის“ [[სავანე]]ში მევენახეობა-მეღვინეობისადმი დამოკიდებულებას (ქვაში ნაკვეთი ბარელიეფური ყურძნის მტევნები ამკობს ტაძარში გარედან შესასვლელი კარის ჩარჩოსაც). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საკურთხევლის მიმდებარე ბურჯებზე [[ნახატი]] <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ორნამენტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>– ვაზის ხვეულებში ჩაწერილი დიდი ზომის ყურძნის მტევნების რიგი, რომელიც XVI ს. ფენას უნდა ეკუთვნოდეს და ხაზს უსვამს კახეთსა და „ალავერდის“ [[სავანე]]ში მევენახეობა-მეღვინეობისადმი დამოკიდებულებას (ქვაში ნაკვეთი ბარელიეფური ყურძნის მტევნები ამკობს ტაძარში გარედან შესასვლელი კარის ჩარჩოსაც). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის დასავლეთ ფასადზე, სტოაში, დარჩენილია ფრაგმენტები XVI-XVII სს. მოხატულობისა. მათგან მთავარია კარის ტიმპანში მოთავსებული წმ. გიორგის სასწაულების ამსახველი სცენა, რომელშიც გაერთიანებულია ლასია ქალაქის მოქცევა და ყრმის ტყვეობიდან გამოხსნა, რომელიც შინაარსის გარკვეული დეტალებით (ყრმის იმ დროს გატაცება, როცა მას სუფრაზე ღვინო მიჰქონდა) თვით ლევან მეფის ყმაწვილობის ეპიზოდს ეხმიანება ([[გარსევან ჩოლაყასშვილი|გარსევან ჩოლოყაშვილი]]ს მიერ მის სახლში მისულ მდევართათვის ლევანის ღვინის მომტან მსახურად წარდგენა და ამ გზით გადარჩენა). სცენის თავზე გამოსახულია ხელებგაშლილი [[იესო ქრისტე]] თაყვანისმცემელ [[ანგელოზი|ანგელოზებს]] შორის, რომლიც სამეუფეო კურთხევას უგზავნის წმ. გიორგისაც და ტაძარში შემსვლელებსაც. ქვემოთ, კარის ორ მხარეს, წარმოდგენილია წმ. პეტრე და რამდენჯერმე გადაწერილი წმ. მიქაელ მთავარანგელოზის ფიგურა. მარჯვნივ შემორჩენილია გაურკვეველი სცენისა და წმინდანთა გამოსახულების ფრაგმენტები, რომელთა იდენტიფიკაცია ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძრის დასავლეთ ფასადზე, სტოაში, დარჩენილია ფრაგმენტები XVI-XVII სს. მოხატულობისა. მათგან მთავარია კარის ტიმპანში მოთავსებული წმ. გიორგის სასწაულების ამსახველი სცენა, რომელშიც გაერთიანებულია ლასია ქალაქის მოქცევა და ყრმის ტყვეობიდან გამოხსნა, რომელიც შინაარსის გარკვეული დეტალებით (ყრმის იმ დროს გატაცება, როცა მას სუფრაზე ღვინო მიჰქონდა) თვით ლევან მეფის ყმაწვილობის ეპიზოდს ეხმიანება ([[გარსევან ჩოლაყასშვილი|გარსევან ჩოლოყაშვილი]]ს მიერ მის სახლში მისულ მდევართათვის ლევანის ღვინის მომტან მსახურად წარდგენა და ამ გზით გადარჩენა). სცენის თავზე გამოსახულია ხელებგაშლილი [[იესო ქრისტე]] თაყვანისმცემელ [[ანგელოზი|ანგელოზებს]] შორის, რომლიც სამეუფეო კურთხევას უგზავნის წმ. გიორგისაც და ტაძარში შემსვლელებსაც. ქვემოთ, კარის ორ მხარეს, წარმოდგენილია წმ. პეტრე და რამდენჯერმე გადაწერილი წმ. მიქაელ მთავარანგელოზის ფიგურა. მარჯვნივ შემორჩენილია გაურკვეველი სცენისა და წმინდანთა გამოსახულების ფრაგმენტები, რომელთა იდენტიფიკაცია ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=163277&oldid=prev 2022-08-26T10:37:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:37, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 40:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი გარედან არანაკლებ გრანდიოზულ შთბეჭდილებას ტოვებს, ვიდრე შიგნით. აქ განსაკუთრებით იგრძნობა კახური ძეგლების დამახასიათებრლი ტენდენცია, რომელიც გვიან ფეოდალურ ხანაში კიდევ უფრო მკვეთრად იჩენს თავს - პროპორციების აზიდულობა, ვერტიკალის ხაზგასმა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი გარედან არანაკლებ გრანდიოზულ შთბეჭდილებას ტოვებს, ვიდრე შიგნით. აქ განსაკუთრებით იგრძნობა კახური ძეგლების დამახასიათებრლი ტენდენცია, რომელიც გვიან ფეოდალურ ხანაში კიდევ უფრო მკვეთრად იჩენს თავს - პროპორციების აზიდულობა, ვერტიკალის ხაზგასმა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>კახეთის <del class="diffchange diffchange-inline">ნაგებობათა </del>ასევე დამახასიათებელი თვისებაა ქვაზე ნაკვეთი ჩუქურთმების უქონლობა - აქაური საშენი მასალა ჩუქურთმის კვეთის საშუალებას არ იძლევა. მიუხდავად ამისა, ხუროთმოძღვარი მთლიანად იყენებს ფასადით დეკორაციული დანაწევრების ამ დროისთვის შემუშავებულ პროგრამას და ზოგი ახალი ელემენტითაც ამდიდრებს მას.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>კახეთის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ნაგებობა]]თა </ins>ასევე დამახასიათებელი თვისებაა ქვაზე ნაკვეთი ჩუქურთმების უქონლობა - აქაური საშენი მასალა ჩუქურთმის კვეთის საშუალებას არ იძლევა. მიუხდავად ამისა, ხუროთმოძღვარი მთლიანად იყენებს ფასადით დეკორაციული დანაწევრების ამ დროისთვის შემუშავებულ პროგრამას და ზოგი ახალი ელემენტითაც ამდიდრებს მას.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უპირველეს ყოვლისა ეს არის აღმოსავლეთი ფასადის ხუთთაღედი ორი ღრმა ნიშით. მაგრამ შუა, მაღლ თაღს ერთსა და მეორე მხარეს ებმის ორ დონეზე&#160; შემოხაზული დამატებითი თაღები, ხოლო მის ქვეშ, ე.ი. მთავარი სარკმლის თავზე, ლილვებით გამოყვანილი მაღალი ჯვარი გაჩნდა. ამ დეკორაციული თაღების „ქსელში“ განლაგებულია, სრულიად სიმეტრიულად, ყოველგვარ სამკაულს მოკლებული სარკმლები: სამი [[სარკმელი]] საკურთხევლისა, სამივე ერთ დონეზე (ორი მათგანი ნიშებშია) ორ-ორი - ორ დონეზე, მაგრამ არა ერთ ღერძზე - საკურთხევლის მეზობელი სათავსოებისა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უპირველეს ყოვლისა ეს არის აღმოსავლეთი ფასადის ხუთთაღედი ორი ღრმა ნიშით. მაგრამ შუა, მაღლ თაღს ერთსა და მეორე მხარეს ებმის ორ დონეზე&#160; შემოხაზული დამატებითი თაღები, ხოლო მის ქვეშ, ე.ი. მთავარი სარკმლის თავზე, ლილვებით გამოყვანილი მაღალი ჯვარი გაჩნდა. ამ დეკორაციული თაღების „ქსელში“ განლაგებულია, სრულიად სიმეტრიულად, ყოველგვარ სამკაულს მოკლებული სარკმლები: სამი [[სარკმელი]] საკურთხევლისა, სამივე ერთ დონეზე (ორი მათგანი ნიშებშია) ორ-ორი - ორ დონეზე, მაგრამ არა ერთ ღერძზე - საკურთხევლის მეზობელი სათავსოებისა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=160967&oldid=prev 2022-07-18T10:25:43Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:25, 18 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== არქიტექტურა ====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== არქიტექტურა ====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გეგმის საფუძველს, ისევე როგორც ოშკისა და ქუთაისში, ალავერდშიაც [[ტრიკონქი]] წარმოადგენს. მაგრამ აქ სამივე [[აფსიდი]] გარე კედლების სწორკუთხედშია მოქცეული. ჯვრის სახე მიწის დონეზე კი არ ისახება, არამედ სივრცეში იქმნება შენობის მასებით, როდორც ეს არაერთხელ გვხვდება წრომის ტაძრიდან მოყოლებული.&#160; აფსიდები ერთმანეთს მიუახლოვდა და მძლავრ გუმბათქვეშა ბოძებს მიებჯინა. სადიაკვნე და სამკვეთლოც აფსიდებიანია, მაღალი თაღოვანი გასასვლელებით დაკავშირებული მთავარ სივრცესთან. დასავლეთის მკლავის გარშემო სამმხრივი პატრონიკეა, მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი მონაკვეთები ნამდვილ დარბაზებს წარმოადგენს (პარტონიკეზე ასასვლელი ტაძრის დასავლეთი შესასვლელის მარცხნივ არის, ჩრდილოეთ კედელში). დროთა განმავლობაში აქ ზოგი რამ შეიცვალა: პატრონიკეს ჩრდილოეთი დარბაზი [[ყრუ კედელი|ყრუ კედლით]] გამოთიშეს დასავლეთი მკლავისაგან, სამხრეთი დარბაზის თაღები კი (დასავლეთ მკლავთან დაკავშირებული) ამოაშენეს და ოთხი ღია თაღის ნაცვლად მხოლოდ სამრეკლოები დატოვეს; არსებითად პატრონიკეს ეს ნაწილიც გამოეთიშა ტაძრის ინტერიერს. თითქმის აღარ გადარჩენილა კედლების [[მოხატულობა]] (მხოლოდ საკურთხევლისა და სამხრეთ მკლავში გაიხსნა ძველი ფრესკების ნაწილები) და მის ნაცვლად შეთეთრებული სიბრტყეებიღაა. ეს ყველაფერი ცხადია ვნებს საერთო სურათს. და მაინც, ტაძრის სიდა სივრცე უძლიერეს შთაბეჭდილებას ტოვებს. შეიძლება ითქვას, რომ ინტერიერის გრანდიოზულობით ალავერდის ტაძარს, რომელიც ყველაზე მაღალია საქართველოში (შიგნით გუმბათის წვერამდე დაახლ. 45 მეტრია), ვერც ერთი ქართული ძეგლი ვერ შეედრება; მნიშვნელობა აქვს არა მარტო სიმაღლეს, არამედ ძირითად ნაწილთა ურთიერთშეფარდებასაც: სივრცე კომპაქტურია, მთლიანი, მძლავრად აზიდული და, იმავე დროს, მასიური ბოძებისა და კედელ-კამარათა დიდი სიბრტყეების წყალობით, ძალიან მატერიალური, სოლიდური; იგი ურყევი ძალის შთაბეჭდილებას ქმნის. ხუროთმოძღვრული ფორმები მსხვილია, განზოგადოებული. ბაზისები - დაბალი და მარტივი (თარო-ლილვი), ასევე სვეტისთავებიც - ორი <del class="diffchange diffchange-inline">ლილვითა </del>და მათ ქვეშ ჩამწკრივებული, თითქმის მათზე დაკიდული ნახევარდისკოებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გეგმის საფუძველს, ისევე როგორც ოშკისა და ქუთაისში, ალავერდშიაც [[ტრიკონქი]] წარმოადგენს. მაგრამ აქ სამივე [[აფსიდი]] გარე კედლების სწორკუთხედშია მოქცეული. ჯვრის სახე მიწის დონეზე კი არ ისახება, არამედ სივრცეში იქმნება შენობის მასებით, როდორც ეს არაერთხელ გვხვდება წრომის ტაძრიდან მოყოლებული.&#160; აფსიდები ერთმანეთს მიუახლოვდა და მძლავრ გუმბათქვეშა ბოძებს მიებჯინა. სადიაკვნე და სამკვეთლოც აფსიდებიანია, მაღალი თაღოვანი გასასვლელებით დაკავშირებული მთავარ სივრცესთან. დასავლეთის მკლავის გარშემო სამმხრივი პატრონიკეა, მისი სამხრეთი და ჩრდილოეთი მონაკვეთები ნამდვილ დარბაზებს წარმოადგენს (პარტონიკეზე ასასვლელი ტაძრის დასავლეთი შესასვლელის მარცხნივ არის, ჩრდილოეთ კედელში). დროთა განმავლობაში აქ ზოგი რამ შეიცვალა: პატრონიკეს ჩრდილოეთი დარბაზი [[ყრუ კედელი|ყრუ კედლით]] გამოთიშეს დასავლეთი მკლავისაგან, სამხრეთი დარბაზის თაღები კი (დასავლეთ მკლავთან დაკავშირებული) ამოაშენეს და ოთხი ღია თაღის ნაცვლად მხოლოდ სამრეკლოები დატოვეს; არსებითად პატრონიკეს ეს ნაწილიც გამოეთიშა ტაძრის ინტერიერს. თითქმის აღარ გადარჩენილა კედლების [[მოხატულობა]] (მხოლოდ საკურთხევლისა და სამხრეთ მკლავში გაიხსნა ძველი ფრესკების ნაწილები) და მის ნაცვლად შეთეთრებული სიბრტყეებიღაა. ეს ყველაფერი ცხადია ვნებს საერთო სურათს. და მაინც, ტაძრის სიდა სივრცე უძლიერეს შთაბეჭდილებას ტოვებს. შეიძლება ითქვას, რომ ინტერიერის გრანდიოზულობით ალავერდის ტაძარს, რომელიც ყველაზე მაღალია საქართველოში (შიგნით გუმბათის წვერამდე დაახლ. 45 მეტრია), ვერც ერთი ქართული ძეგლი ვერ შეედრება; მნიშვნელობა აქვს არა მარტო სიმაღლეს, არამედ ძირითად ნაწილთა ურთიერთშეფარდებასაც: სივრცე კომპაქტურია, მთლიანი, მძლავრად აზიდული და, იმავე დროს, მასიური ბოძებისა და კედელ-კამარათა დიდი სიბრტყეების წყალობით, ძალიან მატერიალური, სოლიდური; იგი ურყევი ძალის შთაბეჭდილებას ქმნის. ხუროთმოძღვრული ფორმები მსხვილია, განზოგადოებული. ბაზისები - დაბალი და მარტივი (თარო-ლილვი), ასევე სვეტისთავებიც - ორი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლილვი (არქიტექტურა)|ლილვი]]თა </ins>და მათ ქვეშ ჩამწკრივებული, თითქმის მათზე დაკიდული ნახევარდისკოებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi2.jpg|thumb|მარცხნივ|350პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი დასავლეთიდან.]] </div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Alaverdi2.jpg|thumb|მარცხნივ|350პქ|'''ალავერდი'''. &lt;br /&gt;კათედრალი. საერთო ხედი დასავლეთიდან.]] </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინტერიერი უხვად არის განათებული გუმბათის ყელის 16 სარკმლით (თავდაპირველად სარკმელების რაოდენობა ნაკლები იქნებოდა) და ოთხი მკლავის სამ-სამი დიდი, ერთ დონეზე განლაგებული სარკმლით. სხვა სარკმელების მნიშვნელობა ნაკლებია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ინტერიერი უხვად არის განათებული გუმბათის ყელის 16 სარკმლით (თავდაპირველად სარკმელების რაოდენობა ნაკლები იქნებოდა) და ოთხი მკლავის სამ-სამი დიდი, ერთ დონეზე განლაგებული სარკმლით. სხვა სარკმელების მნიშვნელობა ნაკლებია.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&diff=160319&oldid=prev 2022-07-05T10:07:00Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:07, 5 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა შენობის ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაძარი აგებულია კახეთის სამეფოს ძლიერების ხანაში - ეს ყველაზე დიდი საეკლესიო ძეგლია კახეთში და ერთი უდიდესთაგანი მთელ საქართველოში. ძეგლი დათარიღებულია, უპირველეს ყოვლისა, მისი არქიტექტურის ანალიზის საფუძველზე. გარდა შენობის ტიპისა, საერთო სტრუქტურისა და პროპორციებისა, მორთულობის სისტემისა (ეს მონაცემები უეჭველად განსაზღვრავს ტაძრის აგების ეპოქას), გ. ჩუბინაშვილმა ყურადღება მიაქცია ზოგ ხუროთმოძღვრულსა და დეკორაციულ ელემენტს, რომლებიც ტაძარს აახლოებს X-XI საუკუნის მიჯნასთან (მაგ., ნახევარწრიული [[კედლის სვეტი|კედლის სვეტები]], დამახასიათებელი X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის ექვსაფსიდიანი ეკლესიებისთვის, და სხვა), აგრეთვე იმასაც, რომ აღმოსავლეთი [[ფასადი]]ს კომპოზიცია, თავისი განვითარების დონით, აშკარად წინ უსწრებს ისეთი ძეგლის აღმოსავლეთი ფასადისას, როგორიც არის 1030 წლით დათარიღებული [[სამთავისის ტაძრის კომპლექსი|სამთავისის კათედრალი]]. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... კონქი ესე <del class="diffchange diffchange-inline">ამინ“</del>. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ ფასადზე, ძალიან მაღლა, რელიეფური ჯვრის ქვემოთ, გვიანდელი შელესილობის მოშორების შემდეგ აღმოჩნდა ძალიან ლამაზი მთავრული ასოებით შესრულებული წარწერა, რომლის ნაწილიც დაღუპულია, გადარჩენილი ნაწილი კი ასე იკითხება: „წმიდაო გიორგი, მეხვაიშნე ეყავ წინაშე ღმრთისა მონასა შენსა გიორგი აბაის, დისწულსა გოდერძი ერისთავისასა, რომელმან აღაშენა... <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კონქი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ესე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ამენ|ამინ]]“</ins>. პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ტიპურია XI საუკუნის პირველი ნახევრისათვის. იმ დროის საბუთებში იხსენიება ვინმე გოდერძი ერისთავ-ერისთავიც (აბაი = აბა = [[აბბა]] = ამბა, ნიშნავს მამას; მეხვაიშნე უნდა ნიშნავდეს შემწეს, შუამდგომელს). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძირითადი ნაწილები რიყის ქვით არის ნაშენი, მაგრამ თავდაპირველად კედლები გარედანაც და შიგნიდანაც მოპირკეთებული იყო შირიმის თლილი ფილებით. 1476 და 1495 წლებს შუა ძლიერ დაზიანდა და აღდგენილ იქნა (კედლის დანგრეული ნაწილი და [[გუმბათის ყელი|გუმბათი ყელითურთ]]): ცნობა ამის შესახებ შემოგვინახა ქართლის ცხოვრების. ანასეული ნუსხის გადამწერმა თავის ანდერძში: „ადიდენ ღმერთმან და დაამყარენ ორთავე ცხორებათა შინა პატრონნი: დედოფალთა დედოფალი ნესტან-დარეჯან და ძე მათი მეფე ალექსანდრე და დედოფალი ანა... ალავერდი წარტყუენულ იყო წარმართთაგან, რომელ სხუათა მეფეთა ვერ ხელ ეყო განწმენდად და აღშენებად; ამათ აღაშენეს და განწმინდეს ყოვლისაგან ღუარძლისა, აღაშენნეს ცაი და გუმბათი და სამხრონი ... და აღავსო სიწმიდეთა მიერ პატიოსანთა ნაწილთა წმიდათათა, წმიდათა ხატთა და სიწმიდისა სამსახურებელთა... შესწირნა მრავალნი გლეხნი სამსახურებელად წმიდისა გიორგისა... „ და სხვა (ცა აქ კამარას უნდა ნიშნავდეს, სამხრო - ტაძრის მკლავს); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძირითადი ნაწილები რიყის ქვით არის ნაშენი, მაგრამ თავდაპირველად კედლები გარედანაც და შიგნიდანაც მოპირკეთებული იყო შირიმის თლილი ფილებით. 1476 და 1495 წლებს შუა ძლიერ დაზიანდა და აღდგენილ იქნა (კედლის დანგრეული ნაწილი და [[გუმბათის ყელი|გუმბათი ყელითურთ]]): ცნობა ამის შესახებ შემოგვინახა ქართლის ცხოვრების. ანასეული ნუსხის გადამწერმა თავის ანდერძში: „ადიდენ ღმერთმან და დაამყარენ ორთავე ცხორებათა შინა პატრონნი: დედოფალთა დედოფალი ნესტან-დარეჯან და ძე მათი მეფე ალექსანდრე და დედოფალი ანა... ალავერდი წარტყუენულ იყო წარმართთაგან, რომელ სხუათა მეფეთა ვერ ხელ ეყო განწმენდად და აღშენებად; ამათ აღაშენეს და განწმინდეს ყოვლისაგან ღუარძლისა, აღაშენნეს ცაი და გუმბათი და სამხრონი ... და აღავსო სიწმიდეთა მიერ პატიოსანთა ნაწილთა წმიდათათა, წმიდათა ხატთა და სიწმიდისა სამსახურებელთა... შესწირნა მრავალნი გლეხნი სამსახურებელად წმიდისა გიორგისა... „ და სხვა (ცა აქ კამარას უნდა ნიშნავდეს, სამხრო - ტაძრის მკლავს); &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili