https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90 2026-05-09T14:45:06Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=232003&oldid=prev 2024-07-19T10:04:21Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:04, 19 ივლისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მათემატიკის დარგები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=231998&oldid=prev 2024-07-19T09:55:40Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:55, 19 ივლისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მათემატიკის დარგები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=198354&oldid=prev 2023-06-23T11:30:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:30, 23 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - [[მათემატიკა|მათემატიკის]] დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - [[მათემატიკა|მათემატიკის]] დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული [[თამაშის თეორია (მათემატიკა)|თამაშების თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული [[თამაშის თეორია (მათემატიკა)|თამაშების თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ინტერპრეტაცია <ins class="diffchange diffchange-inline">(მათემატიკა)|ინტერპრეტაცია]] </ins>შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა [[სისტემა (მათემატიკური)|სისტემა]] შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა [[სისტემა (მათემატიკური)|სისტემა]] შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=198349&oldid=prev 2023-06-23T11:27:33Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:27, 23 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული [[თამაშის თეორია (მათემატიკა)|თამაშების თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული [[თამაშის თეორია (მათემატიკა)|თამაშების თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სისტემა <ins class="diffchange diffchange-inline">(მათემატიკური)|სისტემა]] </ins>შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა [[თეორია|თეორიის]] ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებ]]ის მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული მიზეზის (1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა [[თეორია|თეორიის]] ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებ]]ის მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული მიზეზის (1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=198348&oldid=prev 2023-06-23T11:21:36Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:21, 23 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - [[მათემატიკა|მათემატიკის]] დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - [[მათემატიკა|მათემატიკის]] დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული <del class="diffchange diffchange-inline">თამაშების </del>[[თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული [[<ins class="diffchange diffchange-inline">თამაშის თეორია (მათემატიკა)|თამაშების </ins>თეორია]]. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''[[ბერნული იაკობ |იაკობ ბერნულის]]'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''[[ტარტალი ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] და [[კარდანო ჯეროლამო|კარდანო]],'' შემდგომ ''[[გალილეი გალილეო|გალილეი]], პასკალი, [[ფერმა პიერ|ფერმა]].'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა [[ლაპლასი პიერ სიმონ |ლაპლასმა]] თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის [[გეომეტრია|გეომეტრიული]] ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''[[ფიშერი ირვინგ|ფიშერის]]'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური [[მექანიკა|მექანიკისადმი]] მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, [[გაუსი კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]], ლეჟანდრი, [[ჩებიშევი პაფნუტი |ჩებიშევი]], ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული [[აქსიომა]]თა სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა თეორიის ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებ]]ის მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული მიზეზის (1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თეორია|</ins>თეორიის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებ]]ის მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული მიზეზის (1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=198347&oldid=prev 2023-06-23T11:19:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:19, 23 ივნისი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - მათემატიკის დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალბათობათა თეორია''' - <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მათემატიკა|</ins>მათემატიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული თამაშების თეორია. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''იაკობ ბერნულის'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''ტარტალი და კარდანო,'' შემდგომ ''გალილეი, პასკალი, ფერმა.'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა ლაპლასმა თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''ფიშერის'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური მექანიკისადმი მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული თამაშების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თეორია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბერნული იაკობ |</ins>იაკობ ბერნულის<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ტარტალი <ins class="diffchange diffchange-inline">ნიკოლო (ფონტანა) |ტარტალი]] </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კარდანო <ins class="diffchange diffchange-inline">ჯეროლამო|კარდანო]]</ins>,'' შემდგომ ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გალილეი <ins class="diffchange diffchange-inline">გალილეო|გალილეი]]</ins>, პასკალი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფერმა პიერ|</ins>ფერმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლაპლასი პიერ სიმონ |</ins>ლაპლასმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[გეომეტრია|</ins>გეომეტრიული<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფიშერი ირვინგ|</ins>ფიშერის<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მექანიკა|</ins>მექანიკისადმი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, გაუსი, ლეჟანდრი, ჩებიშევი, ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული <del class="diffchange diffchange-inline">აქსიომათა </del>სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გაუსი <ins class="diffchange diffchange-inline">კარლ ფრიდრიხ|გაუსი]]</ins>, ლეჟანდრი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჩებიშევი პაფნუტი |</ins>ჩებიშევი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აქსიომა]]თა </ins>სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა თეორიის ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი <del class="diffchange diffchange-inline">ამოცანების </del>მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული <del class="diffchange diffchange-inline">მიზესის </del>(1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი ეტაპი აღმოჩნდა თეორიის ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებ]]ის </ins>მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული <ins class="diffchange diffchange-inline">მიზეზის </ins>(1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=190427&oldid=prev 2023-04-01T15:40:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:40, 1 აპრილი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მათემატიკა]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</ins></div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90&diff=190426&oldid=prev 2023-04-01T15:40:04Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ალბათობათა თეორია&#039;&#039;&#039; - მათემატიკის დარგი, რომელიც განიხილავ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ალბათობათა თეორია''' - მათემატიკის დარგი, რომელიც განიხილავს შემთხვევითი მოვლენების კანონზომიერებას და მის გამოყენებას მასობრივ მოვლენათა შესასწავლად; ანუ ეს არის მათემატიკური მეცნიერება, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთი შემთხვევითი მოვლენის ალბათობით მოვძებნოთ სხვა შემთხვევითი მოვლენის [[ალბათობა]], რომელიც რაღაცნაირად დაკავშირებულია პირველთან;<br /> <br /> ალბათობათა თეორიას საფუძველი ჩაეყარა XVI საუკუნეში, როგორც ცდა შეექმნათ აზარტული თამაშების თეორია. პირველი ნაშრომი ეკუთვნის ''ჰიუგენსს'' („აზარტული თამაშების გაანგარიშება“, 1657) და ''იაკობ ბერნულის'' („დაშვების ხელოვნება“, 1713). ალბათობის გამოთვლას უკვე აწარმოებდნენ ''ტარტალი და კარდანო,'' შემდგომ ''გალილეი, პასკალი, ფერმა.'' პირველი განსაზღვრა მოგვცა იაკობ ბერნულმა: ალბათობა არის „რწმენის ხარისხი და ეკუთვნის უტყუარობას (უცილობლობას), როგორც ნაწილი მთელს“ ე. წ. ალბათობის კლასიკური განსაზღვრა ჩამოაყალიბა ლაპლასმა თავის ლექციების კურსში 1795 წელს და შემდეგ წიგნში „ალბათობის ანალიზური თეორია“ (1812). აქ შემოტანილია გამოთქმა „ხელსაყრელი შემთხვევა“. ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოთავაზებული იქნა ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენოს'' მიერ (1866). სტატისტიკურ განსაზღვრას უკავშირებენ ''ფიშერის'' სახელს, თუმცა მის შესახებ ''გიბსიც'' საუბრობს სტატისტიკური მექანიკისადმი მიძღვნილ შრომებში. ალბათობის განსაზღვრა თეორიის აქსიომატური აგებისას მოგვცა ''ა. კოლმოგოროვმა.''<br /> <br /> ალბათობათა თეორიის საკითხებზე მუშაობდნენ ''ლაპლასი, გაუსი, ლეჟანდრი, ჩებიშევი, ლიაპუნოვი, მარკოვი'' და სხვ. დღეს საყოველთაოდ მიღებული აქსიომათა სისტემა შემოთავაზებულია ''კოლმოგოროვის'' მიერ (1929-1936).<br /> <br /> ახალი ეტაპი აღმოჩნდა თეორიის ლოგიკური საფუძვლების გადახედვა. ალბათობათა თეორიის აქსიომატური აგების ამოცანას ''ჰილბერტმა'' უწოდა XX საუკუნის მათემატიკის წინაშე მდგომი მნიშვნელოვანი ამოცანების მეექვსე პრობლემა. ამ მიმართულებით პირველი ნაშრომი იყო ''ბერნშტაინის'' „ალბათობათა თეორიის აქსიომატური დაფუძვნების ცდები“ (1917). იყო სხვა სისტემებიც, შემოთავაზებული მიზესის (1928), ''გლივენკოს'' (1936) და სხვების მიერ.<br /> <br /> ალბათობის გეომეტრიული ინტერპრეტაცია შემოღებულია ინგლისელი მათემატიკოსის ''ვენომის'' მიერ (1866).</div>

Echelidze