https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98 2026-04-25T23:20:50Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=252482&oldid=prev 2025-09-19T12:13:59Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:13, 19 სექტემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, აბაზები ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აბაზები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განსხვავებული სიტუაცია ვითარდება, როდესაც მამაკაცი იმარჯვებს. ასეთ შემთხვევაში ადიღი მამაკაცი ალმასთს თმის ღერს ან ბღუჯა თმას აცლის და სახლის დედაბოძის კილოში (пхъэвылъэм) მალავს [ეს ადგილი იმდენად საიმედოდ ითვლებოდა, რომ თქმა: „კილოში ჩადება“ (пхъэвылъэм илъхэн), „საფუძვლიან დამალვას“ აღნიშნავდა]. ალმასთი თმის დაბრუნების მიზნით, აუცილებლად მოდის ამ კაცის ოჯახში და მოსამსახურედ დგება. ამდენად, ალმასთის თმის დაუფლება მისი დამორჩილების, მასზე ბატონობის ტოლფასია. ადიღთა წრმენა-წარმოდგენების თანახმად, თმა, განსაკუთრებით ქალისა, მრავალფენიანი სიმბოლიკით გამოირჩევა. ალმასთის „თმიანობა“ ბუნებრივ სტიქიებთან (მიწასთან, წყალთან) მისი კავშირის მაჩვენებელია. ბუნებრივ მოვლენებთან თმის უშუალო კავშირზე მოწმობს რწმენა, რომ ქალს და ქალის თმებს ბუნებაში და საზოგადოებაში წარმოქმნილ ექსტრემალურ სიტუაციებში ძლიერი ზემოქმედების ძალა აქვს. ითვლება, რომ ქალს შეუძლია, შეაჩეროს [[ქარიშხალი]] და ჭექაქუხილიც კი, თუკი იგი თმებს ჩამოშლის და დაარხევს. როგორც ამას ი. კარპოვი აღნიშნავს, სწორედ თმების, პირველ რიგში და უმთავრესად ქალის თმების, კავშირი ბუნებრივ სტიქიებთან და ენერგეტიკასთან, მანდილოსნის სიამაყის ამ საგანსა და თავად ქალურ საწყისს დემონურ ძალას ანიჭებდა. შესაძლებელია, თმების მანიპულაციის მეშვეობით ქალის მიერ უამინდობის შეჩერების „უნარი“ გადატანილ იქნა სოციალურ სფეროშიც: ჩერქეზული ჩვეულების თანახმად, ორი მოჩხუბარი მამაკაცი დაპირისპირებას წყვეტდა, თუ მათ შორის თმებგაშლილი ქალი ჩადგებოდა (შდრ. მანდილი ჩაგდება), თუმცა ბევრი მკვლევარი ამას განიხილავს, როგორც ქალისადმი პატივისცემის, საზოგადოებაში მისი მაღალი სტატუსის მოწმობის ნიშანს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ამ ჩვეულების საფუძველში ზემოაღნიშნული მიზეზები დევს – შიში ქალისა და მისი თმების წინაშე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განსხვავებული სიტუაცია ვითარდება, როდესაც მამაკაცი იმარჯვებს. ასეთ შემთხვევაში ადიღი მამაკაცი ალმასთს თმის ღერს ან ბღუჯა თმას აცლის და სახლის დედაბოძის კილოში (пхъэвылъэм) მალავს [ეს ადგილი იმდენად საიმედოდ ითვლებოდა, რომ თქმა: „კილოში ჩადება“ (пхъэвылъэм илъхэн), „საფუძვლიან დამალვას“ აღნიშნავდა]. ალმასთი თმის დაბრუნების მიზნით, აუცილებლად მოდის ამ კაცის ოჯახში და მოსამსახურედ დგება. ამდენად, ალმასთის თმის დაუფლება მისი დამორჩილების, მასზე ბატონობის ტოლფასია. ადიღთა წრმენა-წარმოდგენების თანახმად, თმა, განსაკუთრებით ქალისა, მრავალფენიანი სიმბოლიკით გამოირჩევა. ალმასთის „თმიანობა“ ბუნებრივ სტიქიებთან (მიწასთან, წყალთან) მისი კავშირის მაჩვენებელია. ბუნებრივ მოვლენებთან თმის უშუალო კავშირზე მოწმობს რწმენა, რომ ქალს და ქალის თმებს ბუნებაში და საზოგადოებაში წარმოქმნილ ექსტრემალურ სიტუაციებში ძლიერი ზემოქმედების ძალა აქვს. ითვლება, რომ ქალს შეუძლია, შეაჩეროს [[ქარიშხალი]] და ჭექაქუხილიც კი, თუკი იგი თმებს ჩამოშლის და დაარხევს. როგორც ამას ი. კარპოვი აღნიშნავს, სწორედ თმების, პირველ რიგში და უმთავრესად ქალის თმების, კავშირი ბუნებრივ სტიქიებთან და ენერგეტიკასთან, მანდილოსნის სიამაყის ამ საგანსა და თავად ქალურ საწყისს დემონურ ძალას ანიჭებდა. შესაძლებელია, თმების მანიპულაციის მეშვეობით ქალის მიერ უამინდობის შეჩერების „უნარი“ გადატანილ იქნა სოციალურ სფეროშიც: ჩერქეზული ჩვეულების თანახმად, ორი მოჩხუბარი მამაკაცი დაპირისპირებას წყვეტდა, თუ მათ შორის თმებგაშლილი ქალი ჩადგებოდა (შდრ. მანდილი ჩაგდება), თუმცა ბევრი მკვლევარი ამას განიხილავს, როგორც ქალისადმი პატივისცემის, საზოგადოებაში მისი მაღალი სტატუსის მოწმობის ნიშანს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ამ ჩვეულების საფუძველში ზემოაღნიშნული მიზეზები დევს – შიში ქალისა და მისი თმების წინაშე.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=167411&oldid=prev 2022-10-05T08:14:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:14, 5 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, აბაზები ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, აბაზები ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განსხვავებული სიტუაცია ვითარდება, როდესაც მამაკაცი იმარჯვებს. ასეთ შემთხვევაში ადიღი მამაკაცი ალმასთს თმის ღერს ან ბღუჯა თმას აცლის და სახლის დედაბოძის კილოში (пхъэвылъэм) მალავს [ეს ადგილი იმდენად საიმედოდ ითვლებოდა, რომ თქმა: „კილოში ჩადება“ (пхъэвылъэм илъхэн), „საფუძვლიან დამალვას“ აღნიშნავდა]. ალმასთი თმის დაბრუნების მიზნით, აუცილებლად მოდის ამ კაცის ოჯახში და მოსამსახურედ დგება. ამდენად, ალმასთის თმის დაუფლება მისი დამორჩილების, მასზე ბატონობის ტოლფასია. ადიღთა წრმენა-წარმოდგენების თანახმად, თმა, განსაკუთრებით ქალისა, მრავალფენიანი სიმბოლიკით გამოირჩევა. ალმასთის „თმიანობა“ ბუნებრივ სტიქიებთან (მიწასთან, წყალთან) მისი კავშირის მაჩვენებელია. ბუნებრივ მოვლენებთან თმის უშუალო კავშირზე მოწმობს რწმენა, რომ ქალს და ქალის თმებს ბუნებაში და საზოგადოებაში წარმოქმნილ ექსტრემალურ სიტუაციებში ძლიერი ზემოქმედების ძალა აქვს. ითვლება, რომ ქალს შეუძლია, შეაჩეროს ქარიშხალი და ჭექაქუხილიც კი, თუკი იგი თმებს ჩამოშლის და დაარხევს. როგორც ამას ი. კარპოვი აღნიშნავს, სწორედ თმების, პირველ რიგში და უმთავრესად ქალის თმების, კავშირი ბუნებრივ სტიქიებთან და ენერგეტიკასთან, მანდილოსნის სიამაყის ამ საგანსა და თავად ქალურ საწყისს დემონურ ძალას ანიჭებდა. შესაძლებელია, თმების მანიპულაციის მეშვეობით ქალის მიერ უამინდობის შეჩერების „უნარი“ გადატანილ იქნა სოციალურ სფეროშიც: ჩერქეზული ჩვეულების თანახმად, ორი მოჩხუბარი მამაკაცი დაპირისპირებას წყვეტდა, თუ მათ შორის თმებგაშლილი ქალი ჩადგებოდა (შდრ. მანდილი ჩაგდება), თუმცა ბევრი მკვლევარი ამას განიხილავს, როგორც ქალისადმი პატივისცემის, საზოგადოებაში მისი მაღალი სტატუსის მოწმობის ნიშანს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ამ ჩვეულების საფუძველში ზემოაღნიშნული მიზეზები დევს – შიში ქალისა და მისი თმების წინაშე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განსხვავებული სიტუაცია ვითარდება, როდესაც მამაკაცი იმარჯვებს. ასეთ შემთხვევაში ადიღი მამაკაცი ალმასთს თმის ღერს ან ბღუჯა თმას აცლის და სახლის დედაბოძის კილოში (пхъэвылъэм) მალავს [ეს ადგილი იმდენად საიმედოდ ითვლებოდა, რომ თქმა: „კილოში ჩადება“ (пхъэвылъэм илъхэн), „საფუძვლიან დამალვას“ აღნიშნავდა]. ალმასთი თმის დაბრუნების მიზნით, აუცილებლად მოდის ამ კაცის ოჯახში და მოსამსახურედ დგება. ამდენად, ალმასთის თმის დაუფლება მისი დამორჩილების, მასზე ბატონობის ტოლფასია. ადიღთა წრმენა-წარმოდგენების თანახმად, თმა, განსაკუთრებით ქალისა, მრავალფენიანი სიმბოლიკით გამოირჩევა. ალმასთის „თმიანობა“ ბუნებრივ სტიქიებთან (მიწასთან, წყალთან) მისი კავშირის მაჩვენებელია. ბუნებრივ მოვლენებთან თმის უშუალო კავშირზე მოწმობს რწმენა, რომ ქალს და ქალის თმებს ბუნებაში და საზოგადოებაში წარმოქმნილ ექსტრემალურ სიტუაციებში ძლიერი ზემოქმედების ძალა აქვს. ითვლება, რომ ქალს შეუძლია, შეაჩეროს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქარიშხალი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ჭექაქუხილიც კი, თუკი იგი თმებს ჩამოშლის და დაარხევს. როგორც ამას ი. კარპოვი აღნიშნავს, სწორედ თმების, პირველ რიგში და უმთავრესად ქალის თმების, კავშირი ბუნებრივ სტიქიებთან და ენერგეტიკასთან, მანდილოსნის სიამაყის ამ საგანსა და თავად ქალურ საწყისს დემონურ ძალას ანიჭებდა. შესაძლებელია, თმების მანიპულაციის მეშვეობით ქალის მიერ უამინდობის შეჩერების „უნარი“ გადატანილ იქნა სოციალურ სფეროშიც: ჩერქეზული ჩვეულების თანახმად, ორი მოჩხუბარი მამაკაცი დაპირისპირებას წყვეტდა, თუ მათ შორის თმებგაშლილი ქალი ჩადგებოდა (შდრ. მანდილი ჩაგდება), თუმცა ბევრი მკვლევარი ამას განიხილავს, როგორც ქალისადმი პატივისცემის, საზოგადოებაში მისი მაღალი სტატუსის მოწმობის ნიშანს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ამ ჩვეულების საფუძველში ზემოაღნიშნული მიზეზები დევს – შიში ქალისა და მისი თმების წინაშე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ართმევდნენ რა თმას, ალმასთი კარგავდა მაგიურ ძალას, დემონურ ენერგიას, ხდებოდა მორჩილი მოსამსახურე და ნებისმიერ სამეურნეო საქმეს სანაქებოდ ასრულებდა, ამასთან, განუწყვეტლივ ეძებდა თავის თმას. როგორც წესი, ბავშვის მოტყუებით მიზანს აღწევდა, ამ უკანასკნელს მდუღარე რძეში/წყალში აგდებდა და გარბოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ართმევდნენ რა თმას, ალმასთი კარგავდა მაგიურ ძალას, დემონურ ენერგიას, ხდებოდა მორჩილი მოსამსახურე და ნებისმიერ სამეურნეო საქმეს სანაქებოდ ასრულებდა, ამასთან, განუწყვეტლივ ეძებდა თავის თმას. როგორც წესი, ბავშვის მოტყუებით მიზანს აღწევდა, ამ უკანასკნელს მდუღარე რძეში/წყალში აგდებდა და გარბოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=161664&oldid=prev 2022-07-26T10:46:46Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:46, 26 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალმასთი / ალბასთი''' – ბოროტი [[დემონი]] ადიღურ (Алмэсты/Албэсты/Къулбасты/ Къолбастэ/Алмастын), აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩულ (Алмасты), აზერბაიჯანულ (Хал, Халанасы), ნოღაურ (албаслы), ყუმიხურ (Албаслы къатын) მითოლოგიაში. ამ სახელით ან მასთან მიახლოებული ტერმინით სახელდებულ პერსონაჟს კარგად იცნობს [[კავკასია|კავკასიის]], შუა და მცირე აზიის, დასავლეთ ციმბირისა და სხვა რეგიონების თურქულენოვანი ხალხების მითოლოგია, რომელშიც იგი წყლის სტიქიასთან დაკავშირებული დემონია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალმასთი / ალბასთი''' – ბოროტი [[დემონი]] ადიღურ (Алмэсты/Албэсты/Къулбасты/ Къолбастэ/Алмастын), აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩულ (Алмасты), აზერბაიჯანულ (Хал, Халанасы), ნოღაურ (албаслы), ყუმიხურ (Албаслы къатын) მითოლოგიაში. ამ სახელით ან მასთან მიახლოებული ტერმინით სახელდებულ პერსონაჟს კარგად იცნობს [[კავკასია|კავკასიის]], შუა და მცირე აზიის, დასავლეთ ციმბირისა და სხვა რეგიონების თურქულენოვანი ხალხების მითოლოგია, რომელშიც იგი წყლის სტიქიასთან დაკავშირებული დემონია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული <del class="diffchange diffchange-inline">„მდინარის </del>ქალბატონის“ სახეზე („ფსიხო-გუაშე“). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული <ins class="diffchange diffchange-inline">„[[მდინარე|მდინარის]] </ins>ქალბატონის“ სახეზე („ფსიხო-გუაშე“). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დემონები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დემონები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=122454&oldid=prev 2021-04-11T20:43:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:43, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალმასთი / ალბასთი''' – ბოროტი [[დემონი]] ადიღურ (Алмэсты/Албэсты/Къулбасты/ Къолбастэ/Алмастын), აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩულ (Алмасты), აზერბაიჯანულ (Хал, Халанасы), ნოღაურ (албаслы), ყუმიხურ (Албаслы къатын) მითოლოგიაში. ამ სახელით ან მასთან მიახლოებული ტერმინით სახელდებულ პერსონაჟს კარგად იცნობს [[კავკასია|კავკასიის]], შუა და მცირე აზიის, დასავლეთ ციმბირისა და სხვა რეგიონების თურქულენოვანი ხალხების მითოლოგია, რომელშიც იგი წყლის სტიქიასთან დაკავშირებული დემონია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ალმასთი / ალბასთი''' – ბოროტი [[დემონი]] ადიღურ (Алмэсты/Албэсты/Къулбасты/ Къолбастэ/Алмастын), აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩულ (Алмасты), აზერბაიჯანულ (Хал, Халанасы), ნოღაურ (албаслы), ყუმიხურ (Албаслы къатын) მითოლოგიაში. ამ სახელით ან მასთან მიახლოებული ტერმინით სახელდებულ პერსონაჟს კარგად იცნობს [[კავკასია|კავკასიის]], შუა და მცირე აზიის, დასავლეთ ციმბირისა და სხვა რეგიონების თურქულენოვანი ხალხების მითოლოგია, რომელშიც იგი წყლის სტიქიასთან დაკავშირებული დემონია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული „მდინარის ქალბატონის“ სახეზე (<del class="diffchange diffchange-inline">„[[ფსიხო</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">გუაშე]]“</del>). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული „მდინარის ქალბატონის“ სახეზე (<ins class="diffchange diffchange-inline">„ფსიხო</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">გუაშე“</ins>). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის [[ყანა|ყანებში]] იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=122453&oldid=prev 2021-04-11T20:43:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:43, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ართმევდნენ რა თმას, ალმასთი კარგავდა მაგიურ ძალას, დემონურ ენერგიას, ხდებოდა მორჩილი მოსამსახურე და ნებისმიერ სამეურნეო საქმეს სანაქებოდ ასრულებდა, ამასთან, განუწყვეტლივ ეძებდა თავის თმას. როგორც წესი, ბავშვის მოტყუებით მიზანს აღწევდა, ამ უკანასკნელს მდუღარე რძეში/წყალში აგდებდა და გარბოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ართმევდნენ რა თმას, ალმასთი კარგავდა მაგიურ ძალას, დემონურ ენერგიას, ხდებოდა მორჩილი მოსამსახურე და ნებისმიერ სამეურნეო საქმეს სანაქებოდ ასრულებდა, ამასთან, განუწყვეტლივ ეძებდა თავის თმას. როგორც წესი, ბავშვის მოტყუებით მიზანს აღწევდა, ამ უკანასკნელს მდუღარე რძეში/წყალში აგდებდა და გარბოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საკითხი ალმასთის მითოლოგიური სახის წარმოშობის თაობაზე დღემდე საკმარისად ნათელი არ არის. მკვლევართა ნაწილი მის თურქულ, სხვანი კი ირანულ წარმომავლობაზე მიუთითებენ. გამომდინარე «албасты» ტერმინის ეტიმოლოგიიდან (მიღებულია ირანული „ал“ და თურქული „басты“ „დააჭირა“ სიტყვების შერწყმით. ვარაუდობენ, რომ „ал“ სიტყვის საფუძველია სემიტური ღმერთის სახელი илу, ხოლო басты ფონემისა – „სულის“, „ღვთაების“ აღმნიშვნელი ინდოევროპული ტერმინი, რომელიც რუსულ „бес“, ოსურ „уас“ და სხვა ცნებებს ენათესავება), თვლიან, რომ ალბასთის სახე ინდოევროპული და [[სემიტური ენები|სემიტური ენების]] ოჯახში შემავალი ეთნიკური ჯგუფების ადრეული (თანამედროვე საცხოვრის ტერიტორიაზე განსახლებამდელი) კონტაქტების შედეგად ჩამოყალიბდა. ამასთან, ითვლება, რომ თავდაპირველად კეთილი ქალღვთაება – ნაყოფი ერების, საოჯახო [[კერა|კერიის]], აგრეთვე გარეული ცხოველებისა და ნადირობის მფარველი ალმასთი/ალბასთი, დროთა განმავლობაში უმდაბლესი რანგის ბოროტ სულად ჩამოყალიბდა. ამ ძალზე არქაული მითოლოგიური პერსონაჟის ანალოგიაა ქართული [[ალი]], ვაინახური алмазы („ალმაზი“), ლეზგური ал паб („[[ალფაბი|ალ ფაბი]]“), თათური ол („ოლი“), თალიშური ала жен („ალა ჟენი“), უდიური ჰал („ჰალი“), სომხური алы, алк („ალქი“).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საკითხი ალმასთის მითოლოგიური სახის წარმოშობის თაობაზე დღემდე საკმარისად ნათელი არ არის. მკვლევართა ნაწილი მის თურქულ, სხვანი კი ირანულ წარმომავლობაზე მიუთითებენ. გამომდინარე «албасты» ტერმინის ეტიმოლოგიიდან (მიღებულია ირანული „ал“ და თურქული „басты“ „დააჭირა“ სიტყვების შერწყმით. ვარაუდობენ, რომ „ал“ სიტყვის საფუძველია სემიტური ღმერთის სახელი илу, ხოლო басты ფონემისა – „სულის“, „ღვთაების“ აღმნიშვნელი ინდოევროპული ტერმინი, რომელიც რუსულ „бес“, ოსურ „уас“ და სხვა ცნებებს ენათესავება), თვლიან, რომ ალბასთის სახე ინდოევროპული და [[სემიტური ენები|სემიტური ენების]] ოჯახში შემავალი ეთნიკური ჯგუფების ადრეული (თანამედროვე საცხოვრის ტერიტორიაზე განსახლებამდელი) კონტაქტების შედეგად ჩამოყალიბდა. ამასთან, ითვლება, რომ თავდაპირველად კეთილი ქალღვთაება – ნაყოფი ერების, საოჯახო [[კერა|კერიის]], აგრეთვე გარეული ცხოველებისა და ნადირობის მფარველი ალმასთი/ალბასთი, დროთა განმავლობაში უმდაბლესი რანგის ბოროტ სულად ჩამოყალიბდა. ამ ძალზე არქაული მითოლოგიური პერსონაჟის ანალოგიაა ქართული [[<ins class="diffchange diffchange-inline">ალი (ქართული მითი)|</ins>ალი]], ვაინახური алмазы („ალმაზი“), ლეზგური ал паб („[[ალფაბი|ალ ფაბი]]“), თათური ол („ოლი“), თალიშური ала жен („ალა ჟენი“), უდიური ჰал („ჰალი“), სომხური алы, алк („ალქი“).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=94355&oldid=prev 2020-02-14T12:44:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:44, 14 თებერვალი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული „მდინარის ქალბატონის“ სახეზე („[[ფსიხო-გუაშე]]“). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უზარმაზარი ზომის ალმასთი გამოირჩევა საშინლად მახინჯი გარეგნობით, გრძელი, მიწამდე დასული თმებით (სხეულიც თმით აქვს შემოსილი), მხრებზე გადაგდებული ან მუცელს ჩაცილებული ძუძუებით, ელამი თვალებით, შებრუნებული ტერფით (ადიღებში, აბაზებში, ნოღაელებში), აზერბაიჯანელებს ზოგჯერ ფრინველის ტერფის სახითაც ჰყავთ წარმოდგენილი. მათი რწმენით, ჰალი მაქციაა, შეუძლია ცხოველად ან უსულო საგნებად გადაქცევა. ყუმიხური მითების თანახმად, ჰყავს ქმარიც („თემირ თიოში“). მისი განუყოფელი [[ატრიბუტი]]ა სავარცხელი, რომლითაც მდინარისპირზე თმებს ივარცხნის. ამ უცხოური წარმომავლობის პერსონაჟმა ჩერქეზულ რწმენა-წარმოდგენებში რიგი დამატებითი ნიშნები შეიძინა. უეჭველია, რომ წყალთან კავშირმა განაპირობა ალმასთის ხატის დაფენა ადიღურ ნიადაგზე ჩამოყალიბებული „მდინარის ქალბატონის“ სახეზე („[[ფსიხო-გუაშე]]“). ამ ორი მითოლოგიური არსების ურთიერთგავლენით აიხსნება მათი გაიგივების იშვიათი ფაქტები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის ყანებში იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ალმასთები ხშირად სტუმრობენ დასახლებულ პუნქტებს და ვნებენ ადამიანებს: გვრიან ღამის კოშმარებს, ავრცელებენ ავადმყოფობებს, ახრჩობენ ბავშვებს, ემტერებიან მშობიარეს, ხელს უწყობენ ახალშეუღლებულთა გაყრას. აზებაიჯანელთა რწმენით, მშობიარეს თირკმელს, გულს, ღვიძლს აცლიან და წყლისკენ მიიჩქარიან. როგორც კი ნადავლს წყალში ჩადებენ, ქალი კვდება. ადიღებთან ისინი ზაფხულობით ბაღებსა და სიმინდის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ყანა|</ins>ყანებში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იმალებიან. შესაძლოა, ამაში ნაყოფიერებასთან (წყალი/მდინარე, ბაღი, სიმინდის ყანა) მათი კავშირი ვლინდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, აბაზები ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკურად ძლიერი ჩერქეზი ალმასთები ხშირად ხვდებიან მამაკაცებს, ორთაბრძოლაში ამარცხებენ მათ და სექსუალური კავშირების დამყარებას აიძულებენ (ასეთივე ვითარებაა ასახული აბაზურ, ბალყარულ-ყარაჩაულ, ნოღაურ და ყუმიყურ რწმენა-წარმოდგენებში). ალმასთებთან სასიყვარულო ურთიერთობაში მყოფი მამაკაცები, აბაზთა რწმენით, დიდხანს ცოცხლობდნენ. ასეთი კავშირის არმოსურნენი დემონს უმტკიცებდნენ, რომ სქესობრივად უძლურნი იყვნენ, რის შემდეგაც ალმასთები მამაკაცებს დარცხვენილნი შორდებოდნენ და არასოდეს აწუხებდნენ (იყო შემთხვევები, როცა გათავხედებულ ალმასთებს სასტიკად სცემდნენ და აფიცებდნენ, რომ ამ თხოვნით ოჯახში მეორედ არ მოვიდოდნენ). გარდა ამისა, აბაზები ალმასთების გულის მოსაგებად დილით ადრე კვერებს, ახალ სავარცხლებსა და ნემსებს წყალში ყრიდნენ და თხოვდნენ, მათ სახლში არასოდეს მოსულიყვნენ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=71176&oldid=prev 2018-12-19T12:11:54Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:11, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=24875&oldid=prev 2017-06-27T05:45:44Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">05:45, 27 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დემონები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:დემონები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=24714&oldid=prev 2017-06-26T10:45:41Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ალბასთი">ალბასთი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98" title="ალმასთი">ალმასთი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">10:45, 26 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98&diff=24712&oldid=prev 2017-06-26T10:45:27Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98" title="ალმასთი">ალმასთი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%97%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ალბასთი">ალბასთი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">10:45, 26 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze