Tkenchoshvili: /* წყარო */

2025-04-11T09:44:47Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 20:30, 10 აპრილი 2025-ზე

2025-04-10T20:30:02Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[...

2025-04-10T20:27:45Z

ახალი გვერდი: '''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[...

ახალი გვერდი

'''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[უკრაინა]]ში, ყირიმის ოლქში. წარმოადგენს ე.წ. დიდი იალტის ნაწილს და მდებარეობს ქ. იალტიდან 17 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით, შავი ზღვის ნაპირზე, ყირიმის სამხრეთ ნაპირზე, ყირიმის მთების ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 90 მ-ის სიმაღლეზე. ალუპკის ზღვისპირა ვიწრო ზოლის [[რელიეფი (გეოგრაფია)|რელიეფი]] ვაკეა, რასაც ცვლის მთა-გორიანი [[რელიეფი (გეოგრაფია)|რელიეფი]].

'''ჰავა''' – სუბტროპიკული, ხმელთაშუა ზღვის ტიპის. ზამთარი რბილია. თებერვლის საშუალო ტემპერატურაა 3,4°C. ზაფხული თბილია. აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 24°C. საშუალო წლიური ფარდობითი ტენიანობაა 69%. ნალექების წლიური რაოდენობა შეადგენს 400 მმ-ს, ხოლო მზის ნათების ხანგრძლივობა – 2300 საათს წელიწადში.

ალუპკისა და მისი მიდამოების ტერიტორიაზე გავრცელებულია: ევროპული და ყირიმული [[ფიჭვი]], ღვია, სხვადასხვა სახის [[მუხა]], [[ვერხვი]], [[წიფელი]], [[კედარი]], [[რცხილა]], [[თელა]], [[შინდი]], [[ურთხელი]], ასფურცელა, [[კვიპაროსი]], მაგნოლია, გლიცინია, მარაოს პალმა, ლენკორანული აკაცია, [[დაფნა]], [[იფანი]], [[თრიმლი]], [[სოჭი]], [[ჭადარი]], [[ლეღვი]], [[ბროწეული]], აგავა, დედინაცვლის ენა, ვენახები და სხვ. ყირიმის მთების კალთები დაფარულია მუხნარით და ღვიის ბუჩქნარით.

ლუპკის პარკში (ყოფილი მ. ვორონცოვის პარკი) მცენარეების 200-მდე სახეობაა, მათ შორის: დიდყვავილა მაგნოლიები, კვიპაროსები, აღმოსავლური ჭადრები, კორპის მუხა, პალმები, დაფნა, [[ზეთისხილი]]ს ხეები, ხემარწყვა, ჩილიური არაუკარია, მარადმწვანე ძახველი და სხვ.

'''ალუპკას ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორებია:''' სუბტროპიკული ხმელთაშუა ზღვის ტიპის ჰავა; სუფთა, იონებით, ფიტონციდებითა და ფიჭვების ფისის არომატით გაჯერებული ზღვისპირა ჰაერი, შეხამებული მთის ჰაერთან; ზღვის წყალი.

'''ალუპკაში ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორების გამოყენების მეთოდია:''' თალასოთერაპია (ჰაერისა და მზის აბაზანები, ბანაობა ზღვაში წელიწადის თბილ პერიოდში; პასიური კლიმატოთერაპია მთელი წლის განმავლობაში და სხვ.).

'''ჩვენებები ალუპკაში წასასვლელად:''' ფილტვების, შარდ-სასქესო ორგანოებისა და ძვალ-სახსართა სისტემის ტუბერკულოზი.

===== ტურისტული ობიექტები: =====
ქ. ალუპკაში (მართლმადიდებლური ეკლესიები – დიდმოწამე პანტელეიმონ მკურნალის სახელობის (1902 წელი), მთავარანგელოზ მიქაელის სახელობის (1903-1908 წლები) და რუსეთის კეთილმორწმუნე მთავრისა, წმიდა ალექსანდრე ნეველის სახელობის (1910-1913 წლები); ალუპკის [[მეჩეთი]] (XIX საუკუნის 20-იანი წლები); ალუპკის სასახლე და ალუპკის პარკი (მ. ვორონცოვის ყოფილი სასახლე და პარკი, XIX საუკუნის 20-40-იანი წლები); პლაჟები – ვორონცოვის საბანაოები; „ლაჟვარდოვანი ნაპირი“, „შავი ბორცვი“, ველური და სხვ.; მუზეუმები – მხარეთმცოდნეობისა, ახმეტხან სულთანის და სხვ.; მწერალ ა. ჩეხოვის სახლ-მუზეუმი; მხატვარ ა. კუინჯის ბინა-მუზეუმი; ღვინის ქარხანა „ალუპკის“ სადეგუსტაციო დარბაზი; აკვაპარკი „ცისფერი ყურე“ და სხვ.), ქ. ალუპკას მიდამოებში (ნეოლითის ხანის ადამიანის ცხოვრების (ძვ.წ. XV-XII ათასწლეული) ნაკვალევი, ყირიმის მთების დაკარსტულ რაიონში
არსებულ გამოქვაბულებში; ყირიმის მთების მთავარი (სამხრეთი) ქედის მწვერვალი აი-პეტრი (სიმაღლე 1332 მ ზღვის დონიდან); გენუელთა ციხესიმაგრის (XIV საუკუნე) ნანგრევები ჯვრის მთაზე); დაბა კორეიზში (დიდმოწამე თეოდორე ტირონის სახელობის მონასტრის (IX-XIV საუკუნეები) ნარჩენები; სასახლეები – კორეიზის (ყოფილი ფ. იუსუპოვის, XIX საუკუნის II ნახევარი) და
დიულბერის (1895-1898 წლები); მისხორის პარკი (XVIII საუკუნის ბოლო); მისხორის სანაპირო „ალი“; საბაგირო გზა „მისხორი-აი-პეტრი„“; ფიჭვისა და ზეთისხილის ხეების კორომები და სხვ.), დაბა გასპრას მიდამოებში (ტავრების ნეკროპოლები (ძვ.წ. V-I საუკუნეები); რომაული ციხესიმაგრე ხარაქსის (ახ.წ. I-III საუკუნეები) ნანგრევები აი-თოდორის კონცხზე; ბიზანტიური ციხესიმაგრე გასპრა-ისარის (ასპრა-ისარის) (VI-VIII საუკუნეები) ნანგრევები; ხარაქსში – მოციქულთა სწორისა და ქალწულისა წმიდა ნინოს სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია (1880 წელი), პარკი (XIX საუკუნის 30-იანი წლები), სანატორიუმი „იასნაია პოლიანა“ (თავად ა. გოლიცინის ყოფილი სასახლე, 1830 წელი) და სხვ.; ციხე-დარბაზი „ლასტოჩკინო გნეზდო“ (1911-1912 წლები); „მზის“ ანუ „მეფის“ ბილიკი ლივადიის სასახლესა და დაბა გასპრას შორის და სხვ.), დაბა ლივადიაში – პატიოსნისა და ცხოველმყოფელისა ჯვრისა მსოფლიო ამაღლების სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია (1860-1866 წლები), პარკი (1834
წელი), სასახლე (1910-1911 წლები) და სხვ.; 
დაბა სიმეიზში – XIX საუკუნეში აშენებული ვილები „ოცნება“ და „ქსენია“; კვიპაროსების ხეივანი და სხვ.), 
დაბა სიმეიზის მიდამოებში – [[დოლმენი|დოლმენები]] (ძვ.წ. V-IV ათასწლეულები) და ტავრების საძვალეები (ძვ.წ. V-I საუკუნეები) ბეშ-თექნეს ქვაბულში, მთა ათ-ბაშის ჩრდილო კალთებთან, სიმეიზის ობსერვატორია (ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის სიმეიზის განყოფილება და ლიმენ-ისარის სიმაგრის (ძვ.წ. VIII – I საუკუნეები) ნანგრევები მთა კოშკაზე, კლდეები „დივა“ და „პანეა“, რომლებთანაც მდებარეობს IV – V საუკუნეების ნასახლარებისა და ქრისტიანული ტაძრების ნაშთები და სხვ.; 
დაბა ფოროსში (უფლისა ღვთისა და მაცხოვრის ჩვენისა იესო ქრისტეს აღდგომის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია (1892 წელი), პარკი (XIX საუკუნის I ნახევარი), სანატორიუმ „მელასის“ ერთ-ერთი კორპუსი (ლ. პეროვსკის ყოფილი სასახლე, XIX საუკუნის 30-იანი წლები), სანატორიუმ „ფოროსის“ ერთ-ერთი კორპუსი (კუზნეცოვის ყოფილი სასახლე, 1889 წელი); ტესელის ყოფილი აგარაკი (XIX საუკუნის II ნახევარი) და სხვ.; 
დაბა ფოროსის მიდამოებში – სანავიგაციო შუქურა სარიჩის კონცხზე, ბაიდარის ჭიშკრები (უღელტეხილი მთა აი-პეტრიზე), ბაიდარ-კასტროპოლის კედელი (მთა აი-პეტრის დასავლეთი ნაწილი), ეშმაკის კიბე – შაითან მერდვენის უღელტეხილი ყირიმის მთებში, დრაკონის მთა, ჩელების განტოტების მწვერვალი (სიმაღლე ზღვის დონიდან – 656 მ) და სხვ.; დაბა ბოტანიჩესკოესთან (ყოფილი დაბა ნიკიტა) – ნიკიტის ბოტანიკური ბაღი (1812 წელი), უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტეს ფერისცვალების სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია (XX საუკუნის 90-იანი წლები) და სხვ.; 
დაბა ორეანდში – ყოვლადწმიდისა დედოფლისა ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის საფარველის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია (1884-1885 წლები), სასახლე (1843 წელი) და სხვ.; 
დაბა ორეანდის მიდამოებში – მთავარანგელოზ მიქაელის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია მთა აი-ნიკოლას ძირში
(2006 წელი) და სხვ.; 
დაბა მასანდრაში – წინამორბედისა და ნათლისმცემლისა იოანეს თავისკვეთის სახელობის (1824-1832 წლები) და მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსისა და საკვირველთმოქმედისა წმიდა ნიკოლოზის სახელობის (1914-1916 წლები) მართლმადიდებლური ეკლესიები; პარკი (1822 წელი); სასახლე (1881-1898 წლები), სამრეწველო-აგრარული გაერთიანება „მასანდრას“ ღვინის სადეგუსტაციო დარბაზი და სხვ.; 
ქ. იალტაში (რუსეთის კეთილმორწმუნე მთავრისა, წმიდა ალექსანდრე ნეველის სახელობის მართლმადიდებლური ტაძარი (1901-1902 წლები); მართლმადიდებლური ეკლესიები – წმიდა იოანე ოქროპირის სახელობის (1833-1837 წლები) და დიდმოწამე თეოდორე ტირონის სახელობის (1989 წელი); მირონ-ლუკიის მთავარეპისკოპოსისა და საკვირველთმოქმედისა წმიდა ნიკოლოზის სახელობის მართლმადიდებლური სამლოცველო (2001 წელი); სომხური სამოციქულო ეკლესია (1909-1917 წლები); ყოვლადწმიდისა დედოფლისა
ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის უმწიკვლო განაყოფიერების სახელობის რომაულ-კათოლიკური ეკლესია (1898-1906 წლები); ყოვლადწმიდისა დედოფლისა ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის სახელობის ლუთერანული ეკლესია (XIX საუკუნის 80-იანი წლები); მუზეუმები – იალტის ისტორიულ-ლიტერატურული, „იალტის კულტურა – XIX საუკუნის ბოლო – XX საუკუნის დასაწყისი“, ქანდაკებისა და ფლორისტიკის, პეპლების, ლესია უკრაინკას და სხვ.; მუზეუმი-პარკი „ზღაპრების ველობი“; ა. ჩეხოვის სახლ-მუზეუმი; კომპოზიტორ ა. სპენდიაროვის სახელობის მუსიკალური კულტურის სახლ-მუზეუმი; ზოოპარკი „ზღაპარი“, იალტის აკვარიუმი და იალტის ნიანგარიუმი; ორგანული მუსიკის ცენტრი „ლივადია“, იალტის
[[საბაგირო გზა]]; XIX საუკუნის II ნახევარში აშენებული შენობები – შენობა მავრიტანულ სტილში, სახლი კარიატიდებით, შესრულებული გოტიკურ სტილში ციხე-დარბაზი (ამჟამად უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ერთ-ერთი სანატორიუმის კორპუსი), ბუხარის ემირის ყოფილი სასახლე (ამჟამად ერთერთი სანატორიუმის კორპუსი), ქალაქის სანაპირო და სხვ.), ქ. იალტის მიდამოებში (ზღვის ცხოველთა თეატრი „აკვატორია“ დაბა ვინოგრადნოეში; მთის ტბა ყარა-ქოლი; უჩან-სუს ჩანჩქერი; იალტის სამთო-სატყეო ნაკრძალი და სხვ.).

==წყარო==
[[მსოფლიო კურორტები და საკურორტო ადგილები: მცირე ენციკლოპედია]]

[[კატეგორია: კურორტები]]
[[კატეგორია:კურორტები უკრინაში]]
[[კატეგორია:ზღვისპირა კურორტები]]
[[კატეგორია:კლიმატური კურორტები]]

←წინა ვერსია		20:30, 10 აპრილი 2025-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
		+	[[ფაილი:Alupca.PNG\|thumb\|250px\|კურორტი ალუპკა]]
	'''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[უკრაინა]]ში, ყირიმის ოლქში. წარმოადგენს ე.წ. დიდი იალტის ნაწილს და მდებარეობს ქ. იალტიდან 17 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით, შავი ზღვის ნაპირზე, ყირიმის სამხრეთ ნაპირზე, ყირიმის მთების ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 90 მ-ის სიმაღლეზე. ალუპკის ზღვისპირა ვიწრო ზოლის [[რელიეფი (გეოგრაფია)\|რელიეფი]] ვაკეა, რასაც ცვლის მთა-გორიანი [[რელიეფი (გეოგრაფია)\|რელიეფი]].		'''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[უკრაინა]]ში, ყირიმის ოლქში. წარმოადგენს ე.წ. დიდი იალტის ნაწილს და მდებარეობს ქ. იალტიდან 17 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით, შავი ზღვის ნაპირზე, ყირიმის სამხრეთ ნაპირზე, ყირიმის მთების ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 90 მ-ის სიმაღლეზე. ალუპკის ზღვისპირა ვიწრო ზოლის [[რელიეფი (გეოგრაფია)\|რელიეფი]] ვაკეა, რასაც ცვლის მთა-გორიანი [[რელიეფი (გეოგრაფია)\|რელიეფი]].

@@ ხაზი 35: / ხაზი 35: @@
 [[კატეგორია: კურორტები]]
-[[კატეგორია:კურორტები უკრინაში]]
+[[კატეგორია:კურორტები უკრაინაში]]
 [[კატეგორია:ზღვისპირა კურორტები]]
 [[კატეგორია:კლიმატური კურორტები]]

ალუპკა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* წყარო */

Tkenchoshvili 20:30, 10 აპრილი 2025-ზე

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ალუპკა''' – (ინგლ. Alupka, რუს. Алупка), ზღვისპირა კლიმატური კურორტი [[...