https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A2%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98 2026-06-20T16:03:03Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A2%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98&diff=220295&oldid=prev 2024-02-29T21:38:15Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ამტნისხევი&#039;&#039;&#039; – ისტორიული სოფელი (თემი) ერწოში (თიანეთის რ.). ტ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ამტნისხევი''' – ისტორიული სოფელი (თემი) ერწოში (თიანეთის რ.). ტრადიციული ცნობის თანახმად ამტნისხევი ეწოდებოდა მთელ იმ ტერიტორიას, რომელზედაც დღეს ერწოს სოფლები: ვეძათხევა, დორეულები, ზურაბები, წყაროთუბანი, ღულელები, ხადოელები... არის გაშენებული. „ცნობა რო გვინდა ავიღოთ არხივში, ღულელები და ტოლათსოფელი იმათ არა იციან რა. ვეტყვით, რომ მონათლული ვარ ამტნიხევის ეკლესიაშიო და იმით კი ნიშანდობლივ პოულობენ ქაღალდს“ (''ნიკო ობგაიძე''). <br /> <br /> გასულ საუკუნეში ცნობილ გერმანელ მოგზაურსა და გეოგრაფს გუსტავ რადეს ამ სოფლის სახელი ოდნავ შეცვლილი სახით (ანტნის-ხევი) ჩაუწერია. ეს ალბათ იმითაც არის გამოწვეული, რომ ზოგიერთ ძველ ეკონომიკურ-ისტორიულ საბუთში ამტნისხევი ანტნისხევ-ად არის წარმოდგენილი. [[ვაჟა-ფშაველა]]ს ნაწერებში სწორი ფორმაა მოცემული (ამტნისხევი).<br /> <br /> შუასაუკუნეებისდროინდელ – ქართულ საისტორიო წყაროებში ამტნისხევი მარტივი ფუძით (ამტან-ი) არის წარმოდგენილი. სოფელი ამტან-ი (მემატიანე მას ამთენსაც უწოდებს) XI-XII საუკუნეებში ერწოს სოფლებს შორის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და დაწინაურებული სოფელი ყოფილა. ამაზე ის ფაქტიც მეტყველებს, რომ მეფე [[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელს]] შირვანის სულთანთან და რანის [[ათაბაგი|ათაბაგთან]] სახელგანთქმული [[ერწუხის ბრძოლა|ერწუხის ბრძოლის]] (1104 წ.) მოგების შემდეგ თავის „განსასვენებელ“ ადგილად სწორედ ერწოში მდებარე ამტანი თუ ამთენი ამოურჩევია: „ესრეთ ძლევამოსილი.. შემოიქცა მეფე და მცირედთა დღეთა განისუენა ამთენს”.<br /> <br /> ისტორიკოსი ჯ. ლომაშვილი სარწმუნოდ არ მიიჩნევს ამთენისა და ამტნის ანუ ამტნისხევის იგივეობას. მისი ვარაუდით ამტნისხევი მომდინარეობს არა ამთენისაგან, არამედ იმავე არეალში მდებარე [[ანტონ მარტომყოფელი]]ს (მარტყოფლის) ეკლესიის სახელწოდებისაგან: ადგილობრივი მოსახლეობა ამ ისტორიულ ძეგლს ამტონას საყდარს, ხოლო იქვე არსებულ ხევს, ადგილს ამტონას ხევს უწოდებსო. ძნელია რისამე გადაჭრით თქმა, მაგრამ ის კი უეჭველია, რომ საკუთარი სახელი ანტონი|ამტონა ვერავითარ შემთხვევაში ვერ მოგვცემდა შეკუმშულ ამტნის ხევს, რამდენადაც პიროვნული სახელი ანტონი არც სალიტერატურო ქართულში და არც მის [[დიალექტი|დიალექტებში]] არასოდეს იკუმშებოდა და არც ახლა განიცდის რაიმე ფონეტიკურ ცვლილებას. მაშასადამე, უნდა დავასკვნათ, რომ [[ტოპონიმი]] ამტნისხევი მომდინარეობს ისტორიული ამთენ||ამტენ- ფუძისაგან და არა პირის საკუთარი სახელისაგან.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს სოფლები]] <br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები]]</div>

Tkenchoshvili