https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90 2026-05-06T10:48:46Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90&diff=217347&oldid=prev 2024-01-19T21:51:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:51, 19 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანაგრამა''' – (ბერძ. annagrama &lt; ana&#160; – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყვათშეხამებაში შემავალ ბგერათა (resp. ასოთა) გადასმა, რის შედეგადაც მიიღება იმავე ბგერითი შედგენილობის, მაგრამ სხვა შინაარსის სიტყვა ან ფრაზა; ლარი – ლირა, ცხვირი – რიცხვი…, ანაგრამული წესით ხშირად ადგენენ ფსევდონიმებს. მაგ.: ეძიოთ ა. &lt; ა. თოიძე; დოთე &lt; თედო [რაზიკაშვილი]; ესმო &lt; მოსე [ჯანაშვილი]; ტონკმელი &lt; მელიტონ [<del class="diffchange diffchange-inline">წელენჯერიძე</del>] და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანაგრამა''' – (ბერძ. annagrama &lt; ana&#160; – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყვათშეხამებაში შემავალ ბგერათა (resp. ასოთა) გადასმა, რის შედეგადაც მიიღება იმავე ბგერითი შედგენილობის, მაგრამ სხვა შინაარსის სიტყვა ან ფრაზა; ლარი – ლირა, ცხვირი – რიცხვი…, ანაგრამული წესით ხშირად ადგენენ ფსევდონიმებს. მაგ.: ეძიოთ ა. &lt; ა. თოიძე; დოთე &lt; თედო [რაზიკაშვილი]; ესმო &lt; მოსე [ჯანაშვილი]; ტონკმელი &lt; მელიტონ <ins class="diffchange diffchange-inline">კ</ins>[<ins class="diffchange diffchange-inline">ელენჯერიძე</ins>] და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამა ტექსტის ფუნქციური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ფორმაა, როდესაც ამოსავალი სიტყვის (ჩვეულებრივ საკუთარი სახელის) <del class="diffchange diffchange-inline">შემადგვნელი </del>ბგერები თუ <del class="diffchange diffchange-inline">მარცელები </del>მიზანსწრაფულად მეორდება სხვა სიტყვასა თუ სიტყვებში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამა ტექსტის ფუნქციური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ფორმაა, როდესაც ამოსავალი სიტყვის (ჩვეულებრივ საკუთარი სახელის) <ins class="diffchange diffchange-inline">შემადგენელი </ins>ბგერები თუ <ins class="diffchange diffchange-inline">მარცვლები </ins>მიზანსწრაფულად მეორდება სხვა სიტყვასა თუ სიტყვებში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის შექმნას მიაწერენ ბერძენ გრამატიკოს ლიკოფრონს (<del class="diffchange diffchange-inline">ძე</del>. წ. III ს), თუმცა ანაგრამის გამოყენების მაგალითები ბეგრად უფრო ძველია. ანაგრამა წარმოშობით [[მაგია]]სთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს ძვ. რელიგიურ ტექსტებში სახსენებლად აკრძალული საკრალური სახელის <del class="diffchange diffchange-inline">დაშიფრვის </del>ხერხს ფონეტიკური კოდირების გზით – საკრალურ სახელში შემავალი ბგერებისა და მარცვლების გამეორებით – მათი სხვადასხვა კომბინაციით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის შექმნას მიაწერენ ბერძენ გრამატიკოს ლიკოფრონს (<ins class="diffchange diffchange-inline">ძვ</ins>. წ. III ს), თუმცა ანაგრამის გამოყენების მაგალითები ბეგრად უფრო ძველია. ანაგრამა წარმოშობით [[მაგია]]სთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს ძვ. რელიგიურ ტექსტებში სახსენებლად აკრძალული საკრალური სახელის <ins class="diffchange diffchange-inline">დაშიფვრის </ins>ხერხს ფონეტიკური კოდირების გზით – საკრალურ სახელში შემავალი ბგერებისა და მარცვლების გამეორებით – მათი სხვადასხვა კომბინაციით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">თავდაპირეელად </del>ანაგრამს მიმართავდნენ უფლის (ღვთაებების) სახელის, მოგვიანებით კი ნებისმიერი არაგასამჟღავნებელი სახელის (მეფის, გმირის, ავტორის) დასაშიფრად, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა „შეფარვით თქმის“ <del class="diffchange diffchange-inline">ჰრინციჰი</del>. ვრცელ რიტუალურ ტექსტებში ზოგჯერ სახელის პირდაპირი ხსენება და ანაგრამა ერთმანეთს ენაცელებოდა სხვადასხვა ფრაგმენტებში, ზოგჯერ – ერთი ფრაგმენტის ფარგლებშიც კი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">თავდაპირველად </ins>ანაგრამს მიმართავდნენ უფლის (ღვთაებების) სახელის, მოგვიანებით კი ნებისმიერი არაგასამჟღავნებელი სახელის (მეფის, გმირის, ავტორის) დასაშიფრად, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა „შეფარვით თქმის“ <ins class="diffchange diffchange-inline">ჰრინციპი</ins>. ვრცელ რიტუალურ ტექსტებში ზოგჯერ სახელის პირდაპირი ხსენება და ანაგრამა ერთმანეთს ენაცელებოდა სხვადასხვა ფრაგმენტებში, ზოგჯერ – ერთი ფრაგმენტის ფარგლებშიც კი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის ერთ-ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">გაერცელებული </del>ფორმაა საკრალური სახელის დაშიფვრა <del class="diffchange diffchange-inline">თანამიმდვარ </del>სიტყვათა მიჯნაზე (წინა სიტყვის აუსლაუტი + მომდევნო სიტყვის ანლაუტი), ახალი, მესამე სიტყვის წარმოქმნის გზით. ასეთი რამ გვხვდება ზმისა და ე.წ. სდვიგის შემთხვევაშიც (მაგ. [[პუშკინი ალექსანდრე|პუშკინთან]]: «Слихали пь вы за рощей глас ночной»), მაგრამ მიუხედავად ფორმალური მსგავსებისა და ზოგჯერ დამთხვევისა, ანაგრამა პრინციპულად განსხვავდება მათგან. თავისი ფუნქციით ანაგრამა გათვლილია არაცნობიერზე ზემოქმედებისათვის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის ერთ-ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">გავრცელებული </ins>ფორმაა საკრალური სახელის დაშიფვრა <ins class="diffchange diffchange-inline">თანამიმდევარ </ins>სიტყვათა მიჯნაზე (წინა სიტყვის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აუსლაუტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>+ მომდევნო სიტყვის ანლაუტი), ახალი, მესამე სიტყვის წარმოქმნის გზით. ასეთი რამ გვხვდება <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზმა|</ins>ზმისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ე.წ. სდვიგის შემთხვევაშიც (მაგ. [[პუშკინი ალექსანდრე|პუშკინთან]]: «Слихали пь вы за рощей глас ночной»), მაგრამ მიუხედავად ფორმალური მსგავსებისა და ზოგჯერ დამთხვევისა, ანაგრამა პრინციპულად განსხვავდება მათგან. თავისი ფუნქციით ანაგრამა გათვლილია არაცნობიერზე ზემოქმედებისათვის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამას ხშირად მიმართავენ როგორც სტილისტიკურ ან კრიპტოგრაფიულ ხერხს. ანაგრამული პრინციპი ვლინდება სხვა ნიშნურ სისტემებშიც (მაგ., [[მუსიკა]]ში). ანაგრამული წყობა, როგორც ვრცელი სიტყვის (სახელის) გარემომცველ სიტყვებში (მარცვლებსა და ფონემებში) გამოხატვის ხერხი, ფართოდ არის გამოყენებული ძვ. ინდოევროპულ პოეზიაში (ფ. დე სოსიური). ვედურ ჰიმნებში, [[ჰომეროსი]]ს პოემებში, რომაულ პოეზიაში, გერმანულ ალიტერაციულ ლექსში, ფრანგულ ვიიონის პოეზიაში და სხვ. მაგ., <del class="diffchange diffchange-inline">„ოდისვის“ </del>მე–II თავში (სტრიქონი 400). („საშინელი მობერვით მძაფრ ქარიშხალთა აღმმართველმა“) დაშიფრულია სახელი აგამემნონი. ანაგრამის პრინციპი უცხო არ არის „ვეფხისტყაოსნისთვისაც“. პოემის ეპილოგში ანაგრამული წესით დაშიფრულია [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელი: „ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად“ (1584, 13). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამას ხშირად მიმართავენ როგორც სტილისტიკურ ან კრიპტოგრაფიულ ხერხს. ანაგრამული პრინციპი ვლინდება სხვა ნიშნურ სისტემებშიც (მაგ., [[მუსიკა]]ში). ანაგრამული წყობა, როგორც ვრცელი სიტყვის (სახელის) გარემომცველ სიტყვებში (მარცვლებსა და ფონემებში) გამოხატვის ხერხი, ფართოდ არის გამოყენებული ძვ. ინდოევროპულ პოეზიაში (ფ. დე სოსიური). ვედურ ჰიმნებში, [[ჰომეროსი]]ს პოემებში, რომაულ პოეზიაში, გერმანულ ალიტერაციულ ლექსში, ფრანგულ ვიიონის პოეზიაში და სხვ. მაგ., <ins class="diffchange diffchange-inline">„ოდისეას“ </ins>მე–II თავში (სტრიქონი 400). („საშინელი მობერვით მძაფრ ქარიშხალთა აღმმართველმა“) დაშიფრულია სახელი აგამემნონი. ანაგრამის პრინციპი უცხო არ არის „ვეფხისტყაოსნისთვისაც“. პოემის ეპილოგში ანაგრამული წესით დაშიფრულია [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელი: „ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად“ (1584, 13). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამამ [[მაგია]]სა და საკრალურობასთან კავშირის დაკარგვის შემდეგ ლიტერატურის „დაბალ“ ჟანრებში (გამოცანები, შარადები, ეპიგრამები) გადაინაცვლა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამამ [[მაგია]]სა და საკრალურობასთან კავშირის დაკარგვის შემდეგ ლიტერატურის „დაბალ“ ჟანრებში (გამოცანები, შარადები, ეპიგრამები) გადაინაცვლა. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90&diff=214269&oldid=prev 2023-11-17T10:11:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:11, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანაგრამა''' – (ბერძ. annagrama &lt; ana&#160; – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყვათშეხამებაში შემავალ ბგერათა (resp. ასოთა) გადასმა, რის შედეგადაც მიიღება იმავე ბგერითი შედგენილობის, მაგრამ სხვა შინაარსის სიტყვა ან ფრაზა; ლარი – ლირა, ცხვირი – რიცხვი…, ანაგრამული წესით ხშირად ადგენენ ფსევდონიმებს. მაგ.: ეძიოთ ა. &lt; ა. თოიძე; დოთე &lt; თედო [რაზიკაშვილი]; ესმო &lt; მოსე [ჯანაშვილი]; ტონკმელი &lt; მელიტონ [წელენჯერიძე] და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანაგრამა''' – (ბერძ. annagrama &lt; ana&#160; – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყვათშეხამებაში შემავალ ბგერათა (resp. ასოთა) გადასმა, რის შედეგადაც მიიღება იმავე ბგერითი შედგენილობის, მაგრამ სხვა შინაარსის სიტყვა ან ფრაზა; ლარი – ლირა, ცხვირი – რიცხვი…, ანაგრამული წესით ხშირად ადგენენ ფსევდონიმებს. მაგ.: ეძიოთ ა. &lt; ა. თოიძე; დოთე &lt; თედო [რაზიკაშვილი]; ესმო &lt; მოსე [ჯანაშვილი]; ტონკმელი &lt; მელიტონ [წელენჯერიძე] და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამა ტექსტის ფუნქციური <del class="diffchange diffchange-inline">ორგანისაციის </del>ერთ-ერთი ფორმაა, როდესაც ამოსავალი სიტყვის (ჩვეულებრივ საკუთარი სახელის) შემადგვნელი ბგერები თუ მარცელები მიზანსწრაფულად მეორდება სხვა სიტყვასა თუ სიტყვებში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამა ტექსტის ფუნქციური <ins class="diffchange diffchange-inline">ორგანიზაციის </ins>ერთ-ერთი ფორმაა, როდესაც ამოსავალი სიტყვის (ჩვეულებრივ საკუთარი სახელის) შემადგვნელი ბგერები თუ მარცელები მიზანსწრაფულად მეორდება სხვა სიტყვასა თუ სიტყვებში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის შექმნას მიაწერენ ბერძენ გრამატიკოს ლიკოფრონს (ძე. წ. III ს), თუმცა ანაგრამის გამოყენების მაგალითები ბეგრად უფრო ძველია. ანაგრამა წარმოშობით [[მაგია]]სთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს ძვ. რელიგიურ ტექსტებში სახსენებლად აკრძალული საკრალური სახელის დაშიფრვის ხერხს ფონეტიკური კოდირების გზით – საკრალურ სახელში შემავალი ბგერებისა და მარცვლების გამეორებით – მათი სხვადასხვა კომბინაციით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის შექმნას მიაწერენ ბერძენ გრამატიკოს ლიკოფრონს (ძე. წ. III ს), თუმცა ანაგრამის გამოყენების მაგალითები ბეგრად უფრო ძველია. ანაგრამა წარმოშობით [[მაგია]]სთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს ძვ. რელიგიურ ტექსტებში სახსენებლად აკრძალული საკრალური სახელის დაშიფრვის ხერხს ფონეტიკური კოდირების გზით – საკრალურ სახელში შემავალი ბგერებისა და მარცვლების გამეორებით – მათი სხვადასხვა კომბინაციით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირეელად ანაგრამს მიმართავდნენ უფლის (ღვთაებების) სახელის, მოგვიანებით კი ნებისმიერი არაგასამჟღავნებელი სახელის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირეელად ანაგრამს მიმართავდნენ უფლის (ღვთაებების) სახელის, მოგვიანებით კი ნებისმიერი არაგასამჟღავნებელი სახელის (მეფის, გმირის, <ins class="diffchange diffchange-inline">ავტორის</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">დასაშიფრად</ins>, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა „შეფარვით თქმის“ ჰრინციჰი. <ins class="diffchange diffchange-inline">ვრცელ </ins>რიტუალურ ტექსტებში ზოგჯერ სახელის პირდაპირი ხსენება და ანაგრამა ერთმანეთს ენაცელებოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვადასხვა </ins>ფრაგმენტებში, ზოგჯერ – ერთი ფრაგმენტის ფარგლებშიც კი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>(მეფის, გმირის, <del class="diffchange diffchange-inline">ავტორის…</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">დღასაშიფრად</del>, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა „შეფარვით თქმის“ ჰრინციჰი. <del class="diffchange diffchange-inline">ერცელ </del>რიტუალურ ტექსტებში ზოგჯერ სახელის პირდაპირი ხსენება და ანაგრამა ერთმანეთს ენაცელებოდა <del class="diffchange diffchange-inline">სხეადასხვა </del>ფრაგმენტებში, ზოგჯერ – ერთი ფრაგმენტის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფარგლებშიც კი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის ერთ-ერთი გაერცელებული ფორმაა საკრალური სახელის დაშიფვრა <del class="diffchange diffchange-inline">თანამიმდვეარ </del>სიტყვათა მიჯნაზე (წინა სიტყვის აუსლაუტი + მომდევნო სიტყვის ანლაუტი), ახალი, მესამე სიტყვის წარმოქმნის გზით. ასეთი რამ გვხვდება ზმისა და ე.წ. სდვიგის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამის ერთ-ერთი გაერცელებული ფორმაა საკრალური სახელის დაშიფვრა <ins class="diffchange diffchange-inline">თანამიმდვარ </ins>სიტყვათა მიჯნაზე (წინა სიტყვის აუსლაუტი + მომდევნო სიტყვის ანლაუტი), ახალი, მესამე სიტყვის წარმოქმნის გზით. ასეთი რამ გვხვდება ზმისა და ე.წ. სდვიგის შემთხვევაშიც (მაგ. [[პუშკინი ალექსანდრე|პუშკინთან]]: «Слихали пь вы за рощей глас ночной»), მაგრამ მიუხედავად ფორმალური მსგავსებისა და ზოგჯერ დამთხვევისა, ანაგრამა პრინციპულად განსხვავდება მათგან. თავისი ფუნქციით ანაგრამა გათვლილია არაცნობიერზე ზემოქმედებისათვის. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შემთხვევაშიც (მაგ. [[პუშკინი ალექსანდრე|პუშკინთან]]: «Слихали пь вы за рощей глас ночной»), მაგრამ მიუხედავად ფორმალური მსგავსებისა და ზოგჯერ დამთხვევისა, ანაგრამა პრინციპულად განსხვავდება მათგან. თავისი ფუნქციით ანაგრამა გათვლილია არაცნობიერზე ზემოქმედებისათვის. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამას ხშირად მიმართავენ როგორც სტილისტიკურ ან კრიპტოგრაფიულ ხერხს. ანაგრამული პრინციპი ვლინდება სხვა ნიშნურ სისტემებშიც (მაგ., [[მუსიკა]]ში). ანაგრამული წყობა, როგორც ვრცელი სიტყვის (სახელის) გარემომცველ სიტყვებში (მარცვლებსა და ფონემებში) გამოხატვის ხერხი, ფართოდ არის გამოყენებული ძვ. ინდოევროპულ პოეზიაში (ფ. დე სოსიური)<del class="diffchange diffchange-inline">: </del>ვედურ ჰიმნებში, [[ჰომეროსი]]ს პოემებში, რომაულ პოეზიაში, გერმანულ ალიტერაციულ ლექსში, ფრანგულ ვიიონის პოეზიაში და სხვ. მაგ., „ოდისვის“ მე–II თავში (სტრიქონი 400)<del class="diffchange diffchange-inline">: </del>(„საშინელი მობერვით მძაფრ ქარიშხალთა აღმმართველმა“) დაშიფრულია სახელი აგამემნონი. ანაგრამის პრინციპი უცხო არ არის „ვეფხისტყაოსნისთვისაც“. პოემის ეპილოგში ანაგრამული წესით დაშიფრულია [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელი: „ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად“ (1584, 13). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამას ხშირად მიმართავენ როგორც სტილისტიკურ ან კრიპტოგრაფიულ ხერხს. ანაგრამული პრინციპი ვლინდება სხვა ნიშნურ სისტემებშიც (მაგ., [[მუსიკა]]ში). ანაგრამული წყობა, როგორც ვრცელი სიტყვის (სახელის) გარემომცველ სიტყვებში (მარცვლებსა და ფონემებში) გამოხატვის ხერხი, ფართოდ არის გამოყენებული ძვ. ინდოევროპულ პოეზიაში (ფ. დე სოსიური)<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>ვედურ ჰიმნებში, [[ჰომეროსი]]ს პოემებში, რომაულ პოეზიაში, გერმანულ ალიტერაციულ ლექსში, ფრანგულ ვიიონის პოეზიაში და სხვ. მაგ., „ოდისვის“ მე–II თავში (სტრიქონი 400)<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>(„საშინელი მობერვით მძაფრ ქარიშხალთა აღმმართველმა“) დაშიფრულია სახელი აგამემნონი. ანაგრამის პრინციპი უცხო არ არის „ვეფხისტყაოსნისთვისაც“. პოემის ეპილოგში ანაგრამული წესით დაშიფრულია [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელი: „ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად“ (1584, 13). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამამ <del class="diffchange diffchange-inline">მაგიასა </del>და საკრალურობასთან კავშირის დაკარგვის შემდეგ ლიტერატურის „დაბალ“ ჟანრებში (გამოცანები, შარადები, <del class="diffchange diffchange-inline">ეპიგრამები…</del>) გადაინაცვლა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანაგრამამ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მაგია]]სა </ins>და საკრალურობასთან კავშირის დაკარგვის შემდეგ ლიტერატურის „დაბალ“ ჟანრებში (გამოცანები, შარადები, <ins class="diffchange diffchange-inline">ეპიგრამები</ins>) გადაინაცვლა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. ქობალავა &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ი. ქობალავა &lt;br /&gt;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90&diff=213768&oldid=prev 2023-11-15T12:53:36Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ანაგრამა&#039;&#039;&#039; – (ბერძ. annagrama &lt; ana – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ანაგრამა''' – (ბერძ. annagrama &lt; ana – გადა და grama – ასო), სიტყვასა ან სიტყვათშეხამებაში შემავალ ბგერათა (resp. ასოთა) გადასმა, რის შედეგადაც მიიღება იმავე ბგერითი შედგენილობის, მაგრამ სხვა შინაარსის სიტყვა ან ფრაზა; ლარი – ლირა, ცხვირი – რიცხვი…, ანაგრამული წესით ხშირად ადგენენ ფსევდონიმებს. მაგ.: ეძიოთ ა. &lt; ა. თოიძე; დოთე &lt; თედო [რაზიკაშვილი]; ესმო &lt; მოსე [ჯანაშვილი]; ტონკმელი &lt; მელიტონ [წელენჯერიძე] და სხვ. <br /> <br /> ანაგრამა ტექსტის ფუნქციური ორგანისაციის ერთ-ერთი ფორმაა, როდესაც ამოსავალი სიტყვის (ჩვეულებრივ საკუთარი სახელის) შემადგვნელი ბგერები თუ მარცელები მიზანსწრაფულად მეორდება სხვა სიტყვასა თუ სიტყვებში. <br /> <br /> ანაგრამის შექმნას მიაწერენ ბერძენ გრამატიკოს ლიკოფრონს (ძე. წ. III ს), თუმცა ანაგრამის გამოყენების მაგალითები ბეგრად უფრო ძველია. ანაგრამა წარმოშობით [[მაგია]]სთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს ძვ. რელიგიურ ტექსტებში სახსენებლად აკრძალული საკრალური სახელის დაშიფრვის ხერხს ფონეტიკური კოდირების გზით – საკრალურ სახელში შემავალი ბგერებისა და მარცვლების გამეორებით – მათი სხვადასხვა კომბინაციით. <br /> <br /> თავდაპირეელად ანაგრამს მიმართავდნენ უფლის (ღვთაებების) სახელის, მოგვიანებით კი ნებისმიერი არაგასამჟღავნებელი სახელის<br /> (მეფის, გმირის, ავტორის…) დღასაშიფრად, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა „შეფარვით თქმის“ ჰრინციჰი. ერცელ რიტუალურ ტექსტებში ზოგჯერ სახელის პირდაპირი ხსენება და ანაგრამა ერთმანეთს ენაცელებოდა სხეადასხვა ფრაგმენტებში, ზოგჯერ – ერთი ფრაგმენტის<br /> ფარგლებშიც კი. <br /> <br /> ანაგრამის ერთ-ერთი გაერცელებული ფორმაა საკრალური სახელის დაშიფვრა თანამიმდვეარ სიტყვათა მიჯნაზე (წინა სიტყვის აუსლაუტი + მომდევნო სიტყვის ანლაუტი), ახალი, მესამე სიტყვის წარმოქმნის გზით. ასეთი რამ გვხვდება ზმისა და ე.წ. სდვიგის<br /> შემთხვევაშიც (მაგ. [[პუშკინი ალექსანდრე|პუშკინთან]]: «Слихали пь вы за рощей глас ночной»), მაგრამ მიუხედავად ფორმალური მსგავსებისა და ზოგჯერ დამთხვევისა, ანაგრამა პრინციპულად განსხვავდება მათგან. თავისი ფუნქციით ანაგრამა გათვლილია არაცნობიერზე ზემოქმედებისათვის. <br /> <br /> ანაგრამას ხშირად მიმართავენ როგორც სტილისტიკურ ან კრიპტოგრაფიულ ხერხს. ანაგრამული პრინციპი ვლინდება სხვა ნიშნურ სისტემებშიც (მაგ., [[მუსიკა]]ში). ანაგრამული წყობა, როგორც ვრცელი სიტყვის (სახელის) გარემომცველ სიტყვებში (მარცვლებსა და ფონემებში) გამოხატვის ხერხი, ფართოდ არის გამოყენებული ძვ. ინდოევროპულ პოეზიაში (ფ. დე სოსიური): ვედურ ჰიმნებში, [[ჰომეროსი]]ს პოემებში, რომაულ პოეზიაში, გერმანულ ალიტერაციულ ლექსში, ფრანგულ ვიიონის პოეზიაში და სხვ. მაგ., „ოდისვის“ მე–II თავში (სტრიქონი 400): („საშინელი მობერვით მძაფრ ქარიშხალთა აღმმართველმა“) დაშიფრულია სახელი აგამემნონი. ანაგრამის პრინციპი უცხო არ არის „ვეფხისტყაოსნისთვისაც“. პოემის ეპილოგში ანაგრამული წესით დაშიფრულია [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელი: „ვინ არის აღმოსავლეთით დასავლეთს ზართა მარებლად“ (1584, 13). <br /> <br /> ანაგრამამ მაგიასა და საკრალურობასთან კავშირის დაკარგვის შემდეგ ლიტერატურის „დაბალ“ ჟანრებში (გამოცანები, შარადები, ეპიგრამები…) გადაინაცვლა. <br /> <br /> ი. ქობალავა &lt;br /&gt;<br /> მ. ქურდიანი<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ლიტერატურული ხერხი]]<br /> [[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]</div>

Tkenchoshvili