https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98 2026-04-25T11:30:33Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=217350&oldid=prev 2024-01-19T22:00:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">22:00, 19 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანის შექმნამ უდიდესი როლი ითამაშა კაცობრიობის ისტორიაში. ანბანურმა დამწერლობამ, წერის სხვა სისტემებისაგან განსხვავებით, შესაძლებელი გახადა ბუნებრივი ენის ნებისმიერი შინაარსის ტექსტის ეკონომიური და ზუსტი ფიქსირება და ამით ცივილიზაციის მიღწევების გავრცელება მსოფლიოში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანის შექმნამ უდიდესი როლი ითამაშა კაცობრიობის ისტორიაში. ანბანურმა დამწერლობამ, წერის სხვა სისტემებისაგან განსხვავებით, შესაძლებელი გახადა ბუნებრივი ენის ნებისმიერი შინაარსის ტექსტის ეკონომიური და ზუსტი ფიქსირება და ამით ცივილიზაციის მიღწევების გავრცელება მსოფლიოში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანური დამწერლობის ჩასახვა (სილაბური დამწერლობის ბაზაზე) იწყება დასავლურ სემიტურ არეალში ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამ ტრადიციათა თანდათანობითი განვითარების შედეგად მეორე ათასწლეულის ბოლოსათვის <del class="diffchange diffchange-inline">უკეე </del>ყალიბდება ძვ. სემიტური კონსონანტური წერის სისტემა, რომლის განშტოებას წარმოადგენს ფინიკიური, ქანაანური, პალესტინური და არამეული სისტემები. სწორედ მათგან იღებს სათავეს მრავალი ცნობილი ანბანი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანური დამწერლობის ჩასახვა (სილაბური დამწერლობის ბაზაზე) იწყება დასავლურ სემიტურ არეალში ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამ ტრადიციათა თანდათანობითი განვითარების შედეგად მეორე ათასწლეულის ბოლოსათვის <ins class="diffchange diffchange-inline">უკვე </ins>ყალიბდება ძვ. სემიტური კონსონანტური წერის სისტემა, რომლის განშტოებას წარმოადგენს ფინიკიური, ქანაანური, პალესტინური და არამეული სისტემები. სწორედ მათგან იღებს სათავეს მრავალი ცნობილი ანბანი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ანბანი|ქართულმა ანბანმა]], ვიდრე ის თანამედროვე სახეს მიიღებდა, განვითარების ხანგრძლივი გზა განვლო. ცნობილია ქართული ანბანის სამი სახე: ასომთავრული (V–IX სს.), ნუსხური (IX-X სს.) და მხედრული (X <del class="diffchange diffchange-inline">სიდან </del>დღემდე). თითოეული მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებული, სტილისტიკურად შეკრული სისტემაა. გრაფიკულად ისინი ერთიმეორის განვითარებას წარმოადგენენ. ასო-მოხაზულობათა ცვალებადობა განპირობებულია სწრაფი, გამარტივებული წერის მოთხოვნით. ასომთავრული და ნუსხური ცნობილია ხუცურის სახელწოდებით, რამდენადაც ეს ანბანები ძირითადად სასულიერო მწერლობას ემსახურებოდა, ხოლო მხედრულით იწერებოდა საერო ხასიათის დოკუმენტები, მხატვრული ნაწარმოებები და მისთ. (თუმცა დადასტურებულია მათი პარალელური გამოყენების შემთხვევებიც ერთი და იმავე მიზნისათვის). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ანბანი|ქართულმა ანბანმა]], ვიდრე ის თანამედროვე სახეს მიიღებდა, განვითარების ხანგრძლივი გზა განვლო. ცნობილია ქართული ანბანის სამი სახე: ასომთავრული (V–IX სს.), ნუსხური (IX-X სს.) და მხედრული (X <ins class="diffchange diffchange-inline">ს-დან </ins>დღემდე). თითოეული მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებული, სტილისტიკურად შეკრული სისტემაა. გრაფიკულად ისინი ერთიმეორის განვითარებას წარმოადგენენ. ასო-მოხაზულობათა ცვალებადობა განპირობებულია სწრაფი, გამარტივებული წერის მოთხოვნით. ასომთავრული და ნუსხური ცნობილია ხუცურის სახელწოდებით, რამდენადაც ეს ანბანები ძირითადად სასულიერო მწერლობას ემსახურებოდა, ხოლო მხედრულით იწერებოდა საერო ხასიათის დოკუმენტები, მხატვრული ნაწარმოებები და მისთ. (თუმცა დადასტურებულია მათი პარალელური გამოყენების შემთხვევებიც ერთი და იმავე მიზნისათვის). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე ქართული ანბანი მხედრულის უშუალო გაგრძელებაა. ცვლილებები ძირითადად შეეხო შედგენილობას: ტრადიციული ანბანიდან <del class="diffchange diffchange-inline">ამოლღებულ </del>იქნა ხუთი გრაფემული ნიშანი, ასოთა რიგი და სახელწოდებები <del class="diffchange diffchange-inline">იგიეე </del>დარჩა. ქართული ანბანი შეიცავს 33 ასოს, არა გვაქვს დიდი და პატარა ასოები. ასოთა რაოდენობა ზუსტად ასახავს ქართულ სალიტერატურო ენის ფონემურ შედგენილობას: თითოეული ასო შეესაბამება ცალკეულ ფონემას, არ არის არც ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">შემთხეევა </del>რამდენიმე ნიშნის გამოყენებისა ერთი ფონემისათვის ან, პირიქით, ერთი ნიშნისა – <del class="diffchange diffchange-inline">სხვადასხეა </del>ფონემისათვის, როგორც ეს მრავალი ენის დამწერლობის პრაქტიკაში გეხედება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე ქართული ანბანი მხედრულის უშუალო გაგრძელებაა. ცვლილებები ძირითადად შეეხო შედგენილობას: ტრადიციული ანბანიდან <ins class="diffchange diffchange-inline">ამოღებულ </ins>იქნა ხუთი გრაფემული ნიშანი, ასოთა რიგი და სახელწოდებები <ins class="diffchange diffchange-inline">იგივე </ins>დარჩა. ქართული ანბანი შეიცავს 33 ასოს, არა გვაქვს დიდი და პატარა ასოები. ასოთა რაოდენობა ზუსტად ასახავს ქართულ სალიტერატურო ენის ფონემურ შედგენილობას: თითოეული ასო შეესაბამება ცალკეულ ფონემას, არ არის არც ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">შემთხვევა </ins>რამდენიმე ნიშნის გამოყენებისა ერთი ფონემისათვის ან, პირიქით, ერთი ნიშნისა – <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვადასხვა </ins>ფონემისათვის, როგორც ეს მრავალი ენის დამწერლობის პრაქტიკაში გეხედება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჯავახიშვილი ივანე|ჯავახიშვილი ი]], ქართული <del class="diffchange diffchange-inline">დამწერლობათამცოდნეობა </del>ანუ პალეოგრაფია, თბ., 1949; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჯავახიშვილი ივანე|ჯავახიშვილი ი]], ქართული <ins class="diffchange diffchange-inline">დამწერლობათმცოდნეობა </ins>ანუ პალეოგრაფია, თბ., 1949; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გამყრელიძე თამაზ|გამყრელიძე თ]], წერის ანბანური სისტემა და ძეელი ქართული დამწერლობა. ანბანური წერის ტიპოლოგია და წარმომავლობა, თბ. 1989;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გამყრელიძე თამაზ|გამყრელიძე თ]], წერის ანბანური სისტემა და ძეელი ქართული დამწერლობა. ანბანური წერის ტიპოლოგია და წარმომავლობა, თბ. 1989;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=215229&oldid=prev 2023-11-28T21:33:16Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:33, 28 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ანბანი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ანბანი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">დამწრლობა</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">პალეოგრაფია</ins>]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=214276&oldid=prev 2023-11-17T10:22:59Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:22, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანური დამწერლობის ჩასახვა (სილაბური დამწერლობის ბაზაზე) იწყება დასავლურ სემიტურ არეალში ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამ ტრადიციათა თანდათანობითი განვითარების შედეგად მეორე ათასწლეულის ბოლოსათვის უკეე ყალიბდება ძვ. სემიტური კონსონანტური წერის სისტემა, რომლის განშტოებას წარმოადგენს ფინიკიური, ქანაანური, პალესტინური და არამეული სისტემები. სწორედ მათგან იღებს სათავეს მრავალი ცნობილი ანბანი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანური დამწერლობის ჩასახვა (სილაბური დამწერლობის ბაზაზე) იწყება დასავლურ სემიტურ არეალში ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამ ტრადიციათა თანდათანობითი განვითარების შედეგად მეორე ათასწლეულის ბოლოსათვის უკეე ყალიბდება ძვ. სემიტური კონსონანტური წერის სისტემა, რომლის განშტოებას წარმოადგენს ფინიკიური, ქანაანური, პალესტინური და არამეული სისტემები. სწორედ მათგან იღებს სათავეს მრავალი ცნობილი ანბანი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ანბანმა, ვიდრე ის თანამედროვე სახეს მიიღებდა, განვითარების ხანგრძლივი გზა განვლო. ცნობილია ქართული ანბანის სამი სახე: ასომთავრული (V–IX სს.), ნუსხური (IX-X სს.) და მხედრული (X სიდან დღემდე). თითოეული მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებული, სტილისტიკურად შეკრული სისტემაა. გრაფიკულად ისინი ერთიმეორის განვითარებას წარმოადგენენ. ასო-მოხაზულობათა ცვალებადობა განპირობებულია სწრაფი, გამარტივებული წერის მოთხოვნით. ასომთავრული და ნუსხური ცნობილია ხუცურის</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქართული ანბანი|</ins>ქართულმა ანბანმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ვიდრე ის თანამედროვე სახეს მიიღებდა, განვითარების ხანგრძლივი გზა განვლო. ცნობილია ქართული ანბანის სამი სახე: ასომთავრული (V–IX სს.), ნუსხური (IX-X სს.) და მხედრული (X სიდან დღემდე). თითოეული მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებული, სტილისტიკურად შეკრული სისტემაა. გრაფიკულად ისინი ერთიმეორის განვითარებას წარმოადგენენ. ასო-მოხაზულობათა ცვალებადობა განპირობებულია სწრაფი, გამარტივებული წერის მოთხოვნით. ასომთავრული და ნუსხური ცნობილია ხუცურის სახელწოდებით, რამდენადაც ეს ანბანები ძირითადად სასულიერო მწერლობას ემსახურებოდა, ხოლო მხედრულით იწერებოდა საერო ხასიათის დოკუმენტები, მხატვრული ნაწარმოებები და მისთ. (თუმცა დადასტურებულია მათი პარალელური გამოყენების შემთხვევებიც ერთი და იმავე მიზნისათვის). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სახელწოდებით, რამდენადაც ეს ანბანები ძირითადად სასულიერო მწერლობას ემსახურებოდა, ხოლო მხედრულით იწერებოდა საერო ხასიათის დოკუმენტები, მხატვრული ნაწარმოებები და მისთ. (თუმცა დადასტურებულია მათი პარალელური გამოყენების შემთხვევებიც ერთი და იმავე მიზნისათვის). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე ქართული ანბანი მხედრულის უშუალო გაგრძელებაა. <del class="diffchange diffchange-inline">ცელილებები </del>ძირითადად შეეხო შედგენილობას: ტრადიციული ანბანიდან ამოლღებულ იქნა ხუთი გრაფემული ნიშანი, ასოთა რიგი და სახელწოდებები იგიეე დარჩა. ქართული ანბანი შეიცავს 33 ასოს, არა გვაქვს დიდი და პატარა ასოები. ასოთა რაოდენობა ზუსტად ასახავს ქართულ სალიტერატურო ენის ფონემურ შედგენილობას: თითოეული ასო შეესაბამება ცალკეულ ფონემას, არ არის არც ერთი შემთხეევა რამდენიმე ნიშნის გამოყენებისა ერთი ფონემისათვის ან, პირიქით, ერთი ნიშნისა – სხვადასხეა ფონემისათვის, როგორც ეს მრავალი ენის დამწერლობის პრაქტიკაში გეხედება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თანამედროვე ქართული ანბანი მხედრულის უშუალო გაგრძელებაა. <ins class="diffchange diffchange-inline">ცვლილებები </ins>ძირითადად შეეხო შედგენილობას: ტრადიციული ანბანიდან ამოლღებულ იქნა ხუთი გრაფემული ნიშანი, ასოთა რიგი და სახელწოდებები იგიეე დარჩა. ქართული ანბანი შეიცავს 33 ასოს, არა გვაქვს დიდი და პატარა ასოები. ასოთა რაოდენობა ზუსტად ასახავს ქართულ სალიტერატურო ენის ფონემურ შედგენილობას: თითოეული ასო შეესაბამება ცალკეულ ფონემას, არ არის არც ერთი შემთხეევა რამდენიმე ნიშნის გამოყენებისა ერთი ფონემისათვის ან, პირიქით, ერთი ნიშნისა – სხვადასხეა ფონემისათვის, როგორც ეს მრავალი ენის დამწერლობის პრაქტიკაში გეხედება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=214172&oldid=prev 2023-11-16T10:51:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:51, 16 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანი – ერთობლიობა ასოებისა, ანუ გრაფიკული ნიშნებისა, რომლებიც ამა თუ იმ ენის დამწერლობის სისტემაში გამოყენებულია ფონემების ან ფონემათა ჯგუფების გამოსახატავად. ტერმინი მიღებულია პირველი ორი ასოს სახელწოდების შეერთებით – ან+ ბან, ისევე როგორც ბერძნ. alphà-betṓs, ლათ. alpha-betum რუს. аз-бука და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>ანბანი<ins class="diffchange diffchange-inline">''' </ins>– ერთობლიობა ასოებისა, ანუ გრაფიკული ნიშნებისა, რომლებიც ამა თუ იმ ენის დამწერლობის სისტემაში გამოყენებულია ფონემების ან ფონემათა ჯგუფების გამოსახატავად. ტერმინი მიღებულია პირველი ორი ასოს სახელწოდების შეერთებით – ან+ ბან, ისევე როგორც ბერძნ. alphà-betṓs, ლათ. alpha-betum რუს. аз-бука და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანის შექმნამ უდიდესი როლი ითამაშა კაცობრიობის ისტორიაში. ანბანურმა დამწერლობამ, წერის სხვა სისტემებისაგან განსხვავებით, შესაძლებელი გახადა ბუნებრივი ენის ნებისმიერი შინაარსის ტექსტის ეკონომიური და ზუსტი ფიქსირება და ამით ცივილიზაციის მიღწევების გავრცელება მსოფლიოში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანბანის შექმნამ უდიდესი როლი ითამაშა კაცობრიობის ისტორიაში. ანბანურმა დამწერლობამ, წერის სხვა სისტემებისაგან განსხვავებით, შესაძლებელი გახადა ბუნებრივი ენის ნებისმიერი შინაარსის ტექსტის ეკონომიური და ზუსტი ფიქსირება და ამით ცივილიზაციის მიღწევების გავრცელება მსოფლიოში. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=214123&oldid=prev 2023-11-15T20:59:50Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:59, 15 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ჯავახიშვილი ივანე|ჯავახიშვილი ი]], ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბ., 1949; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[ჯავახიშვილი ივანე|ჯავახიშვილი ი]], ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბ., 1949; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[გამყრელიძე თამაზ|გამყრელიძე თ]], წერის ანბანური სისტემა და ძეელი ქართული დამწერლობა. ანბანური წერის ტიპოლოგია და წარმომავლობა, თბ. 1989; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[გამყრელიძე თამაზ|გამყრელიძე თ]], წერის ანბანური სისტემა და ძეელი ქართული დამწერლობა. ანბანური წერის ტიპოლოგია და წარმომავლობა, თბ. 1989;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრრეთვე==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრრეთვე==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=213878&oldid=prev 2023-11-15T15:11:56Z

<p>ახალი გვერდი: ანბანი – ერთობლიობა ასოებისა, ანუ გრაფიკული ნიშნებისა, რომლ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>ანბანი – ერთობლიობა ასოებისა, ანუ გრაფიკული ნიშნებისა, რომლებიც ამა თუ იმ ენის დამწერლობის სისტემაში გამოყენებულია ფონემების ან ფონემათა ჯგუფების გამოსახატავად. ტერმინი მიღებულია პირველი ორი ასოს სახელწოდების შეერთებით – ან+ ბან, ისევე როგორც ბერძნ. alphà-betṓs, ლათ. alpha-betum რუს. аз-бука და ა. შ. <br /> <br /> ანბანის შექმნამ უდიდესი როლი ითამაშა კაცობრიობის ისტორიაში. ანბანურმა დამწერლობამ, წერის სხვა სისტემებისაგან განსხვავებით, შესაძლებელი გახადა ბუნებრივი ენის ნებისმიერი შინაარსის ტექსტის ეკონომიური და ზუსტი ფიქსირება და ამით ცივილიზაციის მიღწევების გავრცელება მსოფლიოში. <br /> <br /> ანბანური დამწერლობის ჩასახვა (სილაბური დამწერლობის ბაზაზე) იწყება დასავლურ სემიტურ არეალში ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამ ტრადიციათა თანდათანობითი განვითარების შედეგად მეორე ათასწლეულის ბოლოსათვის უკეე ყალიბდება ძვ. სემიტური კონსონანტური წერის სისტემა, რომლის განშტოებას წარმოადგენს ფინიკიური, ქანაანური, პალესტინური და არამეული სისტემები. სწორედ მათგან იღებს სათავეს მრავალი ცნობილი ანბანი. <br /> <br /> ქართულმა ანბანმა, ვიდრე ის თანამედროვე სახეს მიიღებდა, განვითარების ხანგრძლივი გზა განვლო. ცნობილია ქართული ანბანის სამი სახე: ასომთავრული (V–IX სს.), ნუსხური (IX-X სს.) და მხედრული (X სიდან დღემდე). თითოეული მათგანი ერთმანეთისაგან განსხვავებული, სტილისტიკურად შეკრული სისტემაა. გრაფიკულად ისინი ერთიმეორის განვითარებას წარმოადგენენ. ასო-მოხაზულობათა ცვალებადობა განპირობებულია სწრაფი, გამარტივებული წერის მოთხოვნით. ასომთავრული და ნუსხური ცნობილია ხუცურის<br /> სახელწოდებით, რამდენადაც ეს ანბანები ძირითადად სასულიერო მწერლობას ემსახურებოდა, ხოლო მხედრულით იწერებოდა საერო ხასიათის დოკუმენტები, მხატვრული ნაწარმოებები და მისთ. (თუმცა დადასტურებულია მათი პარალელური გამოყენების შემთხვევებიც ერთი და იმავე მიზნისათვის). <br /> <br /> თანამედროვე ქართული ანბანი მხედრულის უშუალო გაგრძელებაა. ცელილებები ძირითადად შეეხო შედგენილობას: ტრადიციული ანბანიდან ამოლღებულ იქნა ხუთი გრაფემული ნიშანი, ასოთა რიგი და სახელწოდებები იგიეე დარჩა. ქართული ანბანი შეიცავს 33 ასოს, არა გვაქვს დიდი და პატარა ასოები. ასოთა რაოდენობა ზუსტად ასახავს ქართულ სალიტერატურო ენის ფონემურ შედგენილობას: თითოეული ასო შეესაბამება ცალკეულ ფონემას, არ არის არც ერთი შემთხეევა რამდენიმე ნიშნის გამოყენებისა ერთი ფონემისათვის ან, პირიქით, ერთი ნიშნისა – სხვადასხეა ფონემისათვის, როგორც ეს მრავალი ენის დამწერლობის პრაქტიკაში გეხედება. <br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> [[ჯავახიშვილი ივანე|ჯავახიშვილი ი]], ქართული დამწერლობათამცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბ., 1949; <br /> [[გამყრელიძე თამაზ|გამყრელიძე თ]], წერის ანბანური სისტემა და ძეელი ქართული დამწერლობა. ანბანური წერის ტიპოლოგია და წარმომავლობა, თბ. 1989; <br /> <br /> ==იხილე აგრრეთვე==<br /> [[სპეციალური ანბანები]] <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ანბანი]]<br /> [[კატეგორია:დამწრლობა]]</div>

Tkenchoshvili