https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98 2026-04-28T03:01:55Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=221361&oldid=prev 2024-03-27T08:10:59Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:10, 27 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ბაგრატიონი იოანე, შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადაზნაურთა გვარებისა, თბ., 1997 (რედაქტორი და გამომცემელი ზ. კაცელაშვილი); &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ბაგრატიონი იოანე, შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადაზნაურთა გვარებისა, თბ., 1997 (რედაქტორი და გამომცემელი ზ. კაცელაშვილი); &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯანაშია ს. თუბალ-თაბალი. ტიბარენი, იბერი, იხ. მისი: შრომები, ტ. III, თბ. 1959; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჯანაშია სიმონ|</ins>ჯანაშია ს<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. თუბალ-თაბალი. ტიბარენი, იბერი, იხ. მისი: შრომები, ტ. III, თბ. 1959; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის, თბ., 1962;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის, თბ., 1962;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ანდრონიკაშვილი მ. ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდიან, ტ. 1, თბ., 1966; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ანდრონიკაშვილი მ. ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდიან, ტ. 1, თბ., 1966; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯავახიშვილი ი. საქართველოს ეკონომიური ისტორიის ძეგლები. წგ. I. თბ.. 1967;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯავახიშვილი ი. საქართველოს ეკონომიური ისტორიის ძეგლები. წგ. I. თბ.. 1967;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. თეოფორული სახელები ქართველურ ენებში. – „მაცნე“. 1967, № 2 &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. თეოფორული სახელები ქართველურ ენებში. – „მაცნე“. 1967, № 2</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=219565&oldid=prev 2024-02-20T19:13:08Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:13, 20 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი ეროვნული ანთროპონიმული ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს დაუკარგავს. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი ეროვნული ანთროპონიმული ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს დაუკარგავს. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, ჩვეულებრივ, ორწევრაა, <del class="diffchange diffchange-inline">სინტაგმას </del>ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + გვაროვნული სართი (-ძე, -შვილი, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური, ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, ჩვეულებრივ, ორწევრაა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სინტაგმა]]ს </ins>ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + გვაროვნული სართი (-ძე, -შვილი, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური, ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის სავარგულების განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ პაპუნას შვილი იმედა და იასე, ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე, წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის სავარგულების განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ პაპუნას შვილი იმედა და იასე, ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე, წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=217357&oldid=prev 2024-01-20T07:41:52Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:41, 20 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანთროპონიმი''' − (ბერძ. &lt; ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის <del class="diffchange diffchange-inline">აღმნიშენელი </del>ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, <del class="diffchange diffchange-inline">ვგახტანგი</del>, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით ადამიანს ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანთროპონიმი''' − (ბერძ. &lt; ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის <ins class="diffchange diffchange-inline">აღმნიშვნელი </ins>ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, <ins class="diffchange diffchange-inline">ვახტანგი</ins>, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით ადამიანს ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა <del class="diffchange diffchange-inline">მშობლიუერი </del>(ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი. ერთენოვანი ანთროპონიმია, დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და <del class="diffchange diffchange-inline">მდარადია</del>. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე საკუთრივ ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა <ins class="diffchange diffchange-inline">მშობლიური </ins>(ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი. ერთენოვანი ანთროპონიმია, დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და <ins class="diffchange diffchange-inline">მდგრადია</ins>. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე საკუთრივ ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი წარმოშობის საკუთარ სახელებში ძირითადად გადმოცემულია მისი მფლობელის ფიზიკური და სულიერი (შინაგანი) ნიშან-თვისებანი, აგრეთვე ციურ სხეულთა ან ყვავილ-მცენარეთა სახელწოდებანი (გრძელა || <del class="diffchange diffchange-inline">გმელი</del>, მაღალა, შავა, თეთრა, მწითურა<del class="diffchange diffchange-inline">, სისვა</del>, ვაჟა, შვენა, ჭრელა, ძილია, უშიშა, მზისახარი, მთვარისა, იამზე, შუქია, მზექალა, ციალა, ცისია, ცისნამი…). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი წარმოშობის საკუთარ სახელებში ძირითადად გადმოცემულია მისი მფლობელის ფიზიკური და სულიერი (შინაგანი) ნიშან-თვისებანი, აგრეთვე ციურ სხეულთა ან ყვავილ-მცენარეთა სახელწოდებანი (გრძელა || <ins class="diffchange diffchange-inline">გძელი</ins>, მაღალა, შავა, თეთრა, მწითურა, ვაჟა, შვენა, ჭრელა, ძილია, უშიშა, მზისახარი, მთვარისა, იამზე, შუქია, მზექალა, ციალა, ცისია, ცისნამი…). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი ეროვნული <del class="diffchange diffchange-inline">ანოროპონიმული </del>ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს დაუკარგავს. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი ეროვნული <ins class="diffchange diffchange-inline">ანთროპონიმული </ins>ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს დაუკარგავს. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, ჩვეულებრივ, ორწევრაა, სინტაგმას ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + გვაროვნული სართი (-ძე, -შვილი, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური, ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, ჩვეულებრივ, ორწევრაა, სინტაგმას ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + გვაროვნული სართი (-ძე, -შვილი, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური, ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის <del class="diffchange diffchange-inline">სავარგუდების </del>განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ პაპუნას შვილი იმედა და იასე, ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე, წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის <ins class="diffchange diffchange-inline">სავარგულების </ins>განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ პაპუნას შვილი იმედა და იასე, ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე, წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1930-იანი წლებიდან 1990-იან წლებამდე ქართულ ოფიციალურ ანთროპონიმში (პიროვნების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში) სამწევრიანი სინტაგმა (პირის გვარი, სახელი და მამის სახელი) გამოიყენებოდა. ამჟამად საქართველოს მოქალაქეთა პასპორტიზაცია ორწევრა (გვარი, სახელი) სისტემის გამოყენებით ხდება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1930-იანი წლებიდან 1990-იან წლებამდე ქართულ ოფიციალურ ანთროპონიმში (პიროვნების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში) სამწევრიანი სინტაგმა (პირის გვარი, სახელი და მამის სახელი) გამოიყენებოდა. ამჟამად საქართველოს მოქალაქეთა პასპორტიზაცია ორწევრა (გვარი, სახელი) სისტემის გამოყენებით ხდება. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯანაშია ს. თუბალ-თაბალი. ტიბარენი, იბერი, იხ. მისი: შრომები, ტ. III, თბ. 1959; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯანაშია ს. თუბალ-თაბალი. ტიბარენი, იბერი, იხ. მისი: შრომები, ტ. III, თბ. 1959; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის, თბ., 1962;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის, თბ., 1962;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">ანდრონიკაშეილი </del>მ. ნარკვევები ირანულ-<del class="diffchange diffchange-inline">ქართუელი </del>ენობრივი ურთიერთობიდიან, ტ. 1, თბ., 1966; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">ანდრონიკაშვილი </ins>მ. ნარკვევები ირანულ-<ins class="diffchange diffchange-inline">ქართული </ins>ენობრივი ურთიერთობიდიან, ტ. 1, თბ., 1966; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯავახიშვილი ი. <del class="diffchange diffchange-inline">საქართყელოს </del>ეკონომიური ისტორიის ძეგლები. წგ. I. თბ.. 1967;&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯავახიშვილი ი. <ins class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </ins>ეკონომიური ისტორიის ძეგლები. წგ. I. თბ.. 1967;&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. თეოფორული სახელები <del class="diffchange diffchange-inline">ქართვეელურ </del>ენებში. – <del class="diffchange diffchange-inline">«მაცნე»</del>. 1967, № 2 &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* შანიძე ა. თეოფორული სახელები <ins class="diffchange diffchange-inline">ქართველურ </ins>ენებში. – <ins class="diffchange diffchange-inline">„მაცნე“</ins>. 1967, № 2 &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=214306&oldid=prev 2023-11-17T11:07:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:07, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანთროპონიმი''' − (<del class="diffchange diffchange-inline">&lt; ბერინ</del>. ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის აღმნიშენელი ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, ვგახტანგი, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით <del class="diffchange diffchange-inline">ადამიაჩს </del>ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანთროპონიმი''' − (<ins class="diffchange diffchange-inline">ბერძ</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">&lt; </ins>ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის აღმნიშენელი ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, ვგახტანგი, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით <ins class="diffchange diffchange-inline">ადამიანს </ins>ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა მშობლიუერი (ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი<del class="diffchange diffchange-inline">: </del>ერთენოვანი<del class="diffchange diffchange-inline">, </del>ანთროპონიმია დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და მდარადია. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე <del class="diffchange diffchange-inline">საკუთრიე </del>ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა მშობლიუერი (ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins>ერთენოვანი ანთროპონიმია<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და მდარადია. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე <ins class="diffchange diffchange-inline">საკუთრივ </ins>ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი წარმოშობის საკუთარ სახელებში ძირითადად გადმოცემულია მისი მფლობელის ფიზიკური და სულიერი (შინაგანი) <del class="diffchange diffchange-inline">ნიშმან</del>-თვისებანი, აგრეთვე ციურ სხეულთა ან ყვავილ-მცენარეთა სახელწოდებანი (გრძელა || გმელი, მაღალა, შავა, თეთრა, მწითურა, სისვა, ვაჟა, შვენა, ჭრელა, ძილია, უშიშა, მზისახარი<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>მთვარისა, იამზე, შუქია, მზექალა, ციალა, ცისია, ცისნამი…). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი წარმოშობის საკუთარ სახელებში ძირითადად გადმოცემულია მისი მფლობელის ფიზიკური და სულიერი (შინაგანი) <ins class="diffchange diffchange-inline">ნიშან</ins>-თვისებანი, აგრეთვე ციურ სხეულთა ან ყვავილ-მცენარეთა სახელწოდებანი (გრძელა || გმელი, მაღალა, შავა, თეთრა, მწითურა, სისვა, ვაჟა, შვენა, ჭრელა, ძილია, უშიშა, მზისახარი<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>მთვარისა, იამზე, შუქია, მზექალა, ციალა, ცისია, ცისნამი…). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ <del class="diffchange diffchange-inline">ეეროპის </del>ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი <del class="diffchange diffchange-inline">უროენული </del>ანოროპონიმული ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს <del class="diffchange diffchange-inline">დაუკარგაეს</del>. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლეთ და დასავლეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ევროპა|ევროპის]] </ins>ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი <ins class="diffchange diffchange-inline">ეროვნული </ins>ანოროპონიმული ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს <ins class="diffchange diffchange-inline">დაუკარგავს</ins>. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, <del class="diffchange diffchange-inline">ჩვეულებრიე</del>, ორწევრაა, სინტაგმას ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + <del class="diffchange diffchange-inline">გვაროენული </del>სართი (-ძე, -<del class="diffchange diffchange-inline">შეილი</del>, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩვეულებრივ</ins>, ორწევრაა, სინტაგმას ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + <ins class="diffchange diffchange-inline">გვაროვნული </ins>სართი (-ძე, -<ins class="diffchange diffchange-inline">შვილი</ins>, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის სავარგუდების განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ <del class="diffchange diffchange-inline">პაჰუნას </del>შვილი იმედა <del class="diffchange diffchange-inline">ღა </del>იასე<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე<del class="diffchange diffchange-inline">. </del>წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის სავარგუდების განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ <ins class="diffchange diffchange-inline">პაპუნას </ins>შვილი იმედა <ins class="diffchange diffchange-inline">და </ins>იასე<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე<ins class="diffchange diffchange-inline">, </ins>წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1930-იანი წლებიდან 1990-იან წლებამდე ქართულ ოფიციალურ ანთროპონიმში (პიროვნების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში) სამწევრიანი სინტაგმა (პირის <del class="diffchange diffchange-inline">გეარი</del>, სახელი და მამის სახელი) გამოიყენებოდა. ამჟამად საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მოქადაქეთა </del>პასპორტიზაცია ორწევრა (<del class="diffchange diffchange-inline">გეარი</del>, სახელი) სისტემის გამოყენებით ხდება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1930-იანი წლებიდან 1990-იან წლებამდე ქართულ ოფიციალურ ანთროპონიმში (პიროვნების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში) სამწევრიანი სინტაგმა (პირის <ins class="diffchange diffchange-inline">გვარი</ins>, სახელი და მამის სახელი) გამოიყენებოდა. ამჟამად საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მოქალაქეთა </ins>პასპორტიზაცია ორწევრა (<ins class="diffchange diffchange-inline">გვარი</ins>, სახელი) სისტემის გამოყენებით ხდება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''გ. ბედოშვილი''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''გ. ბედოშვილი''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=214257&oldid=prev 2023-11-17T09:44:25Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:44, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი − (&lt; ბერინ. ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის აღმნიშენელი ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, ვგახტანგი, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით ადამიაჩს ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''</ins>ანთროპონიმი<ins class="diffchange diffchange-inline">''' </ins>− (&lt; ბერინ. ἄνθρωπος&#160; – ადამიანი და ὄνομα&#160; – სახელი), ინდივიდის აღმნიშენელი ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, ვგახტანგი, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით ადამიაჩს ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა მშობლიუერი (ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი: ერთენოვანი, ანთროპონიმია დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და მდარადია. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე საკუთრიე ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა მშობლიუერი (ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი: ერთენოვანი, ანთროპონიმია დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და მდარადია. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე საკუთრიე ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%98&diff=214190&oldid=prev 2023-11-16T12:15:56Z

<p>ახალი გვერდი: ანთროპონიმი − (&lt; ბერინ. ἄνθρωπος – ადამიანი და ὄνομα – სახელი), ინ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>ანთროპონიმი − (&lt; ბერინ. ἄνθρωπος – ადამიანი და ὄνομα – სახელი), ინდივიდის აღმნიშენელი ნებისმიერი წარმოშობის საკუთარი სახელი, რომელსაც ესა თუ ის პირი ატარებს. საზოგადო არსებით სახელთაგან განსხვავებით, პირის საკუთარი სახელი შეიძლება იყოს როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალური. ამასთანავე, ერთი და იგივე საკუთარი სახელი (გიორგი, თამარი, ივანე, ქეთევანი, ვგახტანგი, ვაჟა, მანანა, ეთერი, შოთა...) შეიძლება ათეულათასობით ადამიაჩს ერქვას. ამ სახელთა რაოდენობა კიდევ უფრო გაიზრდება, თუ გავითვალისწინებთ, რომ იგივე სახელები შესაძლოა სხვა ხალხთა ენებშიც დასტურდებოდეს. <br /> <br /> ანთროპონიმი ისეთივე ძველი წარმონაქმნია, როგორიც თვით ადამიანთა საზოგადოება. ნებინმიერი ხალხის ანთროპონიმულ სისტემაში გამოიყოფა მშობლიუერი (ადგილობრივი) და ნასესხები სახელების მდიდარი ფონდი: ერთენოვანი, ანთროპონიმია დღევანდელ მსოფლიოში, შეიძლება ითქვას, არც არსებობს. ქართულ ანთროპონიმებს შორისაც, ბუნებრივია, განარჩევენ საკუთრივ ქართულ და არაქართულ, სხვადასხვა ენიდან ნასესხებ საკუთარ სახელებს. ადგილობრივი საკუთარი სახელები, ნასესხებთან შედარებით, უფრო ძველი და მდარადია. ამიტომაც არის, რომ სხვადასხვა დროს ნასესხები საკუთარი სახელები ფონეტიკურად უფრო იცვლიან სახეს, ვიდრე საკუთრიე ქართული-ქართველური ანთროპონიმები. <br /> <br /> ადგილობრივი წარმოშობის საკუთარ სახელებში ძირითადად გადმოცემულია მისი მფლობელის ფიზიკური და სულიერი (შინაგანი) ნიშმან-თვისებანი, აგრეთვე ციურ სხეულთა ან ყვავილ-მცენარეთა სახელწოდებანი (გრძელა || გმელი, მაღალა, შავა, თეთრა, მწითურა, სისვა, ვაჟა, შვენა, ჭრელა, ძილია, უშიშა, მზისახარი. მთვარისა, იამზე, შუქია, მზექალა, ციალა, ცისია, ცისნამი…). <br /> <br /> აღმოსავლეთ და დასავლეთ ეეროპის ხალხებთან კულტურულმა კონტაქტებმა, მწიგნობრული თუ ზეპირი სესხების გზით, ჩვენი უროენული ანოროპონიმული ფონდის უჩვეულო სიმრავლე და გამრავალფეროვნება გამოიწვია, თუმცა მას საკუთარი ეროვნული, სახე და თვითმყოფობა არასოდეს დაუკარგაეს. საკუთარ სახელთა ახალი ფენის გვერდით კვლავ განაგრძობდა არსებობას პირთა სახელრქმევის ადგილობრივი ტრადიციები. ამიტომაც იყო, რომ ხშირად ერთი კონკრეტული პირი ერთდროულად რამდენიმე საკუთარ სახელს ატარებდა. <br /> <br /> ისტორიულად ქართული ანთროპონიმული სტრუქტურა, ჩვეულებრიე, ორწევრაა, სინტაგმას ქმნის პირის საკუთარი სახელი + ნათ. ბრუნვაში დასმული მამის (წინაპრის) სახელი + გვაროენული სართი (-ძე, -შეილი, -ური, -ელ-ი...): გაბრიელ დონაური. ბაკურდუხტ ხარაისძე, სულა ჯაფარისძე, რატი დაფქუაისძე. ვარდან გიონაისძე, მიქაელ მჭევრაისძე, შერმაზან ჩოლოყაშვილი. <br /> <br /> განვითარებული ხანის ფეოდალურ საქართველოში მიწის სავარგუდების განკარგვის (მფლობელობის) დამადასტურებელ იურიდიულ, საბუთებში ორწევრა ანთროპონიმულ სინტაგმას ხშირად ცვლის სამწევრა მოდელი (მამისახლობის აღმნიშვნელი გვაროვნული კუთვნილების ჩვენებით): ხოკრიანთ პაჰუნას შვილი იმედა ღა იასე. ყველიანთ ბერის შვილი გამახარე. წიპტაური ოქროპირის შვილი ქიტესა, თეზელანთ ზურაბას შვილი ბერი, ოღაძე პაპიას შვილი გივი, წითურაული შიოს შვილი პეტრე, მახარე და გივი…<br /> <br /> 1930-იანი წლებიდან 1990-იან წლებამდე ქართულ ოფიციალურ ანთროპონიმში (პიროვნების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში) სამწევრიანი სინტაგმა (პირის გეარი, სახელი და მამის სახელი) გამოიყენებოდა. ამჟამად საქართველოს მოქადაქეთა პასპორტიზაცია ორწევრა (გეარი, სახელი) სისტემის გამოყენებით ხდება. <br /> <br /> ''გ. ბედოშვილი''<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * ბაგრატიონი იოანე, შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადაზნაურთა გვარებისა, თბ., 1997 (რედაქტორი და გამომცემელი ზ. კაცელაშვილი); <br /> * ჯანაშია ს. თუბალ-თაბალი. ტიბარენი, იბერი, იხ. მისი: შრომები, ტ. III, თბ. 1959; <br /> * მეტრეველი ე. მასალები იერუსალიმის ქართული კოლონიის ისტორიისათვის, თბ., 1962; <br /> * ანდრონიკაშეილი მ. ნარკვევები ირანულ-ქართუელი ენობრივი ურთიერთობიდიან, ტ. 1, თბ., 1966; <br /> * ჯავახიშვილი ი. საქართყელოს ეკონომიური ისტორიის ძეგლები. წგ. I. თბ.. 1967; <br /> * შანიძე ა. თეოფორული სახელები ქართვეელურ ენებში. – «მაცნე». 1967, № 2 <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ანთროპონიმიკა]]<br /> [[კატეგორია:საკუთარი სახელი]]</div>

Tkenchoshvili