https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98 2026-05-01T00:52:43Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=250637&oldid=prev 2025-07-28T12:16:22Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:16, 28 ივლისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ მეტყველებაში ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ მეტყველებაში ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ოქსიმორონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის ენებისათვის. ამ მხრივ იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის ენებისათვის. ამ მხრივ იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=217361&oldid=prev 2024-01-20T08:49:55Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:49, 20 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანტონიმები''' – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ საპირისპირო&#160; ὄνομα — სახელი) სემანტიკურად დაპირისპირებული სიტყვები (ერთი მეტყველების ნაწილის ფარგლებში). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანტონიმები''' – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ საპირისპირო&#160; ὄνομα — სახელი) სემანტიკურად დაპირისპირებული სიტყვები (ერთი მეტყველების ნაწილის ფარგლებში). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგი განსაზღვრის მიხედვით, ანტონიმებს მხოლოდ ზედსართავები ან მათგან ნაწარმოები აბსტრაქტული სახელები ქმნიან (კეთილი – ბოროტი, სიკეთე – ბოროტება), სხვა განსაზღვრის მიხედვით კი – ზმნებიც, ნაცვალსახელებიც, ზმნიზედებიც: გაიღვიძა – დაიძინა, ყველა – არავინ, ხშირად – იშვიათად და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგი განსაზღვრის მიხედვით, ანტონიმებს მხოლოდ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზედსართავი სახელი|</ins>ზედსართავები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ან მათგან ნაწარმოები აბსტრაქტული სახელები ქმნიან (კეთილი – ბოროტი, სიკეთე – ბოროტება), სხვა განსაზღვრის მიხედვით კი – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზმნა|</ins>ზმნებიც<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ნაცვალსახელებიც, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზმნიზედა|</ins>ზმნიზედებიც<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>: გაიღვიძა – დაიძინა, ყველა – არავინ, ხშირად – იშვიათად და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური დაპირისპირება ორგვარია: &lt;br /&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური დაპირისპირება ორგვარია: &lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. კონტრარული, რომლის დროსაც დაპირისპირებული ცნებები გამოიხატება ხარისხობრივად განსხვავებულ ნიშან-თვისებათა მწკრივის კიდურა წევრებით:&#160; ყოველთვის (– ხშირად – ზოგჯერ – იშვიათად) – არასდროს. ასეთი ანტონიმები, როგორც წესი, სხვადასხვა&#160; ფუძის სიტყვებია (შავი – თეთრი, გრძელი – მოკლე).&lt;br /&gt; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1. კონტრარული, რომლის დროსაც დაპირისპირებული ცნებები გამოიხატება ხარისხობრივად განსხვავებულ ნიშან-თვისებათა მწკრივის კიდურა წევრებით:&#160; ყოველთვის (– ხშირად – ზოგჯერ – იშვიათად) – არასდროს. ასეთი ანტონიმები, როგორც წესი, სხვადასხვა&#160; ფუძის სიტყვებია (შავი – თეთრი, გრძელი – მოკლე).&lt;br /&gt; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>2. კონტრადიქტორული, რომლის დროსაც ერთი ცნების ნიშან-თვისებები მეორე ცნებაში უარიყოფა: სწორი – არასწორი, ლამაზი – ულამაზო. ამ <del class="diffchange diffchange-inline">შემთხეევაში </del>დაპირისპირება დერივაციულ აფიქსებს, უარყოფით ნაწილაკებს ან <del class="diffchange diffchange-inline">ზნისწინებს </del>ეკისრებათ. შდრ.: ჭკვ-იან-ი – უჭკუ-ო, ბედ-ნიერ-ი – უ-ბედ-ურ-ი; ყოფნა – არ-ყოფნა, იშვიათად – არა-იშვიათად; ა-ხტა – და-ხტა, შესვლა – გამო-სვლა… მაგრამ აფიქსური წარმოებით დაპირისპირებული მეწყვილეები ყოველთვის ვერ ქმნიან რეალურ ანტონიმებს. შდრ.: მანკიანი, მანკიერი – უმანკო, მაგრამ თითი – არათითი. ეს ვითარება ზოგჯერ ისტორიული ფაქტორებითაა შეპირობებული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>2. კონტრადიქტორული, რომლის დროსაც ერთი ცნების ნიშან-თვისებები მეორე ცნებაში უარიყოფა: სწორი – არასწორი, ლამაზი – ულამაზო. ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">შემთხვევაში </ins>დაპირისპირება დერივაციულ აფიქსებს, უარყოფით ნაწილაკებს ან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზმნისწინი|ზმნისწინებს]] </ins>ეკისრებათ. შდრ.: ჭკვ-იან-ი – უჭკუ-ო, ბედ-ნიერ-ი – უ-ბედ-ურ-ი; ყოფნა – არ-ყოფნა, იშვიათად – არა-იშვიათად; ა-ხტა – და-ხტა, შესვლა – გამო-სვლა… მაგრამ აფიქსური წარმოებით დაპირისპირებული მეწყვილეები ყოველთვის ვერ ქმნიან რეალურ ანტონიმებს. შდრ.: მანკიანი, მანკიერი – უმანკო, მაგრამ თითი – არათითი. ეს ვითარება ზოგჯერ ისტორიული ფაქტორებითაა შეპირობებული. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პოლისემიურ სიტყვას, ჩვეულებრივ, ერთზე მეტი ანტონიმი შეესაბამება: მძიმე (ტვირთი) – მსუბუქი,&#160; მძიმე (ცხოვრება) – ადვილი, მძიმე (ნაბიჯი, სიარული) – სწრაფი; მსუქანი (კაცი) – გამხდარი, მსუქანი&#160; (ხორცი) – მჭლე. მაგრამ პოლისემიას ანტონიმთა სიმრავლისათვის ყოველთვის არა აქეს მნიშვნელობა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>პოლისემიურ სიტყვას, ჩვეულებრივ, ერთზე მეტი ანტონიმი შეესაბამება: მძიმე (ტვირთი) – მსუბუქი,&#160; მძიმე (ცხოვრება) – ადვილი, მძიმე (ნაბიჯი, სიარული) – სწრაფი; მსუქანი (კაცი) – გამხდარი, მსუქანი&#160; (ხორცი) – მჭლე. მაგრამ პოლისემიას ანტონიმთა სიმრავლისათვის ყოველთვის არა აქეს მნიშვნელობა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაგ. სიტყვა „ერთ“-ს სხვადასხვა&#160; კონტექსტში შეიძლება დაუპირისპირდეს სიტყვები: ორი, მეორე, მრავალი, ცხრა, ასი, ათასი და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მაგ. სიტყვა „ერთ“-ს სხვადასხვა&#160; კონტექსტში შეიძლება დაუპირისპირდეს სიტყვები: ორი, მეორე, მრავალი, ცხრა, ასი, ათასი და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური წყვილები ხშირად რთული სიტყვებისა (<del class="diffchange diffchange-inline">ორმნიშენელობიანი </del>კომპოზიტების) და მყარი შესიტყვებების წარმოქმნის ერთ-ერთი წყაროა: ავ-კარგი, დღე-ღამე, სტუმარ-<del class="diffchange diffchange-inline">მასპინძიელი</del>, ცოცხალ-მკვდარი, აქა-იქ, მეტ-ნაკლებად, ერი და ბერი, ჭირი და ლხინი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური წყვილები ხშირად რთული სიტყვებისა (<ins class="diffchange diffchange-inline">ორმნიშვნელობიანი </ins>კომპოზიტების) და მყარი შესიტყვებების წარმოქმნის ერთ-ერთი წყაროა: ავ-კარგი, დღე-ღამე, სტუმარ-<ins class="diffchange diffchange-inline">მასპინძელი</ins>, ცოცხალ-მკვდარი, აქა-იქ, მეტ-ნაკლებად, ერი და ბერი, ჭირი და ლხინი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ მეტყველებაში ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ მეტყველებაში ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის ენებისათვის. ამ <del class="diffchange diffchange-inline">მხრიე </del>იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის ენებისათვის. ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">მხრივ </ins>იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''შ. აფრიდონიძე''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''შ. აფრიდონიძე''</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვირიკაშვილი ც. [[ანტონიმია|ანტონიმიის]] სტრუქტურული დახასიათება. – კრ: „თბილისის უნივერსიტეტი – <del class="diffchange diffchange-inline">გიორგივ </del>ახელედიანს“, თბ. 1969;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვირიკაშვილი ც. [[ანტონიმია|ანტონიმიის]] სტრუქტურული დახასიათება. – კრ: „თბილისის უნივერსიტეტი – <ins class="diffchange diffchange-inline">გიორგი </ins>ახელედიანს“, თბ. 1969;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ფოჩხუა ბ. „ქართული ენის <del class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკოლიგია“</del>. თბ. 1974.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ფოჩხუა ბ. „ქართული ენის <ins class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკოლოგია“</ins>. თბ. 1974.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სემანტიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სემანტიკა]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=214316&oldid=prev 2023-11-17T11:37:33Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:37, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანტონიმები''' – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ <del class="diffchange diffchange-inline">ასაპირისპირო </del> ὄνομα — სახელი) სემანტიკურად დაპირისპირებული სიტყვები (ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">მეტეველების </del>ნაწილის ფარგლებში)<del class="diffchange diffchange-inline">. ზოგი განსაზღვრის მიხედვით, ანტონიმებს მხოლოდ ზედსართავები ან მათგან ნაწარმოები აბსტრაქტული სახელები ქმნიან (კეთილი – ბოროტი, სიკეთე – ბოროტება), სხვა განსაზღვრის მიხედვით კი – ზმნებიც, ნაცვალსახელებიც, ზმნიზედებიც: გაიღვიძა – დაიძინა, ყველა – არავინ, ხშირად – იშვიათად და ა. შ</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ანტონიმები''' – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ <ins class="diffchange diffchange-inline">საპირისპირო </ins> ὄνομα — სახელი) სემანტიკურად დაპირისპირებული სიტყვები (ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">მეტყველების </ins>ნაწილის ფარგლებში). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ანტონიმური დაპირისპირება ორგვარია: </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ზოგი განსაზღვრის მიხედვით</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ანტონიმებს მხოლოდ ზედსართავები ან მათგან ნაწარმოები აბსტრაქტული სახელები ქმნიან </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">კეთილი </ins>– <ins class="diffchange diffchange-inline">ბოროტი</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">სიკეთე </ins>– <ins class="diffchange diffchange-inline">ბოროტება</ins>), <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვა განსაზღვრის მიხედვით კი </ins>– <ins class="diffchange diffchange-inline">ზმნებიც</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ნაცვალსახელებიც</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ზმნიზედებიც</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">გაიღვიძა </ins>– <ins class="diffchange diffchange-inline">დაიძინა</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ყველა </ins>– <ins class="diffchange diffchange-inline">არავინ</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ხშირად </ins>– იშვიათად <ins class="diffchange diffchange-inline">და </ins>ა. <ins class="diffchange diffchange-inline">შ</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">1. კონტრარული</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომლის დროსაც დაპირისპირებული ცნებები გამოიხატება ხარისხობრივად განსხვავებულ ნიშან-თვისებათა მწკრივის კიდურა წევრებით:&#160; ყოველთვის </del>(– <del class="diffchange diffchange-inline">ხშირად – ზოგჯერ – იშვიათად) – არასდროს. ასეთი ანტონიმები, როგორც წესი, სხვადასხვა&#160; ფუძის სიტყვებია (შავი – თეთრი</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">გრძელი </del>– <del class="diffchange diffchange-inline">მოკლე</del>)<del class="diffchange diffchange-inline">. </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">2. კონტრადიქტორული</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომლის დროსაც ერთი ცნების ნიშან-თვისებები მეორე ცნებაში უარიყოფა: სწორი </del>– &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">არასწორი</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ლამაზი – ულამაზო. ამ შემთხეევაში დაპირისპირება დერივაციულ აფიქსებს</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">უარყოფით ნაწილაკებს ან ზნისწინებს ეკისრებათ. შდრ.</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">ჭკვ-იან-ი </del>– <del class="diffchange diffchange-inline">უჭკუ-ო</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ბედ-ნიერ-ი </del>– <del class="diffchange diffchange-inline">უ-ბედ-ურ-ი; ყოფნა – არ-ყოფნა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">იშვიათად </del>– <del class="diffchange diffchange-inline">არა-</del>იშვიათად<del class="diffchange diffchange-inline">; </del>ა<del class="diffchange diffchange-inline">-ხტა – და-ხტა, შესვლა – გამო-სვლა… მაგრამ აფიქსური წარმოებით დაპირისპირებული მეწყვილეები ყოველთვის ვერ ქმნიან რეალურ ანტონიმებს. შდრ.: მანკიანი, მანკიერი – უმანკო, მაგრამ თითი – არათითი</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ეს ვითარება ზოგჯერ ისტორიული ფაქტორებითაა შეპირობებული</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პოლისემიურ სიტყვას, ჩვეულებრივ, ერთზე მეტი ანტონიმი შეესაბამება: მძიმე (ტვირთი) – მსუბუქი, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ანტონიმური დაპირისპირება ორგვარია: &lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მძიმე (ცხოვრება) – ადვილი, მძიმე (ნაბიჯი, სიარული) – სწრაფი; მსუქანი (კაცი) – გამხდარი, მსუქანი &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">1. კონტრარული, რომლის დროსაც დაპირისპირებული ცნებები გამოიხატება ხარისხობრივად განსხვავებულ ნიშან-თვისებათა მწკრივის კიდურა წევრებით:&#160; ყოველთვის (– ხშირად – ზოგჯერ – იშვიათად) – არასდროს. ასეთი ანტონიმები, როგორც წესი, სხვადასხვა&#160; ფუძის სიტყვებია (შავი – თეთრი, გრძელი – მოკლე).&lt;br /&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>(ხორცი) – მჭლე. მაგრამ პოლისემიას ანტონიმთა სიმრავლისათვის ყოველთვის არა აქეს მნიშვნელობა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">2. კონტრადიქტორული, რომლის დროსაც ერთი ცნების ნიშან-თვისებები მეორე ცნებაში უარიყოფა: სწორი – არასწორი, ლამაზი – ულამაზო. ამ შემთხეევაში დაპირისპირება დერივაციულ აფიქსებს, უარყოფით ნაწილაკებს ან ზნისწინებს ეკისრებათ. შდრ.: ჭკვ-იან-ი – უჭკუ-ო, ბედ-ნიერ-ი – უ-ბედ-ურ-ი; ყოფნა – არ-ყოფნა, იშვიათად – არა-იშვიათად; ა-ხტა – და-ხტა, შესვლა – გამო-სვლა… მაგრამ აფიქსური წარმოებით დაპირისპირებული მეწყვილეები ყოველთვის ვერ ქმნიან რეალურ ანტონიმებს. შდრ.: მანკიანი, მანკიერი – უმანკო, მაგრამ თითი – არათითი. ეს ვითარება ზოგჯერ ისტორიული ფაქტორებითაა შეპირობებული. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაგ. სიტყვა „ერთ“-ს სხვადასხვა&#160; კონტექსტში შეიძლება დაუპირისპირდეს სიტყვები: ორი, მეორე, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავალი, ცხრა, ასი, ათასი და ა. შ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პოლისემიურ სიტყვას, ჩვეულებრივ, ერთზე მეტი ანტონიმი შეესაბამება: მძიმე (ტვირთი) – მსუბუქი, <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>მძიმე (ცხოვრება) – ადვილი, მძიმე (ნაბიჯი, სიარული) – სწრაფი; მსუქანი (კაცი) – გამხდარი, მსუქანი <ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins>(ხორცი) – მჭლე. მაგრამ პოლისემიას ანტონიმთა სიმრავლისათვის ყოველთვის არა აქეს მნიშვნელობა. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაგ. სიტყვა „ერთ“-ს სხვადასხვა&#160; კონტექსტში შეიძლება დაუპირისპირდეს სიტყვები: ორი, მეორე, მრავალი, ცხრა, ასი, ათასი და ა. შ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური წყვილები ხშირად რთული სიტყვებისა (ორმნიშენელობიანი კომპოზიტების) და მყარი შესიტყვებების წარმოქმნის ერთ-ერთი წყაროა: ავ-კარგი, დღე-ღამე, სტუმარ-მასპინძიელი, ცოცხალ-მკვდარი, აქა-იქ, მეტ-ნაკლებად, ერი და ბერი, ჭირი და ლხინი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმური წყვილები ხშირად რთული სიტყვებისა (ორმნიშენელობიანი კომპოზიტების) და მყარი შესიტყვებების წარმოქმნის ერთ-ერთი წყაროა: ავ-კარგი, დღე-ღამე, სტუმარ-მასპინძიელი, ცოცხალ-მკვდარი, აქა-იქ, მეტ-ნაკლებად, ერი და ბერი, ჭირი და ლხინი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ <del class="diffchange diffchange-inline">მეტყევლებაში </del>ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ <ins class="diffchange diffchange-inline">მეტყველებაში </ins>ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის <del class="diffchange diffchange-inline">ეჩნებისათვის</del>. ამ მხრიე იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის <ins class="diffchange diffchange-inline">ენებისათვის</ins>. ამ მხრიე იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''შ. აფრიდონიძე''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''შ. აფრიდონიძე''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=214210&oldid=prev 2023-11-16T18:23:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:23, 16 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვირიკაშვილი ც. ანტონიმიის სტრუქტურული დახასიათება. – კრ: „თბილისის უნივერსიტეტი – გიორგივ ახელედიანს“, თბ. 1969;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* კვირიკაშვილი ც. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ანტონიმია|</ins>ანტონიმიის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სტრუქტურული დახასიათება. – კრ: „თბილისის უნივერსიტეტი – გიორგივ ახელედიანს“, თბ. 1969;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ფოჩხუა ბ. „ქართული ენის ლექსიკოლიგია“. თბ. 1974.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ფოჩხუა ბ. „ქართული ენის ლექსიკოლიგია“. თბ. 1974.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&diff=214208&oldid=prev 2023-11-16T18:21:59Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ანტონიმები&#039;&#039;&#039; – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ ასაპირისპირო ὄνομ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ანტონიმები''' – (ძვ. ბერძნ. ἀντι — წინააღმდეგ ასაპირისპირო ὄνομα — სახელი) სემანტიკურად დაპირისპირებული სიტყვები (ერთი მეტეველების ნაწილის ფარგლებში). ზოგი განსაზღვრის მიხედვით, ანტონიმებს მხოლოდ ზედსართავები ან მათგან ნაწარმოები აბსტრაქტული სახელები ქმნიან (კეთილი – ბოროტი, სიკეთე – ბოროტება), სხვა განსაზღვრის მიხედვით კი – ზმნებიც, ნაცვალსახელებიც, ზმნიზედებიც: გაიღვიძა – დაიძინა, ყველა – არავინ, ხშირად – იშვიათად და ა. შ. <br /> <br /> ანტონიმური დაპირისპირება ორგვარია: <br /> 1. კონტრარული, რომლის დროსაც დაპირისპირებული ცნებები გამოიხატება ხარისხობრივად განსხვავებულ ნიშან-თვისებათა მწკრივის კიდურა წევრებით: ყოველთვის (– ხშირად – ზოგჯერ – იშვიათად) – არასდროს. ასეთი ანტონიმები, როგორც წესი, სხვადასხვა ფუძის სიტყვებია (შავი – თეთრი, გრძელი – მოკლე). <br /> 2. კონტრადიქტორული, რომლის დროსაც ერთი ცნების ნიშან-თვისებები მეორე ცნებაში უარიყოფა: სწორი – <br /> არასწორი, ლამაზი – ულამაზო. ამ შემთხეევაში დაპირისპირება დერივაციულ აფიქსებს, უარყოფით ნაწილაკებს ან ზნისწინებს ეკისრებათ. შდრ.: ჭკვ-იან-ი – უჭკუ-ო, ბედ-ნიერ-ი – უ-ბედ-ურ-ი; ყოფნა – არ-ყოფნა, იშვიათად – არა-იშვიათად; ა-ხტა – და-ხტა, შესვლა – გამო-სვლა… მაგრამ აფიქსური წარმოებით დაპირისპირებული მეწყვილეები ყოველთვის ვერ ქმნიან რეალურ ანტონიმებს. შდრ.: მანკიანი, მანკიერი – უმანკო, მაგრამ თითი – არათითი. ეს ვითარება ზოგჯერ ისტორიული ფაქტორებითაა შეპირობებული. <br /> <br /> პოლისემიურ სიტყვას, ჩვეულებრივ, ერთზე მეტი ანტონიმი შეესაბამება: მძიმე (ტვირთი) – მსუბუქი, <br /> მძიმე (ცხოვრება) – ადვილი, მძიმე (ნაბიჯი, სიარული) – სწრაფი; მსუქანი (კაცი) – გამხდარი, მსუქანი <br /> (ხორცი) – მჭლე. მაგრამ პოლისემიას ანტონიმთა სიმრავლისათვის ყოველთვის არა აქეს მნიშვნელობა. <br /> მაგ. სიტყვა „ერთ“-ს სხვადასხვა კონტექსტში შეიძლება დაუპირისპირდეს სიტყვები: ორი, მეორე, <br /> მრავალი, ცხრა, ასი, ათასი და ა. შ. <br /> <br /> ანტონიმური წყვილები ხშირად რთული სიტყვებისა (ორმნიშენელობიანი კომპოზიტების) და მყარი შესიტყვებების წარმოქმნის ერთ-ერთი წყაროა: ავ-კარგი, დღე-ღამე, სტუმარ-მასპინძიელი, ცოცხალ-მკვდარი, აქა-იქ, მეტ-ნაკლებად, ერი და ბერი, ჭირი და ლხინი. <br /> <br /> ანტონიმები ენაში რეგულარულ, უზუალურ დაპირისპირებას გულისხმობს და არა შემთხვევითსა და ინდივიდუალურს. ანტონიმთა ხშირ ხმარებას ხელს უწყობს მათი ერთად ყოფნა მყარ გამოთქმებში, [[ანდაზა|ანდაზებში]], სიტყვის მასალაში, მოარულ ციტატებში: „ავი არ მაკადრიანო, კარგი არ მაღირსიანო“, „კარგი რამ <br /> მჭირდეს, გიკვირდეს, ავი რა საკვირველია“. ამათგან განსხვავებულია ანტონიმების ოკაზიონალური გამოვლენის შემთხვევები, მაგ- თერგისა და მყინვარის დაპირისპირება [[ილია ჭავჭავაძე|ი. ჭავჭავაძის]] „მგზავრის წერილებში“ ანტონიმთა ინდივიდუალური, შემოქმედებითი გამოყენების ნიმუშს წარმოადგენს. პოეტურ და ორატორულ მეტყევლებაში ანტონიმებზე აიგება [[ანტითეზა]] (დაპირისპირება) და ოქსიმორონი (ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნების შეერთება). <br /> <br /> ანტონიმები დამახასიათებელია სრულიად სხვადასხვა სტრუქტურის ეჩნებისათვის. ამ მხრიე იგი ენობრივი უნივერსალიების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. <br /> <br /> ''შ. აფრიდონიძე''<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * კვირიკაშვილი ც. ანტონიმიის სტრუქტურული დახასიათება. – კრ: „თბილისის უნივერსიტეტი – გიორგივ ახელედიანს“, თბ. 1969;<br /> * ფოჩხუა ბ. „ქართული ენის ლექსიკოლიგია“. თბ. 1974.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:სემანტიკა]]</div>

Tkenchoshvili