https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90 2026-04-28T01:36:13Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=220200&oldid=prev 2024-02-29T09:58:05Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:58, 29 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება [[თანხმოვნები|თანხმოვანთა]] სიმდიდრით (28 თანხმოვანი ფონემა) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება [[თანხმოვნები|თანხმოვანთა]] სიმდიდრით (28 თანხმოვანი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფონემა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=220049&oldid=prev 2024-02-26T20:11:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:11, 26 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება [[თანხმოვნები|თანხმოვანთა]] სიმდიდრით (28 თანხმოვანი ფონემა) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება [[თანხმოვნები|თანხმოვანთა]] სიმდიდრით (28 თანხმოვანი ფონემა) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">===== არაბული ენის გავლენა ქართულ ენებზე =====</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია არაბული ენის გავლენა მრავალ ენაზე, როგორიცაა სპარსული, ავღანური, თურქული, ურდული, ბერბერული და სხვ. ნაწილი სიტყვებისა შესულია საერთაშორისო ტერმინოლოგიაში, მაგ.: [[აზიმუტი]], [[ალკოჰოლი]], [[ალგებრა]], [[ადმირალი]] და სხვ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აღსანიშნავია არაბული ენის გავლენა მრავალ ენაზე, როგორიცაა სპარსული, ავღანური, თურქული, ურდული, ბერბერული და სხვ. ნაწილი სიტყვებისა შესულია საერთაშორისო ტერმინოლოგიაში, მაგ.: [[აზიმუტი]], [[ალკოჰოლი]], [[ალგებრა]], [[ადმირალი]] და სხვ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=219640&oldid=prev 2024-02-21T08:46:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:46, 21 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. [[სალიტერატურო ენა]], რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – [[ლექსიკა]]). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. [[სალიტერატურო ენა]], რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სინტაქსი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და ძირითადად – [[ლექსიკა]]). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=219221&oldid=prev 2024-02-15T21:24:20Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:24, 15 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. სალიტერატურო ენა, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – [[ლექსიკა]]). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სალიტერატურო ენა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – [[ლექსიკა]]). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=218167&oldid=prev 2024-01-30T19:11:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:11, 30 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. სალიტერატურო ენა, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – ლექსიკა). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება პირველი სალიტერატურო ძეგლი – საღვთო წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. სალიტერატურო ენა, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლექსიკა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=217366&oldid=prev 2024-01-20T09:17:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:17, 20 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ეპიგრაფიკული ძეგლების რიცხვი მცირეა. ისინი მეტად ღარიბ ინფორმაციას გვაწვდიან. ამ ხარვეზს ავსებს პოეზია, რომლის ნიმუშები ცნობილია V საუკუნიდან. თავდაპირველად ისინი ზეპირი გზით ვრცელდებოდნენ, ხოლო VII საუკუნიდან იწყება მათი ჩაწერა და თავმოყრა დივანებსა და კრებულებში. პოეზიის ენა გამოირჩევა მდიდარი ლექსიკითა და დახვეწილი სტილით. იგი გავრცელებული იყო დიდ ტერიტორიაზე, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მასში არ ჩანს დიალექტური განსხვავებანი, მაშინ როდესაც არაბული სამყაროსათვის მისი ისტორიის მთელ მანძილზე და დღესაც დამახასიათებელია ბილინგვიზმი: საერთო სალიტისტური ენა და ადგილი სასაუბრო დიალექტები დიდად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება <del class="diffchange diffchange-inline">პირეელი </del>სალიტერატურო ძეგლი – <del class="diffchange diffchange-inline">საღეთო </del>წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. სალიტერატურო ენა, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – ლექსიკა). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>VII ს-ში (610-32) იქმნება <ins class="diffchange diffchange-inline">პირველი </ins>სალიტერატურო ძეგლი – <ins class="diffchange diffchange-inline">საღვთო </ins>წიგნი, ყურანი, რომელიც ენობრივად [[ისლამი|ისლამამდელ]] პოეზიას უკავშირდება. მისი ძვ. სურები დაწერილია გარითმული პროზით, შემდგომი – ჩვეულებრივი პროზით, ბოლოში კი – თავისუფალი რითმით. ყურანისა და პოეზიის ენა საფუძვლად დაედო სალიტერატურო არაბულს. სალიტერატურო ენა, რომელიც საუკუნეების მანძილზე აერთიანებს მთელ არაბულ სამყაროს, არსებითად არ შეცვლილა (ნაწილობრივ შეიცვალა სინტაქსი და ძირითადად – ლექსიკა). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში არაბული ლექსიკა შემოსულია სხვა გზებითაც: საკმაოდ დიდი ნაწილი გავრცელებულია უშუალო კონტაქტით არაბების ბატონობის დროს, რაც მეტ-ნაკლები სიძლიერით VII ს. შუაწლებიდან XI ს. შუაწლებამდე გრძელდებოდა; გარკვეული ნაწილი არაბული ლექსიკისა შემოსულია სპარსული ენის მეშვეობით; არაბულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობისათვის გასათვალისწინებელია აგრეთვე მთარგმნელობითი საქმიანობა, კერძოდ, ქრისტ.-არაბ. ძეგლების თარგმნა ქართულად. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში არაბული ლექსიკა შემოსულია სხვა გზებითაც: საკმაოდ დიდი ნაწილი გავრცელებულია უშუალო კონტაქტით არაბების ბატონობის დროს, რაც მეტ-ნაკლები სიძლიერით VII ს. შუაწლებიდან XI ს. შუაწლებამდე გრძელდებოდა; გარკვეული ნაწილი არაბული ლექსიკისა შემოსულია სპარსული ენის მეშვეობით; არაბულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობისათვის გასათვალისწინებელია აგრეთვე მთარგმნელობითი საქმიანობა, კერძოდ, ქრისტ.-არაბ. ძეგლების თარგმნა ქართულად. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული წარმოშობის სიტყვები დასტურდება <del class="diffchange diffchange-inline">ყეელა </del>დონეზე, დაწყებული შორისდებულებით, მაგ.: ბარაქალა (არაბ. ბარაქ – აკურთხა), არიქა (არაბ. ჰარიქა – მოძრაობა, მოქმედება. შდრ.: არაქათი, არაქათწართმეული), მახლას (არაბ. მახლას – ხსნა, გადარჩენა). ნასესხებია მრავალი [[არსებითი სახელი]] თუ საწყისი, რომელთაგან ნაწარმოებია ნასახელარი ზმნები, ზედსართავები, მიმღეობები. მაგ.: ფიქრი (არაბ. ფიქარ – იმავე მნიშენელობით) &gt; ფიქრობს, დაფიქრებული, ფიქრიანი, ფიქრმიცემული და სხვ; ხასიათი (არაბ. ხასიათ – დამახასიათებელი თვისება) &gt; ახასიათებს, სახასიათო, ხასიათწამხდარი და ა. შ. <del class="diffchange diffchange-inline">გვხედება </del>[[ქართული ენა|ქართული ენის]] საკუთრებად ქცეული, ქართულ ნიადაგზე შექმნილი კომპოზიტები, როგორიცაა მაგ. საღ-სალამათი (არაბ. საჰ – საღი, სწორი და სალამათ – უვნებლობა): ხათაბალა (არაბ. ხატა – შეცდომა, ბალა – უბედურება), დავიდარიბა (არაბ. დავი – ხმაური, დარაბა – ცემა). აღსანიშნავია, რომ ჩამოთვლილი კომპოზიტები თვით არაბულისთვისაც უცხოა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც კომპოზიტის მხოლოდ ერთი ნაწილია არაბული წარმოშობისა: არაქათწართმეული, ალყაშემორტყმული (არაბ. ჰალკა – წრე), მოკლევადიანი (არაბ. ვად – პირობა, დაპირება). დასტურდება აგრეთვე ამავე ტიპის შესიტყვებები, მაგ., აინუნში არ მოსდის (არაბ. აჲნ&#160; – თვალი); კარგი დახლი დაუდგა (არაბ. დახლ – შემოსავალი) და ა. შ. მაგრამ ბუნებრივია, რომ ნასესხებ მასალას არავითარი გავლენა არ მოუხდენია ქართული ენის სტრუქტურაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული წარმოშობის სიტყვები დასტურდება <ins class="diffchange diffchange-inline">ყველა </ins>დონეზე, დაწყებული შორისდებულებით, მაგ.: ბარაქალა (არაბ. ბარაქ – აკურთხა), არიქა (არაბ. ჰარიქა – მოძრაობა, მოქმედება. შდრ.: არაქათი, არაქათწართმეული), მახლას (არაბ. მახლას – ხსნა, გადარჩენა). ნასესხებია მრავალი [[არსებითი სახელი]] თუ საწყისი, რომელთაგან ნაწარმოებია ნასახელარი ზმნები, ზედსართავები, მიმღეობები. მაგ.: ფიქრი (არაბ. ფიქარ – იმავე მნიშენელობით) &gt; ფიქრობს, დაფიქრებული, ფიქრიანი, ფიქრმიცემული და სხვ; ხასიათი (არაბ. ხასიათ – დამახასიათებელი თვისება) &gt; ახასიათებს, სახასიათო, ხასიათწამხდარი და ა. შ. <ins class="diffchange diffchange-inline">გვხვდება </ins>[[ქართული ენა|ქართული ენის]] საკუთრებად ქცეული, ქართულ ნიადაგზე შექმნილი კომპოზიტები, როგორიცაა მაგ. საღ-სალამათი (არაბ. საჰ – საღი, სწორი და სალამათ – უვნებლობა): ხათაბალა (არაბ. ხატა – შეცდომა, ბალა – უბედურება), დავიდარიბა (არაბ. დავი – ხმაური, დარაბა – ცემა). აღსანიშნავია, რომ ჩამოთვლილი კომპოზიტები თვით არაბულისთვისაც უცხოა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც კომპოზიტის მხოლოდ ერთი ნაწილია არაბული წარმოშობისა: არაქათწართმეული, ალყაშემორტყმული (არაბ. ჰალკა – წრე), მოკლევადიანი (არაბ. ვად – პირობა, დაპირება). დასტურდება აგრეთვე ამავე ტიპის შესიტყვებები, მაგ., აინუნში არ მოსდის (არაბ. აჲნ&#160; – თვალი); კარგი დახლი დაუდგა (არაბ. დახლ – შემოსავალი) და ა. შ. მაგრამ ბუნებრივია, რომ ნასესხებ მასალას არავითარი გავლენა არ მოუხდენია ქართული ენის სტრუქტურაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. ნედოსპასოვა'' &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. ნედოსპასოვა'' &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* წერეთელი გ., არაბელ-ქართული ლექსიკონი, თბ., 1951; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* წერეთელი გ., არაბელ-ქართული ლექსიკონი, თბ., 1951; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ლეკიშვილი ა., არაბული ენა, I. ფონეტიკა, სიტყვაწარმოება და მორფოლოგია, თბ., 1977; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ლეკიშვილი ა., არაბული ენა, I. ფონეტიკა, სიტყვაწარმოება და მორფოლოგია, თბ., 1977; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* იოვანე ოქროპირის ცხოვრების ძველი ქართული თარგმანი და მისი თავისებურებანი 968 წლის ხელნაწერის მიხედეით. ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, <del class="diffchange diffchange-inline">გამოკელევა </del>და ლექსიკონი დაურთო რ. გვარამიამ. თბ., 1986.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* იოვანე ოქროპირის ცხოვრების ძველი ქართული თარგმანი და მისი თავისებურებანი 968 წლის ხელნაწერის მიხედეით. ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, <ins class="diffchange diffchange-inline">გამოკვლევა </ins>და ლექსიკონი დაურთო რ. გვარამიამ. თბ., 1986.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სემიტური ენები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=217013&oldid=prev 2024-01-09T12:41:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:41, 9 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>VII–VIII სს-ში სახალიფოს შექმნასთან დაკავშირებით არაბული ენა გავრცელდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთ აფრიკისა და პირენეს ნახევარკუნძულზე. XVI საუკუნიდან იგი გზას იკვლევს [[ინდოეთი|ინდოეთში]], ცენტრალურ აფრიკაში, მალაიაში. XIII- XX ს. 30-იან წლებამდე სამწერლობო ენა ჩრდილოეთ [[კავკასია]]ში არაბული იყო. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება თანხმოვანთა სიმდიდრით (28 თანხმოვანი ფონემა) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული ენა ფლექსიურ ენათა ტიპს განეკუთვნება. არაბული ფონემური სისტემა ხასიათდება <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თანხმოვნები|</ins>თანხმოვანთა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სიმდიდრით (28 თანხმოვანი ფონემა) და ხმოვანთა სისტემის შედარებითი სიღარიბით (მოკლე და გრძელი 6 ხმოვანი ფონემა a, u, i,[[ფაილი:Aui.JPG||30პქ]]); ბრუნვა სამია, სქესი – ორი: მამრობითი და მდედრობითი. წარმოდგენილია სამი რიცხვი: მხოლოობითი, ორობითი და მრავლობითი – წესიერი და მსხერეული: სახელები შეიძლება იყოს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი: ზმნის (და ნაზმნარი სახელების) ძირი შედგენილია სამი (იშვიათად, ორი ან ოთხი) თანხმოვნისაგან, რომელთანაც დაკავშირებულია ლექსიკური მნიშვნელობა. რაც შეეხება ძირთა გახმოვანებასა და აფიქსებს, ისინი ასუსტებენ მნიშვნელობას</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ან გადმოსცემენ გრამატიკულ კატეგორიებს (შდრ.: kataba „წერდა“.kutiba „დაწერილია“,katib, „მწერალი“,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>kitab „წერილი, წიგნი“ და ა.შ.). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=214523&oldid=prev 2023-11-21T11:27:07Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:27, 21 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში არაბული ლექსიკა შემოსულია სხვა გზებითაც: საკმაოდ დიდი ნაწილი გავრცელებულია უშუალო კონტაქტით არაბების ბატონობის დროს, რაც მეტ-ნაკლები სიძლიერით VII ს. შუაწლებიდან XI ს. შუაწლებამდე გრძელდებოდა; გარკვეული ნაწილი არაბული ლექსიკისა შემოსულია სპარსული ენის მეშვეობით; არაბულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობისათვის გასათვალისწინებელია აგრეთვე მთარგმნელობითი საქმიანობა, კერძოდ, ქრისტ.-არაბ. ძეგლების თარგმნა ქართულად. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში არაბული ლექსიკა შემოსულია სხვა გზებითაც: საკმაოდ დიდი ნაწილი გავრცელებულია უშუალო კონტაქტით არაბების ბატონობის დროს, რაც მეტ-ნაკლები სიძლიერით VII ს. შუაწლებიდან XI ს. შუაწლებამდე გრძელდებოდა; გარკვეული ნაწილი არაბული ლექსიკისა შემოსულია სპარსული ენის მეშვეობით; არაბულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობისათვის გასათვალისწინებელია აგრეთვე მთარგმნელობითი საქმიანობა, კერძოდ, ქრისტ.-არაბ. ძეგლების თარგმნა ქართულად. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული წარმოშობის სიტყვები დასტურდება ყეელა დონეზე, დაწყებული შორისდებულებით, მაგ.: ბარაქალა (არაბ. ბარაქ – აკურთხა), არიქა (არაბ. ჰარიქა – მოძრაობა, მოქმედება. შდრ.: არაქათი, არაქათწართმეული), მახლას (არაბ. მახლას – ხსნა, გადარჩენა). ნასესხებია მრავალი არსებითი სახელი თუ საწყისი, რომელთაგან ნაწარმოებია ნასახელარი ზმნები, ზედსართავები, მიმღეობები. მაგ.: ფიქრი (არაბ. ფიქარ – იმავე მნიშენელობით) &gt; ფიქრობს, დაფიქრებული, ფიქრიანი, ფიქრმიცემული და სხვ; ხასიათი (არაბ. ხასიათ – დამახასიათებელი თვისება) &gt; ახასიათებს, სახასიათო, ხასიათწამხდარი და ა. შ. გვხედება [[ქართული ენა|ქართული ენის]] საკუთრებად ქცეული, ქართულ ნიადაგზე შექმნილი კომპოზიტები, როგორიცაა მაგ. საღ-სალამათი (არაბ. საჰ – საღი, სწორი და სალამათ – უვნებლობა): ხათაბალა (არაბ. ხატა – შეცდომა, ბალა – უბედურება), დავიდარიბა (არაბ. დავი – ხმაური, დარაბა – ცემა). აღსანიშნავია, რომ ჩამოთვლილი კომპოზიტები თვით არაბულისთვისაც უცხოა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც კომპოზიტის მხოლოდ ერთი ნაწილია არაბული წარმოშობისა: არაქათწართმეული, ალყაშემორტყმული (არაბ. ჰალკა – წრე), მოკლევადიანი (არაბ. ვად – პირობა, დაპირება). დასტურდება აგრეთვე ამავე ტიპის შესიტყვებები, მაგ., აინუნში არ მოსდის (არაბ. აჲნ&#160; – თვალი); კარგი დახლი დაუდგა (არაბ. დახლ – შემოსავალი) და ა. შ. მაგრამ ბუნებრივია, რომ ნასესხებ მასალას არავითარი გავლენა არ მოუხდენია ქართული ენის სტრუქტურაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>არაბული წარმოშობის სიტყვები დასტურდება ყეელა დონეზე, დაწყებული შორისდებულებით, მაგ.: ბარაქალა (არაბ. ბარაქ – აკურთხა), არიქა (არაბ. ჰარიქა – მოძრაობა, მოქმედება. შდრ.: არაქათი, არაქათწართმეული), მახლას (არაბ. მახლას – ხსნა, გადარჩენა). ნასესხებია მრავალი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>არსებითი სახელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თუ საწყისი, რომელთაგან ნაწარმოებია ნასახელარი ზმნები, ზედსართავები, მიმღეობები. მაგ.: ფიქრი (არაბ. ფიქარ – იმავე მნიშენელობით) &gt; ფიქრობს, დაფიქრებული, ფიქრიანი, ფიქრმიცემული და სხვ; ხასიათი (არაბ. ხასიათ – დამახასიათებელი თვისება) &gt; ახასიათებს, სახასიათო, ხასიათწამხდარი და ა. შ. გვხედება [[ქართული ენა|ქართული ენის]] საკუთრებად ქცეული, ქართულ ნიადაგზე შექმნილი კომპოზიტები, როგორიცაა მაგ. საღ-სალამათი (არაბ. საჰ – საღი, სწორი და სალამათ – უვნებლობა): ხათაბალა (არაბ. ხატა – შეცდომა, ბალა – უბედურება), დავიდარიბა (არაბ. დავი – ხმაური, დარაბა – ცემა). აღსანიშნავია, რომ ჩამოთვლილი კომპოზიტები თვით არაბულისთვისაც უცხოა. ხშირია შემთხვევები, როდესაც კომპოზიტის მხოლოდ ერთი ნაწილია არაბული წარმოშობისა: არაქათწართმეული, ალყაშემორტყმული (არაბ. ჰალკა – წრე), მოკლევადიანი (არაბ. ვად – პირობა, დაპირება). დასტურდება აგრეთვე ამავე ტიპის შესიტყვებები, მაგ., აინუნში არ მოსდის (არაბ. აჲნ&#160; – თვალი); კარგი დახლი დაუდგა (არაბ. დახლ – შემოსავალი) და ა. შ. მაგრამ ბუნებრივია, რომ ნასესხებ მასალას არავითარი გავლენა არ მოუხდენია ქართული ენის სტრუქტურაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. ნედოსპასოვა'' &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''მ. ნედოსპასოვა'' &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=214361&oldid=prev 2023-11-20T07:08:49Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:08, 20 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მსოფლიოს ენები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ენები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%90&diff=214344&oldid=prev 2023-11-17T13:22:26Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:22, 17 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''არაბული ენა'''–&#160; ჩრდილოარაბული, ცნობილი საკუთრივ არაბული ენების სახელწოდებით. სამხრეთარაბულ და ეთიოპურთან ერთად შეადგენს სემიტურ ენათა სამხრეთ-დასავლურ შტოს. გავრცელებულია დასავლეთ [[აზია]]ში, [[აფრიკა|აფრიკის]] დიდ ნაწილსა და [[მალტა]]ზე. ადრე გავრცელებული იყო პირენეს ნახევარკუნძულზე, სიცილიაზე, ბალეარის კუნძულებზე, პანტელერიაზე. არაბულად მოსაუბრე მოსახლეობა გვხვდება კვიპროსზე და შუა [[აზია]]ში ([[უზბეკეთი]]). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''არაბული ენა''' –&#160; ჩრდილოარაბული, ცნობილი საკუთრივ არაბული ენების სახელწოდებით. სამხრეთარაბულ და ეთიოპურთან ერთად შეადგენს სემიტურ ენათა სამხრეთ-დასავლურ შტოს. გავრცელებულია დასავლეთ [[აზია]]ში, [[აფრიკა|აფრიკის]] დიდ ნაწილსა და [[მალტა]]ზე. ადრე გავრცელებული იყო პირენეს ნახევარკუნძულზე, სიცილიაზე, ბალეარის კუნძულებზე, პანტელერიაზე. არაბულად მოსაუბრე მოსახლეობა გვხვდება კვიპროსზე და შუა [[აზია]]ში ([[უზბეკეთი]]). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამწერლობო არაბულ ენას დიდი ტრადიცია აქვს. უძველესი არაბული დამოწმებულია ეპიგრაფიკული ძეგლებით ([[სირია]], სამხრეთ [[პალესტინა]], [[იორდანია]], სინას ნახევარკუნძული, [[ეგვიპტე]]). მათი დიდი ნაწილი უთარიღოა. ვარაუდობენ, რომ ისინი შექმნილია რამდენიმე საუკუნით ადრე ჩვენს წელთაღრიცხვამდე და მას შემდეგ ცნობილია ნაბატეური ანბანით ([[არამეული დამწერლობა|არამეული დამწერლობის]] ერთ-ერთი განშტოება) შესრულებული ძეგლები (ალ-ჰიჯრა, 267, ალ-ნამარა, 328). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამწერლობო არაბულ ენას დიდი ტრადიცია აქვს. უძველესი არაბული დამოწმებულია ეპიგრაფიკული ძეგლებით ([[სირია]], სამხრეთ [[პალესტინა]], [[იორდანია]], სინას ნახევარკუნძული, [[ეგვიპტე]]). მათი დიდი ნაწილი უთარიღოა. ვარაუდობენ, რომ ისინი შექმნილია რამდენიმე საუკუნით ადრე ჩვენს წელთაღრიცხვამდე და მას შემდეგ ცნობილია ნაბატეური ანბანით ([[არამეული დამწერლობა|არამეული დამწერლობის]] ერთ-ერთი განშტოება) შესრულებული ძეგლები (ალ-ჰიჯრა, 267, ალ-ნამარა, 328). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili