https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98არადეთი - რედაქტირების ისტორია2026-04-25T14:20:44Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98&diff=227734&oldid=prevTkenchoshvili 14:55, 26 მაისი 2024-ზე2024-05-26T14:55:18Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">14:55, 26 მაისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1483 წ. აგვისტოში არადეთის მახლობლად შედგა [[ბრძოლა]] [[ქართლი]]ს მეფე კონსტანტინე II-სა (1478-1505) და [[სამცხე|სამცხის]] [[ათაბაგი|ათაბაგ]] ყვარყვარე II ჯაყელს შორის. მეფის დამარცხებამ დააჩქარა საქართველოს დაშლის პროცესი, ხოლო საათაბაგო საბოლოოდ გამოეყო საქართველოს. XVII-XVIII სს-ში არადეთი საციციანოში შედიოდა (გვრიტიშვილი 1955:127).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1483 წ. აგვისტოში არადეთის მახლობლად შედგა [[ბრძოლა]] [[ქართლი]]ს მეფე კონსტანტინე II-სა (1478-1505) და [[სამცხე|სამცხის]] [[ათაბაგი|ათაბაგ]] ყვარყვარე II ჯაყელს შორის. მეფის დამარცხებამ დააჩქარა საქართველოს დაშლის პროცესი, ხოლო საათაბაგო საბოლოოდ გამოეყო საქართველოს. XVII-XVIII სს-ში არადეთი საციციანოში შედიოდა (გვრიტიშვილი 1955:127).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== სახელწოდბა ====</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გავრცელებული თქმულების მიხედვით არადეთი თურმე ამ მიდამოებში [[არაბები|არაბების]] (არაბეთის) [[ლაშქრობა]]სთან და მათ აქ დგომასთან ყოფილა დაკავშირებული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გავრცელებული თქმულების მიხედვით არადეთი თურმე ამ მიდამოებში [[არაბები|არაბების]] (არაბეთის) [[ლაშქრობა]]სთან და მათ აქ დგომასთან ყოფილა დაკავშირებული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98&diff=220356&oldid=prevTkenchoshvili 19:41, 3 მარტი 2024-ზე2024-03-03T19:41:09Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:41, 3 მარტი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გავრცელებული თქმულების მიხედვით არადეთი თურმე ამ მიდამოებში [[არაბები|არაბების]] (არაბეთის) [[ლაშქრობა]]სთან და მათ აქ დგომასთან ყოფილა დაკავშირებული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გავრცელებული თქმულების მიხედვით არადეთი თურმე ამ მიდამოებში [[არაბები|არაბების]] (არაბეთის) [[ლაშქრობა]]სთან და მათ აქ დგომასთან ყოფილა დაკავშირებული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სხვაგვარი გადმოცემის მიხედვით არადეთი უკუთქმითი ბრძანებითი ფორმისაგან ყოფილა წარმომდგარი („არ ადექი!“): „არადეთში ძველად ხშირად იმართებოდა <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>ჭიდაობა<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>[[ქართველები]]სა და თათრის ფალავნებს შორის. ჩვენებს ერთი გათქმული მოჭიდავე ჰყოლიათ, საღოლაშენიდანა ყოფილა. იმის მომრევი მთელ იმ ფრონის ხევზე კაციშვილი არ დადიოდა. ეს საღოლაშნელი ბიჭი დასჭიდებია თათრის ფალავანს და მიწაზე ორივე ბეჭით ისე დაუხეთქებია, რომ თათრების სანაქებო ფალავანი თურმე კარგა ხანს უგონოდ ეგდო წრეში. გახარებული ქართველები ხმამაღლა გაიძახოდნენ: „დაწექი და არ ადექი! დაწექი და არ ადექიო!“. აი, ამ არადექი-დან წამოსულა სოფლის სახელიც.“</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სხვაგვარი გადმოცემის მიხედვით არადეთი უკუთქმითი ბრძანებითი ფორმისაგან ყოფილა წარმომდგარი („არ ადექი!“): „არადეთში ძველად ხშირად იმართებოდა ჭიდაობა [[ქართველები]]სა და თათრის ფალავნებს შორის. ჩვენებს ერთი გათქმული მოჭიდავე ჰყოლიათ, საღოლაშენიდანა ყოფილა. იმის მომრევი მთელ იმ ფრონის ხევზე კაციშვილი არ დადიოდა. ეს საღოლაშნელი ბიჭი დასჭიდებია თათრის ფალავანს და მიწაზე ორივე ბეჭით ისე დაუხეთქებია, რომ თათრების სანაქებო ფალავანი თურმე კარგა ხანს უგონოდ ეგდო წრეში. გახარებული ქართველები ხმამაღლა გაიძახოდნენ: „დაწექი და არ ადექი! დაწექი და არ ადექიო!“. აი, ამ არადექი-დან წამოსულა სოფლის სახელიც.“</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] არადეთში გამოყოფენ -ეთ- [[სუფიქსი|სუფიქსს]], არად- ფუძის მნიშვნელობა კი ამჟამად ნათელი არ არისო, – წერს [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძე]].</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] არადეთში გამოყოფენ -ეთ- [[სუფიქსი|სუფიქსს]], არად- ფუძის მნიშვნელობა კი ამჟამად ნათელი არ არისო, – წერს [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძე]].</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელ არადეთის სახელწოდების სავარაუდო ახსნა მოგვცა ცნობილმა ქართველმა არქეოლოგმა იულონ გაგოშიძემ, რომელმაც ტოპონიმის <del class="diffchange diffchange-inline">ასახსხელად </del>ავესტური ღვთაების ანაჰიტას სახელი არდვი სურა მოიშველია. ვარაუდი უთუოდ საყურადღებოა და საინტერესოც, ოღონდ არა გვგონია ტოპონიმი ისეთი სიძველისა იყოს, რომ მასში  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელ არადეთის სახელწოდების სავარაუდო ახსნა მოგვცა ცნობილმა ქართველმა არქეოლოგმა იულონ გაგოშიძემ, რომელმაც ტოპონიმის <ins class="diffchange diffchange-inline">ასახსნელად </ins>ავესტური ღვთაების ანაჰიტას სახელი არდვი სურა მოიშველია. ვარაუდი უთუოდ საყურადღებოა და საინტერესოც, ოღონდ არა გვგონია ტოპონიმი ისეთი სიძველისა იყოს, რომ მასში  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ამოსავლად ავესტური ღვთაების სახელი <del class="diffchange diffchange-inline">ვიგულვოთ</del>. ტოპონიმები, ჩვეულებრივ, ხალხის მეტყველებაში არსებულ, აქტიური ხმარების სიტყვათაგან იწარმოებიან და არა უცხოენოვანი ფორმებისაგან; რომელთა მნიშვნელობაც ხალხმა ხშირად არც იცის. მეორეცაა და არდვი, არდვისურა-საგან სრულხმოვნიანი არად- ძირის მიღება ფონეტიკურად  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ამოსავლად ავესტური ღვთაების სახელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ვიგულოთ</ins>. ტოპონიმები, ჩვეულებრივ, ხალხის მეტყველებაში არსებულ, აქტიური ხმარების სიტყვათაგან იწარმოებიან და არა უცხოენოვანი ფორმებისაგან; რომელთა მნიშვნელობაც ხალხმა ხშირად არც იცის. მეორეცაა და არდვი, არდვისურა-საგან სრულხმოვნიანი არად- ძირის მიღება ფონეტიკურად  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაო სირთულეებს აწყდება. ალბათ, უფრო მოსალოდნელი იყო პირუკუ პროცესი: არად – არდ. (ფუძის მომდევნო -ეთ სუფიქსი გავლენის გზით). მხედველობაშია მისაღები ის ფაქტი, რომ მეზობლად მდებარე თეთრი წყაროს რაიონში დასტურდება სოფელი არდის-უბან-ი, რომელიც XVII ს. ქართულ ეკონომიკურ საბუთებში წარმოდგენილი ყოფილა როგორც არდასუბანი. ვფიქრობთ, როგორც ერთი, ისე მეორე სოფლის სახელწოდებისათვის ამოსავალი უნდა იყოს [[ანთროპონიმი]] – ადამიანის [[გვარსახელი|გვარსახელური]] ერთეული, რაზედაც, სხვათა შორის, ნათლად მეტყველებს -ეთ სუფიქსიც და საზღვრული უბან-სიტყვაც, რომელიც ძირითადად გვარებისაგან მომდინარე ტოპონიმებთან გვხვდება (მდრ. ბარდუბან-ი „ბარდაველიძეების უბანი“, ჯიქთუბან-ი, „ჯიქიების უბანი“, ლეჟუბან-ი „ლეჟავების უბანი“ და სხვ. მრ.). მოსალოდნელია სხვა შესაძლებლობაც: არდისუბანი – „სოფელი, სადაც მრავლად ხარობს მცენარე არდი (იგივე <del class="diffchange diffchange-inline">ვარდკაჭკაჭა</del>).  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საკმაო სირთულეებს აწყდება. ალბათ, უფრო მოსალოდნელი იყო პირუკუ პროცესი: არად – არდ. (ფუძის მომდევნო -ეთ სუფიქსი გავლენის გზით). მხედველობაშია მისაღები ის ფაქტი, რომ მეზობლად მდებარე თეთრი წყაროს რაიონში დასტურდება სოფელი არდის-უბან-ი, რომელიც XVII ს. ქართულ ეკონომიკურ საბუთებში წარმოდგენილი ყოფილა როგორც არდასუბანი. ვფიქრობთ, როგორც ერთი, ისე მეორე სოფლის სახელწოდებისათვის ამოსავალი უნდა იყოს [[ანთროპონიმი]] – ადამიანის [[გვარსახელი|გვარსახელური]] ერთეული, რაზედაც, სხვათა შორის, ნათლად მეტყველებს -ეთ სუფიქსიც და საზღვრული უბან-სიტყვაც, რომელიც ძირითადად გვარებისაგან მომდინარე ტოპონიმებთან გვხვდება (მდრ. ბარდუბან-ი „ბარდაველიძეების უბანი“, ჯიქთუბან-ი, „ჯიქიების უბანი“, ლეჟუბან-ი „ლეჟავების უბანი“ და სხვ. მრ.). მოსალოდნელია სხვა შესაძლებლობაც: არდისუბანი – „სოფელი, სადაც მრავლად ხარობს მცენარე არდი (იგივე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ვარდკაჭაჭა]]</ins>).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98&diff=220355&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''არადეთი''' – სოფელი საქართველოში, [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლშ...2024-03-03T19:38:07Z<p>ახალი გვერდი: '''არადეთი''' – სოფელი <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D" title="საქართველო">საქართველოში</a>, [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლშ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''არადეთი''' – სოფელი [[საქართველო]]ში, [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლში]]. იგი გაშენებულია [[მდინარე]] დვანისწყლის ხეობაში. <br />
<br />
1483 წ. აგვისტოში არადეთის მახლობლად შედგა [[ბრძოლა]] [[ქართლი]]ს მეფე კონსტანტინე II-სა (1478-1505) და [[სამცხე|სამცხის]] [[ათაბაგი|ათაბაგ]] ყვარყვარე II ჯაყელს შორის. მეფის დამარცხებამ დააჩქარა საქართველოს დაშლის პროცესი, ხოლო საათაბაგო საბოლოოდ გამოეყო საქართველოს. XVII-XVIII სს-ში არადეთი საციციანოში შედიოდა (გვრიტიშვილი 1955:127).<br />
<br />
გავრცელებული თქმულების მიხედვით არადეთი თურმე ამ მიდამოებში [[არაბები|არაბების]] (არაბეთის) [[ლაშქრობა]]სთან და მათ აქ დგომასთან ყოფილა დაკავშირებული.<br />
<br />
სხვაგვარი გადმოცემის მიხედვით არადეთი უკუთქმითი ბრძანებითი ფორმისაგან ყოფილა წარმომდგარი („არ ადექი!“): „არადეთში ძველად ხშირად იმართებოდა [[ჭიდაობა]] [[ქართველები]]სა და თათრის ფალავნებს შორის. ჩვენებს ერთი გათქმული მოჭიდავე ჰყოლიათ, საღოლაშენიდანა ყოფილა. იმის მომრევი მთელ იმ ფრონის ხევზე კაციშვილი არ დადიოდა. ეს საღოლაშნელი ბიჭი დასჭიდებია თათრის ფალავანს და მიწაზე ორივე ბეჭით ისე დაუხეთქებია, რომ თათრების სანაქებო ფალავანი თურმე კარგა ხანს უგონოდ ეგდო წრეში. გახარებული ქართველები ხმამაღლა გაიძახოდნენ: „დაწექი და არ ადექი! დაწექი და არ ადექიო!“. აი, ამ არადექი-დან წამოსულა სოფლის სახელიც.“<br />
<br />
[[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] არადეთში გამოყოფენ -ეთ- [[სუფიქსი|სუფიქსს]], არად- ფუძის მნიშვნელობა კი ამჟამად ნათელი არ არისო, – წერს [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძე]].<br />
<br />
სოფელ არადეთის სახელწოდების სავარაუდო ახსნა მოგვცა ცნობილმა ქართველმა არქეოლოგმა იულონ გაგოშიძემ, რომელმაც ტოპონიმის ასახსხელად ავესტური ღვთაების ანაჰიტას სახელი არდვი სურა მოიშველია. ვარაუდი უთუოდ საყურადღებოა და საინტერესოც, ოღონდ არა გვგონია ტოპონიმი ისეთი სიძველისა იყოს, რომ მასში <br />
ამოსავლად ავესტური ღვთაების სახელი ვიგულვოთ. ტოპონიმები, ჩვეულებრივ, ხალხის მეტყველებაში არსებულ, აქტიური ხმარების სიტყვათაგან იწარმოებიან და არა უცხოენოვანი ფორმებისაგან; რომელთა მნიშვნელობაც ხალხმა ხშირად არც იცის. მეორეცაა და არდვი, არდვისურა-საგან სრულხმოვნიანი არად- ძირის მიღება ფონეტიკურად <br />
საკმაო სირთულეებს აწყდება. ალბათ, უფრო მოსალოდნელი იყო პირუკუ პროცესი: არად – არდ. (ფუძის მომდევნო -ეთ სუფიქსი გავლენის გზით). მხედველობაშია მისაღები ის ფაქტი, რომ მეზობლად მდებარე თეთრი წყაროს რაიონში დასტურდება სოფელი არდის-უბან-ი, რომელიც XVII ს. ქართულ ეკონომიკურ საბუთებში წარმოდგენილი ყოფილა როგორც არდასუბანი. ვფიქრობთ, როგორც ერთი, ისე მეორე სოფლის სახელწოდებისათვის ამოსავალი უნდა იყოს [[ანთროპონიმი]] – ადამიანის [[გვარსახელი|გვარსახელური]] ერთეული, რაზედაც, სხვათა შორის, ნათლად მეტყველებს -ეთ სუფიქსიც და საზღვრული უბან-სიტყვაც, რომელიც ძირითადად გვარებისაგან მომდინარე ტოპონიმებთან გვხვდება (მდრ. ბარდუბან-ი „ბარდაველიძეების უბანი“, ჯიქთუბან-ი, „ჯიქიების უბანი“, ლეჟუბან-ი „ლეჟავების უბანი“ და სხვ. მრ.). მოსალოდნელია სხვა შესაძლებლობაც: არდისუბანი – „სოფელი, სადაც მრავლად ხარობს მცენარე არდი (იგივე ვარდკაჭკაჭა). <br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს სოფლები]]<br />
[[კატეგორია:სოფლები აღმოსავლეთ საქართველოში]]<br />
[[კატეგორია:სოფლები შიდა ქართლში]]<br />
[[კატეგორია:სოფლები ქარელის მუნიციპალიტეტში]]</div>Tkenchoshvili