https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%98არმხი - რედაქტირების ისტორია2026-04-28T13:50:13Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%98&diff=244367&oldid=prevTkenchoshvili: /* ტურისტული ობიექტები: */2025-04-18T19:22:56Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ტურისტული ობიექტები:</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:22, 18 აპრილი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტურისტული ობიექტები: =====  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ტურისტული ობიექტები: =====  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კურორტ არმხის მიდამოებში (ქვის ხანის ადამიანის სადგომის ნაკვალევი (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული); სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის დაკრძალვის ნაგებობები (ძვ.წ. II ათასწლეული – ახ.წ. XVII საუკუნე), ქრისტიანული ტაძარი ტყობა-იერდის (VIII-IX საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ ხაირახის მახლობლად; XIV-XVIII საუკუნეებში აშენებული თავდაცვითი კედლები, კოშკური ნაგებობები (საბრძოლო, ნახევრად საბრძოლო და საცხოვრებელი) სოფლებში: ჯარიახში, ოზიკში, ვოლნუშკიში, თარგიმში, ერზიში, ცორში, ლიალახში, მეცხალში და სხვ.; ალბი-ერდის ტაძრის (XVI-XVII საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ თარგიმთან; XV-XVII საუკუნეებში მატ-ლომის მთაზე აშენებული წარმართული რელიგიის ტაძრები – „სუსონ-დელა“, „მია- ტერ-დელა“ და „მიატცილი“; ერზის ნაკრძალი-ნასოფლარი; ჯარიახ-ასის მუზეუმი-ნაკრძალი და სხვ.); <br /></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კურორტ არმხის მიდამოებში (ქვის ხანის ადამიანის სადგომის ნაკვალევი (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული); სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის დაკრძალვის ნაგებობები (ძვ.წ. II ათასწლეული – ახ.წ. XVII საუკუნე), ქრისტიანული ტაძარი ტყობა-იერდის (VIII-IX საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ ხაირახის მახლობლად; XIV-XVIII საუკუნეებში აშენებული თავდაცვითი კედლები, კოშკური ნაგებობები (საბრძოლო, ნახევრად საბრძოლო და საცხოვრებელი) სოფლებში: ჯარიახში, ოზიკში, ვოლნუშკიში, თარგიმში, ერზიში, ცორში, ლიალახში, მეცხალში და სხვ.; ალბი-ერდის ტაძრის (XVI-XVII საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ თარგიმთან; XV-XVII საუკუნეებში მატ-ლომის მთაზე აშენებული წარმართული რელიგიის ტაძრები – „სუსონ-დელა“, „მია- ტერ-დელა“ და „მიატცილი“; ერზის ნაკრძალი-ნასოფლარი; ჯარიახ-ასის მუზეუმი-ნაკრძალი და სხვ.); <br /></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქ. ნაზრანსა და მის მიდამოებში (პალეოლითის (ძვ.წ. XX- XII ათასწლეული) და ნეოლითის (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული) ადამიანთა სადგომები; ციკლოპური ნაგებობების (ძვ.წ. III-II ათასწლეული) ნარჩენები მდინარე ასის ზემო ტანის რეგიონში; ალანური პერიოდის 5 ნაქალაქარის (ძვ.წ. XX-ახ.წ. XIII საუკუნეები) და 2 დასახლების (V-XIII საუკუნეები) ნაშთები; 1278 წელს მონღოლთა მიერ დამწვარი ალანთა ქალაქ დადაკოვის ნაშთები; ბორგა კაშის მავზოლეუმი (XV საუკუნე); ოვლურგის კოშკის (XIX საუკუნის დასაწყისი) ნანგრევები; რუსული ციხესიმაგრე (1810-1842 წლები); ყოვლადწმიდა სამების მართლმადიდებლური სამლოცველო (XIX საუკუნე); XX საუკუნეში აშენებული მეჩე- თები; მუზეუმები _ ტ. მალსაგოვის მხარეთმცოდნეობის, საბრძოლო და შრო- მითი დიდების და სხვ.; მემორიალი ,,ცხრა კოშკი~ და სხვ.); ქ. ვლადიკავკაზსა და მის მიდამოებში (მართლმადიდებლური ეკლესიები – წინასწარმეტყველი ელიას (XIX საუკუნე) და ყოვლადწმიდისა დედოფლისა ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის შობის (1814 წელი); წმიდა გრიგოლ განმანათლებლის სომხური სამოციქულო ეკლესია (1842-1897 წლები); ლუთერანული ეკლესია (1866 წელი); სუნიტების მეჩეთი (1908 წელი); შიიტების მეჩეთი (XIX საუკუნის 70-იანი წლები); მუზეუმები − ნაციონალური, ისტორიის, არქიტექტურისა და ლიტერატურის (1908 წელი), თერგის ოლქის, მ. ტუგანოვის სახელობის სამხატვრო და კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის ლიტერატურული; რუსული დრამატული თეატრის შენობა (1871-1872 წლები) და სხვ.).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქ. ნაზრანსა და მის მიდამოებში (პალეოლითის (ძვ.წ. XX- XII ათასწლეული) და ნეოლითის (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული) ადამიანთა სადგომები; ციკლოპური ნაგებობების (ძვ.წ. III-II ათასწლეული) ნარჩენები მდინარე ასის ზემო ტანის რეგიონში; ალანური პერიოდის 5 ნაქალაქარის (ძვ.წ. XX-ახ.წ. XIII საუკუნეები) და 2 დასახლების (V-XIII საუკუნეები) ნაშთები; 1278 წელს მონღოლთა მიერ დამწვარი ალანთა ქალაქ დადაკოვის ნაშთები; ბორგა კაშის მავზოლეუმი (XV საუკუნე); ოვლურგის კოშკის (XIX საუკუნის დასაწყისი) ნანგრევები; რუსული ციხესიმაგრე (1810-1842 წლები); ყოვლადწმიდა სამების მართლმადიდებლური სამლოცველო (XIX საუკუნე); XX საუკუნეში აშენებული მეჩე- თები; მუზეუმები _ ტ. მალსაგოვის მხარეთმცოდნეობის, საბრძოლო და შრო- მითი დიდების და სხვ.; მემორიალი ,,ცხრა კოშკი~ და სხვ.); <ins class="diffchange diffchange-inline"><br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქ. ვლადიკავკაზსა და მის მიდამოებში (მართლმადიდებლური ეკლესიები – წინასწარმეტყველი ელიას (XIX საუკუნე) და ყოვლადწმიდისა დედოფლისა ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის შობის (1814 წელი); წმიდა გრიგოლ განმანათლებლის სომხური სამოციქულო ეკლესია (1842-1897 წლები); ლუთერანული ეკლესია (1866 წელი); სუნიტების მეჩეთი (1908 წელი); შიიტების მეჩეთი (XIX საუკუნის 70-იანი წლები); მუზეუმები − ნაციონალური, ისტორიის, არქიტექტურისა და ლიტერატურის (1908 წელი), თერგის ოლქის, მ. ტუგანოვის სახელობის სამხატვრო და კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის ლიტერატურული; რუსული დრამატული თეატრის შენობა (1871-1872 წლები) და სხვ.).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%98&diff=244366&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''არმხი''' – (ინგლ, Armkhi, რუს. Армхи), კლიმატური, სამთო-სათხილამურო კუ...2025-04-18T19:22:13Z<p>ახალი გვერდი: '''არმხი''' – (ინგლ, Armkhi, რუს. Армхи), კლიმატური, სამთო-სათხილამურო კუ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''არმხი''' – (ინგლ, Armkhi, რუს. Армхи), კლიმატური, სამთო-სათხილამურო კურორტი [[რუსეთის ფედერაცია]]ში, ინგუშეთში, ჯარიახის რაიონში, ნაზრანიდან 60 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით, ხოლო ვლადიკავკაზიდან 34 კმ-ში, სამხრეთით. მდებარეობს მდინარე არმხის (მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადი) ანუ მდინარე ჯარიახის ხეობაში, დიდი კავკასიონის მთებს შორის, პლატოზე, ე.წ. მზის ველზე, ზღვის დონიდან 1200 მ-ის სიმაღლეზე. [[რელიეფი (გეოგრაფია)|რელიეფი]] – მთაგორიანი.<br />
<br />
'''ჰავა''' – კონტინენტური, ზომიერად ნოტიო. ზამთარი ზომიერად ცივია. თოვლის საფარი მდგრადია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -6°C. ზაფხული გრილია და მზიანი. ივლისის საშუალო ტემპერატურაა 18°C. ნალექების წლიური რაოდენობა შეადგენს 570 მმ-ს. წვიმები, ძირითადად, მოდის შემოდგომაზე. მზის ნათების ხანგრძლივობა საშუალოდ 2196 საათია წელიწადში.<br />
<br />
კურორტის ტერიტორია დაფარულია ფიჭვნარით, ხოლო მისი მიდამოები – შერეული ტყით ([[ფიჭვი]], [[რცხილა]], [[ნეკერჩხალი]], [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[თელა]] და სხვ.).<br />
<br />
'''არმხის ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორებია:''' შუა მთის ქვედა სარტყლის ჰავა და სუფთა, აეროიონებითა და ფიტონციდებით გაჯერებული მთის ჰაერი.<br />
<br />
'''არმხის ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორების გამოყენების მეთოდებია:''' ჰაერისა და მზის აბაზანები წელიწადის თბილ პერიოდში, პასიური კლიმატოთერაპია მთელი წლის განმავლობაში.<br />
<br />
'''ჩვენებები არმხიში წასასვლელად:''' დასვენება; [[თხილამურები]]თ სრიალი და ციგურაობა ზამთარში; ანემია; [[ფილტვები]]ს ქრონიკული, არასპეციფიკური და ალერგიული დაავადებები; გულ-სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიები; ნივთიერებათა ცვლისა და ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციური დარღვევები.<br />
<br />
XX საუკუნის 30-70-იან წლებში კურორტზე ტარდებოდა ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმის მქონე ავადმყოფთა მკურნალობა. ამჟამად, აღნიშნული პათოლოგიის მქონე ავადმყოფთა მკურნალობა კურორტ არმხის პირობებში არ ტარდება.<br />
<br />
===== ტურისტული ობიექტები: ===== <br />
კურორტ არმხის მიდამოებში (ქვის ხანის ადამიანის სადგომის ნაკვალევი (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული); სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის დაკრძალვის ნაგებობები (ძვ.წ. II ათასწლეული – ახ.წ. XVII საუკუნე), ქრისტიანული ტაძარი ტყობა-იერდის (VIII-IX საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ ხაირახის მახლობლად; XIV-XVIII საუკუნეებში აშენებული თავდაცვითი კედლები, კოშკური ნაგებობები (საბრძოლო, ნახევრად საბრძოლო და საცხოვრებელი) სოფლებში: ჯარიახში, ოზიკში, ვოლნუშკიში, თარგიმში, ერზიში, ცორში, ლიალახში, მეცხალში და სხვ.; ალბი-ერდის ტაძრის (XVI-XVII საუკუნეები) ნანგრევები სოფელ თარგიმთან; XV-XVII საუკუნეებში მატ-ლომის მთაზე აშენებული წარმართული რელიგიის ტაძრები – „სუსონ-დელა“, „მია- ტერ-დელა“ და „მიატცილი“; ერზის ნაკრძალი-ნასოფლარი; ჯარიახ-ასის მუზეუმი-ნაკრძალი და სხვ.); <br /><br />
ქ. ნაზრანსა და მის მიდამოებში (პალეოლითის (ძვ.წ. XX- XII ათასწლეული) და ნეოლითის (ძვ.წ. VIII-VI ათასწლეული) ადამიანთა სადგომები; ციკლოპური ნაგებობების (ძვ.წ. III-II ათასწლეული) ნარჩენები მდინარე ასის ზემო ტანის რეგიონში; ალანური პერიოდის 5 ნაქალაქარის (ძვ.წ. XX-ახ.წ. XIII საუკუნეები) და 2 დასახლების (V-XIII საუკუნეები) ნაშთები; 1278 წელს მონღოლთა მიერ დამწვარი ალანთა ქალაქ დადაკოვის ნაშთები; ბორგა კაშის მავზოლეუმი (XV საუკუნე); ოვლურგის კოშკის (XIX საუკუნის დასაწყისი) ნანგრევები; რუსული ციხესიმაგრე (1810-1842 წლები); ყოვლადწმიდა სამების მართლმადიდებლური სამლოცველო (XIX საუკუნე); XX საუკუნეში აშენებული მეჩე- თები; მუზეუმები _ ტ. მალსაგოვის მხარეთმცოდნეობის, საბრძოლო და შრო- მითი დიდების და სხვ.; მემორიალი ,,ცხრა კოშკი~ და სხვ.); ქ. ვლადიკავკაზსა და მის მიდამოებში (მართლმადიდებლური ეკლესიები – წინასწარმეტყველი ელიას (XIX საუკუნე) და ყოვლადწმიდისა დედოფლისა ჩვენისა, ღვთისმშობლისა და მარადის ქალწულისა მარიამის შობის (1814 წელი); წმიდა გრიგოლ განმანათლებლის სომხური სამოციქულო ეკლესია (1842-1897 წლები); ლუთერანული ეკლესია (1866 წელი); სუნიტების მეჩეთი (1908 წელი); შიიტების მეჩეთი (XIX საუკუნის 70-იანი წლები); მუზეუმები − ნაციონალური, ისტორიის, არქიტექტურისა და ლიტერატურის (1908 წელი), თერგის ოლქის, მ. ტუგანოვის სახელობის სამხატვრო და კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის ლიტერატურული; რუსული დრამატული თეატრის შენობა (1871-1872 წლები) და სხვ.).<br />
<br />
<br />
== წყარო==<br />
[[მსოფლიო კურორტები და საკურორტო ადგილები: მცირე ენციკლოპედია]]<br />
<br />
[[კატეგორია: კურორტები]]<br />
[[კატეგორია:კურორტები რუსეთში]]<br />
[[კატეგორია:კლიმატური კურორტები]]<br />
[[კატეგორია:სამთო-სათხილამურო კურორტები]]</div>Tkenchoshvili