https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90 2026-04-26T05:06:04Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90&diff=202704&oldid=prev 2023-09-01T08:57:18Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:57, 1 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტერმინი „აქსიომა” პირველად შემოიღო [[არისტოტელე|არისტოტელემ]] და [[მათემატიკა|მათემატიკაში]] შევიდა ძველი [[საბერძნეთი]]ს ფილოსოფოსებისგან. ეს ტერმინი მეცნიერებიდან სასაუბრო ენაშიც დამკვიდრდა, როგორც თავისთავად ცხადი დებულების სინონიმი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტერმინი „აქსიომა” პირველად შემოიღო [[არისტოტელე|არისტოტელემ]] და [[მათემატიკა|მათემატიკაში]] შევიდა ძველი [[საბერძნეთი]]ს ფილოსოფოსებისგან. ეს ტერმინი მეცნიერებიდან სასაუბრო ენაშიც დამკვიდრდა, როგორც თავისთავად ცხადი დებულების სინონიმი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აქსიომის დამოუკიდებლობის ცნება დაიბადა [[მეხუთე პოსტულატი|მეხუთე პოსტულატის]] დამტკიცების მცდელობის პროცესში. პირველსაწყისი ცნებების დამოუკიდებლობის კვლევა მომდინარეობს იტალიურ მათემატიკურ-ლოგიკურ სკოლიდან, რომლის წარმომადგენლები იყვნენ პეანო, პიერი, პადოა და სხვ. აქსიომათა სისტემის სისრულისა და არაწინააღმდეგობრივობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აქსიომის დამოუკიდებლობის ცნება დაიბადა [[მეხუთე პოსტულატი|მეხუთე პოსტულატის]] დამტკიცების მცდელობის პროცესში. პირველსაწყისი ცნებების დამოუკიდებლობის კვლევა მომდინარეობს იტალიურ მათემატიკურ-ლოგიკურ სკოლიდან, რომლის წარმომადგენლები იყვნენ პეანო, პიერი, პადოა და სხვ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აქსიომათა სისტემის სისრულე|</ins>აქსიომათა სისტემის სისრულისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და არაწინააღმდეგობრივობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰილბერტის შრომების შემდეგ (XIX-XX ს. მიჯნაზე) ჩამოყალიბდა შეხედულება, რომლის თანახმად მათემატიკური თეორიის აქსიომები, თავის მხრივ, განსაზღვრავენ ამ თეორიის ელემენტარულ ცნებებს და იმავდროულად ზუსტად და სრულად აღწერენ ამ ცნებებს შორის არსებულ დამოკიდებულებებს. [[<del class="diffchange diffchange-inline">აქსიომათა სისტემის სისრულე</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">აქსიომათა </del>სისტემის <del class="diffchange diffchange-inline">სისრულისა</del>]] და არაწინააღმდეგობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰილბერტის შრომების შემდეგ (XIX-XX ს. მიჯნაზე) ჩამოყალიბდა შეხედულება, რომლის თანახმად მათემატიკური თეორიის აქსიომები, თავის მხრივ, განსაზღვრავენ ამ თეორიის ელემენტარულ ცნებებს და იმავდროულად ზუსტად და სრულად აღწერენ ამ ცნებებს შორის არსებულ დამოკიდებულებებს. <ins class="diffchange diffchange-inline">აქსიომათა </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">სისტემა (მათემატიკური)</ins>|სისტემის]] <ins class="diffchange diffchange-inline">სისრულისა </ins>და არაწინააღმდეგობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აქსიომების დაუმტკიცებლად მიღება არ ნიშნავს პრინციპულად მათ დაუმტკიცებადობას; კერძოდ, აქსიომებად ახალ დებულებათა არჩევისას ძველი აქსიომები შეიძლება დამტკიცდეს, როგორც [[თეორემა|თეორემები]]. ამ გარემოებათა გამო მათ შეიძლება აღარც მოვთხოვოთ თავისთავადი სიცხადე და სიმარტივე, თუ აქსიომების ამორჩევა [[დისციპლინა|დისციპლინის]] დაფუძნების საჭიროებით არ არის ნაკარნახევი. ამიტომ აქსიომების არჩევის დროს გვაქვს გარკვეული თავისუფლება, რაც [[თეორია|თეორიული]], პრაქტიკული, პედაგოგიური თუ სხვა მოსაზრებითაა განპირობებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აქსიომების დაუმტკიცებლად მიღება არ ნიშნავს პრინციპულად მათ დაუმტკიცებადობას; კერძოდ, აქსიომებად ახალ დებულებათა არჩევისას ძველი აქსიომები შეიძლება დამტკიცდეს, როგორც [[თეორემა|თეორემები]]. ამ გარემოებათა გამო მათ შეიძლება აღარც მოვთხოვოთ თავისთავადი სიცხადე და სიმარტივე, თუ აქსიომების ამორჩევა [[დისციპლინა|დისციპლინის]] დაფუძნების საჭიროებით არ არის ნაკარნახევი. ამიტომ აქსიომების არჩევის დროს გვაქვს გარკვეული თავისუფლება, რაც [[თეორია|თეორიული]], პრაქტიკული, პედაგოგიური თუ სხვა მოსაზრებითაა განპირობებული.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90&diff=202702&oldid=prev 2023-09-01T08:36:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:36, 1 სექტემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აქსიომა''' <del class="diffchange diffchange-inline"> − </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">ბერძ</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">axiōma აღიარებული დებულება)</del>, დებულება, რომლის ჭეშმარიტება თავისთავად ცხადია, უეჭველია და დასაბუთება არ სჭირდება. ტერმინი „აქსიომა” პირველად შემოიღო [[არისტოტელე]]<del class="diffchange diffchange-inline">მ </del>და მათემატიკაში შევიდა ძველი <del class="diffchange diffchange-inline">საბერძნეთის </del>ფილოსოფოსებისგან. ეს ტერმინი მეცნიერებიდან სასაუბრო ენაშიც დამკვიდრდა, როგორც თავისთავად ცხადი დებულების სინონიმი. აქსიომას ზოგჯერ პოსტულატს ან პრინციპს უწოდებენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აქსიომა''' (<ins class="diffchange diffchange-inline">''ბერძნ''</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">αξιωμα&#160; – „აღიარება”</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">„აღიარებული დებულება”, „ღირსება”, „პატივისცემა”, „ავტორიტეტი”) – </ins>დებულება, რომლის ჭეშმარიტება თავისთავად ცხადია, უეჭველია და დასაბუთება არ სჭირდება.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტერმინი „აქსიომა” პირველად შემოიღო [[არისტოტელე<ins class="diffchange diffchange-inline">|არისტოტელემ</ins>]] და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მათემატიკა|</ins>მათემატიკაში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შევიდა ძველი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საბერძნეთი]]ს </ins>ფილოსოფოსებისგან. ეს ტერმინი მეცნიერებიდან სასაუბრო ენაშიც დამკვიდრდა, როგორც თავისთავად ცხადი დებულების სინონიმი<ins class="diffchange diffchange-inline">. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">აქსიომის დამოუკიდებლობის ცნება დაიბადა [[მეხუთე პოსტულატი|მეხუთე პოსტულატის]] დამტკიცების მცდელობის პროცესში. პირველსაწყისი ცნებების დამოუკიდებლობის კვლევა მომდინარეობს იტალიურ მათემატიკურ-ლოგიკურ სკოლიდან, რომლის წარმომადგენლები იყვნენ პეანო, პიერი, პადოა და სხვ. აქსიომათა სისტემის სისრულისა და არაწინააღმდეგობრივობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ჰილბერტის შრომების შემდეგ (XIX-XX ს. მიჯნაზე) ჩამოყალიბდა შეხედულება, რომლის თანახმად მათემატიკური თეორიის აქსიომები, თავის მხრივ, განსაზღვრავენ ამ თეორიის ელემენტარულ ცნებებს და იმავდროულად ზუსტად და სრულად აღწერენ ამ ცნებებს შორის არსებულ დამოკიდებულებებს. [[აქსიომათა სისტემის სისრულე|აქსიომათა სისტემის სისრულისა]] და არაწინააღმდეგობის ცნება გაფორმდა ჰილბერტის შრომებში.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">აქსიომების დაუმტკიცებლად მიღება არ ნიშნავს პრინციპულად მათ დაუმტკიცებადობას; კერძოდ, აქსიომებად ახალ დებულებათა არჩევისას ძველი აქსიომები შეიძლება დამტკიცდეს, როგორც [[თეორემა|თეორემები]]. ამ გარემოებათა გამო მათ შეიძლება აღარც მოვთხოვოთ თავისთავადი სიცხადე და სიმარტივე, თუ აქსიომების ამორჩევა [[დისციპლინა|დისციპლინის]] დაფუძნების საჭიროებით არ არის ნაკარნახევი. ამიტომ აქსიომების არჩევის დროს გვაქვს გარკვეული თავისუფლება, რაც [[თეორია|თეორიული]], პრაქტიკული, პედაგოგიური თუ სხვა მოსაზრებითაა განპირობებული.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">დამტკიცებული თეორემა არ შეიძლება ჩაითვალოს აბსოლუტურად ჭეშმარიტად, ვინაიდან მათი ყოველი დამტკიცება ეყრდნობა მიღებულ აქსიომებს</ins>. აქსიომას ზოგჯერ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[პოსტულატი|</ins>პოსტულატს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[პრინციპი (მექანიკაში)|</ins>პრინციპს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>უწოდებენ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">სამშენებლო </del>ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკის </ins>ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მათემატიკა]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მათემატიკური თეორემები]]</ins></div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90&diff=202664&oldid=prev 2023-08-31T10:09:47Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:09, 31 აგვისტო 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკური ტერმინები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკა</ins>]]</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90&diff=155629&oldid=prev 2022-05-10T10:22:56Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;აქსიომა&#039;&#039;&#039; − (ბერძ. axiōma აღიარებული დებულება), დებულება, რომლის ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''აქსიომა''' − (ბერძ. axiōma აღიარებული დებულება), დებულება, რომლის ჭეშმარიტება თავისთავად ცხადია, უეჭველია და დასაბუთება არ სჭირდება. ტერმინი „აქსიომა” პირველად შემოიღო [[არისტოტელე]]მ და მათემატიკაში შევიდა ძველი საბერძნეთის ფილოსოფოსებისგან. ეს ტერმინი მეცნიერებიდან სასაუბრო ენაშიც დამკვიდრდა, როგორც თავისთავად ცხადი დებულების სინონიმი. აქსიომას ზოგჯერ პოსტულატს ან პრინციპს უწოდებენ.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:მათემატიკური ტერმინები]]</div>

Tkenchoshvili