https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98 2026-04-26T03:47:14Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=137456&oldid=prev 2022-01-29T18:43:10Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:43, 29 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჭურჭელი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჭურჭელი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სამეურნეო ჭურჭელი]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სამარილე]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=130461&oldid=prev 2021-11-02T12:45:10Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:45, 2 ნოემბერი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აღამან-ი''' ''(სომხ. Աղաման)'' – ტყავის, მატყლის, ხის ან თიხის სამარილე, რომელიც სომხეთის რიგ რაიონებში დღესაც გამოიყენება. აღამანში ინახავდნენ დაფხვნილ მარილს საკვებისა და საქონლისათვის. ტყავის სამარილე წარმოადგენდა დამუშავებულ თხის ტყავს. ფერადი მატყლის ძაფისგან იქსოვებოდა ოთხკუთხა ფორმის ტომრისებრი სამარილე, რომელსაც ადამიანის ტანისა და კისრის ფორმა ჰქონდა. ხის სამარილე თხის ფიგურის მსგავსი იყო და კისერზე და გავაზე ადამიანის თავები ედგა. თიხის თხისებური სამარილეების თავის ნაწილს ქალის ფიგურა ამკობდა; იყო აგრეთვე ქალის ბიუსტის ფორმის ცხვრისთავიანი სამარილეები, რომლებსაც ნაყოფიერების გამომხატველი ემბლემები ამშვენებდა. იშვიათობას წარმოადგენდა თიხის სტილიზებული სამარილეები ჰერმაფროდიტული სიმბოლოებით. ხისა და თიხის სამარილეებს მკერდისა და მუცლის არეში ღიობი ჰქონდა (ეს უკანასკნელი შედარებით ძველ ნიმუშად მიიჩნევა). იმ რაიონებში, სადაც სამარილეთა აღნიშნული ტიპები ხმარებიდან გავიდა, გამოიყენებოდა თავსახურიანი ქოთნები, რომლებსაც ზოგჯერ რუდიმენტის სახით მკერდის არეში უკეთებდნენ ღიობს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აღამან-ი''' ''(სომხ. Աղաման)'' – ტყავის, მატყლის, ხის ან თიხის სამარილე, რომელიც სომხეთის რიგ რაიონებში დღესაც გამოიყენება. აღამანში ინახავდნენ დაფხვნილ მარილს საკვებისა და საქონლისათვის. ტყავის სამარილე წარმოადგენდა დამუშავებულ თხის ტყავს. ფერადი მატყლის ძაფისგან იქსოვებოდა ოთხკუთხა ფორმის ტომრისებრი სამარილე, რომელსაც ადამიანის ტანისა და კისრის ფორმა ჰქონდა. ხის სამარილე თხის ფიგურის მსგავსი იყო და კისერზე და გავაზე ადამიანის თავები ედგა. თიხის თხისებური სამარილეების თავის ნაწილს ქალის ფიგურა ამკობდა; იყო აგრეთვე ქალის ბიუსტის ფორმის ცხვრისთავიანი სამარილეები, რომლებსაც ნაყოფიერების გამომხატველი ემბლემები ამშვენებდა. იშვიათობას წარმოადგენდა თიხის სტილიზებული სამარილეები ჰერმაფროდიტული სიმბოლოებით. ხისა და თიხის სამარილეებს მკერდისა და მუცლის არეში <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ღიობი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ჰქონდა (ეს უკანასკნელი შედარებით ძველ ნიმუშად მიიჩნევა). იმ რაიონებში, სადაც სამარილეთა აღნიშნული ტიპები ხმარებიდან გავიდა, გამოიყენებოდა თავსახურიანი ქოთნები, რომლებსაც ზოგჯერ რუდიმენტის სახით მკერდის არეში უკეთებდნენ ღიობს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაღნიშნულის გარდა, სომხეთში გავრცელებულ ქალის ფიგურის მქონე კერამიკულ სამარილეს გრძელი და ფართო ქვედატანითა და შედარებით მოკლე წინსაფარით, ტრადიციული თავსაბურავით, ჰქონდა თვალი და ცხვირი, მკერდის არეში, მრგვალი ბურთულების სახით, ძეძუები ესხდა; კისერს თეთრი ფაიფურის წვრილი ნატეხებისაგან შედგენილი ყელსაბამი ამკობდა, გადაჯვარედინებულ ხელებს კი – ნაძერწი სამაჯურები. სამარილის მკერდისა და ტანის ქვედა ნაწილი მოხატული იყო სიცოცხლის ხის მოტივებით; კორპუსის შუა ნაწილში ჰქონდა მარილის ჩასაყრელ-ამოსაღები დაახლოებით 6, 5 სმ-ის ღიობი (მიიჩნევენ საშვილოსნოს სიმბოლოდ).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაღნიშნულის გარდა, სომხეთში გავრცელებულ ქალის ფიგურის მქონე კერამიკულ სამარილეს გრძელი და ფართო ქვედატანითა და შედარებით მოკლე წინსაფარით, ტრადიციული თავსაბურავით, ჰქონდა თვალი და ცხვირი, მკერდის არეში, მრგვალი ბურთულების სახით, ძეძუები ესხდა; კისერს თეთრი ფაიფურის წვრილი ნატეხებისაგან შედგენილი ყელსაბამი ამკობდა, გადაჯვარედინებულ ხელებს კი – ნაძერწი სამაჯურები. სამარილის მკერდისა და ტანის ქვედა ნაწილი მოხატული იყო სიცოცხლის ხის მოტივებით; კორპუსის შუა ნაწილში ჰქონდა მარილის ჩასაყრელ-ამოსაღები დაახლოებით 6, 5 სმ-ის ღიობი (მიიჩნევენ საშვილოსნოს სიმბოლოდ).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=71245&oldid=prev 2018-12-19T12:35:41Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:35, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჭურჭელი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჭურჭელი]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=27616&oldid=prev 2017-07-26T06:07:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:07, 26 ივლისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">მითოლოგია]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ჭურჭელი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:სომხური მითები]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:მითოსური ნივთები‏‎</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=27615&oldid=prev 2017-07-26T06:05:34Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:05, 26 ივლისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხური მითები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მითოსური ნივთები‏‎]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=27406&oldid=prev 2017-07-18T10:21:57Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;აღამან-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(სომხ. Աղաման)&#039;&#039; – ტყავის, მატყლის, ხის ან თიხის სამარ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''აღამან-ი''' ''(სომხ. Աղաման)'' – ტყავის, მატყლის, ხის ან თიხის სამარილე, რომელიც სომხეთის რიგ რაიონებში დღესაც გამოიყენება. აღამანში ინახავდნენ დაფხვნილ მარილს საკვებისა და საქონლისათვის. ტყავის სამარილე წარმოადგენდა დამუშავებულ თხის ტყავს. ფერადი მატყლის ძაფისგან იქსოვებოდა ოთხკუთხა ფორმის ტომრისებრი სამარილე, რომელსაც ადამიანის ტანისა და კისრის ფორმა ჰქონდა. ხის სამარილე თხის ფიგურის მსგავსი იყო და კისერზე და გავაზე ადამიანის თავები ედგა. თიხის თხისებური სამარილეების თავის ნაწილს ქალის ფიგურა ამკობდა; იყო აგრეთვე ქალის ბიუსტის ფორმის ცხვრისთავიანი სამარილეები, რომლებსაც ნაყოფიერების გამომხატველი ემბლემები ამშვენებდა. იშვიათობას წარმოადგენდა თიხის სტილიზებული სამარილეები ჰერმაფროდიტული სიმბოლოებით. ხისა და თიხის სამარილეებს მკერდისა და მუცლის არეში ღიობი ჰქონდა (ეს უკანასკნელი შედარებით ძველ ნიმუშად მიიჩნევა). იმ რაიონებში, სადაც სამარილეთა აღნიშნული ტიპები ხმარებიდან გავიდა, გამოიყენებოდა თავსახურიანი ქოთნები, რომლებსაც ზოგჯერ რუდიმენტის სახით მკერდის არეში უკეთებდნენ ღიობს.<br /> <br /> ზემოაღნიშნულის გარდა, სომხეთში გავრცელებულ ქალის ფიგურის მქონე კერამიკულ სამარილეს გრძელი და ფართო ქვედატანითა და შედარებით მოკლე წინსაფარით, ტრადიციული თავსაბურავით, ჰქონდა თვალი და ცხვირი, მკერდის არეში, მრგვალი ბურთულების სახით, ძეძუები ესხდა; კისერს თეთრი ფაიფურის წვრილი ნატეხებისაგან შედგენილი ყელსაბამი ამკობდა, გადაჯვარედინებულ ხელებს კი – ნაძერწი სამაჯურები. სამარილის მკერდისა და ტანის ქვედა ნაწილი მოხატული იყო სიცოცხლის ხის მოტივებით; კორპუსის შუა ნაწილში ჰქონდა მარილის ჩასაყრელ-ამოსაღები დაახლოებით 6, 5 სმ-ის ღიობი (მიიჩნევენ საშვილოსნოს სიმბოლოდ).<br /> <br /> ზოგიერთი მკვლევარი ქალის მსგავს სამარილე – სტატუეტებს წარსულში სომხეთში გავრცელებულ ქალის [[კულტი|კულტს]] უკავშირებს (ს. ლისიციანი), სხვათა აზრით, სამარილეები ქრისტიანული [[რელიგია|რელიგიისაგან]] დევნილი, წმ. მარიამით ჩანაცვლებული ქალღმერთის – [[ანაჰითი|ანაჰიტის]] – კონსპირირებულ სტატუეტებს წარმოადგენენ. ფაქტია, რომ სამარილის კულტი საკუთრივ მარილის კულტს უკავშირდება. მარილის განსაკუთრებულმა მნიშვნელობამ და დეფიციტურობამ ადამიანი მის თაყვანისცემამდე მიიყვანა. უნდა ითქვას, რომ სომხებს ძველთაგანვე ჩვეულებად ჰქონდათ ახალშობილისათვის მარილი მოეყარათ და ასე ჰყოლოდათ 24-40 საათი, რაც ბავშვის განათვლად ითვლებოდა. მარილითვე „განიწმინდებოდნენ“ მშობიარენი და ბებია-ქალები; მარილით „განბანდნენ“ იმ საგნებს, რომლებსაც პირველად ეხებოდნენ; გადატანითი მნიშვნელობით „მარილი“ ეწოდებოდა ქვედა საცვლის იმ ნაწილს, რომელიც კტეისსა და პენისს ეხებოდა, რაც მის ნაყოფიერების ძალაზე მიანიშნებს. ამიტომ შემთხვევითი არ არის მარილი და სამარილე ნაყოფიერების მფარველ ქალღვთაებას – ანაჰიტს – დაუკავშირდა.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Бдоян В. Армянские солонки с фигурой женщиныб как конспирация статуй богини Анаhит // მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის/XVI-XVII, 1972; <br /> * Лисициан С. Д. Очерки этнографии дореволюционной Армении // КЭС. I. М., 1955.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017<br /> <br /> <br /> <br /> [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:სომხური მითები]]</div>

Echelidze