https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%95%E1%83%90 2026-04-26T17:41:36Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%95%E1%83%90&diff=60204&oldid=prev 2018-08-02T11:45:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:45, 2 აგვისტო 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ა-ცუნჷჰვა''' ''(აფხ. Ацуныҳәа)'' – საერთო სასოფლო [[ლოცვა]], რომელსაც აფხაზები დიდი გვალვების დროს წვიმის გამოთხოვის მიზნით</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ა-ცუნჷჰვა''' ''(აფხ. Ацуныҳәа)'' – საერთო სასოფლო [[ლოცვა]], რომელსაც <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აფხაზები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>დიდი გვალვების დროს წვიმის გამოთხოვის მიზნით</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ასრულებდნენ. მთელი სოფელი (ქალებისა და ბავშვების გამოკლებით) მდინარისპირზე შეიკრიბებოდა და მსხვერპლშეწირვას გამართავდა: სამსხვერპლო ცხოველს (ხარს) თავს აღმოსავლეთისკენ მიუქცევდნენ, ზურგს – ჩრდილოეთისკენ (ზოგან ხარს წმინდა ხეს შემოატარებდნენ) და დაკვლის წინ სოფლის</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ასრულებდნენ. მთელი სოფელი (ქალებისა და ბავშვების გამოკლებით) მდინარისპირზე შეიკრიბებოდა და მსხვერპლშეწირვას გამართავდა: სამსხვერპლო ცხოველს (ხარს) თავს აღმოსავლეთისკენ მიუქცევდნენ, ზურგს – ჩრდილოეთისკენ (ზოგან ხარს წმინდა ხეს შემოატარებდნენ) და დაკვლის წინ სოფლის</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უხუცესი მამაკაცები (სამი, ხუთი ან შვიდი) უზენაესის ([[ანცვა]]ს) ან ჭექა-ქუხილის ღვთაების, [[აფი]]ს, სახელზე ლოცვას აღავლენდნენ: ღმერთს წვიმის გამოგზავნასა და სოფლისთვის კეთილდღეობის მოტანას შესთხოვდნენ. ზვარაკის დაკვლისა და ხორცის მოხარშვის შემდეგ, მლოცველები გულღვიძლწამოცმული შამფურითა და ჭიქა-ღვინით ხელში კვლავ დაილოცებოდნენ. მსხვერპლშეწირვის დასრულებისთანავე მრევლი „ანცვარაშვას“ (ღმერთის სიმღერას), „აფრაშვას“ (აფის სიმღერას), „აერგაშვას“ ([[აერგი]]ს სიმღერას) ან ე.წ. „[[ათლარ ჩოფა]]ს“ იტყოდა. შემდეგ</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უხუცესი მამაკაცები (სამი, ხუთი ან შვიდი) უზენაესის ([[ანცვა]]ს) ან ჭექა-ქუხილის ღვთაების, [[აფი]]ს, სახელზე ლოცვას აღავლენდნენ: ღმერთს წვიმის გამოგზავნასა და სოფლისთვის კეთილდღეობის მოტანას შესთხოვდნენ. ზვარაკის დაკვლისა და ხორცის მოხარშვის შემდეგ, მლოცველები გულღვიძლწამოცმული შამფურითა და ჭიქა-ღვინით ხელში კვლავ დაილოცებოდნენ. მსხვერპლშეწირვის დასრულებისთანავე მრევლი „ანცვარაშვას“ (ღმერთის სიმღერას), „აფრაშვას“ (აფის სიმღერას), „აერგაშვას“ ([[აერგი]]ს სიმღერას) ან ე.წ. „[[ათლარ ჩოფა]]ს“ იტყოდა. შემდეგ</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%B0%E1%83%95%E1%83%90&diff=60169&oldid=prev 2018-08-02T10:58:30Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ა-ცუნჷჰვა&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(აფხ. Ацуныҳәа)&#039;&#039; – საერთო სასოფლო <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%90" title="ლოცვა">ლოცვა</a>, რომელსაც ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ა-ცუნჷჰვა''' ''(აფხ. Ацуныҳәа)'' – საერთო სასოფლო [[ლოცვა]], რომელსაც აფხაზები დიდი გვალვების დროს წვიმის გამოთხოვის მიზნით<br /> ასრულებდნენ. მთელი სოფელი (ქალებისა და ბავშვების გამოკლებით) მდინარისპირზე შეიკრიბებოდა და მსხვერპლშეწირვას გამართავდა: სამსხვერპლო ცხოველს (ხარს) თავს აღმოსავლეთისკენ მიუქცევდნენ, ზურგს – ჩრდილოეთისკენ (ზოგან ხარს წმინდა ხეს შემოატარებდნენ) და დაკვლის წინ სოფლის<br /> უხუცესი მამაკაცები (სამი, ხუთი ან შვიდი) უზენაესის ([[ანცვა]]ს) ან ჭექა-ქუხილის ღვთაების, [[აფი]]ს, სახელზე ლოცვას აღავლენდნენ: ღმერთს წვიმის გამოგზავნასა და სოფლისთვის კეთილდღეობის მოტანას შესთხოვდნენ. ზვარაკის დაკვლისა და ხორცის მოხარშვის შემდეგ, მლოცველები გულღვიძლწამოცმული შამფურითა და ჭიქა-ღვინით ხელში კვლავ დაილოცებოდნენ. მსხვერპლშეწირვის დასრულებისთანავე მრევლი „ანცვარაშვას“ (ღმერთის სიმღერას), „აფრაშვას“ (აფის სიმღერას), „აერგაშვას“ ([[აერგი]]ს სიმღერას) ან ე.წ. „[[ათლარ ჩოფა]]ს“ იტყოდა. შემდეგ<br /> ყველა მლოცველს სამსხვერპლო ხორცს გაუნაწილებდნენ (ავადმყოფებს სახლში გაუგზავნიდნენ); ირჩევდნენ მომავალი მსხვერპლშეწირვის ხელმძღვანელებს, რომელთა შორის უფროსს „[[არაჰახუ]]ს“ გადასცემდნენ.<br /> <br /> „ა-ცუ-ნიჰვა“ შედგენილი ტერმინია, რომლის მეორე სეგმენტი — „ნიჰვა“ მიღებულია სიტყვისაგან „ა-ნჷჰიარა“ (ლოცვა); რაც შეეხება პირველ ელემენტს (ა-ცუ), მასში აფხაზი სპეციალისტები ხედავენ იმავე ფორმას, რომელიც დაცულია ტერმინებში „ა-ცუბჟარა“ (სასოფლო გზა), „ა-ცუთა“ (მიტოვებული სამოსახლო) და „ა-ცუს“ განიხილავენ როგორც „სოფლის“ აღმნიშვნელ ცნებას. ამ მოსაზრებას საეჭვოს ხდის ის გარემოება, რომ აფხაზურ<br /> ენაში სიტყვა „ა-ცუ“ სოფლის მნიშვნელობით ცალკე არ გვხვდება (აფხაზურად სოფელს ა-ქჷთა ჰქვია). როგორც ჩანს, ტერმინის ასეთ გაგებას საფუძვლად უდევს ის ფაქტი, რომ „აცუნიჰვა“ არის საერთო სასოფლო (სათემო) ლოცვა. „ა-ცუნიჰვა“ რომ „სოფლის ლოცვას“ ნიშნავდეს, მაშინ ამ ტერმინით უნდა იყოს სახელდებული აფხაზური საწესჩვეულებო პრაქტიკიდან ცნობილი სხვა სათემო ლოცვებიც. არცერთ მსხვერპლშეწირვასა და ლოცვას<br /> (მაგ., ეპიდემიებთან ან გახშირებულ სიკვდილიანობასთან დაკავშირებულს), რომელშიც მთელი სოფელი (თემი) მონაწილეობს, აფხაზები „ა-ცუნიჰვას“ არ უწოდებენ, გარდა გვალვის საწინააღმდეგო ლოცვისა. <br /> <br /> გვალვების შემთხვევებში წვიმის გამოთხოვის მიზნით აფხაზურის მსგავსი მსხვერპლშეწირვის ჩატარება და ჭექა-ქუხილის ღვთაებისათვის ლოცვა [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხთა პრაქტიკაში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო, მაგრამ ტერმინ „ა-ცუნიჰვას“ გაგებისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მეგრელებში დამოწმებული იდენტური სათემო ლოცვა — ცჷმხვა [„ცის ლოცვა“ ან „წვიმის ლოცვა“ (მეგრ. ცჷ შეიძლება გავიგოთ როგორც „ცა“ და როგორც „წვიმა“, „წყალი“ (შდრ. „ცჷ მუწენს“ — წვენი, სითხე გასდის, — იტყვიან მწიფე ხილზე)], რომელიც, ყოველმიზეზგარეშე, ხუთშაბათს ანუ ცის დღეს (მეგრ. „ცაშხა“) იმართებოდა. „აცუნიჰვასა“ და „ცჷმხვას“ მატერიალური და სემანტიკური სიახლოვე მიუთითებს ამ ტერმინთა ნათესაობაზე.<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> А. Веденский. Религиозные верования абхазцев // ССКГ. Тф., 1871. Вып. V; <br /> Н.С. Джанашия. Статьи по этнографии Абхазии. Сух., 1960; <br /> Ш.Д. Инал-Ипа. Абхазы. (историко-этнографические очерки). Сух., 1965.<br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ამინდის მართვის რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</div>

Echelidze