https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94აწყურის ციხე - რედაქტირების ისტორია2026-04-28T01:42:56Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=225650&oldid=prevTkenchoshvili 09:44, 9 მაისი 2024-ზე2024-05-09T09:44:59Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:44, 9 მაისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს [[სამცხე|სამცხეში]], ახალციხის მუნიციპალიტეტში, [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ [[აწყური (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)|აწყურთან]], ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს [[სამცხე|სამცხეში]], ახალციხის მუნიციპალიტეტში, [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ [[აწყური (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)|აწყურთან]], ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მესხეთი|</ins>მესხეთ<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჯავახეთი|</ins>ჯავახეთთან<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, აწყური ბევრჯერ გამხდარა უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ [[ქართველები|ქართველთა]] გმირული [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ასპარეზი და მრავალი თავდასხმისათვის გაუძლია.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, აწყური ბევრჯერ გამხდარა უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ [[ქართველები|ქართველთა]] გმირული [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ასპარეზი და მრავალი თავდასხმისათვის გაუძლია.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=224025&oldid=prevTkenchoshvili 16:01, 23 აპრილი 2024-ზე2024-04-23T16:01:49Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:01, 23 აპრილი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixe.JPG|thumb|აწყურის ციხე]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixe.JPG|thumb|აწყურის ციხე]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს სამცხეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ [[აწყური (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)|აწყურთან]], ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სამცხე|</ins>სამცხეში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მტკვარი|</ins>მტკვრის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ [[აწყური (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)|აწყურთან]], ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=214797&oldid=prevTkenchoshvili 12:11, 24 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-24T12:11:40Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:11, 24 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixe.JPG|thumb|აწყურის ციხე]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixe.JPG|thumb|აწყურის ციხე]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს სამცხეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ აწყურთან, ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle),  XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს სამცხეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აწყური (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)|</ins>აწყურთან<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=163518&oldid=prevTkenchoshvili 12:58, 26 აგვისტო 2022-ზე2022-08-26T12:58:07Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:58, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1259-1260 წლებში, მეფე დავით ულუ მონღოლებთან დამარცხების შემდეგ, როცა ის თავშესაფრად სამცხეს გადავიდა, ილხანთა საყაენოს (ჰულაგუიდური ირანი) ამირა არღუნი ამ მხარეს შეესია და აყწურის ციხე ააოხრა. XIII საუკუნის ბოლოს მომხდარმა მიწისძვრამ სხვა ციხეებთან ერთად აწყურიც დაანგრია, მაგრამ მალევე აღადგინეს, როგორც მესხეთის მთავარი სამლოცველო. 1477 წელს მესხეთი (მათ შორის აწყურის ციხეც) ირანის შაჰმა უზუნჰასანმა დაარბია. იგივე გაიმეორა 1486 წელს ირანის შაჰმა იაყუბ ყაენმა, რომელმაც უამრავი ტყვე წაასხა ირანს და ნადავლის სახით მთელ საქართველოში განთქმული სასწაულთმოქმედი ღვთისმშობლის ხატიც წაიღო. სამცხის მთავარს მანუჩარ ათაბაგს ამ ხატის აწყურში დასაბრუნებლად დიდძალი [[ვერცხლი]] გადაუხდია. XVI საუკუნის 40-იან წლებში ციხე [[ოსმალეთის იმპერია]]მ დაიპყრო. 1546 წელს იმერეთის მეფე [[ბაგრატ III]]-მ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი [[იმერეთი|იმერეთში]] გადააბრძანა. 1770 წელს აწყურის ციხეს რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქარი შემოეწყო, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა (რუსმა [[გენერალი|გენერალმა]] ტოტლებენმა ბრძოლის დროს მოღალატურად მიატოვა [[ერეკლე II]]. 1829 წლის 2 სექტემბრის [[ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებები|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების]] დადების შემდეგ აწყური, ახალციხის საფაშოს ნაწილთან ერთად, კვლავ შემოუერთდა საქართველოს ([[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ფარგლებში) და განთავისუფლდა ოსმალთა ბატონობისაგან.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1259-1260 წლებში, მეფე დავით ულუ მონღოლებთან დამარცხების შემდეგ, როცა ის თავშესაფრად სამცხეს გადავიდა, ილხანთა საყაენოს (ჰულაგუიდური ირანი) ამირა არღუნი ამ მხარეს შეესია და აყწურის ციხე ააოხრა. XIII საუკუნის ბოლოს მომხდარმა მიწისძვრამ სხვა ციხეებთან ერთად აწყურიც დაანგრია, მაგრამ მალევე აღადგინეს, როგორც მესხეთის მთავარი სამლოცველო. 1477 წელს მესხეთი (მათ შორის აწყურის ციხეც) ირანის შაჰმა უზუნჰასანმა დაარბია. იგივე გაიმეორა 1486 წელს ირანის შაჰმა იაყუბ ყაენმა, რომელმაც უამრავი ტყვე წაასხა ირანს და ნადავლის სახით მთელ საქართველოში განთქმული სასწაულთმოქმედი ღვთისმშობლის ხატიც წაიღო. სამცხის მთავარს მანუჩარ ათაბაგს ამ ხატის აწყურში დასაბრუნებლად დიდძალი [[ვერცხლი]] გადაუხდია. XVI საუკუნის 40-იან წლებში ციხე [[ოსმალეთის იმპერია]]მ დაიპყრო. 1546 წელს იმერეთის მეფე [[ბაგრატ III]]-მ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი [[იმერეთი|იმერეთში]] გადააბრძანა. 1770 წელს აწყურის ციხეს რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქარი შემოეწყო, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა (რუსმა [[გენერალი|გენერალმა]] ტოტლებენმა ბრძოლის დროს მოღალატურად მიატოვა [[ერეკლე II]]. 1829 წლის 2 სექტემბრის [[ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებები|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების]] დადების შემდეგ აწყური, ახალციხის საფაშოს ნაწილთან ერთად, კვლავ შემოუერთდა საქართველოს ([[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ფარგლებში) და განთავისუფლდა ოსმალთა ბატონობისაგან.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხე აღმართულია უზარმაზარ კლდეზე, საიდანც თავს დაჰყურებს და აკონტროლებს მთელ მიდამოს. უდავოა, რომ მშენებლებმა მოხერხებულად გამოიყენეს მაღალი და ძნელად მისადგომი კლდოვანი რელიეფი და შექმნეს სამშენებლო თვალსაზრისით რთული და მტრისთვის ძნელად ასაღები ნაგებობა. ციხეში შესვლა კლდეში გამოკვეთილი ვიწრო გვირაბით შეიძლებოდა. შიგა ნაგებობა იმდენად ძნელად მისადგომი იყო, რომ მტერი გვირაბში შეჭრის შემდეგაც ვერ დაიმორჩილებდა ადვილად. კლდეებთან შერწყმული ციხის კედლები ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებენ მნახველზე, თითქოს ისინი ბუნებრივი, განუყოფელი ნაწილებია და ძნელი გასაგებიც კია, როგორ მოახერხეს ძველმა კირითხუროს ოსტატებმა ასეთი ამოცანის პრაქტიკული გადაწყვეტა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხე აღმართულია უზარმაზარ კლდეზე, საიდანც თავს დაჰყურებს და აკონტროლებს მთელ მიდამოს. უდავოა, რომ მშენებლებმა მოხერხებულად გამოიყენეს მაღალი და ძნელად მისადგომი კლდოვანი რელიეფი და შექმნეს სამშენებლო თვალსაზრისით რთული და მტრისთვის ძნელად ასაღები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაგებობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. ციხეში შესვლა კლდეში გამოკვეთილი ვიწრო გვირაბით შეიძლებოდა. შიგა ნაგებობა იმდენად ძნელად მისადგომი იყო, რომ მტერი გვირაბში შეჭრის შემდეგაც ვერ დაიმორჩილებდა ადვილად. კლდეებთან შერწყმული ციხის კედლები ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებენ მნახველზე, თითქოს ისინი ბუნებრივი, განუყოფელი ნაწილებია და ძნელი გასაგებიც კია, როგორ მოახერხეს ძველმა კირითხუროს ოსტატებმა ასეთი ამოცანის პრაქტიკული გადაწყვეტა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხედან ოდნავ მოცილებით მდებარე [[აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი|აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარი]] პრაქტიკულად დანგრეულია. იგი თავის დროზე მთელ საქართველოში უდიდესი იყო ფართობის მხრივ (თვით [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველს]] ჭარბობდა. ამჟამად [[გუმბათი]] და [[კამარა|კამარები]] ჩამოქცეულია, კედლების გარე [[პერანგი (არქიტექტურა)|პერანგი]] შემოძარცულია და სხვ. საბედნიეროდ გადარჩენილია კედლების გარე რელიეფების ნაწილი, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კუთხეების მორთულობა, კედლის შიდა [[სვეტი|სვეტები]] ბურთულებიანი თავსამკაულებით და სხვ.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხედან ოდნავ მოცილებით მდებარე [[აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი|აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარი]] პრაქტიკულად დანგრეულია. იგი თავის დროზე მთელ საქართველოში უდიდესი იყო ფართობის მხრივ (თვით [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველს]] ჭარბობდა. ამჟამად [[გუმბათი]] და [[კამარა|კამარები]] ჩამოქცეულია, კედლების გარე [[პერანგი (არქიტექტურა)|პერანგი]] შემოძარცულია და სხვ. საბედნიეროდ გადარჩენილია კედლების გარე რელიეფების ნაწილი, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კუთხეების მორთულობა, კედლის შიდა [[სვეტი|სვეტები]] ბურთულებიანი თავსამკაულებით და სხვ.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=158606&oldid=prevTkenchoshvili 12:18, 9 ივნისი 2022-ზე2022-06-09T12:18:05Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:18, 9 ივნისი 2022-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, აწყური ბევრჯერ გამხდარა უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ [[ქართველები|ქართველთა]] გმირული [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ასპარეზი და მრავალი თავდასხმისათვის გაუძლია.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიის ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, აწყური ბევრჯერ გამხდარა უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ [[ქართველები|ქართველთა]] გმირული [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ასპარეზი და მრავალი თავდასხმისათვის გაუძლია.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixis mortuloba.JPG|thumb|ტაძრის საკურთხევლის მორთულობები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Awyuris cixis mortuloba.JPG|thumb|ტაძრის საკურთხევლის მორთულობები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>1259-1260 წლებში, მეფე დავით ულუ მონღოლებთან დამარცხების შემდეგ, როცა ის თავშესაფრად სამცხეს გადავიდა, ილხანთა საყაენოს (ჰულაგუიდური ირანი) ამირა არღუნი ამ მხარეს შეესია და აყწურის ციხე ააოხრა. XIII საუკუნის ბოლოს მომხდარმა მიწისძვრამ სხვა ციხეებთან ერთად აწყურიც დაანგრია, მაგრამ მალევე აღადგინეს, როგორც მესხეთის მთავარი სამლოცველო. 1477 წელს მესხეთი (მათ შორის აწყურის ციხეც) ირანის შაჰმა უზუნჰასანმა დაარბია. იგივე გაიმეორა 1486 წელს ირანის შაჰმა იაყუბ ყაენმა, რომელმაც უამრავი ტყვე წაასხა ირანს და ნადავლის სახით მთელ საქართველოში განთქმული სასწაულთმოქმედი ღვთისმშობლის ხატიც წაიღო. სამცხის მთავარს მანუჩარ ათაბაგს ამ ხატის აწყურში დასაბრუნებლად დიდძალი ვერცხლი გადაუხდია. XVI საუკუნის 40-იან წლებში ციხე [[ოსმალეთის იმპერია]]მ დაიპყრო. 1546 წელს იმერეთის მეფე [[ბაგრატ III]]-მ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი [[იმერეთი|იმერეთში]] გადააბრძანა. 1770 წელს აწყურის ციხეს რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქარი შემოეწყო, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა (რუსმა [[გენერალი|გენერალმა]] ტოტლებენმა ბრძოლის დროს მოღალატურად მიატოვა [[ერეკლე II]]. 1829 წლის 2 სექტემბრის [[ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებები|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების]] დადების შემდეგ აწყური, ახალციხის საფაშოს ნაწილთან ერთად, კვლავ შემოუერთდა საქართველოს ([[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ფარგლებში) და განთავისუფლდა ოსმალთა ბატონობისაგან.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>1259-1260 წლებში, მეფე დავით ულუ მონღოლებთან დამარცხების შემდეგ, როცა ის თავშესაფრად სამცხეს გადავიდა, ილხანთა საყაენოს (ჰულაგუიდური ირანი) ამირა არღუნი ამ მხარეს შეესია და აყწურის ციხე ააოხრა. XIII საუკუნის ბოლოს მომხდარმა მიწისძვრამ სხვა ციხეებთან ერთად აწყურიც დაანგრია, მაგრამ მალევე აღადგინეს, როგორც მესხეთის მთავარი სამლოცველო. 1477 წელს მესხეთი (მათ შორის აწყურის ციხეც) ირანის შაჰმა უზუნჰასანმა დაარბია. იგივე გაიმეორა 1486 წელს ირანის შაჰმა იაყუბ ყაენმა, რომელმაც უამრავი ტყვე წაასხა ირანს და ნადავლის სახით მთელ საქართველოში განთქმული სასწაულთმოქმედი ღვთისმშობლის ხატიც წაიღო. სამცხის მთავარს მანუჩარ ათაბაგს ამ ხატის აწყურში დასაბრუნებლად დიდძალი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ვერცხლი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გადაუხდია. XVI საუკუნის 40-იან წლებში ციხე [[ოსმალეთის იმპერია]]მ დაიპყრო. 1546 წელს იმერეთის მეფე [[ბაგრატ III]]-მ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი [[იმერეთი|იმერეთში]] გადააბრძანა. 1770 წელს აწყურის ციხეს რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქარი შემოეწყო, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა (რუსმა [[გენერალი|გენერალმა]] ტოტლებენმა ბრძოლის დროს მოღალატურად მიატოვა [[ერეკლე II]]. 1829 წლის 2 სექტემბრის [[ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებები|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების]] დადების შემდეგ აწყური, ახალციხის საფაშოს ნაწილთან ერთად, კვლავ შემოუერთდა საქართველოს ([[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ფარგლებში) და განთავისუფლდა ოსმალთა ბატონობისაგან.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხე აღმართულია უზარმაზარ კლდეზე, საიდანც თავს დაჰყურებს და აკონტროლებს მთელ მიდამოს. უდავოა, რომ მშენებლებმა მოხერხებულად გამოიყენეს მაღალი და ძნელად მისადგომი კლდოვანი რელიეფი და შექმნეს სამშენებლო თვალსაზრისით რთული და მტრისთვის ძნელად ასაღები ნაგებობა. ციხეში შესვლა კლდეში გამოკვეთილი ვიწრო გვირაბით შეიძლებოდა. შიგა ნაგებობა იმდენად ძნელად მისადგომი იყო, რომ მტერი გვირაბში შეჭრის შემდეგაც ვერ დაიმორჩილებდა ადვილად. კლდეებთან შერწყმული ციხის კედლები ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებენ მნახველზე, თითქოს ისინი ბუნებრივი, განუყოფელი ნაწილებია და ძნელი გასაგებიც კია, როგორ მოახერხეს ძველმა კირითხუროს ოსტატებმა ასეთი ამოცანის პრაქტიკული გადაწყვეტა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციხე აღმართულია უზარმაზარ კლდეზე, საიდანც თავს დაჰყურებს და აკონტროლებს მთელ მიდამოს. უდავოა, რომ მშენებლებმა მოხერხებულად გამოიყენეს მაღალი და ძნელად მისადგომი კლდოვანი რელიეფი და შექმნეს სამშენებლო თვალსაზრისით რთული და მტრისთვის ძნელად ასაღები ნაგებობა. ციხეში შესვლა კლდეში გამოკვეთილი ვიწრო გვირაბით შეიძლებოდა. შიგა ნაგებობა იმდენად ძნელად მისადგომი იყო, რომ მტერი გვირაბში შეჭრის შემდეგაც ვერ დაიმორჩილებდა ადვილად. კლდეებთან შერწყმული ციხის კედლები ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებენ მნახველზე, თითქოს ისინი ბუნებრივი, განუყოფელი ნაწილებია და ძნელი გასაგებიც კია, როგორ მოახერხეს ძველმა კირითხუროს ოსტატებმა ასეთი ამოცანის პრაქტიკული გადაწყვეტა.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=155662&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: აწყურის ციხე '''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle), XI ...2022-05-10T11:40:02Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Awyuris_cixe.JPG" title="ფაილი:Awyuris cixe.JPG">აწყურის ციხე</a> '''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle), XI ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Awyuris cixe.JPG|thumb|აწყურის ციხე]]<br />
'''აწყურის ციხე''' − (ინგლ. Atskuri Castle), XI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე. მდებარეობს სამცხეში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სოფელ აწყურთან, ბორჯომიდან 30 კილომეტრში.<br />
[[ფაილი:Awyuris Rvtismshoblis xati.JPG|thumb|მარცხნივ|[[აწყურის ღვთისმშობლის კარედი ხატი|აწყურის ღვთისმშობლის ხატი]]]]<br />
შუა საუკუნეებში აწყურის ციხე დიდ როლს თამაშობდა [[საქართველო]]ს ცხოვრებაში. ისტორიულ წყაროებში ქალაქი აწყური IX საუკუნიდან მოიხსენიება. ის გუარამ მამფალის საკუთრება იყო, მთელ მესხეთ-ჯავახეთთან ერთად. აქ მდებარეობდა სახელგანთქმული აწყურის საეპისკოპოსო კათედრა, რომლის დაარსებაც, სავარაუდოდ, VIII-IX საუკუნეში უნდა მომხდარი. გუარამის ძის ნასრის დაღუპვის შემდეგ ამ მხარეს და ციხე-ქალაქს ტაოელი [[ბაგრატიონები]] ეპატრონებიან, ხოლო საუკუნის შემდეგ ის საქართველოს მეფეების მფობელობაში გადადის. XIII-XVI საუკუნეებში აწყური სამცხის მთავრების ჯაყელების ხელშია, რომელთა შემდეგ, XVI საუკუნის ბოლოდან XIX სა-უკუნის 30-იან წლებამდე, სამცხე-საათაბაგოში თურქები ბატონობენ. მხოლოდ 1828 წელს დაუბრუნდა ეს ძირძველი მხარე, აწყურის ციხესთან ერთად, საქართველოს.<br />
<br />
ისტორიის ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, აწყური ბევრჯერ გამხდარა უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ [[ქართველები|ქართველთა]] გმირული [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ასპარეზი და მრავალი თავდასხმისათვის გაუძლია.<br />
[[ფაილი:Awyuris cixis mortuloba.JPG|thumb|ტაძრის საკურთხევლის მორთულობები]]<br />
1259-1260 წლებში, მეფე დავით ულუ მონღოლებთან დამარცხების შემდეგ, როცა ის თავშესაფრად სამცხეს გადავიდა, ილხანთა საყაენოს (ჰულაგუიდური ირანი) ამირა არღუნი ამ მხარეს შეესია და აყწურის ციხე ააოხრა. XIII საუკუნის ბოლოს მომხდარმა მიწისძვრამ სხვა ციხეებთან ერთად აწყურიც დაანგრია, მაგრამ მალევე აღადგინეს, როგორც მესხეთის მთავარი სამლოცველო. 1477 წელს მესხეთი (მათ შორის აწყურის ციხეც) ირანის შაჰმა უზუნჰასანმა დაარბია. იგივე გაიმეორა 1486 წელს ირანის შაჰმა იაყუბ ყაენმა, რომელმაც უამრავი ტყვე წაასხა ირანს და ნადავლის სახით მთელ საქართველოში განთქმული სასწაულთმოქმედი ღვთისმშობლის ხატიც წაიღო. სამცხის მთავარს მანუჩარ ათაბაგს ამ ხატის აწყურში დასაბრუნებლად დიდძალი ვერცხლი გადაუხდია. XVI საუკუნის 40-იან წლებში ციხე [[ოსმალეთის იმპერია]]მ დაიპყრო. 1546 წელს იმერეთის მეფე [[ბაგრატ III]]-მ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი [[იმერეთი|იმერეთში]] გადააბრძანა. 1770 წელს აწყურის ციხეს რუს-ქართველთა გაერთიანებული ლაშქარი შემოეწყო, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა (რუსმა [[გენერალი|გენერალმა]] ტოტლებენმა ბრძოლის დროს მოღალატურად მიატოვა [[ერეკლე II]]. 1829 წლის 2 სექტემბრის [[ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულებები|ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების]] დადების შემდეგ აწყური, ახალციხის საფაშოს ნაწილთან ერთად, კვლავ შემოუერთდა საქართველოს ([[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] ფარგლებში) და განთავისუფლდა ოსმალთა ბატონობისაგან.<br />
<br />
ციხე აღმართულია უზარმაზარ კლდეზე, საიდანც თავს დაჰყურებს და აკონტროლებს მთელ მიდამოს. უდავოა, რომ მშენებლებმა მოხერხებულად გამოიყენეს მაღალი და ძნელად მისადგომი კლდოვანი რელიეფი და შექმნეს სამშენებლო თვალსაზრისით რთული და მტრისთვის ძნელად ასაღები ნაგებობა. ციხეში შესვლა კლდეში გამოკვეთილი ვიწრო გვირაბით შეიძლებოდა. შიგა ნაგებობა იმდენად ძნელად მისადგომი იყო, რომ მტერი გვირაბში შეჭრის შემდეგაც ვერ დაიმორჩილებდა ადვილად. კლდეებთან შერწყმული ციხის კედლები ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებენ მნახველზე, თითქოს ისინი ბუნებრივი, განუყოფელი ნაწილებია და ძნელი გასაგებიც კია, როგორ მოახერხეს ძველმა კირითხუროს ოსტატებმა ასეთი ამოცანის პრაქტიკული გადაწყვეტა.<br />
<br />
ციხედან ოდნავ მოცილებით მდებარე [[აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი|აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარი]] პრაქტიკულად დანგრეულია. იგი თავის დროზე მთელ საქართველოში უდიდესი იყო ფართობის მხრივ (თვით [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოველს]] ჭარბობდა. ამჟამად [[გუმბათი]] და [[კამარა|კამარები]] ჩამოქცეულია, კედლების გარე [[პერანგი (არქიტექტურა)|პერანგი]] შემოძარცულია და სხვ. საბედნიეროდ გადარჩენილია კედლების გარე რელიეფების ნაწილი, [[საკურთხეველი|საკურთხევლის]] კუთხეების მორთულობა, კედლის შიდა [[სვეტი|სვეტები]] ბურთულებიანი თავსამკაულებით და სხვ.<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
<br />
[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს ციხე-კოშკები]]<br />
[[კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div>Tkenchoshvili