https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90 2026-04-26T00:30:30Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=224012&oldid=prev 2024-04-23T12:51:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:51, 23 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე. აჭარას ჩრდილოეთით [[გურია]] ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან - [[სამცხე]]. აჭარის სამხრეთით დღევანდელი [[თურქეთი]]ს [[სახელმწიფო|სახელმწიფოში]] შემავალი შავშეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ერთეულია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე. აჭარას ჩრდილოეთით [[გურია]] ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან - [[სამცხე]]. აჭარის სამხრეთით დღევანდელი [[თურქეთი]]ს [[სახელმწიფო|სახელმწიფოში]] შემავალი შავშეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ერთეულია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი <del class="diffchange diffchange-inline">მროველის </del>მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლეონტი <ins class="diffchange diffchange-inline">მროველი]]ს </ins>მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ეტიმოლოგია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ეტიმოლოგია===</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=220489&oldid=prev 2024-03-10T21:24:13Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:24, 10 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 60:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები ]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=220488&oldid=prev 2024-03-10T21:23:25Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:23, 10 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი მროველის მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი მროველის მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===ეტიმოლოგია===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ტოპონიმი]] აჭარა სპეციალური კვლევის საგნად XIX. ს. 90-იანი წლებიდან იქცა. მისი მეცნიერული კვლევის ისტორია მ. ჯანაშვილის სახელთან არის დაკავშირებული. მეცნიერი ფიქრობდა, რომ სახელწოდება აჭარა მომდინარეობდა „ჭა“ სიტყვისაგან: „ჭა-რი – ა-ჭა-რი აჭარა.“ თუმცა სარწმუნო განმარტება არ ეძლეოდა არც თავკიდურ [[ა]]- ხმოვანს და არც -რა ელემენტს. აჭარის წარმოშობის პრობლემით დაინტერესდა აკად. ს. ჯანაშიაც, რომელმაც აჭარა [[გურია|გურიის]] ერთ-ერთი სოფლის (აჭი) სახელს დაუკავშირა. „მდინარე აჭყვას სათავეებთან ჩვენ ვხედავთ სახელწოდება აჭ-ს; აქედან არის ნაწარმოები აჭ-არა-ც, რომელმაც სახელწოდება მისცა ამ მთების სისტემას – აჭარის ქედი – და თვით ოლქსაც; ცხადია, აჭყვა ნიშნავს აჭის მდინარეს, ისევე როგორც სუფსა – სურის მდინარესო, – წერდა დიდი მკვლევარი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჭარას ეთნიკურ (სატომო) სახელ ჭანს უკავშირებდა [[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]. მისი ვარაუდით აჭარა წარმომდგარი უნდა ყოფილიყო ა-ჭან-რა ფორმისაგან. თავკიდურ ა- ხმოვანს მკვლევარი სა-[[პრეფიქსი]]ს ნაშთად მიიჩნევდა, ხოლო -რა [[მარცვალი (გრამატიკა)|მარცვალს]] – მრავლობითი [[რიცხვი (გრამატიკა)|რიცხვი]]ს [[ფორმანტი|ფორმანტად]]: სა-ჭან-რა. იგი დაახლოვებით სა-ჭან-ებ-ო-დ თუ ჭან-ეთ–ად უნდა ყოფილიყო გაგებული.&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">უკანასკნელ ხანს აჭარის [[ეტიმოლოგია|ეტიმოლოგიური]] კვლევის საინტერესო ცდა შემოგვთავაზა ამ რეგიონის ტოპონიმიის ცნობილმა სპეციალისტმა ი. სიხარულიძემ. მისი ვარაუდით ტოპონიმი აჭარა დაიყვანება ჭ ძირამდე, რომელიც სემანტიკურად წყალ- სიტყვას უკავშირდება. სახელწოდება აჭარას იგი ა-ა პრეფიქ-სუფიქსური წარმოშობის სახელად თვლის, თუმცა არაფერს ამბობს -რა- სეგმენტის რაობაზე. მკვლევარი ჭ. „წყალი“) ძირს ხედავს ეთნონიმ ჭან-ში, აგრეთვე გალა, ჭალანგარ… სიტყვებში.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ადგილობრივ გავრცელებული ხალხური ვერსია, თითქოს აჭარა თურქული აჯა მემლექეთი-საგან იყოს წარმომდგარი (ნიშნავს: „მშიერი ქვეყანა“), სამართლიანად უარყო ი. სიხარულიძემ, რამდენადაც ამგვარი „ეტიმოლოგია“ მარტო მეცნიერულად კი არ არის უსაფუძვლო (აჭარა იმ დროიდან არის წერილობით ძეგლებში დადასტურებული, როცა თურქ-ოსმალები არა თუ მეზობლობდნენ ჩვენთან, საერთოდ არ ჩანდნენ ისტორიულ არენაზე), არამედ საზოგადოებრივი თვალსაზრისითაც მავნე და მიუღებელია.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჩვენი ვარაუდით, ტოპონიმი აჭარა შინაარსობრივად მართლაც წყალთან, წყლიანობა-სისველესთან უნდა იყოს დაკავშირებული, ოღონდ ამ შინაარსის გადმოცემა ტოპონიმში აღნიშნული ჩანს არა ოდენ ჭ [[თანხმოვნები|თანხმოვნით]], არამედ ჭარ- სიტყვით, რომელიც [[ქართული ენა|ქართული ენის]] მთელ რიგ [[დიალექტი|დიალექტებში]], ამდენად, [[ტოპონიმიკა|ტოპონიმიაშიც]], ხელშესახებ ფაქტად შეგვიძლია ვცნოთ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჭარი რაჭულ, აგრეთვე იმერულ დიალექტებში ნიშნავს: დაბალი, ნოტიო ადგილი (მისი სინონიმებია: ლენჭყი, ჭენჭყი). აქვე მოდის ზემო და ქვემო იმერული ჭაროფ-ი „ბალახით დაფარული ჭაობიანი ადგილი“). (შეადარეთ სოფ. ჭარები და ჭარების ეკლესია [[შიდა ქართლი|შიდა ქართლში]] (ცხინვალის რ.)…</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჭარო (ლეჩხ.) „შემოუსვლელი (უმწიფარი) სიმინდი, პური, ნოტიო ადგილი.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჭაობ-ი (ჭარ-ობ-ი?) „მეტად ნოტიო ადგილი; სათიბი ნოტიო ადგილი“.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ჭანჭრობი და ჭაობი „წყლიანი ადგილი მწვანით და ბუჩქნარით დაფარული (ნ. საფლობი და წყალი). უთუოდ ამავე ჭარ სიტყვას მიესადაგება ზანური (მეგრული) ჭორ-ოფ-ა – (ქართ. ა, ზან. ო ხმოვნების კანონზომიერი მონაცვლეობით). </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">რაც შეეხება აჭარა სიტყვის პრეფიქსულ – ა ხმოვანს, იგი შეიძლება ქართული სა- წინსართის ზანური (შესატყვისის [[ო]] ხმოვნის ასიმილირებულ სახეობად მივიჩნიოთ: ო-ჭარ-ა –. ა-ჭარ-ა. დიდად საგულისხმოდ გვეჩვენება ის ფაქტი, რომ [[პალიასტომის ტბა]]სთან, ფიჩორის ხეობაში, ყოფილა ადგილი, რომელსაც ოვჭარა (ოჭარას ტყე) ეწოდება: „ბოკვერაძის კუნძულს გვერდი ავუარეთ და მალე ოჭარას ტყეს მივადექით“. ოჭარა (ო-ჭარ-ა) კი სხვა არაფერია, თუ არა „წყლიანი, ნოტიო ადგილი“, „ქარებით მდიდარი მხარე“. ამ დასკვნას ობიექტურად მიესადაგება აჭარის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება.&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული ტრადიციით, საქართველოში [[ქრისტიანობა]] ყველაზე ადრე აჭარაში გავრცელდა. I ს-ში იგი აქ [[ანდრია პირველწოდებული|ანდრია]] მოციქულს უქადაგია. VII ს. სომხური გეოგრაფიის მიხედვით, აჭარა ქართლის პროვინცია იყო. VIII ს-დან იგი [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] სამფლობელოს, ე.წ. „ქართველთა სამეფოს“ ნაწილად იქცა. XI ს. შუა ხანებიდან ზემო აჭარა კლარჯეთთან და შავშეთთან ერთად [[აბუსერისძენი|აბუსერიძეთა]] საერისთავოში შედიოდა, XIII ს. შუა წლებიდან სამცხესაათაბაგოს ერთ-ერთი საერისთავო იყო. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული ტრადიციით, საქართველოში [[ქრისტიანობა]] ყველაზე ადრე აჭარაში გავრცელდა. I ს-ში იგი აქ [[ანდრია პირველწოდებული|ანდრია]] მოციქულს უქადაგია. VII ს. სომხური გეოგრაფიის მიხედვით, აჭარა ქართლის პროვინცია იყო. VIII ს-დან იგი [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] სამფლობელოს, ე.წ. „ქართველთა სამეფოს“ ნაწილად იქცა. XI ს. შუა ხანებიდან ზემო აჭარა კლარჯეთთან და შავშეთთან ერთად [[აბუსერისძენი|აბუსერიძეთა]] საერისთავოში შედიოდა, XIII ს. შუა წლებიდან სამცხესაათაბაგოს ერთ-ერთი საერისთავო იყო. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=167741&oldid=prev 2022-10-06T12:09:38Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ხელოსნობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:09, 6 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ხელოსნობა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ხელოსნობა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარლები იყვნენ „კაცნი დელოვანნი ხის მუშაკობითა“ (ვახუშტი, გვ. 677). ისინი მართლაც ხის დამუშავების ცნობილი ოსტატები იყვნენ და ფლობდნენ ხეზე დამუშავების მაღალ ხელოვნებას. აჭარული ხით ნაშენი სახლები გამორჩეული იყო. აჭარელ ოსტატებს სახლების ასაშენებლად აჭარის გარეთაც იწვევდნენ. აჭარლები ადრეშუასაუკუნეებში შესანიშნავი ქვითხუროებიც იყვნენ. მაგალითად, ტბელ აბუსერიძის თხზულებიდან ჩანს, რომ ქვითხურო ბოლოკ-ბასილი ეკლესიების ასაშენებლად [[თბილისი|თბილისსა]] და მის მიდამოებში დადიოდა. ქვითხუროობა, ეკლესიების მშენებლობა აჭარელთა გარე სამუშაოზე გასვლის ერთ-ერთი ფორმა იყო. ისინი „სიგლახაკისა მთის მოსარეწლისათგს“ ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში მუშაობდნენ“ (აბუსერიძე, 1981, გვ. 24). [[რაჭა|რაჭისა]] და [[სვანეთი]]ს მსგავსად, აჭარაც მთიანი, ნაკლებმოსავლიანი მხარე იყო, რამაც განაპირობა ხუროობის მაღალი დონე და გარე სამუშაოზე სიარული. XIX ს-ში აჭარელი გლეხები ჭვანისა და ღორჯომის ხეობებიდან ხარითა და ცხენით ქირაზე სამუშაოდ ჭიათურის მაღაროებშიც დადიოდნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარლები იყვნენ „კაცნი დელოვანნი ხის მუშაკობითა“ (ვახუშტი, გვ. 677). ისინი მართლაც ხის დამუშავების ცნობილი ოსტატები იყვნენ და ფლობდნენ ხეზე დამუშავების მაღალ ხელოვნებას. აჭარული ხით ნაშენი სახლები გამორჩეული იყო. აჭარელ ოსტატებს სახლების ასაშენებლად აჭარის გარეთაც იწვევდნენ. აჭარლები ადრეშუასაუკუნეებში შესანიშნავი ქვითხუროებიც იყვნენ. მაგალითად, ტბელ აბუსერიძის თხზულებიდან ჩანს, რომ ქვითხურო ბოლოკ-ბასილი ეკლესიების ასაშენებლად [[თბილისი|თბილისსა]] და მის მიდამოებში დადიოდა. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქვითხუროობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ეკლესიების მშენებლობა აჭარელთა გარე სამუშაოზე გასვლის ერთ-ერთი ფორმა იყო. ისინი „სიგლახაკისა მთის მოსარეწლისათგს“ ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში მუშაობდნენ“ (აბუსერიძე, 1981, გვ. 24). [[რაჭა|რაჭისა]] და [[სვანეთი]]ს მსგავსად, აჭარაც მთიანი, ნაკლებმოსავლიანი მხარე იყო, რამაც განაპირობა ხუროობის მაღალი დონე და გარე სამუშაოზე სიარული. XIX ს-ში აჭარელი გლეხები ჭვანისა და ღორჯომის ხეობებიდან ხარითა და ცხენით ქირაზე სამუშაოდ ჭიათურის მაღაროებშიც დადიოდნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ორ-სამსართულიან აჭარულ სახლებში განსაკუთრებით მოწყობილი იყო და არის სასტუმრო ოთახები. აჭარაში, განსაკუთრებულ ადგილებში, სასტუმრო სახლებიც არსებობდა. ისინი „სასტუმრო ჯარგვალის“სახელით იყო ცნობილი და აშენებდა ჩვეულებრივ მოსახლეობა, სოფლის განაპირა ანდა გზაჯვარედინ ადგილებზე. სათანადოდ მოწყობილი ასეთი სახლები უფასო იყო. სასტუმრო სახლების მშენებლობის ძველი ქართული ტრადიცია XX ს-ის დასაწყისში მხოლოდ აჭარამ შემოინახა (ჩიქოვანი, 1972; მოწერელია, 1987). ყველა სახლი მორთული იყო ადგილობრივი ხელოსნების მიერ დამზადებული ავეჯით (ორნამენტირებული ტახტები, სკამ-მაგიდები, ჯამჭურჭელი). აჭარაში წნული ჭურჭლის მკეთებლებიც ბევრნი იყვნენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ორ-სამსართულიან აჭარულ სახლებში განსაკუთრებით მოწყობილი იყო და არის სასტუმრო ოთახები. აჭარაში, განსაკუთრებულ ადგილებში, სასტუმრო სახლებიც არსებობდა. ისინი „სასტუმრო ჯარგვალის“სახელით იყო ცნობილი და აშენებდა ჩვეულებრივ მოსახლეობა, სოფლის განაპირა ანდა გზაჯვარედინ ადგილებზე. სათანადოდ მოწყობილი ასეთი სახლები უფასო იყო. სასტუმრო სახლების მშენებლობის ძველი ქართული ტრადიცია XX ს-ის დასაწყისში მხოლოდ აჭარამ შემოინახა (ჩიქოვანი, 1972; მოწერელია, 1987). ყველა სახლი მორთული იყო ადგილობრივი ხელოსნების მიერ დამზადებული ავეჯით (ორნამენტირებული ტახტები, სკამ-მაგიდები, ჯამჭურჭელი). აჭარაში წნული ჭურჭლის მკეთებლებიც ბევრნი იყვნენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მზადდებოდა აგრეთვე [[ცეცხლსასროლი იარაღი|ცეცხლსასროლი]] და [[ცივი იარაღი]]. [[თოფი|თოფები]] და [[დამბაჩა|დამბაჩები]] ოსტატურად იყო მოსევადებული. იარაღისათვის საჭირო რკინას ადგილზევე-მაჭახელში მოიპოვებდნენ (კახიძე, 1978). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარაში მზადდებოდა აგრეთვე [[ცეცხლსასროლი იარაღი|ცეცხლსასროლი]] და [[ცივი იარაღი]]. [[თოფი|თოფები]] და [[დამბაჩა|დამბაჩები]] ოსტატურად იყო მოსევადებული. იარაღისათვის საჭირო რკინას ადგილზევე-მაჭახელში მოიპოვებდნენ (კახიძე, 1978).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მეურნეობა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===მეურნეობა===</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=124623&oldid=prev 2021-07-08T11:06:13Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:06, 8 ივლისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე. აჭარას ჩრდილოეთით [[გურია]] ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან - სამცხე. აჭარის სამხრეთით დღევანდელი [[თურქეთი]]ს [[სახელმწიფო|სახელმწიფოში]] შემავალი შავშეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ერთეულია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე. აჭარას ჩრდილოეთით [[გურია]] ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან - <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სამცხე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. აჭარის სამხრეთით დღევანდელი [[თურქეთი]]ს [[სახელმწიფო|სახელმწიფოში]] შემავალი შავშეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ერთეულია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი მროველის მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი მროველის მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=124585&oldid=prev 2021-07-08T10:17:15Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:17, 8 ივლისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი <del class="diffchange diffchange-inline">ისტორიული </del>მხარე. <del class="diffchange diffchange-inline">განვითარებულ შუასაუკუნეებში იგი ზემო </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">ქართლი|ქართლის</del>]], <del class="diffchange diffchange-inline">კერძოდ, სამცხე</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">საათაბაგოს ნაწილს შეადგენდა. აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, ქედის, შუახევის, ხულოს ადმინისტრაციულ რაიონებს მოიცავს</del>. აჭარის <del class="diffchange diffchange-inline">ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი ქალაქია ბათუმი</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი <ins class="diffchange diffchange-inline">ისტორიულ-ეთნოგრაფიული </ins>მხარე. <ins class="diffchange diffchange-inline">აჭარას ჩრდილოეთით </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">გურია</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">ესაზღვრება</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">აღმოსავლეთიდან </ins>- <ins class="diffchange diffchange-inline">სამცხე</ins>. აჭარის <ins class="diffchange diffchange-inline">სამხრეთით დღევანდელი [[თურქეთი]]ს [[სახელმწიფო|სახელმწიფოში]] შემავალი შავშეთის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ერთეულია</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">დღევანდელი აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, შუახევის, ხულოსა და ქედის რაიონებისაგან შედგება. პოლიტიკურად, გვიანფეოდალურ პერიოდში, აჭარა სამცხე-საათაბაგოს, შემდეგ კი საფაშოს ნაწილი იყო. ისტორიულ-გეოგრაფიულად, უფრო ადრე, აჭარა ზემო [[ქართლი]]ს (მესხეთის) ნაწილს შეადგენდა. ლეონტი მროველის მიხედვით, მეფე ფარნავაზის მიერ დანიშნული ოძრხის [[ერისთავი]]ს საგამგეო ტერიტორია აჭარასაც მოიცავდა (ქც, 1955, გვ. 24). </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===ისტორია===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ისტორიული ტრადიციით, საქართველოში [[ქრისტიანობა]] ყველაზე ადრე აჭარაში გავრცელდა. I ს-ში იგი აქ [[ანდრია პირველწოდებული|ანდრია]] მოციქულს უქადაგია. VII ს. სომხური გეოგრაფიის მიხედვით, აჭარა ქართლის პროვინცია იყო. VIII ს-დან იგი [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] სამფლობელოს, ე.წ. „ქართველთა სამეფოს“ ნაწილად იქცა. XI ს. შუა ხანებიდან ზემო აჭარა კლარჯეთთან და შავშეთთან ერთად [[აბუსერისძენი|აბუსერიძეთა]] საერისთავოში შედიოდა, XIII ს. შუა წლებიდან სამცხესაათაბაგოს ერთ-ერთი საერისთავო იყო. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">XVII ს. 70-იან წლებში აჭარა [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალებმა]] დაიპყრეს. XVII ს. II ნახევარში აჭარის ფეოდალებმა მაჰმადიანობა მიიღეს, გლეხობა კი კვლავ ქრისტიანობას იცავდა. ქრისტიანული სარწმუნოება აჭარაში XVIII ს. მიწურულამდე შემორჩა. XIX ს-შიც აქ არაერთი ქრისტიანი იყო, რომელიც ფარულად იცავდა [[ქრისტე]]ს რჯულს. „ჩემს ახალგაზრდობაში, დასძინა მოხუცმა, ჩვენ ვლოცულობდით მათ ნანგრევებში ძველი ჩვეულებისამებრ. ვიცოდით, რომ ჩვენი მამა-პაპანი ერთ დროს ქრისტიანები იყვნენ და რომ ჩვენ თვითონ მოდგმით გურჯები ვართ... ძველი ქრისტიანული ჩვეულებიდან ზოგი რამ შემორჩენილა, მაგალითად, კვერცხების შეღებვა სააღდგომოდ&quot; (ბაქრაძე, 1987, გვ. 49). თურქთაგან შევიწროების გამო, აჭარის მოსახლეობის ნაწილი საქართველოს სხვა მხარეებში გაიხიზნა. აქ ოსმალთა ბატონობა ნომინალური იყო. აჭარის მოსახლეობა სულთანს გადასახადს არ უხდიდა და რეგულარულ [[სამხედრო სამსახური|სამხედრო სამსახურში]] არ გადიოდა. მხოლოდ [[ომი]]ს დროს აძლევდა მოლაშქრეებს. შემორჩენილი იყო მიწათმფლობელობის ძველი ქართული ფორმები. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">თურქთა ბატონობის მიუხედავად, აჭარლებმა დაიცვეს და შეინარჩუნეს ქართული დედა-ენა და წეს-ჩვეულებები.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ფეოდალური ხანის აჭარა კულტურის მაღალ დონეზე იდგა. განვითარებული იყო არქიტექტურა, მწერლობა, წიგნების გადაწერა, ხით ხუროობა, ხისა და ტყავის დამუშავება. თურქთა ბატონობის დროს ძველი კულტურის მრავალი ძეგლი თითქმის მთლიანად განადგურდა. ჩვენამდე მოაღწია სხალთის ტაძარმა, რამდენიმე ციხემ და თაღოვანმა ქვის ხიდმა.&#160; </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===ხელოსნობა===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარლები იყვნენ „კაცნი დელოვანნი ხის მუშაკობითა“ (ვახუშტი, გვ. 677). ისინი მართლაც ხის დამუშავების ცნობილი ოსტატები იყვნენ და ფლობდნენ ხეზე დამუშავების მაღალ ხელოვნებას. აჭარული ხით ნაშენი სახლები გამორჩეული იყო. აჭარელ ოსტატებს სახლების ასაშენებლად აჭარის გარეთაც იწვევდნენ. აჭარლები ადრეშუასაუკუნეებში შესანიშნავი ქვითხუროებიც იყვნენ. მაგალითად, ტბელ აბუსერიძის თხზულებიდან ჩანს, რომ ქვითხურო ბოლოკ-ბასილი ეკლესიების ასაშენებლად [[თბილისი|თბილისსა]] და მის მიდამოებში დადიოდა. ქვითხუროობა, ეკლესიების მშენებლობა აჭარელთა გარე სამუშაოზე გასვლის ერთ-ერთი ფორმა იყო. ისინი „სიგლახაკისა მთის მოსარეწლისათგს“ ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში მუშაობდნენ“ (აბუსერიძე, 1981, გვ. 24). [[რაჭა|რაჭისა]] და [[სვანეთი]]ს მსგავსად, აჭარაც მთიანი, ნაკლებმოსავლიანი მხარე იყო, რამაც განაპირობა ხუროობის მაღალი დონე და გარე სამუშაოზე სიარული. XIX ს-ში აჭარელი გლეხები ჭვანისა და ღორჯომის ხეობებიდან ხარითა და ცხენით ქირაზე სამუშაოდ ჭიათურის მაღაროებშიც დადიოდნენ. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ორ-სამსართულიან აჭარულ სახლებში განსაკუთრებით მოწყობილი იყო და არის სასტუმრო ოთახები. აჭარაში, განსაკუთრებულ ადგილებში, სასტუმრო სახლებიც არსებობდა. ისინი „სასტუმრო ჯარგვალის“სახელით იყო ცნობილი და აშენებდა ჩვეულებრივ მოსახლეობა, სოფლის განაპირა ანდა გზაჯვარედინ ადგილებზე. სათანადოდ მოწყობილი ასეთი სახლები უფასო იყო. სასტუმრო სახლების მშენებლობის ძველი ქართული ტრადიცია XX ს-ის დასაწყისში მხოლოდ აჭარამ შემოინახა (ჩიქოვანი, 1972; მოწერელია, 1987). ყველა სახლი მორთული იყო ადგილობრივი ხელოსნების მიერ დამზადებული ავეჯით (ორნამენტირებული ტახტები, სკამ-მაგიდები, ჯამჭურჭელი). აჭარაში წნული ჭურჭლის მკეთებლებიც ბევრნი იყვნენ. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარაში მზადდებოდა აგრეთვე [[ცეცხლსასროლი იარაღი|ცეცხლსასროლი]] და [[ცივი იარაღი]]. [[თოფი|თოფები]] და [[დამბაჩა|დამბაჩები]] ოსტატურად იყო მოსევადებული. იარაღისათვის საჭირო რკინას ადგილზევე-მაჭახელში მოიპოვებდნენ (კახიძე, 1978). </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">===მეურნეობა===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარა ხასიათდებოდა რა ვერტიკალური ზონალობით, მთაში აქ მეურნეობა სიმბიოზური ხასიათის იყო. აჭარაში სამიწათმოქმედო ყოფის თავისებურება ფერდობების დატერასება იყო. მიწის დატერასება ნიადაგის ეროზიისაგან დაცვის ერთ-ერთი საშუალებაც იყო. ამასთანავე, იგი ხელს უწყობდა მიწის ფონდის გონივრულ გამოყენებას. ასეთი ტიპის ტერასები ბევრი იყო სამცხესა და შავშეთ-კლარჯეთში. აჭარელთათვის არც ურთიერთდახმარების ფორმები იყო უცხო, რომელიც აქ [[მოდგამი]]ს, მანიდის და [[ნადი]]ს სახელწოდებას ატარებდა (აჭარა [[ნადური]] სიმღერების მრავალფეროვნებითაც გამოირჩეოდა). </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მართალია, აჭარლები გვიან მევენახეობა-მეღვინეობას აღარ მისდევდნენ, მაგრამ აშკარაა, რომ საქართველოს ამ კუთხის მცხოვრებთათვის, მეურნეობის ეს დარგი ისტორიულად ტრადიციული იყო. აჭარაში ვაზის 70-მდე ჯიში ყოფილა გავრცელებული. მაჭახლის ხეობაში დიდი ადგილი ეკავა [[ჩხავერი]]ს მოშენებას. ისევე როგორც დასავლეთ საქართველოს სხვა ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მხარეებში, აჭარაშიც ვენახი მაღლარის ფორმით იყო წარმოდგენილი. აჭარაში ვაზის ფართოდ გავრცელებასა და მევენახეობა-მეღვინეობის მაღალ კულტურაზე მიუთითებს აქ გამოვლენილი ქვის ლოდში ამოკვეთილი საწნახელები (იყო ხის [[საწნახელი|საწნახლებიც]]). მიწებში ნაპოვნია არაერთი უზარმაზარი [[ქვევრი]]: „თითქმის ყველა სოფელში დარჩენილა უზარმაზარი</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ქვევრები (შიგ ასი წლის წინ ჩასხმული ღვინოც კი უნახავთ) იმას-ღა ჰმოწმობს, რომ მევენახეობას აქ ოდესღაც საპატიო ადგილი ეჭირა და ცხოვრების ერთ</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">სახსართაგანს შეადგენდა” (სახოკია, 1965, გვ. 222). აჭარაში ქვევრები ადგილზე მზადდებოდა (შუახევის, მაჭახლის და მერისის ხეობები); შემოჰქონდათ</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ბორჩხიდან (ჭოროხის ხეობა). გავრცელებული იყო დახურული ტიპის [[მარანი|მარნები]]. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარაში განვითარებული იყო მესაქონლეობა. აჭარული ერბო და კარაქი განთქმული იყო. ჯერ კიდევ XVIII ს-ის პირველ ნახევარში მიუთითებდა</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ვახუშტი ბაგრაგიონი (1979, გვ. 677) აჭარაში განსაკუთრებით გემრიელი და განსხვავებული ტექნოლოგიით დამზადებული ყველის შესახებ: „აქ აკეთებენ</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ყუელს... არაოდესვე წახდების, არცა დაობდების, რაჟამს გნებავს შემგბარი კეთილსადმარ არს“. თ. სახოკია აჭარულ ყველს [[თუშური ყველი|თუშურ ყველს]] ადარებდა. აჭარაში მეწველი კამეჩიც ბევრი ჰყოლიათ. ისევე როგორც დასავლეთ საქართველოს სხვა რეგიონებში, აჭარაში ქრისტიანობის დროს ღორის მოშენებაც დაწინაურებული იყო. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარაში XX ს-ში დიდი გაქანება ჰპოვა სუბტროპიკული კულტურების და [[თამბაქო]]ს მოყვანამ. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">აჭარაში ფრიად დაწინაურებული ყოფილა [[მეფუტკრეობა აჭარაში|მეფუტკრეობა]]ც. აქედან, დ. ბაქრაძის ცნობით, კონსტანტინეპოლის ბაზარზე ათი ათასი ოყა [[თაფლი]] და სანთელი გადიოდა. ყარსში თაფლი ხინოს (კინტრიშის) ხეობიდან მიჰქონდათ. მაჭახლის ხეობის სოფელ ევფრატიდან XIX ს-ში ასეულ ფუთობით თეთრი თაფლი და სანთელი გაჰქონდათ ართვინელ ვაჭრებს ცხენებზე აკიდებული [[გუდა|გუდებით]]. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=92238&oldid=prev 2020-01-21T12:45:28Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;აჭარა&#039;&#039;&#039; — <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D" title="საქართველო">საქართველოს</a> ერთ-ერთი ისტორიული მხარ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''აჭარა''' — [[საქართველო|საქართველოს]] ერთ-ერთი ისტორიული მხარე. განვითარებულ შუასაუკუნეებში იგი ზემო [[ქართლი|ქართლის]], კერძოდ, სამცხე-საათაბაგოს ნაწილს შეადგენდა. აჭარა ქობულეთის, ხელვაჩაურის, ქედის, შუახევის, ხულოს ადმინისტრაციულ რაიონებს მოიცავს. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავარი ქალაქია ბათუმი.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართველი ხალხის ეთნოლოგიური ლექსიკონი აჭარა]]<br /> <br /> [[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div>

Tkenchoshvili