https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98 2026-05-04T01:18:37Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=246492&oldid=prev 2025-05-07T20:16:58Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:16, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 41:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: დიალექტოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=228210&oldid=prev 2024-05-31T21:30:58Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:30, 31 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარული დიალექტი''' – [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტი]]. გავრცელებულია [[აჭარა]]ში და ისტორიული აჭარის იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ამჟამად [[თურქეთი]]ს საზღვრებშია მოქცეული, აგრეთვე [[გურია|გურიის]] რამდენიმე სოფელში (სოტი, ჩხაკოურა, ქვაბღა). XX ს. ბოლოს სტიქიური მოვლენების გამო მოხდა მთიანი აჭარის მკვიდრთა მიგრაცია [[საქართველო]]ს სხვადასხვა კუთხეში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარული დიალექტი''' – [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტი]]. გავრცელებულია [[აჭარა]]ში და ისტორიული აჭარის იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ამჟამად [[თურქეთი]]ს საზღვრებშია მოქცეული, აგრეთვე [[გურია|გურიის]] რამდენიმე სოფელში (სოტი, ჩხაკოურა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქვაბღა <ins class="diffchange diffchange-inline">(სოფელი)|ქვაბღა]]</ins>). XX ს. ბოლოს სტიქიური მოვლენების გამო მოხდა მთიანი აჭარის მკვიდრთა მიგრაცია [[საქართველო]]ს სხვადასხვა კუთხეში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტი იყოფა ზემო- და ქვემო აჭარულ კილოკავებად. არის ტენდენცია ქვემოაჭარულიდან ქობულეთური კილოკავის გამოცალკევებისა. კილოკავები ძირითადად ხეობათა მეტყველების მიხედვით ნაწევრდება თქმებად და ქცევებად. აჭარული დიალექტის თავისებურებანი განაპირობა ჯერ ზანური ენის, შემდეგ მესხურ-კლარჯული და [[გურული დიალექტი|გურული დიალექტების]] გარემოცვამ, ბოლოს თურქული ენის ზეგავლენამ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტი იყოფა ზემო- და ქვემო აჭარულ კილოკავებად. არის ტენდენცია ქვემოაჭარულიდან ქობულეთური კილოკავის გამოცალკევებისა. კილოკავები ძირითადად ხეობათა მეტყველების მიხედვით ნაწევრდება თქმებად და ქცევებად. აჭარული დიალექტის თავისებურებანი განაპირობა ჯერ ზანური ენის, შემდეგ მესხურ-კლარჯული და [[გურული დიალექტი|გურული დიალექტების]] გარემოცვამ, ბოლოს თურქული ენის ზეგავლენამ.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=220241&oldid=prev 2024-02-29T13:02:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:02, 29 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ზმნა|ზმნის]] მორფოლოგიიდან აჭარულისთვის ნიშანდობლივია II სუბიექტური და III ობიექტური პირის ნიშნად არასისტემატური ხმარება პოზიციურად შეპირობებული ჰ-, ს-, შ-, ჭ-, ხ-, ღ და კონტამინირებული ჰს-, ჰშ-, ჰხ ვარიანტებისა: შეჰპაიჯა, სთესევდა, ვშჭამდით, მიჰსცა, გაჰშჭრა. ქობულეთურ მეტყველებაში პირის ნიშნის ხ- და ღ- ვარიანტის მომდევნოდ იკარგება ჰომორგანული&#160; ფუძისეული ყ და [[გ]] თანხმოვნები:&#160; ხოლია &lt; ხყოლია, ხავს &lt; ხყავს,&#160; მიხავს &lt; მიხყავს, ღონია &lt; ღგონია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ზმნა|ზმნის]] მორფოლოგიიდან აჭარულისთვის ნიშანდობლივია II სუბიექტური და III ობიექტური პირის ნიშნად არასისტემატური ხმარება პოზიციურად შეპირობებული ჰ-, ს-, შ-, ჭ-, ხ-, ღ და კონტამინირებული ჰს-, ჰშ-, ჰხ ვარიანტებისა: შეჰპაიჯა, სთესევდა, ვშჭამდით, მიჰსცა, გაჰშჭრა. ქობულეთურ მეტყველებაში პირის ნიშნის ხ- და ღ- ვარიანტის მომდევნოდ იკარგება ჰომორგანული&#160; ფუძისეული ყ და [[გ]] თანხმოვნები:&#160; ხოლია &lt; ხყოლია, ხავს &lt; ხყავს,&#160; მიხავს &lt; მიხყავს, ღონია &lt; ღგონია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფორმანტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. [[ინვერსიული ზმნები|ინვერსიულ ზმნებში]], რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], [[I თურმეობითი]] (ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – [[II თურმეობითი]] (წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. [[ინვერსიული ზმნები|ინვერსიულ ზმნებში]], რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], [[I თურმეობითი]] (ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – [[II თურმეობითი]] (წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=218275&oldid=prev 2024-02-01T07:02:23Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:02, 1 თებერვალი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ნოღაიდელი ჯ. ნარკვევები და ჩანაწერები, II, ბათუმი, 1972; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ნოღაიდელი ჯ. ნარკვევები და ჩანაწერები, II, ბათუმი, 1972; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ნიჟარაძე შ. აჭარული დიალექტი, ბათუმი, 1975; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ნიჟარაძე შ. აჭარული დიალექტი, ბათუმი, 1975; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* სურმავა ნ, პირთა მრავლობითობის აღნიშვნის საკითხისათვის აჭარულში. – <del class="diffchange diffchange-inline">«დიალექტოლიოგიური კრებული»</del>, თბ., 1988; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* სურმავა ნ, პირთა მრავლობითობის აღნიშვნის საკითხისათვის აჭარულში. – <ins class="diffchange diffchange-inline">„დიალექტოლიოგიური კრებული“</ins>, თბ., 1988; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯორბენაძე ბ. ქართული დიალექტოლოგია, თბ., 1989.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ჯორბენაძე ბ. ქართული დიალექტოლოგია, თბ., 1989.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=218169&oldid=prev 2024-01-30T19:13:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:13, 30 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის თავისებურებაა სინტაქსურ&#160; კონსტრუქციებში ნაცვალსახელის მან ფორმის გამოყენება სახელობითის ფუნქციით („ქურდი მან იყო“; „იგზე ავლაჲ მან მოკლეს“). ქვემოაჭარულის ზოგ უბანში გარდამავალი და მედიოაქტიური ზმნა ერგატიული კონსტრუქციით იხმარება დრო-კილოთა I სერიაშიც, რასაც ჭანურის გავლენით ხსნიან: „გოგომ დანა ატარებდა“; „ქალებმა ცალკე იცეკვებდენ“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის თავისებურებაა სინტაქსურ&#160; კონსტრუქციებში ნაცვალსახელის მან ფორმის გამოყენება სახელობითის ფუნქციით („ქურდი მან იყო“; „იგზე ავლაჲ მან მოკლეს“). ქვემოაჭარულის ზოგ უბანში გარდამავალი და მედიოაქტიური ზმნა ერგატიული კონსტრუქციით იხმარება დრო-კილოთა I სერიაშიც, რასაც ჭანურის გავლენით ხსნიან: „გოგომ დანა ატარებდა“; „ქალებმა ცალკე იცეკვებდენ“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის ლექსიკა გამოირჩევა ნაწარმოებ სიტყვათა სიუხვითა და ორიგინალობით, შინამრეწველობის ამსახველი ლექსიკური მასალის მრავალფეროვნებით. სიტყვაწარმოებით საშუალებათაგან ყურადღებას იქცევს ოდნაობითი ხარისხის მაწარმოებელი და–ო (დამცრო), წარმომავლობის -არ სუფიქსი (ჩხუტუნარი, ქედქედარი); - ურ სუფიქსი ქალის სადაურობის აღნიშვნის ფუნქციით (ბათუმურაჲ); -ფხე – ქალის გვარსახელური წარმომავლობის მაწარმოებელი (ინაიფხე „ინაიშვილის ქალი”). ჭარბადაა წარმოდგენილი არქაული სიტყვები (გარგანი, კელობს, ნამსხმანი), დიალექტური ინოვაციები (ბაძაგნარი, დაკიეანება, დანაძირება), ზანიზმები (დუდი, მოჭვა, კუჩხე) და თურქული ნასესხობანი (ტაძა, ემია, დოლაბი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლექსიკა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გამოირჩევა ნაწარმოებ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სიტყვა|</ins>სიტყვათა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სიუხვითა და ორიგინალობით, შინამრეწველობის ამსახველი ლექსიკური მასალის მრავალფეროვნებით. სიტყვაწარმოებით საშუალებათაგან ყურადღებას იქცევს ოდნაობითი ხარისხის მაწარმოებელი და–ო (დამცრო), წარმომავლობის -არ სუფიქსი (ჩხუტუნარი, ქედქედარი); - ურ სუფიქსი ქალის სადაურობის აღნიშვნის ფუნქციით (ბათუმურაჲ); -ფხე – ქალის გვარსახელური წარმომავლობის მაწარმოებელი (ინაიფხე „ინაიშვილის ქალი”). ჭარბადაა წარმოდგენილი არქაული სიტყვები (გარგანი, კელობს, ნამსხმანი), დიალექტური ინოვაციები (ბაძაგნარი, დაკიეანება, დანაძირება), ზანიზმები (დუდი, მოჭვა, კუჩხე) და თურქული ნასესხობანი (ტაძა, ემია, დოლაბი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. სურმავა''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. სურმავა''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217400&oldid=prev 2024-01-20T21:46:29Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:46, 20 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარული დიალექტი''' – [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტი]]. გავრცელებულია [[აჭარა]]ში და ისტორიული აჭარის იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ამჟამად [[თურქეთი]]ს საზღვრებშია მოქცეული, აგრეთვე [[გურია|გურიის]] რამდენიმე სოფელში (სოტი, ჩხაკოურა, ქვაბღა). XX ს. ბოლოს სტიქიური მოვლენების გამო მოხდა მთიანი აჭარის მკვიდრთა მიგრაცია [[საქართველო]]ს სხვადასხვა კუთხეში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''აჭარული დიალექტი''' – [[ქართული დიალექტები|ქართული ენის დიალექტი]]. გავრცელებულია [[აჭარა]]ში და ისტორიული აჭარის იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ამჟამად [[თურქეთი]]ს საზღვრებშია მოქცეული, აგრეთვე [[გურია|გურიის]] რამდენიმე სოფელში (სოტი, ჩხაკოურა, ქვაბღა). XX ს. ბოლოს სტიქიური მოვლენების გამო მოხდა მთიანი აჭარის მკვიდრთა მიგრაცია [[საქართველო]]ს სხვადასხვა კუთხეში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტი იყოფა ზემო- და ქვემო აჭარულ კილოკავებად. არის ტენდენცია ქვემოაჭარულიდან ქობულეთური კილოკავის გამოცალკევებისა. კილოკავები ძირითადად ხეობათა მეტყველების მიხედვით ნაწევრდება თქმებად და ქცევებად. აჭარული დიალექტის თავისებურებანი განაპირობა ჯერ ზანური ენის, შემდეგ მესხურ-კლარჯული და [[გურული დიალექტი|გურული დიალექტების]] გარემოცვამ, ბოლოს თურქული ენის <del class="diffchange diffchange-inline">ზეგაელენამ</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტი იყოფა ზემო- და ქვემო აჭარულ კილოკავებად. არის ტენდენცია ქვემოაჭარულიდან ქობულეთური კილოკავის გამოცალკევებისა. კილოკავები ძირითადად ხეობათა მეტყველების მიხედვით ნაწევრდება თქმებად და ქცევებად. აჭარული დიალექტის თავისებურებანი განაპირობა ჯერ ზანური ენის, შემდეგ მესხურ-კლარჯული და [[გურული დიალექტი|გურული დიალექტების]] გარემოცვამ, ბოლოს თურქული ენის <ins class="diffchange diffchange-inline">ზეგავლენამ</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტის ფონეტიკურ ინვენტარში დასტურდება ნახევარხმოვნები [[ფაილი:Afx.JPG|30პქ|]] და გრძელი <del class="diffchange diffchange-inline">ხმოენები </del>[[ფაილი:AEIOU.JPG|50პქ|]] რომლებიც ფონეტიკურ ცვლილებათა შედეგად მიიღება და შესაბამის ფონემათა ვარიანტებს წარმოადგენს. ქვემოაჭარულისათვის ნიშანდობლივია სუსტი რ [[ბგერა]] (ლაზურის მსგავსი), რომელიც შეიძლება უკვალოდ დაიკარგოს (თანხმოვნებს შორის, თავკიდურში თანხმოვნის წინ) ან შეერწყას მეზობელ ხმოვანს და შესძინოს საკომპენსაციო სიგრძე: [[ფაილი:KO RKO.JPG|100პქ|]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარული დიალექტის ფონეტიკურ ინვენტარში დასტურდება ნახევარხმოვნები [[ფაილი:Afx.JPG|30პქ|]] და გრძელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ხმოვნები </ins>[[ფაილი:AEIOU.JPG|50პქ|]] რომლებიც ფონეტიკურ ცვლილებათა შედეგად მიიღება და შესაბამის ფონემათა ვარიანტებს წარმოადგენს. ქვემოაჭარულისათვის ნიშანდობლივია სუსტი რ [[ბგერა]] (ლაზურის მსგავსი), რომელიც შეიძლება უკვალოდ დაიკარგოს (თანხმოვნებს შორის, თავკიდურში თანხმოვნის წინ) ან შეერწყას მეზობელ ხმოვანს და შესძინოს საკომპენსაციო სიგრძე: [[ფაილი:KO RKO.JPG|100პქ|]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ხმოვანკომპლექსთა </del>ცვლის პროცესები აჭარულ დიალექტში ხასიათდება ერთხმოვნობისაკენ მიდრეკილებით, რაც საბოლოოდ გრძელი ხმოვნებისა და დიფთონგების შექმნის შესაძლებლობაში აისახება. სიტყვის თავკიდურში ხშირად აქვს ადგილი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაციის]] გზით მიღებელ იდენტურ ხმოვანთა შერწყმას:[[ფაილი:Achar001.png|500პქ]] აჭარული დიალექტისთვის დამახასიათებელია რეგრესული დისტანციური ასიმილაცია I და II ობიექტური პირის ფორმებში (დიგიწერა, შიგიჭამა, გიგეიკეთა). სიტყვის თავკიდურშიც და ბოლოკიდურშიც შესაძლებელია პოზიციურად შეპირობებული დიფთონგიზაცია:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ხმოვანთკომპლექსთა </ins>ცვლის პროცესები აჭარულ დიალექტში ხასიათდება ერთხმოვნობისაკენ მიდრეკილებით, რაც საბოლოოდ გრძელი ხმოვნებისა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[დიფთონგი|</ins>დიფთონგების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შექმნის შესაძლებლობაში აისახება. სიტყვის თავკიდურში ხშირად აქვს ადგილი [[ასიმილაცია (ენათმეცნიერება)|ასიმილაციის]] გზით მიღებელ იდენტურ ხმოვანთა შერწყმას:[[ფაილი:Achar001.png|500პქ]] აჭარული დიალექტისთვის დამახასიათებელია რეგრესული დისტანციური ასიმილაცია I და II ობიექტური პირის ფორმებში (დიგიწერა, შიგიჭამა, გიგეიკეთა). სიტყვის თავკიდურშიც და ბოლოკიდურშიც შესაძლებელია პოზიციურად შეპირობებული დიფთონგიზაცია:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{|</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{|</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|&#160; [[ფაილი:AWar3001.png|400პქ]]&#160; || [[ფაილი:Awar003.png|540პქ]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|&#160; [[ფაილი:AWar3001.png|400პქ]]&#160; || [[ფაილი:Awar003.png|540პქ]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|}</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>|}</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ზმნა|ზმნის]] მორფოლოგიიდან აჭარულისთვის ნიშანდობლივია II სუბიექტური და III ობიექტური პირის ნიშნად არასისტემატური ხმარება პოზიციურად შეპირობებული ჰ-, ს-, შ-, ჭ-, ხ-, ღ და კონტამინირებული ჰს-, ჰშ-, ჰხ ვარიანტებისა: შეჰპაიჯა, სთესევდა, ვშჭამდით, მიჰსცა, გაჰშჭრა. ქობულეთურ მეტყველებაში პირის ნიშნის ხ- და ღ- ვარიანტის მომდევნოდ იკარგება ჰომორგანული&#160; ფუძისეული ყ და [[გ]] <del class="diffchange diffchange-inline">თანხმოენები</del>:&#160; ხოლია &lt; ხყოლია, ხავს &lt; ხყავს,&#160; მიხავს &lt; მიხყავს, ღონია &lt; ღგონია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ზმნა|ზმნის]] მორფოლოგიიდან აჭარულისთვის ნიშანდობლივია II სუბიექტური და III ობიექტური პირის ნიშნად არასისტემატური ხმარება პოზიციურად შეპირობებული ჰ-, ს-, შ-, ჭ-, ხ-, ღ და კონტამინირებული ჰს-, ჰშ-, ჰხ ვარიანტებისა: შეჰპაიჯა, სთესევდა, ვშჭამდით, მიჰსცა, გაჰშჭრა. ქობულეთურ მეტყველებაში პირის ნიშნის ხ- და ღ- ვარიანტის მომდევნოდ იკარგება ჰომორგანული&#160; ფუძისეული ყ და [[გ]] <ins class="diffchange diffchange-inline">თანხმოვნები</ins>:&#160; ხოლია &lt; ხყოლია, ხავს &lt; ხყავს,&#160; მიხავს &lt; მიხყავს, ღონია &lt; ღგონია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის თავისებურებაა სინტაქსურ&#160; კონსტრუქციებში ნაცვალსახელის მან ფორმის გამოყენება სახელობითის ფუნქციით („ქურდი მან იყო“; „იგზე ავლაჲ მან მოკლეს“). ქვემოაჭარულის ზოგ უბანში გარდამავალი და მედიოაქტიური ზმნა ერგატიული კონსტრუქციით იხმარება დრო-კილოთა I სერიაშიც, რასაც ჭანურის გავლენით ხსნიან: „გოგომ დანა ატარებდა“; „ქალებმა ცალკე იცეკვებდენ“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის თავისებურებაა სინტაქსურ&#160; კონსტრუქციებში ნაცვალსახელის მან ფორმის გამოყენება სახელობითის ფუნქციით („ქურდი მან იყო“; „იგზე ავლაჲ მან მოკლეს“). ქვემოაჭარულის ზოგ უბანში გარდამავალი და მედიოაქტიური ზმნა ერგატიული კონსტრუქციით იხმარება დრო-კილოთა I სერიაშიც, რასაც ჭანურის გავლენით ხსნიან: „გოგომ დანა ატარებდა“; „ქალებმა ცალკე იცეკვებდენ“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის ლექსიკა გამოირჩევა ნაწარმოებ სიტყვათა სიუხვითა და ორიგინალობით, შინამრეწველობის <del class="diffchange diffchange-inline">ამსახეელი </del>ლექსიკური მასალის მრავალფეროვნებით. სიტყვაწარმოებით საშუალებათაგან ყურადღებას იქცევს ოდნაობითი ხარისხის მაწარმოებელი და–ო (დამცრო), წარმომავლობის -არ სუფიქსი (ჩხუტუნარი, ქედქედარი); - ურ სუფიქსი ქალის სადაურობის აღნიშვნის ფუნქციით (ბათუმურაჲ); -ფხე – ქალის გვარსახელური წარმომავლობის მაწარმოებელი (ინაიფხე „ინაიშვილის ქალი”). ჭარბადაა წარმოდგენილი არქაული <del class="diffchange diffchange-inline">სიტყეები </del>(გარგანი, კელობს, ნამსხმანი), დიალექტური ინოვაციები (ბაძაგნარი, დაკიეანება, დანაძირება), ზანიზმები (დუდი, მოჭვა, კუჩხე) და თურქული ნასესხობანი (ტაძა, ემია, დოლაბი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აჭარულის ლექსიკა გამოირჩევა ნაწარმოებ სიტყვათა სიუხვითა და ორიგინალობით, შინამრეწველობის <ins class="diffchange diffchange-inline">ამსახველი </ins>ლექსიკური მასალის მრავალფეროვნებით. სიტყვაწარმოებით საშუალებათაგან ყურადღებას იქცევს ოდნაობითი ხარისხის მაწარმოებელი და–ო (დამცრო), წარმომავლობის -არ სუფიქსი (ჩხუტუნარი, ქედქედარი); - ურ სუფიქსი ქალის სადაურობის აღნიშვნის ფუნქციით (ბათუმურაჲ); -ფხე – ქალის გვარსახელური წარმომავლობის მაწარმოებელი (ინაიფხე „ინაიშვილის ქალი”). ჭარბადაა წარმოდგენილი არქაული <ins class="diffchange diffchange-inline">სიტყვები </ins>(გარგანი, კელობს, ნამსხმანი), დიალექტური ინოვაციები (ბაძაგნარი, დაკიეანება, დანაძირება), ზანიზმები (დუდი, მოჭვა, კუჩხე) და თურქული ნასესხობანი (ტაძა, ემია, დოლაბი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. სურმავა''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ნ. სურმავა''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217265&oldid=prev 2024-01-15T20:33:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:33, 15 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. ინვერსიულ ზმნებში, რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], [[I თურმეობითი]] (ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – [[II თურმეობითი]] (წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ინვერსიული ზმნები|</ins>ინვერსიულ ზმნებში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], [[I თურმეობითი]] (ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – [[II თურმეობითი]] (წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კირნათ-მარადიდულისათვის სპეციფიკურია I ობიექტური პირის მრავლობითობის გამოხატვა სუფიქსაციის გზით (სუფიქსებით: -ან, -ენ, -ეს, -თ): მიმყავან „მიგვყავს”, დემენატრენ „მოგვენატრა“, მექნეს „გვექნა“, დიმიწერეთ „დაგიწერე“. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კირნათ-მარადიდულისათვის სპეციფიკურია I ობიექტური პირის მრავლობითობის გამოხატვა სუფიქსაციის გზით (სუფიქსებით: -ან, -ენ, -ეს, -თ): მიმყავან „მიგვყავს”, დემენატრენ „მოგვენატრა“, მექნეს „გვექნა“, დიმიწერეთ „დაგიწერე“. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217169&oldid=prev 2024-01-11T11:15:24Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="აჭარული">აჭარული“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="აჭარული დიალექტი">აჭარული დიალექტი“</a> გადამისამართე...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:15, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217167&oldid=prev 2024-01-11T11:15:16Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98" title="აჭარული დიალექტი">აჭარული დიალექტი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="აჭარული">აჭარული“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:15, 11 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98&diff=217136&oldid=prev 2024-01-10T11:49:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:49, 10 იანვარი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ზემოაჭარულში სუბიექტის მრავლობითობის აღსანიშნავად ჩნდება ენ (&lt; ნ) ფორმანტი. ინოვაციას წარმოადგენს ამ ფორმანტის გავრცელება პრეფიქსიანი ვნებითის ანალოგიით სხვა ტიპის ზმნებზე: დევჟლიტენით ჩვენ, ჰკითხენით თქვენ მას ის, ვიცხოვრენით ჩვენ, გავრიგდნეთ ჩვენ. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. ინვერსიულ ზმნებში, რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], I თურმეობითი (ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – II თურმეობითი (წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მეტად მნიშვნელოვანია აჭარულის მონაცემები ზმნაში ობიექტური პირის რიცხვის აღნიშვნის სისტემის შესწავლის თვალსაზრისით: ობიექტური&#160; II პირის რიცხვი პირდაპირი წყობის ზმნებში არ აღინიშნება („მე თქვენ თავიდან ვერ მოგიხმარე“), მაგრამ სისტემატურად აღინიშნება მიცემითბრუნვიანი აქტიური პირის მრავლობითობა დრო-კილოთა III სერიის ინვერსიულ ფორმებში და ე. წ. ინვერსიულ ზმნებში, რისთვისაც გამოიყენება სუფიქსები: -ან, -ენ, -ნ, -ეს. მათი განაწილება მწკრივთა მიხედვით შეესაბამება ძვ. ქართულის სისტემას:&#160; -ან – [[აწმყო (გრამატიკა)|აწმყო]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>I თურმეობითი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(ყავან, მუკლავან მათ იგი), -ენ – ნამყო დროები (ქონდენ, გუჭირდენ), -ნ – კავშირებითები (გიყვარდენ, წიეყვანენ), -ეს – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>II თურმეობითი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(წივყვანეს მათ იგი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კირნათ-მარადიდულისათვის სპეციფიკურია I ობიექტური პირის მრავლობითობის გამოხატვა სუფიქსაციის გზით (სუფიქსებით: -ან, -ენ, -ეს, -თ): მიმყავან „მიგვყავს”, დემენატრენ „მოგვენატრა“, მექნეს „გვექნა“, დიმიწერეთ „დაგიწერე“. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კირნათ-მარადიდულისათვის სპეციფიკურია I ობიექტური პირის მრავლობითობის გამოხატვა სუფიქსაციის გზით (სუფიქსებით: -ან, -ენ, -ეს, -თ): მიმყავან „მიგვყავს”, დემენატრენ „მოგვენატრა“, მექნეს „გვექნა“, დიმიწერეთ „დაგიწერე“. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili