ახალი აღთქმა - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 22:00, 15 ივნისი 2024-ზე

2024-06-15T22:00:32Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-06-19T18:03:52Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 11:00, 19 ნოემბერი 2019-ზე

2019-11-19T11:00:00Z

Tkenchoshvili 07:50, 15 ოქტომბერი 2019-ზე

2019-10-15T07:50:00Z

Tkenchoshvili 09:41, 19 ნოემბერი 2018-ზე

2018-11-19T09:41:48Z

Tkenchoshvili 08:34, 14 ნოემბერი 2018-ზე

2018-11-14T08:34:07Z

Tkenchoshvili 08:14, 13 სექტემბერი 2018-ზე

2018-09-13T08:14:00Z

Tkenchoshvili 10:34, 30 აპრილი 2018-ზე

2018-04-30T10:34:39Z

Tkenchoshvili 13:55, 21 სექტემბერი 2017-ზე

2017-09-21T13:55:12Z

ცვლილებების ჩვენება

Tkenchoshvili: /* ახალი აღთქმის წიგნები */

2017-09-21T13:22:00Z

‎ახალი აღთქმის წიგნები

@@ ხაზი 12: / ხაზი 12: @@
 ძველმა აღთქმამ და წინასწარმეტყველებამ ხორცი ჩვენი წელთაღრიცხვის გარიჟრაჟზე შეისხა. ღმერთმა კაცთა ნათესავის გამოსახსნელად დედამიწაზე მხოლოდშობილი ძე მოავლინა. მარადიული, დაუსაბამო და უჟამო ღმერთი განკაცდა.
-ებრაელ ქალწულ მარიამს, [[დავითი|დავითის]] შთამომავალს, მთავარანგელოზი გაბრიელი გამოეცხადა და ახარა, რომ დაორსულდება და შეეძინება ვაჟი. [[ხარება|ხარებას]] შობა მოჰყვა, შობას კი ყველაფერი, რასაც წინასწარმეტყველები ამბობდნენ.
+ებრაელ ქალწულ მარიამს, [[დავითი (ისრაელის მეფე)|დავითი]]ს შთამომავალს, მთავარანგელოზი გაბრიელი გამოეცხადა და ახარა, რომ დაორსულდება და შეეძინება ვაჟი. [[ხარება|ხარებას]] შობა მოჰყვა, შობას კი ყველაფერი, რასაც წინასწარმეტყველები ამბობდნენ.
 იესო ქრისტე, სათნო გადმოცემის თანახმად, 30 წლის ასაკში მოინათლა იოანე წინასწარმეტყველის, წინამორბედისა და ნათლისმცემლის მიერ. ამ ფაქტით ძველი აღთქმა და რჯული დასრულდა. იოანე ნათლისმცემელი დგას გზათგასაყარზე და ითვლება ძველი აღთქმის უკანასკნელ წინასწარმეტყველად და ახლის წინამორბედად. მისი ქადაგება - შეინანეთ, რამეთუ მოახლოებულ არს სასუფეველი ცათა! ნიშნავდა ღმერთსა და ადამიანს შორის ახალ ურთიერთობათა, ახალ ხელშეკრულებათა დასაბამს. აქ არის მინიშნება ახალი აღთქმის უმთავრეს იდეალზე - ცათა სასუფეველზე და მისი მიღწევის პირობაზე - [[სინანული|სინანულზე]]. ქრისტიანული სინანულის არსს ასაჩინოებს ბერძნული შესატყვისი „მეტანოია“, რაც ნიშნავს: ხელახალი გონება, გონების გარდაქმნა, განახლება, ზეაღზიდვა. იგულისხმება პიროვნების გაკეთილშობილება, შეცვლა, განახლება. ახალ აღთქმაში მონაწილეობის წინაპირობაა სინანული ანუ [[ცოდვა|ცოდვათა]] გაცნობიერება, რამაც უნდა გამსჭვალოს ინდივიდი და შეცვალოს სასიკეთოდ.

@@ ხაზი 62: / ხაზი 62: @@
 ==წყარო==
-პაპუაშვილი, ნუგზარ მსოფლიო რელიგიები საქართველოში / [რედ.: სოზარ სუბარი]. - თბ. : თავისუფლების ინ-ტი, 2002.
+[[მსოფლიო რელიგიები საქართველოში]]
 [[კატეგორია:ბიბლია]]
 [[კატეგორია:რელიგიური ლიტერატურა]]
 [[კატეგორია:ახალი აღთქმა]]

@@ ხაზი 14: / ხაზი 14: @@
 ებრაელ ქალწულ მარიამს, [[დავითი|დავითის]] შთამომავალს, მთავარანგელოზი გაბრიელი გამოეცხადა და ახარა, რომ დაორსულდება და შეეძინება ვაჟი. [[ხარება|ხარებას]] შობა მოჰყვა, შობას კი ყველაფერი, რასაც წინასწარმეტყველები ამბობდნენ.
-იესო ქრისტე, სათნო გადმოცემის თანახმად, 30 წლის ასაკში მოინათლა იოანე წინასწარმეტყველის, წინამორბედისა და ნათლისმცემლის მიერ. ამ ფაქტით ძველი აღთქმა და რჯული დასრულდა. იოანე ნათლისმცემელი დგას გზათგასაყარზე და ითვლება ძველი აღთქმის უკანასკნელ წინასწარმეტყველად და ახლის წინამორბედად. მისი ქადაგება - შეინანეთ, რამეთუ მოახლოებულ არს სასუფეველი ცათა! ნიშნავდა ღმერთსა და ადამიანს შორის ახალ ურთიერთობათა, ახალ ხელშეკრულებათა დასაბამს. აქ არის მინიშნება ახალი აღთქმის უმთავრეს იდეალზე - ცათა სასუფეველზე და მისი მიღწევის პირობაზე - სინანულზე. ქრისტიანული სინანულის არსს ასაჩინოებს ბერძნული შესატყვისი „მეტანოია“, რაც ნიშნავს: ხელახალი გონება, გონების გარდაქმნა, განახლება, ზეაღზიდვა. იგულისხმება პიროვნების გაკეთილშობილება, შეცვლა, განახლება. ახალ აღთქმაში მონაწილეობის წინაპირობაა სინანული ანუ ცოდვათა გაცნობიერება, რამაც უნდა გამსჭვალოს ინდივიდი და შეცვალოს სასიკეთოდ.
+იესო ქრისტე, სათნო გადმოცემის თანახმად, 30 წლის ასაკში მოინათლა იოანე წინასწარმეტყველის, წინამორბედისა და ნათლისმცემლის მიერ. ამ ფაქტით ძველი აღთქმა და რჯული დასრულდა. იოანე ნათლისმცემელი დგას გზათგასაყარზე და ითვლება ძველი აღთქმის უკანასკნელ წინასწარმეტყველად და ახლის წინამორბედად. მისი ქადაგება - შეინანეთ, რამეთუ მოახლოებულ არს სასუფეველი ცათა! ნიშნავდა ღმერთსა და ადამიანს შორის ახალ ურთიერთობათა, ახალ ხელშეკრულებათა დასაბამს. აქ არის მინიშნება ახალი აღთქმის უმთავრეს იდეალზე - ცათა სასუფეველზე და მისი მიღწევის პირობაზე - [[სინანული|სინანულზე]]. ქრისტიანული სინანულის არსს ასაჩინოებს ბერძნული შესატყვისი „მეტანოია“, რაც ნიშნავს: ხელახალი გონება, გონების გარდაქმნა, განახლება, ზეაღზიდვა. იგულისხმება პიროვნების გაკეთილშობილება, შეცვლა, განახლება. ახალ აღთქმაში მონაწილეობის წინაპირობაა სინანული ანუ [[ცოდვა|ცოდვათა]] გაცნობიერება, რამაც უნდა გამსჭვალოს ინდივიდი და შეცვალოს სასიკეთოდ.
 ძველი აღთქმის გარეგანი ნიშანი [[წინადაცვეთა]] იყო. ახალი აღთქმის ხილული ნიშანი კი [[ნათლისღება]] და [[ზიარება|ზიარებაა]]. ნათლისღება არის ახალი აღთქმის კარი, წინაბჭე, ზიარება კი - მისი გვირგვინი. ნათლისღების მეშვეობით მორწმუნე [[ქრისტე|ქრისტეს]] [[ეკლესია|ეკლესიის]] წევრი ხდება, ზიარების მეშვეობით კი იგი ქრისტეს სისხლსა და ხორცს ეზიარება. ერთიც და მეორეც [[ეკლესია|ეკლესიის]] მიერ გააზრებულია საიდუმლოდ (საკრამენტად), რომელთაგან მეორე (ზიარება) თავად უფალმა დაადგინა. მან მოციქულები პირველად საპასექო სუფრაზე აზიარა. [[პური]] საკუთარ ხორცად, ღვინო კი საკუთარ სისხლად დასახა და ამით მსხვერპლშეწირვის ებრაული წესი გააუქმა. სახარების ამ ეპიზოდს, რომელსაც ოთხივე [[მახარებლები|მახარებელი]] აღწერს ([[მათე მოციქული|მათე]] 26:17-30; [[მარკოზ მახარებელი|მარკოზი]] 14:12-26; [[ლუკა მახარებელი|ლუკა]] 22:14-71; [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანე]] 13:1-35) საეკლესიო ტრადიცია საიდუმლო სერობას უწოდებს. საიდუმლო სერობა, შეიძლება ითქვას, ახალი აღთქმის პრეზენტაციაა.

@@ ხაზი 8: / ხაზი 8: @@
 უზენაესი ღმერთი - ყოვლადწმიდა [[სამება]] - ერთიანი ნებით და მადლით ისტორიის კონკრეტულ ჟამსა და ალაგს ეცხადებოდა [[სათნო]] და მართალ ადამიანებს, რჩეულ [[პიროვნება|პიროვნებებს]] და აუწყებდა სიბრძნეს და მეცნიერებას. ეს ადამიანები ცნობილი არიან წინასწარმეტყველებად და მოციქულებად.
-წინასწარმეტყველნი ძველი აღთქმის ავტორები არიან, მოციქულნი - ახლისა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ძველი აღთქმის ყველა ეპიზოდი, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დეტალიც კი, არის მინიშნება ახალ აღთქმაზე. ნეტარი ავგუსტინეს თქმით: ''„'''ძველ აღთქმაში დაფარულია ახალი აღთქმა და ახალ აღთქმაში გაცხადებულია ძველი'''“''.
+წინასწარმეტყველნი ძველი აღთქმის ავტორები არიან, მოციქულნი - ახლისა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ძველი აღთქმის ყველა ეპიზოდი, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დეტალიც კი, არის მინიშნება ახალ აღთქმაზე. [[ნეტარი ავგუსტინე|ნეტარი ავგუსტინეს]] თქმით: ''„'''ძველ აღთქმაში დაფარულია ახალი აღთქმა და ახალ აღთქმაში გაცხადებულია ძველი'''“''.
 ძველმა აღთქმამ და წინასწარმეტყველებამ ხორცი ჩვენი წელთაღრიცხვის გარიჟრაჟზე შეისხა. ღმერთმა კაცთა ნათესავის გამოსახსნელად დედამიწაზე მხოლოდშობილი ძე მოავლინა. მარადიული, დაუსაბამო და უჟამო ღმერთი განკაცდა.

@@ ხაზი 6: / ხაზი 6: @@
 ისტორიის კონკრეტულ ჟამს ღმერთი განკაცდა [[იესო ქრისტე|ქრისტე იესოში]], რომელმაც აღთქმა განაახლა და მისი შინაარსი სრულყო. მკაფიოდ უნდა ითქვას, რომ ორივე აღთქმა არსებით ერთი და იგივეა. აქ საქმე ერთი მთელის სხვადასხვა საფეხურებთან გვაქვს. ადამიანისა და ღვთის ურთიერთობის ისტორია სხვა არაფერია, თუ არა აღთქმის შინაარსის ეტაპობრივად გაცხადება და დაზუსტება, ამ შინაარსის გაღრმავება.
-უზენაესი ღმერთი - ყოვლადწმიდა [[სამება]] - ერთიანი ნებით და მადლით ისტორიის კონკრეტულ ჟამსა და ალაგს ეცხადებოდა სათნო და მართალ ადამიანებს, რჩეულ [[პიროვნება|პიროვნებებს]] და აუწყებდა სიბრძნეს და მეცნიერებას. ეს ადამიანები ცნობილი არიან წინასწარმეტყველებად და მოციქულებად.
+უზენაესი ღმერთი - ყოვლადწმიდა [[სამება]] - ერთიანი ნებით და მადლით ისტორიის კონკრეტულ ჟამსა და ალაგს ეცხადებოდა [[სათნო]] და მართალ ადამიანებს, რჩეულ [[პიროვნება|პიროვნებებს]] და აუწყებდა სიბრძნეს და მეცნიერებას. ეს ადამიანები ცნობილი არიან წინასწარმეტყველებად და მოციქულებად.
 წინასწარმეტყველნი ძველი აღთქმის ავტორები არიან, მოციქულნი - ახლისა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ძველი აღთქმის ყველა ეპიზოდი, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დეტალიც კი, არის მინიშნება ახალ აღთქმაზე. ნეტარი ავგუსტინეს თქმით: ''„'''ძველ აღთქმაში დაფარულია ახალი აღთქმა და ახალ აღთქმაში გაცხადებულია ძველი'''“''.

@@ ხაზი 32: / ხაზი 32: @@
 ქრისტემ გვანიშნა: ვინც უფლის მეგობარია, სიკვდილი ვერაფერს დააკლებს, - გვამი გახრწნილი და განქარვებულიც რომ ჰქონდეს, ლაზარეს მსგავსად გაცოცხლდება და საკუთარი სხეულით აღდგება. ეს ქვეყნიერების დასასრულს ანუ „მეოთხე დღეს“ მოხდება. იმ ფაქტს, რომ ლაზარე უფალმა მე - 4 დღეს აღადგინა, სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს. ქრისტე მესამე დღეს აღდგა, ლაზარე - მეოთხე დღეს, რაც საყოველთაო განკითხვისა და განახლების ჟამზე მიანიშნებს. იმ დღეს ყველა მართალი უკვდავებას ეზიარება.
-თუკი კვლავ დაისმება კითხვა, რა არის ქრისტიანობის სპეციფიკა, რასაც ანალოგი სხვა რელიგიებში არ მოეპოვება, ვუპასუხებთ - თავად ქრისტეს პიროვნება, ვნება და აღდგომა. მან ყოველი კაცის ცოდვა იტვირთა და საკუთარი თავი გაწირა თითოეული ჩვენგანის ნაცვლად. მას მიაყენეს განუზომელი ტანჯვა და [[გვემა]], ნერწყვა და ყვრიმალისცემა, მათრახი და ეკლის გვირგვინი, შეურაცხყვეს და ჯვარს აცვეს ჰურიასტანის პრეფექტის პონტოელი პილატეს დასტურით იერუსალიმის გარეუბანში, [[გოლგოთა|გოლგოთას]] ბორცვზე, ახალი წელთაღრიცხვის 33-ე წელს.
+თუკი კვლავ დაისმება კითხვა, რა არის ქრისტიანობის სპეციფიკა, რასაც ანალოგი სხვა რელიგიებში არ მოეპოვება, ვუპასუხებთ - თავად ქრისტეს პიროვნება, [[ვნება]] და აღდგომა. მან ყოველი კაცის ცოდვა იტვირთა და საკუთარი თავი გაწირა თითოეული ჩვენგანის ნაცვლად. მას მიაყენეს განუზომელი ტანჯვა და [[გვემა]], ნერწყვა და ყვრიმალისცემა, მათრახი და ეკლის გვირგვინი, შეურაცხყვეს და ჯვარს აცვეს ჰურიასტანის პრეფექტის პონტოელი პილატეს დასტურით იერუსალიმის გარეუბანში, [[გოლგოთა|გოლგოთას]] ბორცვზე, ახალი წელთაღრიცხვის 33-ე წელს.
 მაგრამ აღსრულდა წინასწარმეტყველება: კვირას, სიკვდილიდან მესამე დღეს, ცისკარზე, მკვდრეთით აღდგა ის, ვინც დაამცირეს და ჯვარს აცვეს.

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''ახალი აღთქმა''' - ქართული „აღთქმის“ შესატყვისებია: ებრ. „ბერით“, ბერძნ. „დიათეკე“, ლათ. „ტესტამენტუმ“, რუს. „ზავეტ“. მათი მნიშვნელობებია - ანდერძი, დაპირება, კავშირი, ხელშეკრულება.
-„[[ძველი აღთქმა]]“ გულისხმობს იმ დაპირებას, იმ კავშირს, იმ ხელშეკრულებას და იმ ანდერძს, რომელიც ქრისტეს შობამდე აღუთქვა ღმერთმა ადამიანს. ფაქტობრივად, ესაა ხელშეკრულება ორ სუბიექტს - ღმერთსა და ადამიანს - შორის.
+„[[ძველი აღთქმა]]“ გულისხმობს იმ დაპირებას, იმ კავშირს, იმ ხელშეკრულებას და იმ ანდერძს, რომელიც [[ქრისტე|ქრისტეს]] შობამდე აღუთქვა ღმერთმა ადამიანს. ფაქტობრივად, ესაა ხელშეკრულება ორ სუბიექტს - [[ღმერთი|ღმერთსა]] და ადამიანს - შორის.
 ისტორიის კონკრეტულ ჟამს ღმერთი განკაცდა [[იესო ქრისტე|ქრისტე იესოში]], რომელმაც აღთქმა განაახლა და მისი შინაარსი სრულყო. მკაფიოდ უნდა ითქვას, რომ ორივე აღთქმა არსებით ერთი და იგივეა. აქ საქმე ერთი მთელის სხვადასხვა საფეხურებთან გვაქვს. ადამიანისა და ღვთის ურთიერთობის ისტორია სხვა არაფერია, თუ არა აღთქმის შინაარსის ეტაპობრივად გაცხადება და დაზუსტება, ამ შინაარსის გაღრმავება.
-უზენაესი [[ღმერთი]] - ყოვლადწმიდა [[სამება]] - ერთიანი ნებით და მადლით ისტორიის კონკრეტულ ჟამსა და ალაგს ეცხადებოდა სათნო და მართალ ადამიანებს, რჩეულ პიროვნებებს და აუწყებდა სიბრძნეს და მეცნიერებას. ეს ადამიანები ცნობილი არიან წინასწარმეტყველებად და მოციქულებად.
+უზენაესი ღმერთი - ყოვლადწმიდა [[სამება]] - ერთიანი ნებით და მადლით ისტორიის კონკრეტულ ჟამსა და ალაგს ეცხადებოდა სათნო და მართალ ადამიანებს, რჩეულ პიროვნებებს და აუწყებდა სიბრძნეს და მეცნიერებას. ეს ადამიანები ცნობილი არიან წინასწარმეტყველებად და მოციქულებად.
 წინასწარმეტყველნი ძველი აღთქმის ავტორები არიან, მოციქულნი - ახლისა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ძველი აღთქმის ყველა ეპიზოდი, ერთი შეხედვით უმნიშვნელო დეტალიც კი, არის მინიშნება ახალ აღთქმაზე. ნეტარი ავგუსტინეს თქმით: ''„'''ძველ აღთქმაში დაფარულია ახალი აღთქმა და ახალ აღთქმაში გაცხადებულია ძველი'''“''.
@@ ხაზი 32: / ხაზი 32: @@
 ქრისტემ გვანიშნა: ვინც უფლის მეგობარია, სიკვდილი ვერაფერს დააკლებს, - გვამი გახრწნილი და განქარვებულიც რომ ჰქონდეს, ლაზარეს მსგავსად გაცოცხლდება და საკუთარი სხეულით აღდგება. ეს ქვეყნიერების დასასრულს ანუ „მეოთხე დღეს“ მოხდება. იმ ფაქტს, რომ ლაზარე უფალმა მე - 4 დღეს აღადგინა, სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს. ქრისტე მესამე დღეს აღდგა, ლაზარე - მეოთხე დღეს, რაც საყოველთაო განკითხვისა და განახლების ჟამზე მიანიშნებს. იმ დღეს ყველა მართალი უკვდავებას ეზიარება.
-თუკი კვლავ დაისმება კითხვა, რა არის ქრისტიანობის სპეციფიკა, რასაც ანალოგი სხვა რელიგიებში არ მოეპოვება, ვუპასუხებთ - თავად ქრისტეს პიროვნება, ვნება და აღდგომა. მან ყოველი კაცის ცოდვა იტვირთა და საკუთარი თავი გაწირა თითოეული ჩვენგანის ნაცვლად. მას მიაყენეს განუზომელი ტანჯვა და გვემა, ნერწყვა და ყვრიმალისცემა, მათრახი და ეკლის გვირგვინი, შეურაცხყვეს და ჯვარს აცვეს ჰურიასტანის პრეფექტის პონტოელი პილატეს დასტურით იერუსალიმის გარეუბანში, [[გოლგოთა|გოლგოთას]] ბორცვზე, ახალი წელთაღრიცხვის 33-ე წელს.
+თუკი კვლავ დაისმება კითხვა, რა არის ქრისტიანობის სპეციფიკა, რასაც ანალოგი სხვა რელიგიებში არ მოეპოვება, ვუპასუხებთ - თავად ქრისტეს პიროვნება, ვნება და აღდგომა. მან ყოველი კაცის ცოდვა იტვირთა და საკუთარი თავი გაწირა თითოეული ჩვენგანის ნაცვლად. მას მიაყენეს განუზომელი ტანჯვა და [[გვემა]], ნერწყვა და ყვრიმალისცემა, მათრახი და ეკლის გვირგვინი, შეურაცხყვეს და ჯვარს აცვეს ჰურიასტანის პრეფექტის პონტოელი პილატეს დასტურით იერუსალიმის გარეუბანში, [[გოლგოთა|გოლგოთას]] ბორცვზე, ახალი წელთაღრიცხვის 33-ე წელს.
 მაგრამ აღსრულდა წინასწარმეტყველება: კვირას, სიკვდილიდან მესამე დღეს, ცისკარზე, მკვდრეთით აღდგა ის, ვინც დაამცირეს და ჯვარს აცვეს.

@@ ხაზი 44: / ხაზი 44: @@
 ახალი აღთქმის კანონიც თანდათან იქმნებოდა ამა თუ იმ წიგნის სამოციქულო წარმომავლობის დადგენის ან უარყოფის კვალდაკვალ, საკითხის გულმოდგინედ შესწავლის საფუძველზე.
-წიგნი, რომელსაც პირველი ქრისტიანები კითხულობდნენ, იყო ძველი აღთქმა. მალე, პირველსავე საუკუნეში, გამოჩნდა [[სახარება|სახარებები]] და მოციქულთა ეპისტოლეები, მასთან ერთად - ნაყალბევი თხზულებებიც იესო [[ქრისტე|ქრისტეს]] ცხოვრებისა და მოძღვრების შესახებ. I-II საუკუნეებში დაიწერა იმ მამათა თხზულებები, რომლებიც [[ეკლესია|ეკლესიაში]] ცნობილნი და პატივცემულნი იყვნენ როგორც მოციქულთა უშუალო მოწაფეები და მოწაფეთა მოწაფეები: კლიმენტი, პოლიკარპე, ეგნატე და სხვანი, რომლებიც სამოციქულო კაცებად იწოდებიან. ამდენად, ეკლესიას ჰქონდა ზუსტი განსაზღვრის შესაძლებლობა, თუ რომელი წერილი ჩაეთვალა ჭეშმარიტად სამოციქულოდ, წმინდად და ღვთივშთაგონებულად და გაემიჯნა ასეთი წერილები ანუ წიგნები როგორც ყალბი და არაჯანსაღი მოძღვრების შემცველი თხზულებებისაგან, ისე იმ თხზულებებისაგან, რომლებიც ეკუთვნოდნენ არა უშუალოდ მოციქულებს, არამედ - მოციქულთა მოციქულებს. უკანასკნელთა თხზულებები, რა თქმა უნდა, შეიცავდა ჯანსაღ და სწორ მოძღვრებას, მაგრამ ისინი მაინც ადამიანური წარმომავლობის იყო და მნიშვნელობით ვერ შეედრებოდა ღვთაებრივ და გამოცხადებულ წერილს.
+წიგნი, რომელსაც პირველი ქრისტიანები კითხულობდნენ, იყო ძველი აღთქმა. მალე, პირველსავე საუკუნეში, გამოჩნდა [[სახარება|სახარებები]] და მოციქულთა ეპისტოლეები, მასთან ერთად - ნაყალბევი თხზულებებიც [[იესო ქრისტე|იესო ქრისტეს]] ცხოვრებისა და მოძღვრების შესახებ. I-II საუკუნეებში დაიწერა იმ მამათა თხზულებები, რომლებიც [[ეკლესია|ეკლესიაში]] ცნობილნი და პატივცემულნი იყვნენ როგორც მოციქულთა უშუალო მოწაფეები და მოწაფეთა მოწაფეები: კლიმენტი, პოლიკარპე, ეგნატე და სხვანი, რომლებიც სამოციქულო კაცებად იწოდებიან. ამდენად, ეკლესიას ჰქონდა ზუსტი განსაზღვრის შესაძლებლობა, თუ რომელი წერილი ჩაეთვალა ჭეშმარიტად სამოციქულოდ, წმინდად და ღვთივშთაგონებულად და გაემიჯნა ასეთი წერილები ანუ წიგნები როგორც ყალბი და არაჯანსაღი მოძღვრების შემცველი თხზულებებისაგან, ისე იმ თხზულებებისაგან, რომლებიც ეკუთვნოდნენ არა უშუალოდ მოციქულებს, არამედ - მოციქულთა მოციქულებს. უკანასკნელთა თხზულებები, რა თქმა უნდა, შეიცავდა ჯანსაღ და სწორ მოძღვრებას, მაგრამ ისინი მაინც ადამიანური წარმომავლობის იყო და მნიშვნელობით ვერ შეედრებოდა ღვთაებრივ და გამოცხადებულ წერილს.
 II ს-ში ეკლესიაში ეჭვის ქვეშ არავინ აყენებდა ოთხი სახარების, მოციქულთა საქმეების, [[პავლე მოციქული|პავლეს]] ცამეტი ეპისტოლის, [[პეტრე მოციქული|პეტრეს]] პირველი ეპისტოლის და მოციქულ [[იოანე ღვთისმეტყველი|იოანეს]] პირველი ეპისტოლის ჭეშმარიტებას და ორიგინალურობას. იმ დროისათვის ეს წიგნები შეადგენდნენ საერთო-საყოველთაო კანონს. ახალი აღთქმის დანარჩენმა ნაწილმა საყოველთაო აღიარება გვიან მოიპოვა. მაგალითად: ორიგენე III ს-ში ჯერ კიდევ არ იყო დარწმუნებული, რომ ეპისტოლე ებრაელთა მიმართ, ეპისტოლეები იაკობისა, იუდასი, მეორე პეტრესი, მეორე და მესამე იოანესი იყო ნამდვილი და ჭეშმარიტი. დასავლეთში დიდხანს ყოყმანობდნენ ებრაელთა მიმართ ეპისტოლესთან დაკავშირებით, აღმოსავლეთში - [[აპოკალიფსი|აპოკალიფსთან]] დაკავშირებით.
@@ ხაზი 59: / ხაზი 59: @@
 XVIII ს-ის შუა წლებიდან დასავლეთ ევროპაში აღორძინდა რაციონალიზმი, რომელმაც უარყო რწმენა და წერილის ღვთივშთაგონებულობა; მან ლაშქრობა დაიწყო და თავი მოუყარა არგუმენტებს არა მხოლოდ ცალკეული წიგნების, არამედ მთელი წერილის წინააღმდეგ. თუმცა ეს მიმდინარეობა [[კათოლიკობა|კათოლიკეებისა]] და [[ორთოდოქსი]] [[პროტესტანტობა|პროტესტანტების]] ერთსულოვან და საფუძვლიან წინააღმდეგობას წააწყდა.
 ==წყარო==