https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90 2026-04-27T23:44:19Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=230499&oldid=prev 2024-06-27T16:48:07Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">16:48, 27 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 3:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===ისტორია===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის დაარსების შესახებ არსებობს გადმოცემა, რომელიც ისტორიული დოკუმენტებითაც დასტურდება. დედოფალ თინათინს, მამია გურიელის ასულს, ჯერ კიდევ სიყმაწვილეში ჰქონია ხილვა: დიდებულ მთავარზე დაქორწინებული თავის სამეფოში მიბრძანდებოდა; გზად მიმავალმა სამეფო წყვილმა თეთრ შინდთან შეისვენა. სწორედ აქ გამოეცხადა დედოფალს [[ბერი]], რომელმაც უთხრა, ამ ადგილზე ღვთისმშობლის ეკლესია აეგო. მართლაც, როდესაც ახლად ჯვარდაწერილი კახთა მეფე ლევანი და დედოფალი თინათინი კახეთს, გრემის სატახტო ქალაქში მიბრძანდებოდნენ, მათ გზად შუამთაში შეისვენეს. სწორედ „მაშინ გულისხმა-ჰყო და სარწმუნო იქმნა განგებულებასა მას ზედა“ დედოფალი, იცნო რა ჩვენებით ნანახი ადგილი. ამალა გურიიდან კახეთს მიაბრძანებდა ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატს, რომელიც დედოფალს განუშორებლად თან ახლდა. ხატი ღამისთევისას შინდის ხის ქვეშ დააბრძანეს. მეორე დღეს დედა ღვთისას ხატი ადგილიდან ვეღარ დაუძრავთ, სანამ დედოფალმა ამ ადგილზე ეკლესიის აგება არ აღუთქვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის დაარსების შესახებ არსებობს გადმოცემა, რომელიც ისტორიული დოკუმენტებითაც დასტურდება. დედოფალ თინათინს, მამია გურიელის ასულს, ჯერ კიდევ სიყმაწვილეში ჰქონია ხილვა: დიდებულ მთავარზე დაქორწინებული თავის სამეფოში მიბრძანდებოდა; გზად მიმავალმა სამეფო წყვილმა თეთრ შინდთან შეისვენა. სწორედ აქ გამოეცხადა დედოფალს [[ბერი]], რომელმაც უთხრა, ამ ადგილზე ღვთისმშობლის ეკლესია აეგო. მართლაც, როდესაც ახლად ჯვარდაწერილი კახთა მეფე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლევანი <ins class="diffchange diffchange-inline">(კახეთის მეფე)|ლევანი]] </ins>და დედოფალი თინათინი კახეთს, გრემის სატახტო ქალაქში მიბრძანდებოდნენ, მათ გზად შუამთაში შეისვენეს. სწორედ „მაშინ გულისხმა-ჰყო და სარწმუნო იქმნა განგებულებასა მას ზედა“ დედოფალი, იცნო რა ჩვენებით ნანახი ადგილი. ამალა გურიიდან კახეთს მიაბრძანებდა ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატს, რომელიც დედოფალს განუშორებლად თან ახლდა. ხატი ღამისთევისას შინდის ხის ქვეშ დააბრძანეს. მეორე დღეს დედა ღვთისას ხატი ადგილიდან ვეღარ დაუძრავთ, სანამ დედოფალმა ამ ადგილზე ეკლესიის აგება არ აღუთქვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=163437&oldid=prev 2022-08-26T12:11:01Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:11, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===აღწერილობა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===აღწერილობა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის მთავარი ეკლესია [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითაა]] ნაგები. მის&#160; ხუროთმოძღვრულ სახეს საფუძვლად ტაძრის ის ტიპი უდევს, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო დამკვიდრებული და გავრცელებული საქართველოში. ესაა მაღალგუმბათიანი, გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, რომლის გუმბათი ორ თავისუფლად მდგომ წრიულ მასიურ ბურჯსა და [[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს კიდეებს ეფუძნება. საკურთხევლის ორივე მხარეს მასთან გასასვლელებით დაკავშირებული სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ტაძრის ფასადებს ჯვრით დაგვირგვინებული დეკორი ამშვენებს, აქა-იქ კი ჩართულია კერამიკული დეტალები – ჯვრები და რომბები, რომლებიც ფირუზისფერი ჭიქურითაა დაფარული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის მთავარი ეკლესია [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითაა]] ნაგები. მის&#160; ხუროთმოძღვრულ სახეს საფუძვლად ტაძრის ის ტიპი უდევს, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო დამკვიდრებული და გავრცელებული საქართველოში. ესაა მაღალგუმბათიანი, გეგმით სწორკუთხა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაგებობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომლის გუმბათი ორ თავისუფლად მდგომ წრიულ მასიურ ბურჯსა და [[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს კიდეებს ეფუძნება. საკურთხევლის ორივე მხარეს მასთან გასასვლელებით დაკავშირებული სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ტაძრის ფასადებს ჯვრით დაგვირგვინებული დეკორი ამშვენებს, აქა-იქ კი ჩართულია კერამიკული დეტალები – ჯვრები და რომბები, რომლებიც ფირუზისფერი ჭიქურითაა დაფარული. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Axali Suamta 2.JPG|thumb|200pq|ახალი შუამთა. ღვთისმშობლის შობის ტაძარის მოხატულობა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Axali Suamta 2.JPG|thumb|200pq|ახალი შუამთა. ღვთისმშობლის შობის ტაძარის მოხატულობა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირველად ეკლესიას გარსშემოსავლელი ჰქონდა. ცხადია, მისი ხუროთმოძღვრული სახე მასთან ერთად ბევრად უფრო მთლიანად აღიქმებოდა; იგი ტაძრის ხაზგასმულად შემაღლებულ პროპორციებსაც უფრო ზომიერს ხდიდა. XIX ს. გადაკეთებათა შედეგად შემორჩა ორი ეკვდერი – თითო-თითო სამხრითა და ჩრდილოეთით ორივე ეკვდერი დარბაზულია. ჩრდილოეთის ეკვდერი მთავარანგელოზთა სახელზე მეფე ლევანისა და დედოფალ თინათინის ქალიშვილს, მონაზონ თეკლას, აუგია და მისთვის შეწირულობებიც უბოძებია. სამხრით მდებარე ეკვდერი ღირსი მამა დავით გარეჯელისა და გარეჯაში მოღვაწე წმ. მამათა სახელზეა ნაკურთხი, თუმცა საისტორიო საბუთების მიხედვით, ადრე ის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ყოფილა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირველად ეკლესიას გარსშემოსავლელი ჰქონდა. ცხადია, მისი ხუროთმოძღვრული სახე მასთან ერთად ბევრად უფრო მთლიანად აღიქმებოდა; იგი ტაძრის ხაზგასმულად შემაღლებულ პროპორციებსაც უფრო ზომიერს ხდიდა. XIX ს. გადაკეთებათა შედეგად შემორჩა ორი ეკვდერი – თითო-თითო სამხრითა და ჩრდილოეთით ორივე ეკვდერი დარბაზულია. ჩრდილოეთის ეკვდერი მთავარანგელოზთა სახელზე მეფე ლევანისა და დედოფალ თინათინის ქალიშვილს, მონაზონ თეკლას, აუგია და მისთვის შეწირულობებიც უბოძებია. სამხრით მდებარე ეკვდერი ღირსი მამა დავით გარეჯელისა და გარეჯაში მოღვაწე წმ. მამათა სახელზეა ნაკურთხი, თუმცა საისტორიო საბუთების მიხედვით, ადრე ის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ყოფილა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=122282&oldid=prev 2021-04-11T19:40:28Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:40, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 67:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 67:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მათლმადიდებელი </del>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მართლმადიდებელი </ins>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესია-მონასტრები]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესია-მონასტრები]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119586&oldid=prev 2021-03-11T16:27:48Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%AC%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერი">ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერი“</a> ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">16:27, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119584&oldid=prev 2021-03-11T16:27:34Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90" title="ახალი შუამთა">ახალი შუამთა“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">16:27, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119574&oldid=prev 2021-03-11T11:19:09Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ახალი შუამთის მონასტერი">ახალი შუამთის მონასტერი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90" title="ახალი შუამთა">ახალი შუამთა“</a> გა...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:19, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119572&oldid=prev 2021-03-11T11:18:59Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90" title="ახალი შუამთა">ახალი შუამთა“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ახალი შუამთის მონასტერი">ახალი შუამთის მონასტერი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:18, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119571&oldid=prev 2021-03-11T11:18:25Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:18, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Axali Suamta 1.JPG|thumb|200პქ|ახალი შუამთის მონასტერი. ღვთისმშობლის შობის ტაძარი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახალი შუამთა''' − ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერი [[კახეთი|კახეთში]] (თელავის მუნიციპალიტეტი, [[ალავერდის ეპარქია]]). მონასტრის მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის შობისაა და აგებულია XVI ს. 40-იან წლებში ლევან კახთა მეფის (1520-1574) დროს, მისი მეუღლის, თინათინის ღვაწლით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახალი შუამთა''' − ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერი [[კახეთი|კახეთში]] (თელავის მუნიციპალიტეტი, [[ალავერდის ეპარქია]]). მონასტრის მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის შობისაა და აგებულია XVI ს. 40-იან წლებში ლევან კახთა მეფის (1520-1574) დროს, მისი მეუღლის, თინათინის ღვაწლით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===აღწერილობა===</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===აღწერილობა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის მთავარი ეკლესია [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითაა]] ნაგები. მის&#160; ხუროთმოძღვრულ სახეს საფუძვლად ტაძრის ის ტიპი უდევს, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო დამკვიდრებული და გავრცელებული საქართველოში. ესაა მაღალგუმბათიანი, გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, რომლის გუმბათი ორ თავისუფლად მდგომ წრიულ მასიურ ბურჯსა და [[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს კიდეებს ეფუძნება. საკურთხევლის ორივე მხარეს მასთან გასასვლელებით დაკავშირებული სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ტაძრის ფასადებს ჯვრით დაგვირგვინებული დეკორი ამშვენებს, აქა-იქ კი ჩართულია კერამიკული დეტალები – ჯვრები და რომბები, რომლებიც ფირუზისფერი ჭიქურითაა დაფარული. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტრის მთავარი ეკლესია [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგურითაა]] ნაგები. მის&#160; ხუროთმოძღვრულ სახეს საფუძვლად ტაძრის ის ტიპი უდევს, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო დამკვიდრებული და გავრცელებული საქართველოში. ესაა მაღალგუმბათიანი, გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, რომლის გუმბათი ორ თავისუფლად მდგომ წრიულ მასიურ ბურჯსა და [[საკურთხეველი|საკურთხევლი]]ს კიდეებს ეფუძნება. საკურთხევლის ორივე მხარეს მასთან გასასვლელებით დაკავშირებული სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ტაძრის ფასადებს ჯვრით დაგვირგვინებული დეკორი ამშვენებს, აქა-იქ კი ჩართულია კერამიკული დეტალები – ჯვრები და რომბები, რომლებიც ფირუზისფერი ჭიქურითაა დაფარული. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Axali Suamta 2.JPG|thumb|200pq|ახალი შუამთა. ღვთისმშობლის შობის ტაძარის მოხატულობა]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირველად ეკლესიას გარსშემოსავლელი ჰქონდა. ცხადია, მისი ხუროთმოძღვრული სახე მასთან ერთად ბევრად უფრო მთლიანად აღიქმებოდა; იგი ტაძრის ხაზგასმულად შემაღლებულ პროპორციებსაც უფრო ზომიერს ხდიდა. XIX ს. გადაკეთებათა შედეგად შემორჩა ორი ეკვდერი – თითო-თითო სამხრითა და ჩრდილოეთით ორივე ეკვდერი დარბაზულია. ჩრდილოეთის ეკვდერი მთავარანგელოზთა სახელზე მეფე ლევანისა და დედოფალ თინათინის ქალიშვილს, მონაზონ თეკლას, აუგია და მისთვის შეწირულობებიც უბოძებია. სამხრით მდებარე ეკვდერი ღირსი მამა დავით გარეჯელისა და გარეჯაში მოღვაწე წმ. მამათა სახელზეა ნაკურთხი, თუმცა საისტორიო საბუთების მიხედვით, ადრე ის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ყოფილა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თავდაპირველად ეკლესიას გარსშემოსავლელი ჰქონდა. ცხადია, მისი ხუროთმოძღვრული სახე მასთან ერთად ბევრად უფრო მთლიანად აღიქმებოდა; იგი ტაძრის ხაზგასმულად შემაღლებულ პროპორციებსაც უფრო ზომიერს ხდიდა. XIX ს. გადაკეთებათა შედეგად შემორჩა ორი ეკვდერი – თითო-თითო სამხრითა და ჩრდილოეთით ორივე ეკვდერი დარბაზულია. ჩრდილოეთის ეკვდერი მთავარანგელოზთა სახელზე მეფე ლევანისა და დედოფალ თინათინის ქალიშვილს, მონაზონ თეკლას, აუგია და მისთვის შეწირულობებიც უბოძებია. სამხრით მდებარე ეკვდერი ღირსი მამა დავით გარეჯელისა და გარეჯაში მოღვაწე წმ. მამათა სახელზეა ნაკურთხი, თუმცა საისტორიო საბუთების მიხედვით, ადრე ის წმ. ნიკოლოზის სახელობის ყოფილა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი შუამთის მთავარ ტაძარს არც თინათინ დედოფლის შემდეგ მოჰკლებია ყურადღება: 1637 წ. სიგელით მეფე [[თეიმურაზ I]]-ს ხახულის ღვთისმშობლისთვის შეუწირავს ბაჟი იმ სავაჭრო ქარავანთაგან, რომლებიც გომბორის გზას გადაივლიდნენ და კახეთში ივაჭრებდნენ. ერთი საუკუნის შემდეგ, XVIII ს. II ნახევარში, მონასტრის მთავარი ტაძარი მეფე [[ერეკლე II]] ღვაწლითა და განგებით იქნა განახლებული. სწორედ ამის თაობაზე მოგვითხრობს ვრცელი წარწერა, რომელიც ტაძრის დასავლეთ შესასვლელის თავზეა შესრულებული: „ქ. ეკლესია ყოვლად [წმიდა ღვთისმშობლის] შობისა აღშენებული სანატრელად ხსენებულის დედოფლის თინათინისა, დაძველებული და დაქცეული და ლორფინიდგან განძარცული კუალად მეფემან სრულიად ქვემოჲსა საქართველოჲსმან, მეორემან ჰერაკლიმ ბრძანებითა და საფასითა წარგებითა, გუმბათით მოკიდებით სამხროებით [განვაახლე]“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი შუამთის მთავარ ტაძარს არც თინათინ დედოფლის შემდეგ მოჰკლებია ყურადღება: 1637 წ. სიგელით მეფე [[თეიმურაზ I]]-ს ხახულის ღვთისმშობლისთვის შეუწირავს ბაჟი იმ სავაჭრო ქარავანთაგან, რომლებიც გომბორის გზას გადაივლიდნენ და კახეთში ივაჭრებდნენ. ერთი საუკუნის შემდეგ, XVIII ს. II ნახევარში, მონასტრის მთავარი ტაძარი მეფე [[ერეკლე II]] ღვაწლითა და განგებით იქნა განახლებული. სწორედ ამის თაობაზე მოგვითხრობს ვრცელი წარწერა, რომელიც ტაძრის დასავლეთ შესასვლელის თავზეა შესრულებული: „ქ. ეკლესია ყოვლად [წმიდა ღვთისმშობლის] შობისა აღშენებული სანატრელად ხსენებულის დედოფლის თინათინისა, დაძველებული და დაქცეული და ლორფინიდგან განძარცული კუალად მეფემან სრულიად ქვემოჲსა საქართველოჲსმან, მეორემან ჰერაკლიმ ბრძანებითა და საფასითა წარგებითა, გუმბათით მოკიდებით სამხროებით [განვაახლე]“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Axali Suamta 3.JPG|thumb|200პქ|&lt;small&gt;წმ. იოანე ნათლისმცემლის სავანე – ახალი შუამთის მონასტრის მეტოქიონი (ჩაკიდული თხემები, თბილისის სიახლოვეს&lt;/small&gt;)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს. II ნახევარში ეგზარქოს ევსევის დროს თითქოსდა შეკეთების მიზნით ტაძარი და სამრეკლო გარედან შეათეთრეს. იგივე ბედი ეწია მოხატულობასაც – ფრესკები კირის ფენით ერთიანად დაფარეს. მოსკოვში დამზადებული იკონოსტასით შეიცვალა ძველი [[კანკელი|კანკელიც]] – იგი იმხანად იქ მცხოვრებ დედოფალ მარიამს და ბატონიშვილ ირაკლის შეუწირავთ ტაძრისთვის მონასტრის იმჟამინდელი წინამძღვრის, ქრისტეფორე ჩოლოყაშვილის თანადგომით. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს. II ნახევარში ეგზარქოს ევსევის დროს თითქოსდა შეკეთების მიზნით ტაძარი და სამრეკლო გარედან შეათეთრეს. იგივე ბედი ეწია მოხატულობასაც – ფრესკები კირის ფენით ერთიანად დაფარეს. მოსკოვში დამზადებული იკონოსტასით შეიცვალა ძველი [[კანკელი|კანკელიც]] – იგი იმხანად იქ მცხოვრებ დედოფალ მარიამს და ბატონიშვილ ირაკლის შეუწირავთ ტაძრისთვის მონასტრის იმჟამინდელი წინამძღვრის, ქრისტეფორე ჩოლოყაშვილის თანადგომით. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119567&oldid=prev 2021-03-11T11:09:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ააღდგენილი ხალი შუამთა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:09, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 37:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერს უმდიდრესი წიგნსაცავიც ჰქონდა, სადაც უძველეს სასულიერო წიგნებთან ერთად, სიგელ-გუჯრებიც ინახებოდა. დღეს ამ საგანძურიდან მონასტერში არაფერია დარჩენილი, ისინი სხვადასხვა მუზეუმშია გაბნეული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონასტერს უმდიდრესი წიგნსაცავიც ჰქონდა, სადაც უძველეს სასულიერო წიგნებთან ერთად, სიგელ-გუჯრებიც ინახებოდა. დღეს ამ საგანძურიდან მონასტერში არაფერია დარჩენილი, ისინი სხვადასხვა მუზეუმშია გაბნეული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>=== <del class="diffchange diffchange-inline">ააღდგენილი </del>ხალი შუამთა===</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>=== <ins class="diffchange diffchange-inline">აღდგენილი </ins>ხალი შუამთა===</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1926 წლის 10 ივლისს ბოლშევიკურმა მთავრობამ მონასტერი დახურა და გაასახლა იქ მოღვაწე სასულიერო პირები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1926 წლის 10 ივლისს ბოლშევიკურმა მთავრობამ მონასტერი დახურა და გაასახლა იქ მოღვაწე სასულიერო პირები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90&diff=119566&oldid=prev 2021-03-11T11:09:41Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:09, 11 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს. მონასტრის მთავარი ტაძარი ჭავჭავაძეთა განსასვენებელს წარმოადგენდა. მონასტერში კრძლავდნენ აგრეთვე სხვა ფეოდალური საგვარეულოების (ყარალაშვილები, მაყაშვილები, ქობულაშვილები, [[ალექსი-მესხიშვილები]]) წარმომადგენლებს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX ს. მონასტრის მთავარი ტაძარი ჭავჭავაძეთა განსასვენებელს წარმოადგენდა. მონასტერში კრძლავდნენ აგრეთვე სხვა ფეოდალური საგვარეულოების (ყარალაშვილები, მაყაშვილები, ქობულაშვილები, [[ალექსი-მესხიშვილები]]) წარმომადგენლებს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>==ახალი შუამთის სიწმინდეები== &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">=</ins>==ახალი შუამთის სიწმინდეები<ins class="diffchange diffchange-inline">=</ins>== &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი შუამთის უმთავრესი სიწმინდე ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ის ხატი იყო, რომელიც თინათინ დედოფალმა მამისგან მზითევში მიიღო და გურიიდან კახეთში ჩამოაბრძანა. ხატი კანკელის წინ, მარჯვენა მხარეს იყო დაბრძანებული. იგი ოქროთია მოჭედილი და უხვადაა მოოჭვილი პატიოსანი თვლებით – იაგუნდებით, ფირუზებით, ალმასებითა და მარგალიტებით, ხატს ზურგზე აქვს 44 წმ. ნაწილი, მათ გარშემო კი ვრცელი საქტიტორო წარწერაა: „ქ. ჩრდილოდ, მთად, კიბედ, კიდობნად და ტრაპეზ-ბჭედ და კრძალუად, კუერთხად აღყვავებულად მოგასწავებდეს შენ წინასწარმეტყუელნი, ღმრთისა დედაო, ქალწულო უბიწოო; მეცა გქადაგებ ჭეშმარიტად ღმრთის მშობლად, იესეს ძირით აღმოსრულო ქალწულო; შენგან შობილსა მეუფესა ესრეთ არქუ: გიყუარ თუ, ტკბილო ძეო ჩემო, ისმინე, მამკობსა ჩემსა მეფესა ლეონს და თანამეცხედრესა პარტონსა დედოფალსა თინათინს ნუ დასჯი, რაჟამს განიკითხვიდე კაცთა. შევამკევით ხატი ესე ხახულისა ღმრთისმშობელი მეფობასა ჩუენისა წარსამართებლად და სულისაი ჩუენისა სახსრად და ძეთა ჩუენთაი სადღეგრძელოდ. [[ამენ]], ამენ, ამენ“.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახალი შუამთის უმთავრესი სიწმინდე ხახულის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ის ხატი იყო, რომელიც თინათინ დედოფალმა მამისგან მზითევში მიიღო და გურიიდან კახეთში ჩამოაბრძანა. ხატი კანკელის წინ, მარჯვენა მხარეს იყო დაბრძანებული. იგი ოქროთია მოჭედილი და უხვადაა მოოჭვილი პატიოსანი თვლებით – იაგუნდებით, ფირუზებით, ალმასებითა და მარგალიტებით, ხატს ზურგზე აქვს 44 წმ. ნაწილი, მათ გარშემო კი ვრცელი საქტიტორო წარწერაა: „ქ. ჩრდილოდ, მთად, კიბედ, კიდობნად და ტრაპეზ-ბჭედ და კრძალუად, კუერთხად აღყვავებულად მოგასწავებდეს შენ წინასწარმეტყუელნი, ღმრთისა დედაო, ქალწულო უბიწოო; მეცა გქადაგებ ჭეშმარიტად ღმრთის მშობლად, იესეს ძირით აღმოსრულო ქალწულო; შენგან შობილსა მეუფესა ესრეთ არქუ: გიყუარ თუ, ტკბილო ძეო ჩემო, ისმინე, მამკობსა ჩემსა მეფესა ლეონს და თანამეცხედრესა პარტონსა დედოფალსა თინათინს ნუ დასჯი, რაჟამს განიკითხვიდე კაცთა. შევამკევით ხატი ესე ხახულისა ღმრთისმშობელი მეფობასა ჩუენისა წარსამართებლად და სულისაი ჩუენისა სახსრად და ძეთა ჩუენთაი სადღეგრძელოდ. [[ამენ]], ამენ, ამენ“.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 55:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 55:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონაზონი ტაბითა (ალექსიშვილი)</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მონაზონი ტაბითა (ალექსიშვილი)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==ლიტერატურა<del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*ბერიძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*ბერიძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება, თბ., 1994; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*„დროება“, 1879, №219, 1881, №115; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*„დროება“, 1879, №219, 1881, №115; &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili