https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90 2026-04-28T21:27:36Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=206588&oldid=prev 2023-10-08T19:26:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:26, 8 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს <del class="diffchange diffchange-inline">ჯუანშერის </del>ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]]“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]] და მონასტერი, რომელ არს [[ოპიზა (მონასტერი)|ოპიზა]], და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჯუანშერი]]ს </ins>ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]]“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]] და მონასტერი, რომელ არს [[ოპიზა (მონასტერი)|ოპიზა]], და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=177906&oldid=prev 2022-11-26T17:10:38Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:10, 26 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">ეკლესიის </del>ეპარქიები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=164386&oldid=prev 2022-09-01T12:48:40Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:48, 1 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]]“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს [[არტანუჯის ციხე|ციხე არტანუჯისა]]“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[არტანუჯის ციხე|</ins>ციხე არტანუჯისა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და მონასტერი, რომელ არს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ოპიზა (მონასტერი)|</ins>ოპიზა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=159833&oldid=prev 2022-06-29T10:49:18Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:49, 29 ივნისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ფლორენსკის ახიზის ეკლესიაში აუკრეფია [[კრამიტი]]ს [[ანტეფიქსი|ანტეფიქსები]] (სახურავის კედლის გასწვრივ მოთავსებული ქანდაკოვანი მცენარეული ორნამენტით ან ფანტასტიკური ცხოველის გამოსახულებით მარმარილოს ან კერამიკის სამკაული), ჩამოუტანია [[თბილისი|თბილისში]] და ჩაუბარებია კავკასიის მუზეუმისთვის. მისი გადმოცემით, კრამიტის ორ ნატეხზე ცხოველების (ირმების), ჯვრებისა და ასოების გამოსახულება ყოფილა. ავტორი აქ უზუსტობას უშვებს. [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|საქართველოს&#160; ეროვნულ მუზეუმში]], რომელიც კავკასიის მუზეუმის მემკვიდრეა, ამჟამად ინახება ახიზიდან ჩამოტანილი სამი კერამიკის ანტეფიქსი – ორი დიდი და ერთი საშუალო ზომისა. მათი გრაფიკული ჩანახატები პირველად პ. ზაქარაიამ გამოაქვეყნა, თუმცა მათი წარმომავლობა მისთვის უცნობი იყო. ანტეფიქსების იდენტიფიკაცია მოახდინა ზ. სხირტლაძემ და გამოაქვეყნა მათი ფოტოსურათები. გარდა ამისა, ა. ფლორენსკის ჩამოუტანია ახიზის ეკლესიის მოზაიკის ოცდაათამდე კენჭი, რომელიც საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. მისივე ცნობით, ახიზიდან წამოღებული ერთი [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭედი]], მასში ჩასმული სარდიონის კამეით, რომელზედაც გამოსახული ყოფილა მიქაელ მთავარანგელოზი&#160; ბერძნული განმარტებითი წარწერით, მას გადაუცია ვ. ნ. ეფრემოვისთვის პეტროგრადში. ამჟამად ბეჭდის ადგილ სამყოფელი უცნობია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ფლორენსკის ახიზის ეკლესიაში აუკრეფია [[კრამიტი]]ს [[ანტეფიქსი|ანტეფიქსები]] (სახურავის კედლის გასწვრივ მოთავსებული ქანდაკოვანი მცენარეული ორნამენტით ან ფანტასტიკური ცხოველის გამოსახულებით მარმარილოს ან კერამიკის სამკაული), ჩამოუტანია [[თბილისი|თბილისში]] და ჩაუბარებია კავკასიის მუზეუმისთვის. მისი გადმოცემით, კრამიტის ორ ნატეხზე ცხოველების (ირმების), ჯვრებისა და ასოების გამოსახულება ყოფილა. ავტორი აქ უზუსტობას უშვებს. [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|საქართველოს&#160; ეროვნულ მუზეუმში]], რომელიც კავკასიის მუზეუმის მემკვიდრეა, ამჟამად ინახება ახიზიდან ჩამოტანილი სამი კერამიკის ანტეფიქსი – ორი დიდი და ერთი საშუალო ზომისა. მათი გრაფიკული ჩანახატები პირველად პ. ზაქარაიამ გამოაქვეყნა, თუმცა მათი წარმომავლობა მისთვის უცნობი იყო. ანტეფიქსების იდენტიფიკაცია მოახდინა ზ. სხირტლაძემ და გამოაქვეყნა მათი ფოტოსურათები. გარდა ამისა, ა. ფლორენსკის ჩამოუტანია ახიზის ეკლესიის მოზაიკის ოცდაათამდე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კენჭი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელიც <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|</ins>საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ინახება. მისივე ცნობით, ახიზიდან წამოღებული ერთი [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭედი]], მასში ჩასმული სარდიონის კამეით, რომელზედაც გამოსახული ყოფილა მიქაელ მთავარანგელოზი&#160; ბერძნული განმარტებითი წარწერით, მას გადაუცია ვ. ნ. ეფრემოვისთვის პეტროგრადში. ამჟამად ბეჭდის ადგილ სამყოფელი უცნობია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახიზის ანტეფიქსები, მხატვრულ-სტილისტური ნიშნების მიხედვით, V–VI/VII სს. თარიღდება (ზ. სხირტლაძე), სავარაუდოდ, ისინი ტაძრის თავდაპირველი მშენებლობის დროინდელია, ანუ V ს. დასასრულს განეკუთვნება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახიზის ანტეფიქსები, მხატვრულ-სტილისტური ნიშნების მიხედვით, V–VI/VII სს. თარიღდება (ზ. სხირტლაძე), სავარაუდოდ, ისინი ტაძრის თავდაპირველი მშენებლობის დროინდელია, ანუ V ს. დასასრულს განეკუთვნება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=155324&oldid=prev 2022-05-04T12:04:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:04, 4 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში ([[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]], ახლანდელი [[თურქეთი]], ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს ციხე <del class="diffchange diffchange-inline">არტანუჯისა“</del>. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[არტანუჯის </ins>ციხე<ins class="diffchange diffchange-inline">|ციხე არტანუჯისა]]“</ins>. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=124731&oldid=prev 2021-07-09T10:48:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:48, 9 ივლისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Axiza antefiqsi.JPG|thumb|200პქ||ახიზა. ანტეფიქსი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Axiza antefiqsi.JPG|thumb|200პქ||ახიზა. ანტეფიქსი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში (კლარჯეთი, ახლანდელი თურქეთი, ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კლარჯეთი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთი]]</ins>, ახლანდელი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თურქეთი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს ციხე არტანუჯისა“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს ციხე არტანუჯისა“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=124178&oldid=prev 2021-06-27T15:35:21Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:35, 27 ივნისი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ფლორენსკის ახიზის ეკლესიაში აუკრეფია [[კრამიტი]]ს ანტეფიქსები (სახურავის კედლის გასწვრივ მოთავსებული ქანდაკოვანი მცენარეული ორნამენტით ან ფანტასტიკური ცხოველის გამოსახულებით მარმარილოს ან კერამიკის სამკაული), ჩამოუტანია [[თბილისი|თბილისში]] და ჩაუბარებია კავკასიის მუზეუმისთვის. მისი გადმოცემით, კრამიტის ორ ნატეხზე ცხოველების (ირმების), ჯვრებისა და ასოების გამოსახულება ყოფილა. ავტორი აქ უზუსტობას უშვებს. [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|საქართველოს&#160; ეროვნულ მუზეუმში]], რომელიც კავკასიის მუზეუმის მემკვიდრეა, ამჟამად ინახება ახიზიდან ჩამოტანილი სამი კერამიკის ანტეფიქსი – ორი დიდი და ერთი საშუალო ზომისა. მათი გრაფიკული ჩანახატები პირველად პ. ზაქარაიამ გამოაქვეყნა, თუმცა მათი წარმომავლობა მისთვის უცნობი იყო. ანტეფიქსების იდენტიფიკაცია მოახდინა ზ. სხირტლაძემ და გამოაქვეყნა მათი ფოტოსურათები. გარდა ამისა, ა. ფლორენსკის ჩამოუტანია ახიზის ეკლესიის მოზაიკის ოცდაათამდე კენჭი, რომელიც საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. მისივე ცნობით, ახიზიდან წამოღებული ერთი [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭედი]], მასში ჩასმული სარდიონის კამეით, რომელზედაც გამოსახული ყოფილა მიქაელ მთავარანგელოზი&#160; ბერძნული განმარტებითი წარწერით, მას გადაუცია ვ. ნ. ეფრემოვისთვის პეტროგრადში. ამჟამად ბეჭდის ადგილ სამყოფელი უცნობია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ფლორენსკის ახიზის ეკლესიაში აუკრეფია [[კრამიტი]]ს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ანტეფიქსი|</ins>ანტეფიქსები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(სახურავის კედლის გასწვრივ მოთავსებული ქანდაკოვანი მცენარეული ორნამენტით ან ფანტასტიკური ცხოველის გამოსახულებით მარმარილოს ან კერამიკის სამკაული), ჩამოუტანია [[თბილისი|თბილისში]] და ჩაუბარებია კავკასიის მუზეუმისთვის. მისი გადმოცემით, კრამიტის ორ ნატეხზე ცხოველების (ირმების), ჯვრებისა და ასოების გამოსახულება ყოფილა. ავტორი აქ უზუსტობას უშვებს. [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|საქართველოს&#160; ეროვნულ მუზეუმში]], რომელიც კავკასიის მუზეუმის მემკვიდრეა, ამჟამად ინახება ახიზიდან ჩამოტანილი სამი კერამიკის ანტეფიქსი – ორი დიდი და ერთი საშუალო ზომისა. მათი გრაფიკული ჩანახატები პირველად პ. ზაქარაიამ გამოაქვეყნა, თუმცა მათი წარმომავლობა მისთვის უცნობი იყო. ანტეფიქსების იდენტიფიკაცია მოახდინა ზ. სხირტლაძემ და გამოაქვეყნა მათი ფოტოსურათები. გარდა ამისა, ა. ფლორენსკის ჩამოუტანია ახიზის ეკლესიის მოზაიკის ოცდაათამდე კენჭი, რომელიც საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. მისივე ცნობით, ახიზიდან წამოღებული ერთი [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭედი]], მასში ჩასმული სარდიონის კამეით, რომელზედაც გამოსახული ყოფილა მიქაელ მთავარანგელოზი&#160; ბერძნული განმარტებითი წარწერით, მას გადაუცია ვ. ნ. ეფრემოვისთვის პეტროგრადში. ამჟამად ბეჭდის ადგილ სამყოფელი უცნობია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახიზის ანტეფიქსები, მხატვრულ-სტილისტური ნიშნების მიხედვით, V–VI/VII სს. თარიღდება (ზ. სხირტლაძე), სავარაუდოდ, ისინი ტაძრის თავდაპირველი მშენებლობის დროინდელია, ანუ V ს. დასასრულს განეკუთვნება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახიზის ანტეფიქსები, მხატვრულ-სტილისტური ნიშნების მიხედვით, V–VI/VII სს. თარიღდება (ზ. სხირტლაძე), სავარაუდოდ, ისინი ტაძრის თავდაპირველი მშენებლობის დროინდელია, ანუ V ს. დასასრულს განეკუთვნება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=122296&oldid=prev 2021-04-11T19:44:11Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:44, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მათლმადიდებელი </del>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მართლმადიდებელი </ins>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესიის ეპარქიები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ეკლესიის ეპარქიები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90&diff=119748&oldid=prev 2021-03-12T10:53:54Z

<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Axiza_antefiqsi.JPG" title="ფაილი:Axiza antefiqsi.JPG">ახიზა. ანტეფიქსი</a> &#039;&#039;&#039;ახიზის ეპარქია&#039;&#039;&#039; − ერ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Axiza antefiqsi.JPG|thumb|200პქ||ახიზა. ანტეფიქსი]]<br /> '''ახიზის ეპარქია''' − ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო [[საქართველო]]ში (კლარჯეთი, ახლანდელი თურქეთი, ართვინის გუბერნია, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია), დაარსდა [[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლის]] დროს V ს. მოიცავდა მდინარეების – არტანუჯისწყლისა და იმერხევის (მდ. ჭოროხის ერთ-ერთი შენაკადი) – ხეობებს. მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ვახტანგ გორგასლის დაარსებული [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|ციხე-ქალაქი არტანუჯი]] და მისივე განახლებული ახიზის ციხე-სიმაგრე.<br /> <br /> ისტორიკოს ჯუანშერის ცნობით, [[ბიზანტია]]სთან დაზავების შემდეგ უკან მობრუნებულმა ვახტანგ მეფემ „იხილა კლდე შუა კლარჯეთსა, რომელსა სოფელსა ერქუა არტანუჯი“. მეფე თავის ძუძუმტეს, არტავაზს, დაადგენს [[ერისთავი|ერისთავად]] და უბრძანებს, რომ „ააგოს ციხე არტანუჯისა“. ასევე „უბრძანა, რათა გამონახოს ჴევსა მას შინა“ ადგილი „სამონასტრე და აღაშენოს ეკლესია და ქმნეს მონასტრად“. ჯუანშერი განაგრძობს: „ხოლო არტავაზ აღაშენა ციხე არტანუჯისა და მონასტერი, რომელ არს ოპიზა, და სამნი ეკლესიანი: დაბა ბერისა, შინდობისა და ახიზისა და განაახლა ციხე ახიზისა, და ქმნა იგი ქუაბად“. როგორც ჩანს, ჯუანშერის ცნობებზე დაყრდნობით იმავეს იმეორებს არტანუჯისა და ახიზის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი. ძუძუმტის მიერ აშენებული ახიზის ეკლესიაში მოგვიანებით ვახტანგ გორგასალს [[ეპისკოპოსი]] დაუდგენია. VIII ს. 30-იან წწ. [[მურვან ყრუს შემოსევა საქართველოში 735-736|მურვან ყრუს შემოსევების]] შედეგად ახიზა განადგურდა. ახიზის ეპარქია გადავიდა [[ანჩის ეპარქია|ანჩის ეპარქიის]] შემადგენლობაში, მან ორ საუკუნეზე ცოტა მეტი იარსება.<br /> <br /> ამჟამად ახიზის ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს ციხე-ქალაქ არტანუჯის ჩრდილოეთით 3 კმ. მანძილზე, მდ. არტანუჯისწყლის მარცხენა მხარეს, მის დასავლეთ ფერდობზე, ახიზის ციხის ძირში. ვ. ჯობაძის გამოკვლევით, ახიზის მონასტერი იყოფა ზედა და ქვედა ნაწილებად. აქ ხუთი მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, რომელთა ნანგრევებია მოღწეული. ერთ-ერთისაგან შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელიც ამოყვანილია სწორად დალაგებული ვარდისფერი და მოყვითალო ქვის კვადრებით. 1913 წელს ახიზის მონასტრის ნანგრევები მოინახულა მხარეთმცოდნე ა. ფლორენსკიმ, რომელიც იქ კავკასიური მუზეუმის მიერ იყო მივლინებული. მისი ცნობით, ერთ-ერთი ეკლესიის, როგორც ჩანს, საეპისკოპოსო საყდრის აღმოსავლეთ [[აფსიდა]]ში წარმოდგენილი ყოფილა მოზაიკით შესრულებული ღვთისმშობლის გამოსახულება. იმ დროს მოზაიკა თითქმის მთლიანად ჩამოშლილი ყოფილა და გამოსახულების გარჩევა მხოლოდ კენჭების ნაკვალევისგან დარჩენილი კონტურებით შეიძლებოდა. ა. ფლორენსკის ცნობით, ახიზის მოზაიკა გაუნადგურებია არტანუჯში მცხოვრებ [[ოქრომჭედელი|ოქრომჭედელს]], ვინმე უსტა-გეკორკს, რომელსაც უცხოეთში გაყიდვის მიზნით შეუგროვებია ორი მცირე ზომის ტომრით მოზაიკის კენჭები.<br /> <br /> ა. ფლორენსკის ახიზის ეკლესიაში აუკრეფია [[კრამიტი]]ს ანტეფიქსები (სახურავის კედლის გასწვრივ მოთავსებული ქანდაკოვანი მცენარეული ორნამენტით ან ფანტასტიკური ცხოველის გამოსახულებით მარმარილოს ან კერამიკის სამკაული), ჩამოუტანია [[თბილისი|თბილისში]] და ჩაუბარებია კავკასიის მუზეუმისთვის. მისი გადმოცემით, კრამიტის ორ ნატეხზე ცხოველების (ირმების), ჯვრებისა და ასოების გამოსახულება ყოფილა. ავტორი აქ უზუსტობას უშვებს. [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი|საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში]], რომელიც კავკასიის მუზეუმის მემკვიდრეა, ამჟამად ინახება ახიზიდან ჩამოტანილი სამი კერამიკის ანტეფიქსი – ორი დიდი და ერთი საშუალო ზომისა. მათი გრაფიკული ჩანახატები პირველად პ. ზაქარაიამ გამოაქვეყნა, თუმცა მათი წარმომავლობა მისთვის უცნობი იყო. ანტეფიქსების იდენტიფიკაცია მოახდინა ზ. სხირტლაძემ და გამოაქვეყნა მათი ფოტოსურათები. გარდა ამისა, ა. ფლორენსკის ჩამოუტანია ახიზის ეკლესიის მოზაიკის ოცდაათამდე კენჭი, რომელიც საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. მისივე ცნობით, ახიზიდან წამოღებული ერთი [[ბეჭედი (სამკაული)|ბეჭედი]], მასში ჩასმული სარდიონის კამეით, რომელზედაც გამოსახული ყოფილა მიქაელ მთავარანგელოზი ბერძნული განმარტებითი წარწერით, მას გადაუცია ვ. ნ. ეფრემოვისთვის პეტროგრადში. ამჟამად ბეჭდის ადგილ სამყოფელი უცნობია. <br /> <br /> ახიზის ანტეფიქსები, მხატვრულ-სტილისტური ნიშნების მიხედვით, V–VI/VII სს. თარიღდება (ზ. სხირტლაძე), სავარაუდოდ, ისინი ტაძრის თავდაპირველი მშენებლობის დროინდელია, ანუ V ს. დასასრულს განეკუთვნება.<br /> <br /> ''ვ. სილოგავა''<br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *ზაქარაია პ., ნაქალაქარ ურბნისის ხუროთმოძღვრება, თბ.,1965; <br /> *სხირტლაძე ზ., ახიზის ეკლესიისა და მისი მოზაიკის გამო, „ლიტერატურა და ხელოვნება“, 1991, №3; <br /> *ჯობაძე ვ., ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ისტორიულ ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში, თბ., 2007; <br /> *Jobadze V., Early medieval Georgian monasteries in historic Tao, Klarjeti and Šavšetî, Stutg., 1992, 12.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს მათლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]<br /> <br /> [[კატეგორია:საქართველოს ეკლესიის ეპარქიები]]</div>

Tkenchoshvili