https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90ახირიცქიარა - რედაქტირების ისტორია2026-04-28T15:05:38Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90&diff=66210&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ა-ხჷრჷცქჲარა''' ''(აფხ. Ахырыцқьара)'' – მოდავე მხარეთა მიერ [[სამჭედ...2018-09-27T13:53:37Z<p>ახალი გვერდი: '''ა-ხჷრჷცქჲარა''' ''(აფხ. Ахырыцқьара)'' – მოდავე მხარეთა მიერ [[სამჭედ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ა-ხჷრჷცქჲარა''' ''(აფხ. Ахырыцқьара)'' – მოდავე მხარეთა მიერ [[სამჭედლო]]ში ფიცის დადების ჩვეულება (თუ აუცილებელი გახდა ფიცის დადება ისეთ პირობებში, სადაც სამჭედლო არ არის, მიწაში ჩაარჭობენ ორ ჯოხს, რომელზედაც ჩამოჰკიდებენ დატენილ იარაღებს და<br />
მათ წინაშე დადებენ ფიცს). წინასწარ დანიშნულ დღეს დანაშაულში ეჭვმიტანილი პირი და ბრალმდებელი თანამოფიცეებთან (ბრალდებულისა და ბრალმდებლის მომხრეები) ერთად სამჭედლოში მივიდოდნენ, ქამრებს მოიხსნიდნენ და მჭედლის თანდასწრებით [[გრდემლი]]ს წინ კვერით ხელში უდანაშაულობისა და ბრალდების ფიცს დადებდნენ; ფიცის წარმოთქმისთანავე გრდემლს კვერს დაკრავდნენ.<br />
<br />
თუ დაზარალებულს დამნაშავედ მიჩნეული პირის ფიცში ეჭვი შეეპარებოდა, ე.ი. მაინც დამნაშავედ ჩათვლიდა, დაწყევლიდა და [[ხატი|ხატს]] გადასცემდა („[[აბღარა]]“). ყალბი ფიცის დადების შემთხვევაშიც კი, ეჭვმიტანილი თავის მართლების მიზნით, წყევლას პასუხობდა<br />
სიტყვით „ამინ!“ შემდეგ აიღებდა კვერს და იტყოდა: „თუ მე დამნაშავე ვარ და ყალბი ფიცი დავდე, დე, დამატყდეს ღვთის რისხვა, და<br />
რადგან უდანაშაულო ვარ, დამბრალებელს რისხავდეს შაშვი-აბჟნიხა!“ („[[შაშვი (მითოლოგია)|შაშვი]]“). ამის შემდეგ ეჭვმიტანილი გამართლებულად ითვლებოდა. მხარეები ერთმანეთთან ურთიერთობას წყვეტდნენ და მათ შორის მყარდებოდა მდგომარეობა, რომელსაც [[აფხაზები]] "ანიხარიბჟოუპს" (მხარეთა შორის ღვთაება შაშვის ჩადგომა) უწოდებდნენ. თუ ყალბი ფიცის დამდებს ღმერთი დასჯიდა (ავადმყოფობით ან ოჯახში სიკვდილიანობით) და დანაშაულში გამოტყდებოდა, სრულდებოდა „დაჭერილდამიზეზებულის განთავისუფლების“ წესი („[[ახნირხურა]]“). ახჷრჷცქჲარას წესის შესრულება არ შეიძლებოდა დიდმარხვაში, ასევე ფიცის დამდების ცოლის ფეხმძიმობის პერიოდში (თვლიდნენ, რომ ეს ნაადრევ მშობიარობას გამოიწვევდა).<br />
<br />
<br />
==ლიტერატურა==<br />
*С.Т. Званба. Этнографические этюды. Сух., 1955; <br />
*М. Джанашвили. Абхазия и абхазцы. (этнографический очерк) // ЗКОИРГО. Тф., 1894З. Т. XVI; <br />
*Н.С. Джанашия. Статьи по этнографии Абхазии. Сух., 1960; <br />
*Г.Ф. Чурсин. Материалы по этнографии Абхазии. Сух., 1957; <br />
*И.А. Аджинджал. Из этнографии Абхазии. Сух., 1969; <br />
*ნ. რეხვიაშვილი. ქართული ხალხური მეტალურგია. რკინა-მჭედლობა (ეთნოგრაფიული ნარკვევი). თბ., 1964.<br />
<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br />
<br />
[[კატეგორია:წეს-ჩვეულებები]]<br />
[[კატეგორია:აფხაზური წეს-ჩვეულებები]]<br />
[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]<br />
[[კატეგორია:ფიცის დადების წესი]]</div>Echelidze