https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_%28%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98%29 2026-06-23T10:11:23Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=202090&oldid=prev 2023-08-22T19:55:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:55, 22 აგვისტო 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახპატი''' – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახპატში ([[სომხეთის რესპუბლიკა|სომხეთის რესპუბლიკის]], ალავერდის რაიონი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახპატი''' – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახპატში ([[სომხეთის რესპუბლიკა|სომხეთის რესპუბლიკის]], ალავერდის რაიონი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ახპატი 976 წელს დააარსეს სომხეთის მეფე აშოტ III-მ და მისმა მეუღლე ხოსროვანუშმა. XII ს. II ნახევრიდან ახპატის მონასტერი კვირიკიანთა სამეფოს (ლორე-ტაშირის) საეპარქიო ცენტრი იყო, სადაც სანაინიდან გადაინაცვლა ადგილობრივი მეფეების <del class="diffchange diffchange-inline">საძვალემ</del>. ახპატი XI-XIII&#160; სს. სომხეთის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო ახპატის სკოლა და წიგნსაცავი. სკოლაში მოღვაწეობდნენ იმ დროის გამოჩენილი მოძღვრები: იოანე სარკავაგი, სამუელ ანელი, იგნატიოსი, დავით ქობაირელი, მხითარ&#160; ქობაირელი, ვარდან აღმოსავლელი. ასწავლიდნენ გრამატიკას, მჭევრმეტყველებას, ფილოსოფიას, თეოლოგიას, მუსიკასა და სხვა საგნებს,&#160; ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა-მოხატვა. ახპატში შექმნილი ხელნაწერებიდან მნიშვნელოვანია „ახპატის სახარება“, ამჟამად იგი დაცულია მატენადარანში (№ 6288).&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ახპატი 976 წელს დააარსეს სომხეთის მეფე აშოტ III-მ და მისმა მეუღლე ხოსროვანუშმა. XII ს. II ნახევრიდან ახპატის მონასტერი კვირიკიანთა სამეფოს (ლორე-ტაშირის) საეპარქიო ცენტრი იყო, სადაც სანაინიდან გადაინაცვლა ადგილობრივი მეფეების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საძვალე]]მ</ins>. ახპატი XI-XIII&#160; სს. სომხეთის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო ახპატის სკოლა და წიგნსაცავი. სკოლაში მოღვაწეობდნენ იმ დროის გამოჩენილი მოძღვრები: იოანე სარკავაგი, სამუელ ანელი, იგნატიოსი, დავით ქობაირელი, მხითარ&#160; ქობაირელი, ვარდან აღმოსავლელი. ასწავლიდნენ გრამატიკას, მჭევრმეტყველებას, ფილოსოფიას, თეოლოგიას, მუსიკასა და სხვა საგნებს,&#160; ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა-მოხატვა. ახპატში შექმნილი ხელნაწერებიდან მნიშვნელოვანია „ახპატის სახარება“, ამჟამად იგი დაცულია მატენადარანში (№ 6288).&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამონასტრო კომპლექსის ჩვენამდე მოღწეულ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: „წმ. ნშანის“ (ჯვრის) მთავარი ტაძარი (976-991), რომლის [[ექსტერიერი]] შემკულია [[ქტიტორი|ქტიტორების]] სკულპტურული გამოსახულებით (ერთმანეთის პირისპირ დგანან სმბატ და გურგენ მეფეები; კედლები მოხატულია XIII–XIV სს.), გრიგოლის ეკლესია და პატარა, გუმბათიანი ღვთისმშობლის ეკლესია (XII-XIII სს.), გავითები დიდი ჯვარედინი კამარებით და ამაზასპის ოთხსვეტიანი გავითი, სატრაპეზო (XIII ს.), წიგნსაცავი (XIII ს.),&#160; სამრეკლო.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სამონასტრო კომპლექსის ჩვენამდე მოღწეულ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: „წმ. ნშანის“ (ჯვრის) მთავარი ტაძარი (976-991), რომლის [[ექსტერიერი]] შემკულია [[ქტიტორი|ქტიტორების]] სკულპტურული გამოსახულებით (ერთმანეთის პირისპირ დგანან სმბატ და გურგენ მეფეები; კედლები მოხატულია XIII–XIV სს.), გრიგოლის ეკლესია და პატარა, გუმბათიანი ღვთისმშობლის ეკლესია (XII-XIII სს.), გავითები დიდი ჯვარედინი კამარებით და ამაზასპის ოთხსვეტიანი გავითი, სატრაპეზო (XIII ს.), წიგნსაცავი (XIII ს.),&#160; სამრეკლო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ეპიტაფია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ხ. გაფრინდაშვილი''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>''ხ. გაფრინდაშვილი''</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=158278&oldid=prev 2022-06-07T12:38:17Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:38, 7 ივნისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახპატი 976 წელს დააარსეს სომხეთის მეფე აშოტ III-მ და მისმა მეუღლე ხოსროვანუშმა. XII ს. II ნახევრიდან ახპატის მონასტერი კვირიკიანთა სამეფოს (ლორე-ტაშირის) საეპარქიო ცენტრი იყო, სადაც სანაინიდან გადაინაცვლა ადგილობრივი მეფეების საძვალემ. ახპატი XI-XIII&#160; სს. სომხეთის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო ახპატის სკოლა და წიგნსაცავი. სკოლაში მოღვაწეობდნენ იმ დროის გამოჩენილი მოძღვრები: იოანე სარკავაგი, სამუელ ანელი, იგნატიოსი, დავით ქობაირელი, მხითარ&#160; ქობაირელი, ვარდან აღმოსავლელი. ასწავლიდნენ გრამატიკას, მჭევრმეტყველებას, ფილოსოფიას, თეოლოგიას, მუსიკასა და სხვა საგნებს,&#160; ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა-მოხატვა. ახპატში შექმნილი ხელნაწერებიდან მნიშვნელოვანია „ახპატის სახარება“, ამჟამად იგი დაცულია მატენადარანში (№ 6288).&#160; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ახპატი 976 წელს დააარსეს სომხეთის მეფე აშოტ III-მ და მისმა მეუღლე ხოსროვანუშმა. XII ს. II ნახევრიდან ახპატის მონასტერი კვირიკიანთა სამეფოს (ლორე-ტაშირის) საეპარქიო ცენტრი იყო, სადაც სანაინიდან გადაინაცვლა ადგილობრივი მეფეების საძვალემ. ახპატი XI-XIII&#160; სს. სომხეთის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო ახპატის სკოლა და წიგნსაცავი. სკოლაში მოღვაწეობდნენ იმ დროის გამოჩენილი მოძღვრები: იოანე სარკავაგი, სამუელ ანელი, იგნატიოსი, დავით ქობაირელი, მხითარ&#160; ქობაირელი, ვარდან აღმოსავლელი. ასწავლიდნენ გრამატიკას, მჭევრმეტყველებას, ფილოსოფიას, თეოლოგიას, მუსიკასა და სხვა საგნებს,&#160; ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა-მოხატვა. ახპატში შექმნილი ხელნაწერებიდან მნიშვნელოვანია „ახპატის სახარება“, ამჟამად იგი დაცულია მატენადარანში (№ 6288).&#160; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სამონასტრო კომპლექსის ჩვენამდე მოღწეულ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: „წმ. ნშანის“ (ჯვრის) მთავარი ტაძარი (976-991), რომლის ექსტერიერი შემკულია [[ქტიტორი|ქტიტორების]] სკულპტურული გამოსახულებით (ერთმანეთის პირისპირ დგანან სმბატ და გურგენ მეფეები; კედლები მოხატულია XIII–XIV სს.), გრიგოლის ეკლესია და პატარა, გუმბათიანი ღვთისმშობლის ეკლესია (XII-XIII სს.), გავითები დიდი ჯვარედინი კამარებით და ამაზასპის ოთხსვეტიანი გავითი, სატრაპეზო (XIII ს.), წიგნსაცავი (XIII ს.),&#160; სამრეკლო.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სამონასტრო კომპლექსის ჩვენამდე მოღწეულ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: „წმ. ნშანის“ (ჯვრის) მთავარი ტაძარი (976-991), რომლის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ექსტერიერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შემკულია [[ქტიტორი|ქტიტორების]] სკულპტურული გამოსახულებით (ერთმანეთის პირისპირ დგანან სმბატ და გურგენ მეფეები; კედლები მოხატულია XIII–XIV სს.), გრიგოლის ეკლესია და პატარა, გუმბათიანი ღვთისმშობლის ეკლესია (XII-XIII სს.), გავითები დიდი ჯვარედინი კამარებით და ამაზასპის ოთხსვეტიანი გავითი, სატრაპეზო (XIII ს.), წიგნსაცავი (XIII ს.),&#160; სამრეკლო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=122301&oldid=prev 2021-04-11T19:45:25Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:45, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[საქართველოს <del class="diffchange diffchange-inline">მათლმადიდებელი </del>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[საქართველოს <ins class="diffchange diffchange-inline">მართლმადიდებელი </ins>ეკლესია:ენციკლოპედია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119801&oldid=prev 2021-03-12T18:54:31Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:54, 12 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:AXPATI.PNG|thumb|350პქ|ახპატის მონასტერი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახპატი''' – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახპატში ([[სომხეთის რესპუბლიკა|სომხეთის რესპუბლიკის]], ალავერდის რაიონი). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ახპატი''' – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახპატში ([[სომხეთის რესპუბლიკა|სომხეთის რესპუბლიკის]], ალავერდის რაიონი). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119799&oldid=prev 2021-03-12T18:51:53Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:51, 12 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის&#160; მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში&#160; შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად&#160; შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ&#160; კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და&#160; მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">''ხ. გაფრინდაშვილი''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Քրիստոնյա&#160; Հայ-աստան, հանրագիտարան,&#160; Եր., 2002.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Քրիստոնյա&#160; Հայ-աստան, հանրագիտարան,&#160; Եր., 2002.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველოს მათლმადიდებელი ეკლესია:ენციკლოპედია]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119798&oldid=prev 2021-03-12T18:51:05Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ლიტერატურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:51, 12 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*სილოგავა ვ., სომხეთის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების გამოცემის შესახებ, საქ.&#160; სსრ მეცნ. აკადემიის „მაცნე“, ენისა და ლიტერატურის სერია, 1980, №2; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*სილოგავა ვ., სომხეთის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების გამოცემის შესახებ, საქ.&#160; სსრ მეცნ. აკადემიის „მაცნე“, ენისა და ლიტერატურის სერია, 1980, №2; &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">*Մռւղադյան Պ., Հայաստանի վրացերեն արձանագրությունները,&#160; աղբ-յուրագիտական քննություն, Եր., 1977; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">*Ղաֆաղարյան, Կ., Հաղբատ Եր., 1963; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">*Քրիստոնյա&#160; Հայ-աստան, հանրագիտարան,&#160; Եր., 2002.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119796&oldid=prev 2021-03-12T18:49:53Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ახპატის მონასტერი">ახპატის მონასტერი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)" title="ახპატი (მონასტერი)">ახპატი (მონასტერი)“</a> გად...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:49, 12 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119794&oldid=prev 2021-03-12T18:49:44Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)" title="ახპატი (მონასტერი)">ახპატი (მონასტერი)“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ახპატის მონასტერი">ახპატის მონასტერი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">18:49, 12 მარტი 2021-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98_(%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98)&diff=119793&oldid=prev 2021-03-12T18:49:16Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ახპატი&#039;&#039;&#039; – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ახპატი''' – ჰაღბატი (სომხ.Ⴭաղբատ), სამონასტრო კომპლექსი სოფ. ახპატში ([[სომხეთის რესპუბლიკა|სომხეთის რესპუბლიკის]], ალავერდის რაიონი). <br /> <br /> ახპატი 976 წელს დააარსეს სომხეთის მეფე აშოტ III-მ და მისმა მეუღლე ხოსროვანუშმა. XII ს. II ნახევრიდან ახპატის მონასტერი კვირიკიანთა სამეფოს (ლორე-ტაშირის) საეპარქიო ცენტრი იყო, სადაც სანაინიდან გადაინაცვლა ადგილობრივი მეფეების საძვალემ. ახპატი XI-XIII სს. სომხეთის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო ახპატის სკოლა და წიგნსაცავი. სკოლაში მოღვაწეობდნენ იმ დროის გამოჩენილი მოძღვრები: იოანე სარკავაგი, სამუელ ანელი, იგნატიოსი, დავით ქობაირელი, მხითარ ქობაირელი, ვარდან აღმოსავლელი. ასწავლიდნენ გრამატიკას, მჭევრმეტყველებას, ფილოსოფიას, თეოლოგიას, მუსიკასა და სხვა საგნებს, ხდებოდა ხელნაწერების გადაწერა-მოხატვა. ახპატში შექმნილი ხელნაწერებიდან მნიშვნელოვანია „ახპატის სახარება“, ამჟამად იგი დაცულია მატენადარანში (№ 6288). <br /> <br /> სამონასტრო კომპლექსის ჩვენამდე მოღწეულ ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: „წმ. ნშანის“ (ჯვრის) მთავარი ტაძარი (976-991), რომლის ექსტერიერი შემკულია [[ქტიტორი|ქტიტორების]] სკულპტურული გამოსახულებით (ერთმანეთის პირისპირ დგანან სმბატ და გურგენ მეფეები; კედლები მოხატულია XIII–XIV სს.), გრიგოლის ეკლესია და პატარა, გუმბათიანი ღვთისმშობლის ეკლესია (XII-XIII სს.), გავითები დიდი ჯვარედინი კამარებით და ამაზასპის ოთხსვეტიანი გავითი, სატრაპეზო (XIII ს.), წიგნსაცავი (XIII ს.), სამრეკლო.<br /> <br /> გალავნის გარეთ დგას რამდენიმე სამლოცველო და ხაჩქარი. ტაძრის მთავარი სამწირველო და კედლების ცალკეული ადგილები ფრესკებით იყო მოხატული. ჩვენამდე მოაღწია წმ. ნშანის ეკლესიის ფრესკების პირველმა ფენამ, სადაც კომპოზიციაში წარმოდგენილია ტახტზე მჯდომი [[იესო ქრისტე]]. უფრო დაბლა ყოფილა [[ხარება|ხარების]], [[ქრისტეს შობა|შობის]], [[ნათლისღება|ნათლისღების]] გამოსახულებები. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ხუტლუ-ბუღას მთლიანი გამოსახულება. ახპატში შემონახულია ქართული წარწერები და სომხურ და [[ქართული ენა|ქართულ ენებზე]] შესრულებული ეპიტაფია. აღნიშნული წარწერები ფრესკების თანადროულია და XIII ს. თარიღდება. წარწერების კვალი ამჟამად ძნელად შეიმჩნევა. ახპატში ქართული წარწერების არსებობა ქალკედონური [[მრწამსი]]ს გავლენაზე მიუთითებს. მონასტრის ისტორიიდან ცნობილია, რომ კვირიკიანთა სამეფოს დამხობის შემდეგ (1113) ქართველთა მეფემ, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებელმა]], ორბელიანებისა და მხარგრძელების დახმარებით 1118 წელს ლორეს ტერიტორია გაათავისუფლა [[სელჩუკები]]საგან, შემოუერთა [[საქართველო]]ს და ლორე უბოძა ორბელიანებს. ახპატის წმ. ნშანის ეკლესიის შესასვლელში არსებული წარწერის მიხედვით, დავით აღმაშენებელი მფარველობდა ახპატისა და სანაინის მონასტრებს, შესწირა და დაუმტკიცა მათ ადგილ-მამულები. სავარაუდოდ, ამ პერიოდში უნდა შექმნილიყო ახპატის ფრესკები ქართული წარწერებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით ახპატი, ისევე, როგორც სანაინი, [[ქართველები|ქართველ]] მეფეთა მიერ არის აშენებული: „...არს ახპატი და სანაინი მეფეთა ქართველთათა აღშენებულნი, ეკლესიანი გუმბათიანნი, კეთილნაშენნი, საეპისკოპოზო. გარგნა აწ სხენან სომეხნი“. ვახუშტისავე ცნობით, ახპატ-სანაინის ეპისკოპოსს ქართლის მეფე ამტკიცებდა. ახპატი დღესაც ფუნქციონირებს. 1996 წლიდან იგი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში.<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *სილოგავა ვ., სომხეთის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების გამოცემის შესახებ, საქ. სსრ მეცნ. აკადემიის „მაცნე“, ენისა და ლიტერატურის სერია, 1980, №2; <br /> <br /> [[კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურული ძეგლები]]</div>

Tkenchoshvili