ბაგრატიონები - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* საქართველოს ეკლესია და ბაგრატიონები */

2024-06-20T17:39:24Z

‎საქართველოს ეკლესია და ბაგრატიონები

Tkenchoshvili 21:43, 15 ივნისი 2024-ზე

2024-06-15T21:43:29Z

Tkenchoshvili: /* საქართველოს ეკლესია და ბაგრატიონები */

2024-02-12T09:07:57Z

‎საქართველოს ეკლესია და ბაგრატიონები

Tkenchoshvili: /* ტაო-კლარჯეთის სამთავრო */

2023-10-18T19:58:33Z

‎ტაო-კლარჯეთის სამთავრო

Tkenchoshvili: /* ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში */

2023-10-08T19:18:56Z

‎ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში

Tkenchoshvili: /* ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში */

2023-09-15T17:22:36Z

‎ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში

Tkenchoshvili: /* ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში */

2023-08-24T20:46:53Z

‎ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში

Tkenchoshvili: /* საგვარეულო ლეგენდა */

2023-01-30T20:32:51Z

‎საგვარეულო ლეგენდა

Tkenchoshvili: /* ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში */

2022-10-11T10:47:12Z

‎ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში

Tkenchoshvili: /* საგვარეულო ლეგენდა */

2022-10-04T08:41:36Z

‎საგვარეულო ლეგენდა

@@ ხაზი 99: / ხაზი 99: @@
 ) ადარნასე (გ. 874), ბაგრატ I კურაპალატის ძე – ბერობაში არსენ;
-) გუარამ  მამფალი (გ. 882), აშოტ I  კურაპალატის ძე;
+) გუარამ  მამფალი (გ. 882), [[აშოტ I დიდი კურაპალატი|აშოტ I]]  კურაპალატის ძე;
 ) დავით I მამფალი (გ. 943), სუმბატ I  მამფლის ძე;
 ) [[ადარნასე II]] კლარჯი (გ. 945), ბაგრატ I მამფლის ძე – ბერობაში ბასილი;
@@ ხაზი 106: / ხაზი 106: @@
 ) საქართველოს მეფე დემეტრე I (გ. 1156), დავით IV აღმაშენებლის ძე – ბერობაში დამიანე;
 ) მონაზონი თამარი (გ.  1155), დავით IV აღმაშენებლის  ასული, [[თიღვის მონასტერი|თიღვის მონასტრის]]  აღმშენებელი;
-) მეფე დავით  VI ნარინი (გ. 1293), რუსუდან  მეფის ვაჟი;
+) მეფე [[დავით  VI ნარინი]] (გ. 1293), რუსუდან  მეფის ვაჟი;
 ) საქართველოს მეფე [[ალექსანდრე I დიდი]] (გ. 1442), მეფე კონსტანტინე I-ის ძე – ბერობაში ათანასე;
 ) ვახტანგ ბატონიშვილი (გ. დაახლოებით 1484), საქართველოს მეფე გიორგი VIII-ის ძე – ბერობაში  ვარსიმე;

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 საგვარეულო ლეგენდის მიხედვით, „ქართველი მეფენი მარჯვენა მხარზე არწივის ნიშნით იბადებოდნენ“. ამ გამორჩეულობის ერთ-ერთი გამოხატულებაა ბაგრატიონებთა სამეფო გვარის ღვთიური წარმომავლობის თეორია.
-სუმბატ დავითის ძის მიხედვით, ბაგრატიონები [[ბიბლია|ბიბლიური]] მეფეების, იესე-[[დავითი|დავით]]-[[სოლომონ ბრძენი|სოლომონის]] შთამომავლებად თვლიდნენ თავს და ამიტომაც იწოდებოდნენ „იესიან-დავითიან-სოლომონიანებად“. ამდენად, ისინი ღვთისმშობელსა და მაცხოვარს ენათესავებიან.
+[[სუმბატ დავითის ძე|სუმბატ დავითის ძი]]ს მიხედვით, ბაგრატიონები [[ბიბლია|ბიბლიური]] მეფეების, იესე-დავით-[[სოლომონ ბრძენი|სოლომონის]] შთამომავლებად თვლიდნენ თავს და ამიტომაც იწოდებოდნენ „იესიან-დავითიან-სოლომონიანებად“. ამდენად, ისინი ღვთისმშობელსა და მაცხოვარს ენათესავებიან.
 ქართლის მეფე [[ვახტანგ VI]] ბაგრატიონთა „ნათესაობის წიგნში“ ქართველ ერს განიხილავს, როგორც ბიბლიური [[ნოე]]ს შვილის, [[იაფეტი]]ს, ხოლო ბაგრატიონებს – ნოეს უფროსი შვილის, [[სემი]]ს შთამომავლებს; ნათესაობა აქ წარმოდგენილია „დაბადების“ ძირითადი გენეალოგიური ხაზის სახით: ნოე-სემი-[[აბრაამი]]-[[იაკობი]]-იესე-დავითი-სოლომონი. ბაგრატიონები ამ მამამთავართა და მეფეთა პირდაპირ მემკვიდრეებად არიან გამოცხადებული. [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებლი]]ს ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ იგი ბიბლიური მეფის, დავითის, 78-ე შთამომავალია: „...ბნელსა უკუნსა შინა იწყო აღმოცისკრებად მზემან ყოველთა მეფობათამან, დიდმან სახელითა და უდიდესმან საქმითა, სახელმოდგამმან, დავით, ღმერთისა მამისამან, და თვით სამეოცდამეათვრამეტემან შვილმან ამის დავითისმან, დავით“.

@@ ხაზი 117: / ხაზი 117: @@
 XVIII–XIX სს. ბაგრატიონების სამეფო დინასტიის წარმომადგენლები სათავეში ედგნენ რუსული ეკლესიის ეპარქიებს: ანტონ  (1755-1764) – ვლადიმირის ეპარქიას, ხოლო ანტონ II (1811–1827) – ნიჟნი  ნოვგოროდის ეპარქიას.
-ბაგრატიონების მიერ ეკლესია-მონასტრების აღმშენებლობა აშოტ I დიდი კურაპალატიდან (გ. 826) იწყება, რომელმაც ააშენა IX  საუკუნის I ნახევარში წმ. პეტრეს და წმ.  პავლეს ეკლესიები არტანუჯში და ხელმეორედ ააგო ოპიზის მონასტერი კლარჯეთში; ბაგრატ I კურაპალატის (826-876) მხარდაჭერით საბა იშხნელმა IX ს. 30-იან წწ. იშხნის კათედრალური ტაძარი  აღადგინა; დავით I კურაპალატის (876-881) მმართველობის დროს ტაოში აშენდა ხახულის მცირე ეკლესია; IX–X  სს. მიჯნაზე [[აშოტ კუხი|აშოტ კუხმა]] (გ. 918) ააგო ტბეთის კათედრალი შავშეთში. მანვე წამოიწყო ხანცთის ახალი ეკლესიის მშენებლობა კლარჯეთში,  რომელიც დაასრულა მისმა ძმისწულმა, გურგენ IV ერისთავთერისთავმა 918-941  წწ.; ქართველთა მეფე ადარნასე II-მ (898-923) ხელახლა ააშენა ბანის კათედრალური  ტაძარი; მისმა ძემ, სუმბათ I კურაპალატმა (954-958),  ააშენა დოლისყანის ეკლესია. ბაგრატ IV ერისთავთერისთავმა (გ. 966) და დავით  III მაგისტროსმა (შემდგომში კურაპალატმა) 961-973 წწ. ააშენეს ოშკის ტაძარი ტაოში.  ასევე დავით III კურაპალატმა  (გ. 1001) ტაოში ააგო ხახულის ეკლესია, პარხლის მონასტერი და ჭოროხის ხეობაში – ოთხთა ეკლესია. ერთიანი  საქართველოს პირველმა მეფემ, ბაგრატ III-მ (975–1014) X-XI სს. მიჯნაზე ააგო ქუთაისში ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი (იგივე [[ბაგრატის ტაძარი]]), ბედიისა და ნიკორწმინდის კათედრალები. მისი მეფობის ჟამს დაიწყო მცხეთის „სვეტიცხოვლის“ მშენებლობა. დავით IV აღმაშენებელმა (1089-1125) 1106 წელს დაიწყო გელათის მთავარი ტაძრის მშენებლობა, რომელიც შემდგომში ბაგრატიონების ერთ-ერთ მთავარ საძვალედ იქცა, ხოლო 1106-1110 წწ. ააშენა გელათის სამონასტრო კომპლექსი. მანვე შიომღვიმის [[ლავრა]]ში ღვთისმშობლის ეკლესია ააგო. დავით  აღმაშენებლის შვილებიდან  მეფე დემეტრე I-მა (1125-1156) 1130 წელს დაასრულა გელათის მთავარი ტაძრის მშენებლობა, ხოლო თამარმა (შირვანის დედოფალმა) ააშენა თიღვის მთავარი ტაძარი და სამონასტრო კომპლექსი.  მეფე გიორგი III-მ (1156-1184)  დაიწყო ვარძიის სამონასტრო  კომპლექსის მშენებლობა, რომელიც დამთავრდა თამარის (1184-1213) მეფობაში.
+ბაგრატიონების მიერ ეკლესია-მონასტრების აღმშენებლობა აშოტ I დიდი კურაპალატიდან (გ. 826) იწყება, რომელმაც ააშენა IX  საუკუნის I ნახევარში წმ. პეტრეს და წმ.  პავლეს ეკლესიები არტანუჯში და ხელმეორედ ააგო ოპიზის მონასტერი კლარჯეთში; ბაგრატ I კურაპალატის (826-876) მხარდაჭერით საბა იშხნელმა IX ს. 30-იან წწ. იშხნის კათედრალური ტაძარი  აღადგინა; დავით I კურაპალატის (876-881) მმართველობის დროს ტაოში აშენდა ხახულის მცირე ეკლესია; IX–X  სს. მიჯნაზე [[აშოტ კუხი|აშოტ კუხმა]] (გ. 918) ააგო ტბეთის კათედრალი შავშეთში. მანვე წამოიწყო ხანცთის ახალი ეკლესიის მშენებლობა კლარჯეთში,  რომელიც დაასრულა მისმა ძმისწულმა, გურგენ IV ერისთავთერისთავმა 918-941  წწ.; ქართველთა მეფე ადარნასე II-მ (898-923) ხელახლა ააშენა ბანის კათედრალური  ტაძარი; მისმა ძემ, სუმბათ I კურაპალატმა (954-958),  ააშენა დოლისყანის ეკლესია. ბაგრატ IV ერისთავთერისთავმა (გ. 966) და დავით  III მაგისტროსმა (შემდგომში კურაპალატმა) 961-973 წწ. ააშენეს ოშკის ტაძარი ტაოში.  ასევე დავით III კურაპალატმა  (გ. 1001) ტაოში ააგო ხახულის ეკლესია, [[პარხალი (ტაძარი)|პარხლის მონასტერი]] და ჭოროხის ხეობაში – ოთხთა ეკლესია. ერთიანი  საქართველოს პირველმა მეფემ, ბაგრატ III-მ (975–1014) X-XI სს. მიჯნაზე ააგო ქუთაისში ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი (იგივე [[ბაგრატის ტაძარი]]), ბედიისა და ნიკორწმინდის კათედრალები. მისი მეფობის ჟამს დაიწყო მცხეთის „სვეტიცხოვლის“ მშენებლობა. დავით IV აღმაშენებელმა (1089-1125) 1106 წელს დაიწყო გელათის მთავარი ტაძრის მშენებლობა, რომელიც შემდგომში ბაგრატიონების ერთ-ერთ მთავარ საძვალედ იქცა, ხოლო 1106-1110 წწ. ააშენა გელათის სამონასტრო კომპლექსი. მანვე შიომღვიმის [[ლავრა]]ში ღვთისმშობლის ეკლესია ააგო. დავით  აღმაშენებლის შვილებიდან  მეფე დემეტრე I-მა (1125-1156) 1130 წელს დაასრულა გელათის მთავარი ტაძრის მშენებლობა, ხოლო თამარმა (შირვანის დედოფალმა) ააშენა თიღვის მთავარი ტაძარი და სამონასტრო კომპლექსი.  მეფე გიორგი III-მ (1156-1184)  დაიწყო ვარძიის სამონასტრო  კომპლექსის მშენებლობა, რომელიც დამთავრდა თამარის (1184-1213) მეფობაში.
 შემდგომში აშენებული ეკლესიებისა და მათი მაშენებელი ბაგრატიონების ჩამონათვალი ასეთია: მეფე გიორგი IV ლაშამ (1213-1223) ააგო ფიტარეთის ეკლესია; რუსუდან მეფემ (1223-1245) – გუდარეხის ეკლესია და სამონასტრო  კომპლექსი; მეფე ალექსანდრე  დიდმა (1412-1442) აღადგინა  სვეტიცხოვლის კათედრალური ტაძარი; კახეთის მეფე ლევან I-მა (1518-1574) ააშენა [[გრემის კომპლექსი|გრემის მთავარანგელოზთა ეკლესია]] XVI ს. 60-იან წწ. და  ახალი შუამთის სამონასტრო  კომპლექსი. 1545 წ. იმერეთის მეფე ბაგრატ III-მ (1510-1565)  გელათში ააგო წმ. გიორგის ეკლესია, სადაც 1545-1559 წწ. ბიჭვინთიდან აფხაზეთში (დასავლეთ  საქართველოს კათოლიკოსის  რეზიდენცია გადმოიტანა. გარდა ამისა, ეკლესია-მონასტრების მშენებლობისა და მათ რესტავრაციის საქმეში თავი  გამოიჩინეს ბაგრატიონების დინასტიის – ქართველ მეფეთა სხვა წარმომადგენლებმა (გიორგი I-დან  გიორგი XII-მდე).

@@ ხაზი 29: / ხაზი 29: @@
 ===ტაო-კლარჯეთის სამთავრო===
-VIII-IX სს. მიჯნაზე მიმდინარეობდა ტაო-კლარჯეთის სამთავროს ჩამოყალიბების პროცესი ბაგრატიონების დინასტიის მეთაურობით. ეს ახალწარმოქმნილი პოლიტიკური ერთეული იმ პერიოდის საქართველოს ტერიტორიაზე ერთ-ერთი უძლიერესი გაერთანება იყო, რომელიც საბოლოოდ ქართული მიწების გაერთიანებისათვის ბრძოლის მოთავედაც გამოვიდა. ქართული საისტორიო წყაროთა ერთ ნაწილში დაცული ტრადიციით (სუმბატ დავითის ძე) ბაგრატიონების გვარის დაწინაურება VI ს. თარიღდება, ხოლო მეორე ნაწილი (ჯუანშერი) მათ ხელისუფლებაში მოსვლას VIII ს. ათარიღებს. ცნობილია, რომ ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონების დინასტიის აღზევება VIII საუკუნის ბოლოს მოხდა ამ დინასტიის ფუძემდებლის, [[აშოტ კურაპალატი|აშოტ I კურაპალატი]]ს დროს.
+VIII-IX სს. მიჯნაზე მიმდინარეობდა ტაო-კლარჯეთის სამთავროს ჩამოყალიბების პროცესი ბაგრატიონების დინასტიის მეთაურობით. ეს ახალწარმოქმნილი პოლიტიკური ერთეული იმ პერიოდის საქართველოს ტერიტორიაზე ერთ-ერთი უძლიერესი გაერთანება იყო, რომელიც საბოლოოდ ქართული მიწების გაერთიანებისათვის ბრძოლის მოთავედაც გამოვიდა. ქართული საისტორიო წყაროთა ერთ ნაწილში დაცული ტრადიციით ([[სუმბატ დავითის ძე]]) ბაგრატიონების გვარის დაწინაურება VI ს. თარიღდება, ხოლო მეორე ნაწილი (ჯუანშერი) მათ ხელისუფლებაში მოსვლას VIII ს. ათარიღებს. ცნობილია, რომ ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონების დინასტიის აღზევება VIII საუკუნის ბოლოს მოხდა ამ დინასტიის ფუძემდებლის, [[აშოტ კურაპალატი|აშოტ I კურაპალატი]]ს დროს.
 IX საუკუნის ბოლოს ტაო-კლარჯეთის სამთავრო იმდენად გაძლიერდა, რომ მისი მმართველები 898 წლიდან ქართველთა მეფის ტიტულს ატარებდნენ. IX–X სს. ტაო-კლარჯეთში უმაღლეს ხელისუფლებას ფლობდნენ აშოტ I კურაპალატის შუათანა ვაჟის, [[ბაგრატ I კურაპალატი]]ს მემკვიდრენი. ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონების გვარში ორი შტო გამოიყო: ტაოსი, რომელსაც რეზიდენცია ბანაში (ან ოლთისში) ჰქონდა, და კლარჯეთის, რომლის რეზიდენცია [[არტანუჯი (ციხე-ქალაქი)|არტანუჯში]] მდებარეობდა.
@@ ხაზი 37: / ხაზი 37: @@
 სწორედ ტაოს შტოს წარმომადგენელი იყო [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III]] – გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფე. ქართველთა მეფისა და ქართველთა კურაპალატის გარდა, ბაგრატიონები ატარებდნენ ქართულ წოდებებს: ერისთავთერისთავი, მამფალი, [[ერისთავი]], ასევე – ბიზანტიურ  ტიტულებს: მაგისტროსი, სევასტოსი, პატრიკიოსი, კესაროსი და სხვ.
 X საუკუნის II ნახევარში ტაო-კლარჯეთის სამეფო მნიშვნელოვანი და ძლიერი [[სახელმწიფო]] იყო. 975 წელს გამოჩენილმა პოლიტიკურმა მოღვაწემ და საქართველოს გაერთიანების ფუძემდებელმა, დავით III კურაპალატმა, თავისი შვილობილი ბაგრატ III თავდაპირველად ქართლის მმართველად, ხოლო შემდეგ, 978 წელს,  აფხაზთა მეფედ გამოაცხადა. 1001 წელს ბაგრატ III (975-1014) კურაპალატი გახდა, ხოლო 1008 წელს – ქართველთა მეფე. ამ აქტით  საფუძველი დაედო ერთიან  სახელმწიფოებრივ მმართველობას. ამგვარად, ჩამოყალიბდა ერთიანი საქართველოს  სამეფო, რომლის სათავეში ბაგრატიონები  იდგნენ.
 ===კახეთის სამეფო===

@@ ხაზი 16: / ხაზი 16: @@
 ===ბაგრატიონების წარმომავლობა საისტორიო წყაროებში===
-ქართული საისტორიო წყაროებიდან ბაგრატიონების წარმომავლობა ბიბლიური მეფე დავითისაგან აღნიშნულია ჯუანშერის თხზულებაში „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, „მატიანე ქართლისაში“, ანონიმი ავტორის თხზულებაში „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა დავითისა“, ვახუშტი ბატონიშვილის „ცხოვრება საქართველოსაში“ და დავით ბაგრატიონის „საქართველოს ისტორიაში“.
+ქართული საისტორიო წყაროებიდან ბაგრატიონების წარმომავლობა ბიბლიური მეფე დავითისაგან აღნიშნულია [[ჯუანშერი]]ს თხზულებაში „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, „მატიანე ქართლისაში“, ანონიმი ავტორის თხზულებაში „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა დავითისა“, ვახუშტი ბატონიშვილის „ცხოვრება საქართველოსაში“ და დავით ბაგრატიონის „საქართველოს ისტორიაში“.
 ქართულ წყაროებთან ერთად ბაგრატიონების წარმომავლობა დავით წინასწარმეტყველისაგან აღინიშნება სხვადასხვა უცხოურ ლიტერატურაში: 1) ბიზანტიურში (კონსტანტინე პორფიროგენეტი), 2) სომხურში (1335 წ. ხელნაწერის მინაწერი), 3) იტალიურში (ქრისტოფორო კასტელი), 4) რუსულში (ტოლოჩანოვი და იევლევი), 5) თურქულში (ალი ჩელები, იბრაჰიმ ფეჩევი, ევლია ჩელები) და 6) ფრანგულში (ჟან შარდენი).

@@ ხაზი 26: / ხაზი 26: @@
 ბოლო დროს მიკვლეული მასალიდან გამომდინარე, რომელიც [[სინაი (მთა)|სინის მთის]] წმ. ეკატერინეს მონასტრის ქართულ ხელნაწერში (N/Sin-50) აღმოჩნდა, ბაგრატიონები [[ქართლი|ქართლში]] VII ს. დასაწყისში ჩნდებიან და ენათესავებიან ქართლის ერისმთავრებს. არსებობს სხვა ვერსიაც, რომლის მიხედვით, ბაგრატიონების გვარი მომდინარეობს სამხრეთ დასავლეთ საქართველოდან – სპერიდან (ახლანდელი [[თურქეთის რესპუბლიკა]]), შემდეგ ისინი დამკვიდრდნენ ქართლში, მათი განშტოება, ბაგრატუნები კი – [[სომხეთი|სომხეთში]], სადაც ისინი XI საუკუნემდე მეფობდნენ, ხოლო XIII ს. 50-იან წლებამდე ნომინალურად შეინარჩუნეს მეფის ტიტული.
-ბაგრატიონების გვარზე, რომელიც ადრევე გამოჩნდა [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] პოლიტიკურ არენაზე, ქართულ-სომხურ გარემოში სხვადასხვა ლეგენდა და [[თქმულება]] შეიქმნა.
+ბაგრატიონების გვარზე, რომელიც ადრევე გამოჩნდა [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] პოლიტიკურ არენაზე, ქართულ-სომხურ გარემოში სხვადასხვა [[ლეგენდა]] და [[თქმულება]] შეიქმნა.
 ===ტაო-კლარჯეთის სამთავრო===

@@ ხაზი 8: / ხაზი 8: @@
 ქართლის მეფე [[ვახტანგ VI]] ბაგრატიონთა „ნათესაობის წიგნში“ ქართველ ერს განიხილავს, როგორც ბიბლიური [[ნოე]]ს შვილის, [[იაფეტი]]ს, ხოლო ბაგრატიონებს – ნოეს უფროსი შვილის, [[სემი]]ს შთამომავლებს; ნათესაობა აქ წარმოდგენილია „დაბადების“ ძირითადი გენეალოგიური ხაზის სახით: ნოე-სემი-[[აბრაამი]]-[[იაკობი]]-იესე-დავითი-სოლომონი. ბაგრატიონები ამ მამამთავართა და მეფეთა პირდაპირ მემკვიდრეებად არიან გამოცხადებული. [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებლი]]ს ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ იგი ბიბლიური მეფის, დავითის, 78-ე შთამომავალია: „...ბნელსა უკუნსა შინა იწყო აღმოცისკრებად მზემან ყოველთა მეფობათამან, დიდმან სახელითა და უდიდესმან საქმითა, სახელმოდგამმან, დავით, ღმერთისა მამისამან, და თვით სამეოცდამეათვრამეტემან შვილმან ამის დავითისმან, დავით“.
-ქართულ მწერლობაში პირველი ცნობა ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველისაგან წარმომავლობის შესახებ დაცულია გიორგი მერჩულესთან „გრიგოლ ხანცთელის ცხოვრებაში“; [[გრიგოლ ხანცთელი]] ასე მიმართავს [[აშოტ I დიდი|აშოტ I კურაპალატს]]: „დავით წინასწარმეტყველისა და უფლისა მიერ ცხებულისა შვილად წოდებულო ჴელმწიფეო, მეფობაჲ და სათნოებანიცა მისნი დაგიმკჳდრენ ქრისტემან ღმერთმან“ და ამით აკანონებს აშოტ I კურაპალატის უფლებას [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთზე]]. ამასვე ადასტურებს აშოტ I კურაპალატის ბარელიეფური გამოსახულება, რომელიც თავდაპირველად [[ოპიზის მონასტერი|ოპიზის მონასტრის]] მთავარი ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე იყო მოთავსებული. ამ ბარელიეფზე ოპიზის ეკლესიის მოდელით ხელში გამოსახულია აშოტ I ბაგრატიონი, რომელსაც ლოცავს [[იესო ქრისტე]], ხოლო მის გვერდით ვედრების პოზაში დგას მეფე-მეფსალმუნე დავით წინასწარმეტყველი, ბაგრატიონების ბიბლიური წინაპარი.
+ქართულ მწერლობაში პირველი ცნობა ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველისაგან წარმომავლობის შესახებ დაცულია [[გიორგი მერჩულე]]სთან „[[გრიგოლ ხანცთელი]]ს ცხოვრებაში“; [[გრიგოლ ხანცთელი]] ასე მიმართავს [[აშოტ I დიდი|აშოტ I კურაპალატს]]: „დავით წინასწარმეტყველისა და უფლისა მიერ ცხებულისა შვილად წოდებულო ჴელმწიფეო, მეფობაჲ და სათნოებანიცა მისნი დაგიმკჳდრენ ქრისტემან ღმერთმან“ და ამით აკანონებს აშოტ I კურაპალატის უფლებას [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთზე]]. ამასვე ადასტურებს აშოტ I კურაპალატის ბარელიეფური გამოსახულება, რომელიც თავდაპირველად [[ოპიზის მონასტერი|ოპიზის მონასტრის]] მთავარი ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე იყო მოთავსებული. ამ ბარელიეფზე ოპიზის ეკლესიის მოდელით ხელში გამოსახულია აშოტ I ბაგრატიონი, რომელსაც ლოცავს [[იესო ქრისტე]], ხოლო მის გვერდით ვედრების პოზაში დგას მეფე-მეფსალმუნე დავით წინასწარმეტყველი, ბაგრატიონების ბიბლიური წინაპარი.
 ქართული საისტორიო წყაროებით, მაცხოვრის ჯვარცმას დაესწრნენ მცხეთელი ებრაელები: „წარავლინა ელიოზ მცხეთელი და ლონგინოზ კარსნელი, და მუნ დახუდეს ჯუარცუმასა უფლისა“; მას შემდეგ, რაც იესო ქრისტე „დამსჭუალეს“, „[[კუართი]] იგი უფლისა წილით ხუდა მცხეთელთა: წამოიღო ელიოზ და მოიღო მცხეთას“, „მეორე იერუსალიმად“ წოდებულ [[ქალაქი|ქალაქში]]. [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] უდიდესი სიწმიდის – [[უფლის კვართი]]ს - ფლობას ბაგრატიონები განსაკუთრებით უსვამდნენ ხაზს. საქართველო და სამეფო სახლი პატრონია ქრისტიანობის ერთ-ერთ უპირველესი სიწმინდისა და ყველა ქრისტიანი ერისა თუ ქვეყნისთვის საოცნებო რელიკვიისა – ქრისტეს კვართისა, ამიტომ მისი ფლობა და ბაგრატიონების ღვთიური წარმომავლობის თეორია აისახა ტიტულატურაში, სახვით ხელოვნებაში ([[ხატი|ხატები]], [[ფრესკა|ფრესკები]]), ყოფაში (ნუმერაცია დავით წინასწარმეტყველისაგან, დავითის ვარსკვლვი), ნუმიზმატიკაში, ჰერალდიკაში, ვექსილოლოგიაში და სფრაგისტიკაში. აღსანიშნავია, რომ კვართს ყოველთვის გამორჩეულ ადგილზე ათავსებენ. მაცხოვრის კვართის ფლობა და ღვთიური წარმომავლობა გამჟღავნებულია სამეფო [[გერბი]]ს წარწერაში: „სამეფო კვართიან დავითიანი საქართველო“. სამეფო გერბზე, კვართის გარდა, გამოსახული იყო სფერო, კვერთხი და [[ხმალი]], [[ქნარი]], [[შურდული]]. გერბზე გამოსახული ქნარი და შურდული (რომლითაც ბაგრატიონების ბიბლიურმა წინაპარმა დავითმა მოკლა [[გოლიათი]]) ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველთან ნათესაობაზე მეტყველებდა, ანუ სამეფო გვარის ღვთიური წარმომავლობის გამომხატველ ელემენტებს წარმოადგენდა.

@@ ხაზი 20: / ხაზი 20: @@
 ქართულ წყაროებთან ერთად ბაგრატიონების წარმომავლობა დავით წინასწარმეტყველისაგან აღინიშნება სხვადასხვა უცხოურ ლიტერატურაში: 1) ბიზანტიურში (კონსტანტინე პორფიროგენეტი), 2) სომხურში (1335 წ. ხელნაწერის მინაწერი), 3) იტალიურში (ქრისტოფორო კასტელი), 4) რუსულში (ტოლოჩანოვი და იევლევი), 5) თურქულში (ალი ჩელები, იბრაჰიმ ფეჩევი, ევლია ჩელები) და 6) ფრანგულში (ჟან შარდენი).
-ბიზანტიის იმპერატორი კონსტანტინე VII პორფიროგენეტის (913-959) თხზულებაში „იმპერიის მართვის შესახებ“ (დე ადმინისტრანდო იმპერიო) აღნიშნულია, რომ ბაგრატიონები იერუსალიმიდან საქართველოში გადმოსახლდნენ მათი მმართველობიდან 400 ან 500 წლის წინ. დაწყებული კონსტანტინე პორფიროგენეტიდან, ქართულ და უცხოურ საისტორიო წყაროებში აღნიშნულია ბაგრატიონების განსაკუთრებული დამოკიდებულება ამ წმიდა ქალაქთან. საუკუნეების განმავლობაში ქართველი მეფეები ბაგრატიონების დინასტიიდან იერუსალიმში დიდძალ შემოწირულობას გზავნიდნენ. საქართველოში არსებობდა სპეციალური გადასახადი – „საერუსალიმო“.
+ბიზანტიის იმპერატორი კონსტანტინე VII პორფიროგენეტის (913-959) თხზულებაში „იმპერიის მართვის შესახებ“ (დე ადმინისტრანდო იმპერიო) აღნიშნულია, რომ ბაგრატიონები იერუსალიმიდან საქართველოში გადმოსახლდნენ მათი მმართველობიდან 400 ან 500 წლის წინ. დაწყებული კონსტანტინე პორფიროგენეტიდან, ქართულ და უცხოურ საისტორიო წყაროებში აღნიშნულია ბაგრატიონების განსაკუთრებული დამოკიდებულება ამ წმიდა ქალაქთან. საუკუნეების განმავლობაში ქართველი მეფეები ბაგრატიონების დინასტიიდან იერუსალიმში დიდძალ შემოწირულობას გზავნიდნენ. საქართველოში არსებობდა სპეციალური [[გადასახადი]] – „საერუსალიმო“.
 ზოგიერთი საისტორიო წყარო ბაგრატიონებს ქართველ მეფეთა პირველ დინასტიასთან – ფარნავაზიანებთანაც – ანათესავებს.
@@ ხაზი 26: / ხაზი 26: @@
 ბოლო დროს მიკვლეული მასალიდან გამომდინარე, რომელიც [[სინაი (მთა)|სინის მთის]] წმ. ეკატერინეს მონასტრის ქართულ ხელნაწერში (N/Sin-50) აღმოჩნდა, ბაგრატიონები [[ქართლი|ქართლში]] VII ს. დასაწყისში ჩნდებიან და ენათესავებიან ქართლის ერისმთავრებს. არსებობს სხვა ვერსიაც, რომლის მიხედვით, ბაგრატიონების გვარი მომდინარეობს სამხრეთ დასავლეთ საქართველოდან – სპერიდან (ახლანდელი [[თურქეთის რესპუბლიკა]]), შემდეგ ისინი დამკვიდრდნენ ქართლში, მათი განშტოება, ბაგრატუნები კი – [[სომხეთი|სომხეთში]], სადაც ისინი XI საუკუნემდე მეფობდნენ, ხოლო XIII ს. 50-იან წლებამდე ნომინალურად შეინარჩუნეს მეფის ტიტული.
 ბაგრატიონების გვარზე, რომელიც ადრევე გამოჩნდა [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] პოლიტიკურ არენაზე, ქართულ-სომხურ გარემოში სხვადასხვა ლეგენდა და თქმულება შეიქმნა.
 ===ტაო-კლარჯეთის სამთავრო===

@@ ხაზი 10: / ხაზი 10: @@
 ქართულ მწერლობაში პირველი ცნობა ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველისაგან წარმომავლობის შესახებ დაცულია გიორგი მერჩულესთან „გრიგოლ ხანცთელის ცხოვრებაში“; [[გრიგოლ ხანცთელი]] ასე მიმართავს [[აშოტ I დიდი|აშოტ I კურაპალატს]]: „დავით წინასწარმეტყველისა და უფლისა მიერ ცხებულისა შვილად წოდებულო ჴელმწიფეო, მეფობაჲ და სათნოებანიცა მისნი დაგიმკჳდრენ ქრისტემან ღმერთმან“ და ამით აკანონებს აშოტ I კურაპალატის უფლებას [[ტაო]]-[[კლარჯეთი (ისტორიული მხარე სამხრეთ საქართველოში)|კლარჯეთზე]]. ამასვე ადასტურებს აშოტ I კურაპალატის ბარელიეფური გამოსახულება, რომელიც თავდაპირველად [[ოპიზის მონასტერი|ოპიზის მონასტრის]] მთავარი ეკლესიის სამხრეთ ფასადზე იყო მოთავსებული. ამ ბარელიეფზე ოპიზის ეკლესიის მოდელით ხელში გამოსახულია აშოტ I ბაგრატიონი, რომელსაც ლოცავს [[იესო ქრისტე]], ხოლო მის გვერდით ვედრების პოზაში დგას მეფე-მეფსალმუნე დავით წინასწარმეტყველი, ბაგრატიონების ბიბლიური წინაპარი.
-ქართული საისტორიო წყაროებით, მაცხოვრის ჯვარცმას დაესწრნენ მცხეთელი ებრაელები: „წარავლინა ელიოზ მცხეთელი და ლონგინოზ კარსნელი, და მუნ დახუდეს ჯუარცუმასა უფლისა“; მას შემდეგ, რაც იესო ქრისტე „დამსჭუალეს“, „[[კუართი]] იგი უფლისა წილით ხუდა მცხეთელთა: წამოიღო ელიოზ და მოიღო მცხეთას“, „მეორე იერუსალიმად“ წოდებულ ქალაქში. [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] უდიდესი სიწმიდის – [[უფლის კვართი]]ს - ფლობას ბაგრატიონები განსაკუთრებით უსვამდნენ ხაზს. საქართველო და სამეფო სახლი პატრონია ქრისტიანობის ერთ-ერთ უპირველესი სიწმინდისა და ყველა ქრისტიანი ერისა თუ ქვეყნისთვის საოცნებო რელიკვიისა – ქრისტეს კვართისა, ამიტომ მისი ფლობა და ბაგრატიონების ღვთიური წარმომავლობის თეორია აისახა ტიტულატურაში, სახვით ხელოვნებაში ([[ხატი|ხატები]], [[ფრესკა|ფრესკები]]), ყოფაში (ნუმერაცია დავით წინასწარმეტყველისაგან, დავითის ვარსკვლვი), ნუმიზმატიკაში, ჰერალდიკაში, ვექსილოლოგიაში და სფრაგისტიკაში. აღსანიშნავია, რომ კვართს ყოველთვის გამორჩეულ ადგილზე ათავსებენ. მაცხოვრის კვართის ფლობა და ღვთიური წარმომავლობა გამჟღავნებულია სამეფო [[გერბი]]ს წარწერაში: „სამეფო კვართიან დავითიანი საქართველო“. სამეფო გერბზე, კვართის გარდა, გამოსახული იყო სფერო, კვერთხი და [[ხმალი]], [[ქნარი]], [[შურდული]]. გერბზე გამოსახული ქნარი და შურდული (რომლითაც ბაგრატიონების ბიბლიურმა წინაპარმა დავითმა მოკლა [[გოლიათი]]) ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველთან ნათესაობაზე მეტყველებდა, ანუ სამეფო გვარის ღვთიური წარმომავლობის გამომხატველ ელემენტებს წარმოადგენდა.
+ქართული საისტორიო წყაროებით, მაცხოვრის ჯვარცმას დაესწრნენ მცხეთელი ებრაელები: „წარავლინა ელიოზ მცხეთელი და ლონგინოზ კარსნელი, და მუნ დახუდეს ჯუარცუმასა უფლისა“; მას შემდეგ, რაც იესო ქრისტე „დამსჭუალეს“, „[[კუართი]] იგი უფლისა წილით ხუდა მცხეთელთა: წამოიღო ელიოზ და მოიღო მცხეთას“, „მეორე იერუსალიმად“ წოდებულ [[ქალაქი|ქალაქში]]. [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] უდიდესი სიწმიდის – [[უფლის კვართი]]ს - ფლობას ბაგრატიონები განსაკუთრებით უსვამდნენ ხაზს. საქართველო და სამეფო სახლი პატრონია ქრისტიანობის ერთ-ერთ უპირველესი სიწმინდისა და ყველა ქრისტიანი ერისა თუ ქვეყნისთვის საოცნებო რელიკვიისა – ქრისტეს კვართისა, ამიტომ მისი ფლობა და ბაგრატიონების ღვთიური წარმომავლობის თეორია აისახა ტიტულატურაში, სახვით ხელოვნებაში ([[ხატი|ხატები]], [[ფრესკა|ფრესკები]]), ყოფაში (ნუმერაცია დავით წინასწარმეტყველისაგან, დავითის ვარსკვლვი), ნუმიზმატიკაში, ჰერალდიკაში, ვექსილოლოგიაში და სფრაგისტიკაში. აღსანიშნავია, რომ კვართს ყოველთვის გამორჩეულ ადგილზე ათავსებენ. მაცხოვრის კვართის ფლობა და ღვთიური წარმომავლობა გამჟღავნებულია სამეფო [[გერბი]]ს წარწერაში: „სამეფო კვართიან დავითიანი საქართველო“. სამეფო გერბზე, კვართის გარდა, გამოსახული იყო სფერო, კვერთხი და [[ხმალი]], [[ქნარი]], [[შურდული]]. გერბზე გამოსახული ქნარი და შურდული (რომლითაც ბაგრატიონების ბიბლიურმა წინაპარმა დავითმა მოკლა [[გოლიათი]]) ბაგრატიონების დავით წინასწარმეტყველთან ნათესაობაზე მეტყველებდა, ანუ სამეფო გვარის ღვთიური წარმომავლობის გამომხატველ ელემენტებს წარმოადგენდა.
 ===მეფეთა ტიტულატურა===